مقالات > رقابتى براى هويت و شناسه‏

رقابتى براى هويت و شناسه‏

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۶/۲۷ تعداد بازدید: 101

اسلام دينى است كه خداوند متعال آن را فرستاده است تا آخرين دين اديان آسمانى باشد و هدايت كننده مردم و كامل‏ترين برنامه‏هاى تمدن و انسانيت را براى رهبرى بشر باشد.




اما به مرور زمان بسيارى از مغرضان كه هميشه دشمنان حقيقت و راستى هستند، وسوسه‏هاى شيطان آن‏ها را وادار مى‏كند كه مردم را به راه‏هاى گمراه‏كننده بكشانند. آن‏ها مسبب انحراف اسلام هستند.

اين مشكلات از زمان طلوع اسلام تا به امروز وجود داشته است و اين از عظمت دين اسلام است كه با وجود اين مسائل به حيات خود ادامه داده است.

حيات اسلام اگر بر چيزى دلالت كند كم‏ترين دلالت آن، مشروعيتش مى‏باشد. قصد داريم درباره دين حنيف اسلام از زمان طلوعش تا به امروز به شكل مختصر بيان كنيم و از تعريف مفاهيم شروع كرد و به توضيح معناى اسلام و متمايزات و خصوصيات آن مى‏پردازيم و در خاتمه فصلى درباره تكفير و منشأ پيدايش آن و اهداف و آثار آن آورده‏ايم.



فصل اول- تعريف مفاهيم‏

قبل از اين‏كه به اصل موضوع بپردازيم مقصودمان از مفاهيم و دليل اين‏كه درباره آن‏ها حرف مى‏زنيم بيان كرده تا در آخر بحث نتيجه مباحث مشخص شود.

در آغاز درباره چهار چيز بحث مى‏كنيم 1. هويت؛ 2. اسلام؛ 3. عنف و ظلم 4. پديده تكفير.

هويت:

در لغت: حقيقت چيزى يا شيئ يا شخصى را گويند، حقيقتى كه مطلق آن چيز باشد و مشتمل بر صفات جوهرى آن شئ باشد.

در اصطلاح: به ويژگى‏ها و تمايزات عمومى يك شئ گويند كه آن را از ديگر اشيا جدا مى‏كند؛ مانند اسم و (اصل) و (صفات شخصى شئ) و ...

اسلام:

در لغت: اسلام از مصدر و اصل «سلَمَ» گرفته شده و «سَلَمَ» در لغت يعنى انقياد و تسليم شدن، پس اسلام به معناى تسليم شدن و انقياد است و به معناى اذعان‏كردن (اعتراف كردن) هم آمده است.

راغب اصفهانى گفته: اسلام يعنى: داخل شدن در سلم و تسليم.

اسلام در اصطلاح، اسم دينى است كه مخصوص شريعت حضرت رسول اكرم محمد مصطفى (ص) مى‏باشد و جميع اديان آسمانى را تحت مفهوم خود شامل مى‏شود.

در لسان العرب آمده است: اسلام يعنى اظهار خضوع، خشوع و فروتنى و اظهار كردن شريعت رسول‏الله و التزام به آنچه كه پيغمبر خاتم آورده است كه بدينوسيله خون كسى كه مسلمان شده حفظ و گرفتاريهايش دفع مى‏شود.

وقتى گفته مى‏شود فلانى مسلمان است دو وجه دارد. 1. تسليم به امر خدا شده است و 2. عبادت را براى رضاى خدا و خالص براى او انجام مى‏دهد؛ بنابراين‏

مجموعه مقالات كنگره جهانى جريان هاى افراطى و تكفيرى از ديدگاه علماى اسلام، ج‏4، ص: 501

تعريف اسلام يعنى تسليم بودن به امر خداوند متعال و عبادت به‏صورت خالصانه براى خداوند متعال.

كتاب العين اسلام را اين‏طور تعريف كرده است: اسلام يعنى تسليم شدن به امر خداوند و آن يعنى اطاعت كردن خدا و تسليم بودن در برابر طاعات و عبادات او و قبول كردن اوامر ذات اقدس الهى. شيخ مغنيه در تفسيرش مى‏گويد: لفظ اسلام بر چند معنا اطلاق مى‏شود كه از آن‏ها خضوع و فروتنى و تسليم در برابر حق تعالى است و از ديگر معانى آن خالص بودن و دورى و سلامت از ....

آيت‏الله ناصر مكارم شيرازى مى‏گويد: اسلام از ماده تسليم است و به اين حقيقت اشاره دارد، بنابراين تعريف، هر انسانى از روح اسلام به اندازه‏اى سود مى‏برد كه در برابر ايزد منان تسليم شده است.

عنف:

در لغت: از عَنَفَ مى‏آيد و ضد مدارا و نرمى است.

العنف: شدت و مشقت را مى‏گويند كه ضد رفق، مدارا و نرمى است و هر چه كه در رفق و نرمى خير و خوبى مى‏باشد، در عنف شر و بدى است.

تكفير:

تكفير در لغت از كفر مى‏آيد و كفر نقيض و مخالف ايمان است.

اصطلاح «العنف التكفيرى» اخيراً به‏وجود آمده و تعريف خاصى در كتب لغت براى آن ذكر نشده، اما مصطلحين اين معنا را براى دو كلمه عنف و تكفير با هم وضع كرده‏اند و از تعريف بالا اين نتيجه به‏دست مى‏آيد:

العنف التكفيرى تفكرى است كه مسلمانانى كه مخالف رأى آن‏ها باشند به كفر و خروج از دين محكوم كرده و با آنان با شدت رفتار كرده و خون و ناموس آن‏ها را حلال مى‏داند و به‏خود حق مى‏دهد كه حقوق ايشان را سلب و آن‏ها را به قتل برساند بخصوص درمورد شيعه و تابعين ائمه اطهار و اهل بيت و پيامبر.

مجموعه مقالات كنگره جهانى جريان هاى افراطى و تكفيرى از ديدگاه علماى اسلام، ج‏4، ص: 502

فصل دوم: هويت اسلامى‏

معناى اسلام‏

اسلام آخرين دين از اديان آسمانى است كه خداوند با آن باب نبوت و رسالت را بست و بوسيله اسلام، شرايع و اديان آسمانى به كمال هدف شرايع آسمانى است رسيد.

اسلام دينى است كه روح و نفس را رشد مى‏دهد و نفس را از آلودگى‏ها پاك مى‏كند. بناى اسلام بر اين است كه فرد و سپس اجتماع اسلامى بر پايه زيستن مسالمت‏آميز و همراه همديگر بودن و بدور از خشونت و قساوت و بدرفتارى، به زندگى خود بپردازد و همه اين موارد براى اين است كه مردم با آسايش، كرامت نفس و آزادى در دنيا زندگى كرده و در آخرت هم سعادت‏مند باشند.

با مراجعه و تحقيق در علم لغت و تفسير مسلمانان معناى اسلام اين است:

معناى عام: انقياد و قبول كردن فرمان الهى و تسليم بودن مطلق.

در معناى خاص: تسليم شدن و انقياد خضوع و فروتنى براى خداوند.

تسليم شدن و فرمان‏پذيرى براى خدا كه در تعريف قيد شده، تسليم محض و مطلق بودن حتى براى غير خدا را نفى مى‏كند چرا كه، تسليم شدن دربرابر غير خدا نشانه انحراف و گمراهى انسان است.

در معناى خاص، اسلام يعنى تسليم شدن به امر خداوند و كسانى كه خداوند معين كرده و امربه اطاعت از آنها نموده است. چون آن‏ها راهى كه خداوند امر كرده، مى‏پيمايند، حتى چشم به هم‏زدنى مخالفت امر الهى انجام نمى‏دهند و در رأس ايشان سرور عالميان و خاتم الانبياء و المرسلين و اهل بيت پاكش هستند.

اين دين مترقى هرچه كه بيان مى‏كند دليل بر لطافت و شگفت آور بودن آن است. در هر گروه انسانى به نوعى به يكديگر تحيت مى‏گويند كه نشانه احساسات دوستى و صفاى رد و بدل شده است و و در اسلام «سلام» اصطلاحى شده براى دوستى و مودت بين مسلمانان.

مجموعه مقالات كنگره جهانى جريان هاى افراطى و تكفيرى از ديدگاه علماى اسلام، ج‏4، ص: 503

پس تحيت دين اسلام شعارى است كه با آن هويت اين دين بزرگ شناخته مى‏شود. در اسلام هيچ رابطه‏اى با ديگرى شروع نمى‏شود، مگر اين‏كه اول به او امنيت، سلامت و آرامش عطا مى‏كند، علامت امان و سلامتى كه اسلام از ابتدا نشان مى‏دهد اولين و واضح‏ترين دليل بر معنا و فكر اين دين است.

و قرآن به اين امر اشاره دارد: فَإِذَا دَخَلْتُم بُيُوتًا فَسَلِّمُوا عَلَى أَنفُسِكُمْ تَحِيَّةً مِّنْ عِندِ اللَّهِ‏؛ وقتى به خانه‏اى داخل مى‏شويد پس بر خود سلام كنيد، چون سلام و تحيت از جانب پروردگار متعال است.

ممكن است استدلال كنيم به اين آيه كه عبارت (السلام عليكم) در اصل (سلام الله عليكم) بوده است؛ يعنى خداوند به شما سلامت و امنيت بدهد.

براى ما روشن مى‏شود كه «سلام» دلالت بر دوستى و مودت متبادل بين انسان‏ها دارد كما اين‏كه دلالت بر دورى از جنگ، درگيرى و خصومت هم دارد.

علاوه بر اين سلام به‏عنوان تحيت و آغاز براى اهل بهشت قرار داده شده است كه آيات قرآن به آن اشاره دارد: أُوْلَئِكَ يُجْزَوْنَ الْغُرْفَةَ بِمَا صَبَرُوا وَيُلَقَّوْنَ فِيهَا تَحِيَّةً وَسَلَامًا

ويژگى‏ها و تمايزات دين اسلام:

هويت اسلامى با مدارا، رحمت و لطافت گره خورده است.

دين اسلام بر اساس رنگ پوست و جنسيت با كسى مخالفت نمى‏كند، بلكه مخالفت اسلام بر مبناى اعتقادى محض است و فقط در صورتى با كسى مخالفت مى‏كند كه اعمالش با عدل و خير مطابقت نداشته باشد.

خداوند سبحان دين اسلام را از جميع اديان آسمانى و شريعت‏ها و قوانين بشرى جدا كرد چرا كه اسلام پايان دهنده همه اديان است. خداوند براى اسلام يك نظام جامع و كاملى قرار داده كه به همه امت‏ها اختصاص دارد و دينى است كه جميع قوانين اديان سابق را داراست و هدفش هدايت صحيح همه جوامع بشرى است.

مجموعه مقالات كنگره جهانى جريان هاى افراطى و تكفيرى از ديدگاه علماى اسلام، ج‏4، ص: 504

با تعاملات اخلاقى نرم و قابل انعطاف كه اسلام به آن امر كرده، قلوب مردم كاملًا تسخير و دل‏هايشان در دوستى حضرت محمد ذوب و مردم به سوى دين نرم و آسان آن حضرت مايل شدند.

بنابراين اسلام ويژگى‏هاى زيادى دارد كه ثابت مى‏كند اين دين براى هدايت همه انسان‏ها آورده شده است، مهم‏ترين اين ويژگيها عبارتنداز:

دوركننده از گناهان‏

از فرموده خداوند متعال در قرآن كريم كه مى‏فرمايد: وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا كَافَّةً لِّلنَّاسِ بَشِيرًا وَنَذِيرًا استفاده مى‏شود كه اولين خصوصيت دين اسلام اين است كه انسان‏ها را از معاصى و گناهان به واسطه نبى‏اكرم دور مى‏كند.

پيغمبر با نشان دادن راه صحيح به مردم و دور كردن آن‏ها از پرتگاههاى كينه و حسد و جهل، ايشان را به كمالى كه هدف خلقت است، مى‏رساند.

پس از ديدگاه الهى هدف خلقت عالم فقط منفعت رساندن به خود عالَم است، نه به خداوند متعال. حكمت اقتضا مى‏كند كه از آفرينش وجود هر جزئى از آفرينش، به كمال مختص به خودش برسد بدون اين‏كه از كمال او به خداوند منفعتى برسد؛ بنابراين تكامل موجودات، نهايت هدف خداوند از خلقت عالَم وجود است.

به عكس، از ديدگاه مادى، اين عالم ناقص است و هيچ هدفى از وجود آن نيست.

هدف از خلقت انسان تكامل اوست و وجود او در اين دنيا به سبب طى كردن يك مرحله از مراحل تكامل است و براى اين‏كه انسان به مرحله تكامل برسد به راهنما نياز دارد مخلوقاتى كه خداوند آن‏ها را آفريده بر دو قسم هستند: يا راهنماى تكامل آن‏ها در وجود خودشان قرار داده شده است يا اين‏كه راهنماى تكامل آن‏ها در وجود خودشان نيست، بلكه خارج وجودشان است و انسان از قسم دوم اين موجودات است.

به‏همين دليل وقتى رسول كريم براى رسالت مبعوث شد، هدف رساندن منفعت مطلوب به انسان از اصل خلقت بود، چون عقل بشرى براى راهنمايى انسان كفايت‏

مجموعه مقالات كنگره جهانى جريان هاى افراطى و تكفيرى از ديدگاه علماى اسلام، ج‏4، ص: 505

نمى‏كند و اشتباه و خطا در آن راه دارد. خداوند براى گمراه نشدن انسان، طريق وحى را برگزيد كه خطا و اشتباه در آن راه ندارد.

بنابراين حضرت محمد (ص) مبعوث شد تا انسان را از گناهان نفسانى پاك كرده و گناهان را به‏وسيله اسلام، از ايشان بزدايد.

رحمت:

خداوند در حق پيامبر اكرم فرمود: وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِّلْعَالَمِينَ‏[2] به اين معنى كه اين رحمت همه عالميان را در بر مى‏گيرد. آيه نگفته است پيامبر رحمت براى مسلمانان و يا مؤمنان است و با هيچ لفظى اين رحمت مقيد نشده است، بلكه رحمت براى همه عالميان قرار داده شده است.

صاحب تفسير نمونه مى‏گويد: تعبير به «العالمين» در اين آيه دايره وسيعى دارد كه شامل همه بشريت مى‏شود و همه اعصار و قرن‏ها را در برمى گيرد به همين سبب، اين آيه را اشاره به خاتميت پيامبر اسلام مى‏دانند، چون وجود او رحمت و مهربانى و امام و پيشوا براى همه مردم تا نهايت و آخر دنياست كه حتى اين رحمت و لطف شامل ملائكة الله نيز مى‏شود.

محض وجود حضرت محمد رحمت است، بدون در نظر داشتن امور ديگر، پس براى كسى كه به او ايمان آورده امان است و براى كسى كه به او ايمان نياورده نيز وسيله هدايت و نجات است. خداوند سبحان به‏دليل بزرگداشت پيامبرش بشر را مادامى كه ايشان در بينشان بود عذاب نكرد، و بخاطر پيامبر عذاب را از همه امت‏ها بعد از آمدن ايشان، رفع كرد. به‏همين سبب مى‏توانيم حضرت محمد را رحمت براى بشريت بناميم و قرآن كريم نيز در آيه‏اى مى‏فرمايد: وَمَا كَانَ اللّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَأَنتَ فِيهِمْ‏[3] خداوند وقتى تو بين آن‏ها هستى ايشان را عذاب نمى‏كند.

______________________________
(1). انبياء، آيه 7.

(2). انفال، آيه 33.

مجموعه مقالات كنگره جهانى جريان هاى افراطى و تكفيرى از ديدگاه علماى اسلام، ج‏4، ص: 506

نرمى و مهربانى (لين):

خداوند متعال در قرآن كريم مى‏فرمايد: فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللّهِ لِنتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانفَضُّواْ مِنْ حَوْلِكَ‏؛[4] «پس به‏دليل رحمت و لطف خدا با آن‏ها مهربان و گشاده‏رو هستى و اگر تندخو و بداخلاق بودى، از گرداگرد تو پراكنده مى‏شدند».

خداوند در خلال همين آيه معانى موارد مهمى را كه بايد در شخص نبى و رسول جمع باشد، بيان كرده است.

«لين» در آيه يعنى اى پيامبر! نرمى و اخلاق خوشِ تو با مردم، موجب اسلام آوردن آن‏ها شده است. اما اگر بد خُلق و تندخو و قسى القلب و سنگ‏دل بودى، اصحاب و ياران تو از كنارت پراكنده مى‏شدند و تنها باقى مى‏ماندى.

از تفسير آيه فهميده مى‏شود لين و نرمى در عمل و قول با هم است و اين همان انديشه اسلامى است كه از جامنب قران به اين صورت مطرح مى‏شود تا تناقضى بين قول و عمل نباشد و گرنه هدف محقق نخواهد شد. اگر نرم خويى و مدارا نبود هدف از دعوت صحيح و رساندن پيام خدا نقض مى‏شد و قلوب بندگان آنرا نمى‏پذيرفتند.

اسلام در خلال اين آيه، انسان را به تعامل، مدارا و نرم‏خويى دعوت مى‏كند، برعكس آنچه فكر تكفيرى ادعا مى‏كند كه خشونت و قساوت قلب را در تعاملات و احكام ترويج مى‏كند. بلكه وحشى‏گرى و خون‏ريزى در هر كارى، از اصحاب اين فكر تكفيرى صادر مى‏شود. كه خارج از چارچوب انديشه اسلامى و انسانى است.

بخشش و رحمت (السماحة)

مشهور است از حضرت رسول خاتم كه فرمود: «برانگيخته شدم با دينى آسان و راحت».

بنابراين دين اسلام را خداوند نازل نكرد براى به سختى افتادن بندگان و اين‏كه آن‏ها را به تكاليف و قوانين سخت وادار كند، بلكه همان‏طور كه حضرت محمد فرموده است دينى كه حضرت با آن مبعوث شده، دين آسانى است كه خالى از مشكلات، سختى و پيچيدگى است.

______________________________
(1). آل‏عمران، آيه 159.

مجموعه مقالات كنگره جهانى جريان هاى افراطى و تكفيرى از ديدگاه علماى اسلام، ج‏4، ص: 507

از امام صادق (ع) نقل شده كه فرمود: خداوند تبارك و تعالى به حضرت محمد شريعت‏هاى نوح، ابراهيم، موسى و عيسى (عليهم السلام) كه همان توحيد و اخلاص و نابودى ظلمت‏ها و فطرت كامل انسانى است عطا فرمود، نه رهبانيت و كناره‏گيرى از دنيا و در اين دين پاكى‏ها را حلال و زشتى‏ها و پليدى‏ها را حرام اعلام كرد.

پس اسلام دينى است كه اگر كسى آن را قبول كند و تصديقش نمايد مانند فردى مى‏شود كه تازه از مادر متولد شده است، پاك و پاكيزه. گناهانى كه قبل از قبول اسلام مرتكب شده، بخشيده مى‏شود.

آزادى انديشه:

معمولًا اديان و مذاهب ساختگى، پيروان‏شان را از مطالعه و تحقيق افكار ديگران منع مى‏كنند، هم‏چنين از مناقشه و مناظره با ديگر اديان و مذاهب؛ چون مى‏ترسند منجر به تبعيت آن‏ها از دين ديگر شود، زيرا ممكن است دليل‏هاى دين مقابل، قوى‏تر از دين خودشان باشد.

ما اين مسئله را در اسلام كاملا عكس مى‏بينيم، اسلام محققان و جستجوگران را تشويق مى‏كند و برمى انگيزاند و حتى برگزيدن خوب جاييكه بهتر وجود دارد را نمى‏پسندد. اسلام انسان را به تفكر و تأمل فرا مى‏خواند و آزادى در فكر، عقل و بحث را به حدى مى‏رساند كه مى‏گويد خدا ملائكه را به مراجعه به انسان فرا خواند و ملائكه به خداوند متعال گفتند: آيا در زمين كسى را قرار مى‏دهى كه در آن فساد و تباهى كند و خون‏ها را بريزد.

هم‏چنين خداوند به ابراهيم اجازه داد درباره قوم لوط با خدا مجادله كند، قرآن كريم مى‏فرمايد: وقتى وحشت از دل ابراهيم رفت و بشارت فرزند گرفت، با ما درباره قوم لوط به مجادله پرداخت.

اسلام علم و يادگيرى را مدح و ستايش مى‏كند كه عادتاً به تحقيق و كاوش نياز دارد از اين رو انسان محقق همواره در حال تكاپو و جستجوست تا به گمشده خود دست پيدا كند.

مجموعه مقالات كنگره جهانى جريان هاى افراطى و تكفيرى از ديدگاه علماى اسلام، ج‏4، ص: 508

اين بحث نشان مى‏دهد كه استدلالات و برهان‏هاى دين اسلام قوى و محكم است برعكس فكر تكفيرى كه هر كس را كه با رأيش مخالف باشد محكوم به كفر كرده و هيچ بحثى را قبول نكرده و عقل و استدلال را متوقف مى‏كند و مبتنى بر دروغ و خدعه و تهمت است. اين‏جا وجه ديگرى از اختلاف فكر اصيل اسلامى و فكر تكفيرى روشن مى‏شود.

وحدت مسلمانان:

آنچه كه اسلام به آن تأكيد زياد كرده، وحدت است به‏ويژه وحدت بين مسلمانان. چنانكه قرآن مى‏گويد: وَاعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُواْ؛[5] «به ريسمان الهى چنگ بزنيد و از همديگر جدا نشويد».

آيات الهى اجتماع اسلامى را به پيروى از قرآن كريم و سنت پيامبر و اهل بيت امر كرده است. گفته شده مراد از حبل‏الله اسلام است و تمسك به حبل‏الله يعنى عمل به احكام اسلام. اين به‏دليل آن است كه در تعاليم دين اسلام، راه‏حل براى همه مشكلات دنيوى و سختى‏هاى آن وجود دارد و اين دين همه مردم را بر حق جمع مى‏كند و آنها را به صورت يك امت واحد در مى‏آورد. بنابراين دين حضرت محمد مردم را به وحدت هميشگى برمى انگيزد، براى اين‏كه دشمنان اسلام به مقصودشان نرسند و با تفرقه مسلمانان، امت اسلامى از بين نرود.

فصل سوم: فكر تكفيرى‏

خوارج با شعار «لا حكم الّا الله» به خطا بر كسى كه از همه به مصلحت اسلام و حدود قوانين اسلام داناتر بود اعتراض كردند. اين شعارها سخن حقى است كه از آن اراده باطل شده است، كما اين‏كه حضرت على وقتى حرف آنها را شنيد كه مى‏گفتند «لا حكم الّا الله» همين‏طور فرمود.

______________________________
(1). آل‏عمران، آيه 103.

مجموعه مقالات كنگره جهانى جريان هاى افراطى و تكفيرى از ديدگاه علماى اسلام، ج‏4، ص: 509

تصويرى كه اينان از دين ارائه مى‏كنند دينى الهى است كه مى‏خواهد طرحى الهى را اجرا كند. اينان چنين طرحى را نمايش مى‏دهند تا مردم ساده دل را جذب كرده و در پناه ظاهر آيات قران پنهان شوند درحاليكه حتى به يك حرف از قران هم عمل نمى‏كنند.

حضرت على درباره افكار آنان فرمود: همه آن‏ها دور حرفهاى دو نفر جمع شدند و ما از آن دو پيمان گرفتيم كه از قرآن عبور نكنند، پس از قرآن گذاشتند و حق را ترك كرده، در حالى‏كه حق را مى‏دانستند و دلهايشان به ستم و جور مايل بود، پس به ستم رفتار كردند.

هدف آن‏ها سيطره بر سادگى و پاكى قلوب مردم بود تا بتوانند به‏راحتى به مردم زور بگويند. آن‏ها به استدلال و فكر احتياج نداشته با اصحاب فكر و انديشه به مباحثه و مجادله نمى‏پرداختند. تشكيل مجموعه‏اى از اين قشر مردم ساده، كار راحتى بود.

روشى كه در عصر ما رايج است، اينست كه حكام جور و ستم بيشترشان پشت اين شعار مخفى شده و به‏وسيله آن مى‏خواهند بر مردم تسلط پيدا كنند.

به‏وسيله اين شعار دروغ، هزاران نفر از مردم را در شهرهاى مختلف كشته و گردن زدند، اجسادشان را سوزاندند و ميليون‏ها نفر از مسلمانان را به گرسنگى و بى‏چيزى كشاندند و كارهاى آن‏ها در آن وقت با آنچه كه در زمان خودمان مى‏بينيم، مثل گرفتن حق از حقدار و وارد كردن اتهامات دروغين و حلال شمردن محرمات فرقى ندارد.

امروز خوارج اين عصر كينه و عداوتشان نسبت به اسلام شديدتر و خطرشان براى دين بيشتر است. اكثريتشان خون‏ريز و كسانى هستند كه خود را منسوب به محمد بن عبدالوهاب مى‏دانند. آن‏ها هر كس را كه مخالف افكار خود مى‏ديدند، آشكارا حكم به كفرش داده و مى‏گفتند مشرك است. انجام دهنده امور عادى و مقبول بين مردم و حتى بعضى از امور مستحب مؤكد: مثل زيارت قبر پيغمبر اكرم و توسل به ايشان و انبيا و اولياى الهى و زيارت مرقدهاى آنان را مشرك مى‏دانند و عباراتى فريب‏كارانه مى‏آورند و آن را براى مردم عوام زينت مى‏دهند تا از ايشان تبعيت كنند.

مجموعه مقالات كنگره جهانى جريان هاى افراطى و تكفيرى از ديدگاه علماى اسلام، ج‏4، ص: 510

دشمنان اسلام ابزارهايى با شعارهاى تقلبى به‏كار مى‏گيرند براى به تسخير درآوردن ذهن مردم و بر عكس‏كردن مفاهيم ضداسلامى با اسلام و براى هر مجرمى زمينه را آماده كرده تا دستش را به تحريف دين اسلام دراز كند و اجزاى اساسى آن را از بين ببرند.

سبب‏هاى پيدايش فكر تكفيرى:

هنگامى كه صفحات تاريخ را ورق مى‏زنيم اسباب زيادى براى پديده تكفير مى‏يابيم كه در جوامع اسلامى نشأت گرفته است.

گرايش‏هاى مختلفى بر انسان استيلا پيدا مى‏كند كه يا او را وادار به انجام دادن اعمال خير و حق و يا وادار به عمل باطل و پليد مى‏كند.

در تاريخ هميشه كشمكش‏ها بين نيروهاى حق و باطل بوده است و حسد و كينه بسيارى از مردم باعث شده به اعمال ناشايست اقدام كنند، تا جاييكه امت كاملى را از خير و صلاح محروم كرده و نسلهاى زيادى را قربانى مى‏كنند.

زمانى كه چند نفر بيشتر بر روى كره زمين نبودند حسد و كينه بر دوستى و رابطه برادرى استيلا پيدا كرد و قابيل برادرش هابيل را كشت و همه اين‏ها اساسش حب نفس و دوستى دنياست كه اميرالمؤمنين على (ع) درباره آن فرمود: آگاه باشيد دنيا خانه‏اى است كه كسى از گزند آن در امان نماند، مگر به اعمال نيكى كه هم در دنيا به جا مى‏آورد. رهايى نيست براى كسى كه در انجام دادن اعمال، همه همتش دنيا باشد. اهل دنيا گرفتار دنيا شده‏اند تا امتحان خود را بدهند، آنچه از دنيا براى دنيا مى‏گيرند بايد كه واپس نهند و حساب آن پس دهند و آنچه از دنيا براى توشه آخرت مى‏گيرند، آن را پيشاپيش فرستاده‏اند و در آن جهان از نعمت آن بهره يابند. دنيا در نزد خردمندان همانند سايه زوال ظهر است كه هنوز گسترده نشده، روى به كوتهى نهد و هنوز افزون‏نشده، نقصان مى‏پذيرد.

كشمكش‏هايى كه در مرور زمان‏ها بوجود آمده، اسباب مختلفى دارد كه دلايل سياسى، اقتصادى، علمى و حب مقام از آن جمله است.

مجموعه مقالات كنگره جهانى جريان هاى افراطى و تكفيرى از ديدگاه علماى اسلام، ج‏4، ص: 511

اسبابى كه فكر تكفيرى در عصر ما ظهور پيدا كرده، اين موارد است:

- ديدن سيطره و نفوذ اسلام بر عقول مردم، بشريت و استقبال اقشار مختلف از آن‏

- تاكيد اسلام بر وحدت و به‏هم‏پيوستگى و اين يعنى قوى‏تر شدن دين و حاكم شدن اسلام بر دولت‏ها و اين‏كه كم كم تحت قوانين و مقررات اسلامى در بيايند.

- حكم اصلى و عمومى اسلام، عدالت بين مردم است؛ يعنى جلوگيرى از تسلط و ظلم بعضى افراد بر مردم.

در سايه گسترش تفكر اسلامى و پيشروى آن عقول مردم روشن مى‏شود، عكس زمانى‏كه جهل بين مراكز مجتمع اسلامى گسترش يابد.

- در رأس آنچه ذكر كرديم رسيدن و انتشار اسلام يعنى ظهور انديشه اهل بيت محمد كه ايشان منبع علم هستند در مقابل كسانى كه كوشش مى‏كنند مردم را گمراه كرده و بر مسير خطاى خود درآورند.

اهداف فكر تكفيرى‏

اهداف و برنامه‏ريزى فكر تكفيرى آن‏طور كه بعضى فكر مى‏كنند، تصادفى نيست، زيرا طبيعت افكار باطل به سبب ضعفش، نياز به برنامه‏ريزى مدون دارد تا به هدفش برسد.

وقتى اهداف فكر تكفيرى معاصر را مطالعه مى‏كنيم به اين نتيجه مى‏رسيم كه شكل واضحى براى اصل اين فكر قديمى تكفيرى وجود دارد كه به دو قسم تقسيم مى‏شود:

- اصل اول و آشكار آنان كه زيرمجموعه شعار اخلاص و توحيد براى خداوند متعال است.

- اصل مخفى بين آنان پاره‏پاره كردن و پراكندگى مسلمانان و به‏وجود آوردن فتنه‏ها و جنگ‏ها بين مسلمانان است فرق در اين است كه در گذشته اين تفكر بنا بر مصلحت فرمانروايان جور بوده است و در امروز بنا بر مصلحت قدرتهاى زورگوى جهانى و اشرار غربى است كه از طريق كسانى كه خود را مسلمان ناميده‏اند، اهدافشان را پيش مى‏برند.

مجموعه مقالات كنگره جهانى جريان هاى افراطى و تكفيرى از ديدگاه علماى اسلام، ج‏4، ص: 512

فكر تكفيرى وهابى امروزى از دستورهاى وزارت مستعمرات كشور انگليس سرچشمه مى‏گيرد و اساس و رواج آن از فكر امثال مستر همفر است كه بر هيچ‏كس اعمال و افكار وهابى تكفيرى او پوشيده نيست.

اين شعارها براى گمراه كردن مردم است كه هدفى مسموم پشت آن است و اصل آشكار آنان بهانه‏اى مى‏باشد براى اصل مخفى كه پراكنده‏كردن مسلمانان است.

به تسامح اعتقادى ندارند و نظامشان بر مبناى خشونت و زور استوار شده است و به همين دليل خونريزى و ويرانگرى را متوقف نمى‏كنند. هر وسيله‏اى كه كمك كند براى رسيدن به اهدافشان، آن را جايز و مشروع مى‏دانند و جز به خشونت و استبداد اعتقاد ندارند و خشونت يك عنصر اساسى در دعوت آن‏ها به اسلام است.

خشونت تكفيرى بين مراكز اجتماعى تاثير عام و خاص بر بسيارى از افراد آن اجتماع دارد كه برخى از آن‏ها عبارتند از:

آثار انديشه تكفيرى:

هدف اول از گسترش افكار تكفيرى بين مراكز امت اسلامى، ايجاد شك در اعتقادات صحيح مسلمان‏هاست، مثل:، چون مسلمانان به مقام رسول‏الله و اهل بيت پيامبر متوسل مى‏شوند به شرك متهم مى‏شون. آن‏ها مى‏گويند مسلمان وقتى به انبيا و صالحين متوسل شد، به خدا شرك ورزيده و كافر شده است، اين سخن آنان به‏دليل اين است كه معناى توحيد را اشتباه فهميده و معناى توسل، شفاعت و تقرب به خداوند متعال را درست نفهميده‏اند. نمى‏فهمند كه وقتى مسلمانان را با مشركين به يك چوب مى‏رانند، مشركان اصلا اقرار به توحيد و يكتا بودن پروردگار ندارند و شفيع قرار گرفتن بت‏هاى مشركان با شفيع قرار گرفتن پيامبران و اولياى الهى غيرقابل قياس است.

آن‏ها مفاهيم را خلط كرده و عنوانهايى را به بعضى نسبت دادند و الفاظ را بنابر هواى نفس خودشان تفسير كردند و آنچه مصالحشان اقتضا مى‏كرد به آن عمل كردند. كسى كه افكار خشن تكفيرى داشته باشد، فاقد دقت و معرفت در دين است. بيشترين تأثير افكار تكفيرى بر جوانانى است كه تكنولوژى عقل‏هايشان را ربوده و به سلاح علم‏

مجموعه مقالات كنگره جهانى جريان هاى افراطى و تكفيرى از ديدگاه علماى اسلام، ج‏4، ص: 513

مسلح نيستند، در نتيجه مباحث را درست تحليل نمى‏كنند و تحولات در حال ظهور عصر را نمى‏فهمند.

تأثير سياسى:

مراكز سياسى يكى از مكان‏هاى قوى و مفيد براى استحكام اين فكر در اذهان مردم هستند كه براى استفاده شخصى و باقى ماندن بر اريكه قدرت از آن استفاده مى‏كنند. اين فكر به آن‏ها كمك كرده تا دهان‏ها را بسته و عقل‏ها را به تسخير درآورند و بر آن، هر طور كه مى‏خواهند مسلط شوند. آن‏ها در خلال كارهايشان به‏دنبال طرح اين فكر در جامعه هستند كه علماى دين و مراجع عظام صلاحيت رهبرى جامعه اسلامى را ندارند، چون آن‏ها فقط در محدوده فقه و اصول عمل مى‏كنند.

تكفيرى‏ها اين مغالطه را ترويج مى‏كنند كه عالم دينى را با سياست كارى نيست، تا مردم را از فكر اسلامى صحيح كه رهبرى دينى و دنيوى و سياسى جامعه را به‏دست انبياى الهى داده است، دور كنند انبيايى كه سياستشان خوب و موفقى بود، مثل: حكومت سليمان نبى.

مراجع بزرگ ما، راه ائمه خودشان را دنبال مى‏كنند و قدرت اداره امت اسلامى را بهتر از هزاران سياست‏مدارى دارند، كه شب و روز در حال خوش‏گذرانى و عيش و نوش هستند.

تأثير اجتماعى:

گسترش فكر تكفيرى به كينه‏هاى بين فرزندان اسلام دامن زده و اتهاماتى را بدون توجيه، به مجرد اين‏كه فلانى با فلان فكر، مخالف است، صادر مى‏كند، در حالى‏كه اختلاف در نظرات مسئله‏اى طبيعى است كه هر كس فاقد آن باشد به روان‏درمانى نياز دارد.

برعكس اسلام كه انسان را به بحث و جست‏وجو و طرح افكار جديد كه در ذهن انسان است وادار مى‏كند و مى‏گويد افكارتان را مطرح كنيد و بقيه هم با نظريه‏ها و

مجموعه مقالات كنگره جهانى جريان هاى افراطى و تكفيرى از ديدگاه علماى اسلام، ج‏4، ص: 514

افكارشان مشاركت كنند به اميد اين‏كه نظريه جديدى كه به مصلحت اجتماع است، به‏دست آيد.

اسلام انسان را تحريك به مناظره و گفت‏وگو حتى با اديان ديگر مى‏كند آيه شريفه قرآن به پيامبر اكرم مى‏فرمايد: «مردم را به راه پروردگارت دعوت كن با رفتار نيكو و موعظه حسنه و حكمت و با آن‏ها به نيكى به گفت‏وگو بپرداز». يعنى با گفتار صحيح و محكم كه روشن‏كننده حق و برطرف‏كننده شبهه باشد و سخنرانى‏هاى قانع كننده و عبرت‏هاى مفيد مردم را هدايت كن كه بر مردم مخفى نيست تو با گفتارت خيرخواه و ناصح آن‏ها هستى و به آن‏ها نفع مى‏رسانى و با ايشان به بهترين طريقه مناظره به سخن مى‏پردازى.

خاتمه:

اسلام يك محدوده آزاد براى تفكر و ابراز نظر و گفت‏وگو به هدف پيش‏روى و ارتقاى فكر است. دينى است كه چشم‏انداز آن براى تمام بشريت است و به مردم حق مى‏دهد كه به اسلام درآيند براى سعادت ابدى و اين دين محبت، دوستى و ارتباط و فداكارى است، چون خاتم اديان الهى است.

اين دين خواهان بيشترين تحقيق و گفت‏وگو و علم است و دلايل قاطع و روشن كه هر جستجوگر حقيقت و نيكى را هدايت كند، داراست.

درحاليكه تفكر تكفير ابزارى است براى گمراه كردن مردم و تشويق اذهان عمومى و از بين بردن فطرت پاك ايشان.

 

 

[1] ( 1)* محقق و پژوشگر در حوزه‏هاى وهابيت و استاد دانشگاه

[2] ( 1). انبياء، آيه 7.

[3] ( 2). انفال، آيه 33.

[4] ( 1). آل‏عمران، آيه 159.

[5] ( 1). آل‏عمران، آيه 103.

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

«جریان تکفیری» از نگاه رهبر انقلاب

«داعش» و «القاعده» دو شاخه درخت وهابیت در عربستان

آثار سیاسی - اجتماعی جریان‌های تکفیری بر عقب‌ماندگی کشورهای اسلامی

آسيب‏ شناسى رشد جريان‏هاى تكفيرى به عنوان يك چالش عمده فراروى اسلام‏گرايى‏

آسیب شناسی جریان‌های تکفیری و راهکارهای مقابله با آن، از منظر مقام معظم رهبری

آسیب شناسی رشد جریان‌های تکفیری در خاورمیانه

آشنایی با رهبران "اخوان المسلمین" از ابتدا تا کنون

آشنایی با مکتب سلفیه

آل سعود و عربستان سعودی

آموزه‌ها و آینده داعش

آيا استعانت از غير خدا جايز است؟

آيا به‌کارگيري زور براي رسيدن به قدرت، گزينه­ اي شکست ­خورده است؟

آينده داعش در عراق

آينده ‏نگارى رفتار گروه‏ هاى تكفيرى‏

آیا ترکیه به سرنوشت پاکستان مبتلا خواهد شد؟

آیا تهدید داعش را جدی بگیریم؟

آیا توحید وهابیت مطابق احادیث حضرت خاتم الانبیا است؟

آیا جامعه عراق پس از جنگ آمریکا، از صوفی گری به جریان سلفی تکفیری تغییر کرد؟

آینده جنبش های اسلامی

آیندۀ داعش و تفکرات سلفی در خاورمیانه

آیین وهابی؛ بنیادگرایی یا اصلاح طلبی؟!

ابزارهای تبلیغی وهابیت در زمان حاضر

ابن تیمیه حنبلی، نظریه پرداز تفکر وهابیت

ابن تیمیه و اهل بیت

ابن تیمیه و نگرش آن به مذاهب

ابن تیمیه که بود و چه کرد

ابوبكر بغدادی

ابومصعب زرقاوي و داعش

اجتهاد از نگاه وهابیون

احتیاط در تکفیر مسلمان از نظر فقهای احناف

احزاب سلفی در مصر

احمد بن حنبل و دیدگاه‌های او درباره تکفیر

اختلاف میان وهابیون و دیوبندیه

اختلافات نظری و اعتقادی وهابیت با مسلمین

ادله داعش بر خلافت اسلامی و نقد آن از سوی سلفیان جهادی

ارائه مدل تحلیل جامع جریان تکفیری و راهبردهای مقابله با آن

ارتباط اسلام‌ستیزی با جریان‌های تکفیری

ارزش (ضد) امنيتي بنيادگرايي؛ با تأكيد بر نهضت سلفي‌‌‌‌‌ ـ وهابي

ارزیابی دیدگاه ابن تیمیه در بحث حسن و قبح

ارزیابی سیاست کیفری بین‌المللی در رسیدگی به جنایات داعش

ارکان سیاسی اندیشه های داعش؛ از امامت تا تکفیر و جهاد

ارکان و مقومات مفهوم «عبادت»

ازبکستان بعد از کریم اف و ترسیم جریان شناسی دینی سیاسی آینده

اسامه بن‌ لادن

استراتژی «گرگ‌های تنها»؛ این بار در افغانستان

استراتژی انحرافی ابن تیمیه در تفسیر آیات قرآن

استراتژی داعش در عراق و شام

اسلام دین صلح و مهربانی و محبت و رحمت

اسلام سیاسی و منتقدان آن: اندیشه های قاضی عشماوی پیرامون رادیكالیسم سیاسی

اسلام سیاسی و نقش آن در خاورمیانه

اسلام و تروریسم؛ دو واژه بیگانه

افترائات وهابیت علیه شیعه

افترائات وهابیت علیه شیعه در مصاحبه با حجت الاسلام والمسلمین توحیدی

افغانستان در دوران پساطالبان

افغانستان و گروه طالبان

افغانستان، گذرگاه داعش به آسيای مركزی

اقدامات سلفی‌های تکفیری؛ فرصت‌های به وجود آمده برای جمهوری اسلامی ایران

اقسام توحید از دیدگاه وهابیت و نقد آن

اقسام ذبح و قربانی و اشتباه وهابیت

التکفیر و الهجره

القاعده

القاعده در اوگاندا

القاعده در تانزانیا

القاعده و تروریسم مذهبی

القاعده و شاخه‌هاي آن؛ نيروهاي اجاره‌اي و انتحاريون مزدور

القاعده پس از 11 سپتامبر (با تأکید بر عراق)

القاعده: زمینه ساز استقرار پایگاه های نظامی آمریکا و ناتو در آفریقا

المرابطون؛ نسل جدید القاعده مصر

الگوی حکومت در اندیشه جریان سلفی تکفیری

الگوی سازمانی القاعده و داعش

امکان سنجی تحقق همگراییِ جهان اسلام در مواجهه با تهدید جریان تکفیری

اندیشمندان حنفی و کژ اندیشی های ابن تیمیه

اندیشه تکفیری و راههای علاج آن

اندیشه جاهلیت محمد قطب در بوته نقد تشیع، تسنن و عقل

اندیشه سیاسی ابن قیم جوزیه

انگلستان و ظهور وهابیت و آل سعود

ایدئولوژی تکفیر؛ سرشت و راهبرد مواجهه با آن

ایمن الظواهری

بازخوانی ماجرای جهیمان العتیبی و ظهور اندیشه مهدویت در بطن وهابیت

بازخوردهای ضد‌امنیتی هستی‌شناسی اجتماعی سلفیت جهادی

بازشناسی بنیادگرایی و سلفیه در دوران معاصر با تأکید بر طالبان و القاعده

بازشناسی تفاوت سلفی نوگرا و افراط‏ گرا

بدعت

بدعت از منظر وهابیان

بدعت در دین

بدعت و سنت از ديدگاه فرق اسلامى و جريان‏هاى تكفيرى‏

بربهاری

بربهاری از کهن ترین تئوریسین های وهابیت

برداشت اشتباه تکفیریها از جهاد در قرآن

برداشت‌های القاعده از افکار جهادی سید قطب

برررسی شخصیت و نظرات شیخ عبدالعزیز بن باز مفتی سابق سعودی

برررسی قتال در قرآن 4

بررسي متني و سندي روايت شد رحال

بررسی اختلاف چهار جریان عمدۀ وهابیت در دهه‌های شصت و هفتاد میلادی در زمینۀ تکفیر

بررسی ارتباط خوارج با وهابیت

بررسی ارتداد در مذاهب اسلامی

بررسی استناددهی تروریسم تکفیری به سنت نبوی و جهاد اسلامی

بررسی اقدامات تکفیریون در عراق و سوریه

بررسی تاریخی جریان‌های تکفیری تروریستی

بررسی تطبیقی ایده‌ها و رفتارهای خوارج و وهابیت

بررسی تطبیقی ایمان و کفر از دیدگاه مذاهب اسلامی و جریان‌های تکفیری

بررسی تطبیقی دیدگاه فقهای فریقین درباره حرمت تکفیر مسلمانان

بررسی جریان سلفیت، وهابیت و تکفیر

بررسی حدیث «قرن الشیطان» از دیدگاه علمای اهل سنت

بررسی دیدگاه ابن تیمیه درباره زیارت قبور

بررسی دیدگاه محمد بن‌عبدالوهاب درباره شرک و مشرک

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_1

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_2

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_3

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_4

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_5

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_6

بررسی رابطه عقاید دیوبندیه و وهابیت

بررسی روایت التجاء ابو ایوب انصاری به قبر پیامبرصلی الله علیه و آله و سلم

بررسی زبان شناختی واژه‌ی قرآنی «کفر»

بررسی زمینه های سیاسی اجتماعی شکل گیری طالبان در پاکستان

بررسی زمینه‌های صدور فتاوای تکفیری و پیامدهای آن بر جهان اسلام

بررسی سلفی‌گری ابن ابی العز با تأکید بر «شرح العقیدة الطحاویة»

بررسی قتال در قرآن 1

بررسی قتال در قرآن 2

بررسی قتال در قرآن 3

بررسی مبانی فقهی تکفیر

بررسی موانع تکفیر از دیدگاه وهابیت با تأکید بر مانعیت تأویل

بررسی و ارزیابی تاثیر عرفان در تعدیل قرائت های افراطی از دین

بررسی و نقد توحید در اندیشه سلفیه وهابی و سلفیه جهادی

بررسی و نقد دلیل وهابیت بر انقطاع عمل بعد از موت

بررسی و نقد دیدگاه سلفیه در ارتباط ارواح با عالم جسمانی

بررسی و نقد دیدگاه شاه ولی‌الله دهلوی در مسئله شرک

بررسی و نقد رابطه دعا و عبادت، از منظر قرآن و وهابیت

بررسی و نقد منهج قفاری در کتاب اصول مذهب الشیعه

بررسی پیشینه ورود تروریسم تکفیری به کشور (بخش دوم)

بررسی پیشینه ورود تروریسم تکفیری به کشور (بخش نخست)

بررسی کتاب تاریخ نجد نوشته حسین بن غنام

بررسی گفتمان سید قطب و تأثیر آن بر شکل گیری جریان‌های تکفیری مصر

بلای تکفیر، مصیبت اسلام و مسلمین

بن بست خلافت با اندیشه داعش

بنیاد گرایی و سلفیه بازشناسی طیفی از جریان های دینی

بنیادگرایی اسلامی داعش- القاعده: تمایزهای ساختاری و ایدئولوژیکی

بوکوحرام و قرائن همپیمانی با داعش

بیوگرافی ابن تیمیه

تأثیر افکار ابن‌تیمیه در گسترش جنایت‌های جریان‌های تکفیری

تأثیر اندیشه های سیاسی برنارد لویس در ترویج اسلام هراسی در غرب

تأثیر تقابل وهابیت سعودی با گفتمان انقلاب اسلامی ایران بر ژئوپلتیک جدید خاورمیانه

تأملاتی درباره بیانیه اخیر شبکه تروریستی القاعده علیه داعش

تأملی بر ماهیت گروهک تروریستی ریگی

تأملی غیر غربی در افراطی گری و خشونت ورزی به نام دین

تأويل در قرآن و «تأويل قرآن»

تأويل در قرآن و «تأويل قرآن»

تأویل

تاثیرات سید قطب بر گروهک های جهادی تکفیری

تاريخچه فرقه وهابيه و عقايد ايشان

تاریخ وهابیت

تبار شناسی سلفیه سروری از ابن تیمیه تا سید قطب

تبارشناسی مبانی معرفت شناختی و انسان شناختی اسلام سلفی - تکفیری

تبرک (لمس و تقبیل) از نگاه اهل سنت

تبرک و استشفا به آثار اولیا

تجاوز نیروهای اتحاد جماهیر شوروی به افغانستان سر برآوردن القاعده

تحرک‌پذیری سلفیت جهادی در آسیای غربی و امنیت عمومی جمهوری اسلامی ایران

تحقیقی درباره رابطه ذهبی و ابن‌تیمیه

تحليلى بر هويت جديد تروريست‏هاى تكفيرى در خاورميانه ...

تحلیل کنش های خشونت‌بار داعش از چشم انداز روان شناسی سیاسی‏

تحلیلی بر رویکرد‌های متناقض به اندیشه‌های سلفی- تکفیری سید قطب

تحلیلی بر هویت جدید تروریست‌های تکفیری در خاورمیانه

تحلیلی شرق‌شناسانه از جریان‌های تکفیری قدیم و جدید

تحول گفتمانی و بازتعریف نسل جدید القاعده در سوریه

تحولات اسلام سیاسی رادیکال

ترسیم نقشه راه جدید داعش

ترور، تروریسم و حقوق بشردوستانه

تروریسم از منظر بنیادگرایان اسلامی رادیکال و فقه سیاسی شیعه با نگاهی به عملیات استشهادی

تروریسم تکفیری داعش و محور مقاومت ضدصهیونیستی

تشبیه: مانند کردن خدا به مخلوقات

تضاد عقايد احناف با وهابيت درموضوع توسل

تضاد عقايد حنفيت با وهابيت 2 (زندگى حقيقى همراه با عمل براى انبيا و اوليا در قبر)

تضاد عقايد حنفيت با وهابيت 4 (علم غيب)

تضاد عقايد حنفيت با وهابيت3 (توسل)

تضاد عقايد حنفيت با وهابيت5 (وهابيت و موضع اهل‏ سنت در قبال آن)

تضاد عقايد حنفيت با وهابیت 6 (وهابیت را بهتر بشناسیم)

تضادهای ایدئولوژیک؛ چرا داعش و القاعده متحد نشدند؟

تعدیل افراط گرایی دینی؛ براساس روش شناسی ائمّه(ع) در مواجهه با تفکر غالیان

تفاوت توسل با استغاثه مشرکین به بت ها

تفاوت میان جنبش‌های انقلابی و جریانات تکفیری و تروریستی

تقابل دیدگاه وهابیت تکفیری در حرمت تکفیر اهل قبله با آیات و روایات

تقابل فیزیکی وهابیت با تشیع

تقليد از ديدگاه سلفى‏هاى تكفيرى‏

تكفير از دیدگاه مذهب شيعه

تكفيريت در پاكستان و راه برون‏ رفت از آن‏

تمدن اسلامی و جریان‌های تکفیری

تناقضات ابن عبدالوهاب در مسئله تکفیر مسلمین

توحید از دیدگاه تشیع و وهابیت

توحید در مذاهب کلامی

توحید عبادی و شبهات وهابیت

توحید و شرک

توحید و شرک از دیدگاه استاد مطهری و سید قطب

توسل در سیره انبیا از دیدگاه اهل‌سنت

توسل در سیره پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله)

توسل و رابطه آن با توحید عبادی

توسل و شفاعت از نگاه دیوبندیه

توسل، شفاعت، استغاثه؛ رفع نزاع با تبیینی جدید

توسل، مرگ و شفاعت از دیدگاه تشیع و وهابیت

تکاپوی داعش برای بقای سرزمینی

تکفیر

تکفیر

تکفیر از دیدگاه ابن تیمیه

تکفیر از دیدگاه بزرگان دیوبند

تکفیر از دیدگاه سید قطب

تکفیر از دیدگاه قرآن

تکفیر از دیدگاه قرآن کریم

تکفیر از نگاه برخی ائمه مذاهب اهل سنت

تکفیر از نگاه برخی ائمه مذاهب اهل سنت

تکفیر از نگاه بزرگان اهل سنت

تکفیر از کدام قسم: کفر در مقابل ایمان یا کفر در مقابل اسلام

تکفیر اهل قبله

تکفیر اهل قبله در اندیشه علمای دیوبند

تکفیر تکفیریان خشونت تکفیری، در خدمت استعمار نوین

تکفیر در آیات و روایات

تکفیر در جهان اسلام

تکفیر در روایات نبوی (1)

تکفیر در روایات نبوی (2)

تکفیر در روایات نبوی (3)

تکفیر در روایات نبوی (4)

تکفیر و اقسام آن در نگاه شیعه

تکفیر گذشته، حال، آینده

تکفیری ها و تجاور از حدود جهاد

تکفیریها در انگلستان

تیشه داعش به ریشه‌های تاریخ ایران در موصل

جاهلیت در نگاه سلفیه جهادی و اثرات سوء آن بر جهان اسلام

جایگاه علمی و دینی مردم نجد در دوران محمد بن‌عبدالوهاب

جريانهاي جديد وهابيت از ديدگاه دکتر عصام العماد

جريان‏هاى تكفيرى و نقض حقوق زنان‏

جریان داعش و تحریف مفهوم جهاد

جریان شناسی اختلافات طالبان بر سر رهبری

جریان شناسی القاعده

جریان شناسی بنیادگرایی در جنبش های اسلامی

جریان شناسی وهابیت مصری

جریان شناسی گروهک تروریستی انصارالاسلام

جریان شناسی گروه‌های تکفیری جهادی در مصر

جریان شناسی سلفیگری

جریان های تکفیری عراق

جریانات افراطی و تکفیری در منطقه و راهکارهای مقابله با آنها با توجه به نقش خاورمیانه ای روسیه

جریانات تکفیری بناهای اسلامی (در عراق به عنوان نمونه)

جریان‌شناسی تکفیری در افغانستان

جریان‌شناسی گروه‌های تکفیری: ابعاد و پیامدها

جریان‌های تکفیری در عراق از ظهور وهابیت تا عصر حاضر

جریان‌های تکفیری فعال در پاکستان

جریان‌های تکفیری و خطرهای آن برای امت اسلامی و بشریت و عوامل شکل‌گیری آن

جریان‌های تکفیری، مهمترین خطر فراروی بیداری اسلامی

جشن و سرور در میلاد پیامبر گرامی از دیدگاه قرآن و سنت

جمعیت اخوان التوحید: شکل گیری و نقش آن در پیشرفت آل سعود

جنایات جریان‌های تکفیری در لبنان

جنبش اسلامی ترکستان شرقی؛ جهانی تهدید و نگرانی

جنبش شاه ولی­ الله در هند

جنبش های سیاسی معاصر در عربستان سعودی

جنبشهای اسلامی و خشونت در خاورمیانه

جنگ در شبه جزيره مروري بر شكل گيري وهابيت در عربستان

جهاد در اندیشه سید قطب

جهاد و مجاهد از نگاهی دیگر

جهاد و نظم بین‌الملل سلفیسم جهادی و تحول معنایی جهاد

جهادی‌های جدید کیستند؟

جهان از نگاه داعش

جهانى شدن و القاعده

جهانى شدن و ظهور هویت بنیادگرا در غرب آسیا

جوانان يهودی در صف داعش

حدیث منع نشستن و عبادت کردن در مقابر بررسی تطبیقی دیدگاه ابن‌تیمیه و مذاهب اربعه اهل سنت

حرمت تكفير اهل قبله در انديشه علماى اسلام

حرمت تکفیر اهل قبله در کتاب و سنت

حرمت تکفیر نزد پیشوایان چهارگانه اهل سنت

حرکت سلفیه

حزب التحریر ازبکستان

حزب التحریر در آسیای مرکزی

حقوق بشر و جریان‌های تکفیری

خاستگاه سلفی گری تکفیری

خاندان آل سعود و عربستان سعودی

خاورمیانه و جنگ های دینی

خشم به فرمان خرد، شرع و غریزه: تأملی در خشونت داعش از زاویه‌ای دیگر

خشونت تکفیری‌ها، توحشی چنگیزی در لباس اسلامی است

خشونت، ترور و افراط گرایی در قرآن

خط بطلان جولانی بر فانتزی‌های غرب در سوريه

خطر تکفیر برای جوامع اسلامی

خطر گروه‌های تکفیری علیه اسلام و مسلمانان

خلافت از دیدگاه سلفیه جهادی

خوارج، اولین گروه تکفیری در جهان اسلام (پیشینه جریان تکفیری خوارج) و پیامدها و نتایج سوء تکفیر و افراطی گری در جهان اسلام

خیانت های خلافت داعش به جامعه اسلامی

داعش خوب داعش بد

داعش در مسیر القاعده شدن

داعش و استفاده از گرافیک اطلاع‌رسان

داعش و عملکرد آن برای اهداف غرب و رژیم صهیونیستی

داعش پس از ناكامي در تأسيس دولت

داعش چگونه القاعده را زمین‌گیر کرد

داعش یاد آور خاطرات نسل اول وهابیت

داعش، القاعده؛ فرزند در مقابل پدرخوانده /بازخوانی روند شکل گیری القاعده در عراق و انشعاب درون سازمانی

داعش، قفقاز و واکنش روسیه

داعشی‌ها به نام جهاد سر می‌برند/ علت شکل‌گیری گروه‌های تکفیری

در آمدی بر مناسبات وهابیت و علم کلام

درنگی بر دیدگاه ابن‌تیمیه در مواجهه با مذاهب و بزرگان اسلام

درنگی در مبانی و آینده‌ خشونت به سبک رادیکالیسم تکفیری

درگذر تکفیر فکری و تکفیر جنایت‌کارانه

دشمن نزدیک و دور

دلایل و پیامدهای حمایت عربستان از گروه‌های اسلام‌گرای افراطی

دموکراسی

دو متن ماندگار: «هنر جنگ» و «درباره جنگ»

دگردیسی اسلام سیاسی در تونس

رابطه ولایت تکوینی و استغاثه به ارواح اولیای الاهی

رادیکالیسم اسلامی در جنوب شرق آسیا: جماعت اسلامی اندونزی

راهبرد آمریکا برای مبارزه با القاعده و داعش

راهبرد تکفیری و ضد وحدت عربستان سعودی در عرصه آموزش و رسانه

راهبردهای مدیریتی نبی اکرم(ص) در راستای تحکیم وحدت بین اقوام در صدر اسلام

راهبردهای مقابله با تهدیدات نرم جریان‌های تکفیری در جهان

ردّ نظر وهابیت از سوی اهل‌سنت در حرمت زیارت قبور

رفت و برگشت اسلام‌گرایی رادیکال از سوریه به شمال آفریقا

رقابتى براى هويت و شناسه‏

روش شناسی پیامبر(ص) در تقویت اتحاد مسلمانان و تعدیل افراط گرایی

روش قرآن در علاج و جلوگیری از پدیده تکفیر

روش های تبلیغی وهابیت

روش‌های برخورد محمد بن‌عبدالوهاب با مخالفان خود

روش‏هاى جهان اسلام براى فائق آمدن بر بحران تكفير

رویکرد دوگانه غرب در مواجهه با تروریسم؛ داعش سیاه، داعش سفید

ریشه های تاریخی و نحوه شکل گیری وهابیت

ریشه‌های تفکر داعش (١)

ریشه‌های تفکر داعش (٢)

ریشه‌های تفکر داعش (٣)

ریشه‌های تفکر داعش (٤)

ریشه‌های تفکر داعش (٥)

ریشه‌های تفکر داعش (٦)

زادگاه فکری اندیشه تکفیری در جامعه اسلامی

زمینه های تاریخی سلفیه

زمینه‌های ظهور و گسترش داعش در محیط امنیتی غرب آسیا

زمینه‏ های گفتمانی تعامل داعش در قبال اسرائیل و مسئله فلسطین

زیارت از دیدگاه احادیث اهل سنت

زیارت از دیدگاه احادیث اهل سنت

زیارت قبور از نگاه مذاهب اسلامی

سابقه سیاه وهابیت در تخریب آثار اسلامی

ساختار تشکیلاتی جدید داعش؛ نسل دوم فرماندهان دولت خلافت

سازمان کنفرانس اسلامی و نقش آن در گسترش وهابیت

سازوکار نیروگیری و نحوه عمل جریانهای تکفیری در گفت‌وگو با دکتر فیرحی

سب الصحابه

سرنوشت مدعیان خلافت در انتظار داعش

سرچشمه اندیشه وهابیت

سرچشمه های فکری القاعده

سفر وهابیت به مصر

سلفى‏گرى در تونس و آينده پيش رو

سلفيان

سلفيان

سلفی ها، روند نوگرایی که به افراط گرایی رسید

سلفی گرایی جهادی-تکفیری و آینده ثبات سیاسی در منطقه خاورمیانه

سلفی گری

سلفی گری در مصر و دوره جدید

سلفیت و جنبه های شبهه آمیز آن در مذاهب اربعه

سلفیه

سلفیه جهادی در شبه جزیره؛ بررسی رویکرد و عملکرد القاعده شبه جزیره

سلفیه درباری

سلفیه و تقریب

سلفیه و جنبش‌های اسلامی ـ دیوبندیه

سلفی‌گرایی متحرک: چالش امنیتی بدون مرز

سلفی‌گری افراطی در قفقاز شمالی؛ با تاکید بر مولفه‌های تاریخی، فرهنگی و سیاسی

سلفی‌گری و تکفیر در تونس میان گفتمان النهضة و دیگر گفتمان‌های بومی

سلفی‏گری در عراق و تأثیر آن بر جمهوری اسلامی ‏ایران

سماع موتی و تقابل دیدگاه وهابیان با بزرگان خود

سماع موتی و رابطه آن با توسل به ارواح اولیای الهی

سماع موتی و رابطه آن با توسل به ارواح اولیای الهی

سنت‏ گرایی و نقد اسلام‏ گرایی سلفی

سنّت پیامبر و تکفیر مسلمانان

سونامی تکفیری در جهان بشری

سپاه صحابه و لشکر جهنگوی نماینده افکار افراطی سلفی‌گری

سیر تاریخی ظاهرنگری در آیات صفات

سیر تطور هیئت‌‏های شرعی داعش

سیر مطالعاتی نقد اندیشه تکفیر (جهادی تکفیری)

سیر مطالعاتی نقد اندیشه تکفیر (وهابیت تکمیلی)

سیر مطالعاتی نقد اندیشه تکفیر (وهابیت مقدماتی)

شباهت وهابی ها با خوارج

شباهتهای فکری خوارج عصر علوی و داعشیهای امروز

شبکه سلول هاي تروريستي داعش در آسياي مرکزي

شخصیت شناسی ابوبكر بغدادی

شدّ رحال برای زیارت قبر نبی اکرم ص از منظر دیوبندیه و ابن‌تیمیه

شناسایی و تأمین منابع مالی داعش

شکاف شیعی – سنی در اسلام سیاسی و پیامدهای آن برای جمهوری اسلامی

شکاف‌‌‌های درونی داعش؛ نزاع دو نسل القاعده

شگرد ابن تیمیه در انکار فضائل امام امیرالمؤمنین (علیه السلام)

شیوه‌های وهابیت در مخالفت با اهل سنت

صحیحین و نفی تکفیر

صنعانی؛ سلفی تکفیری یا سلفی میانه‌رو

طالبان در عصر داعش: آینده سلفی گری تکفیری در همسایگان شرقی ایران

طالبان و سپاه صحابه فرزندان وهابیت

طالبان؛ دین و حکومت

ظهور داعش در شبه‌ قاره

ظهور داعش؛ پایانی بر نظم جهانی

ظهور و افول القاعده در عراق

عبادت

عبادت در اندیشه شیعه و وهابیت

عبور از «خاورمیانه جدید»

عربستان در عرصه تبلیغات

عربستان معمار جنایت و مکافات

عربستان و وهابیت در آفریقا

عزاداری بدعت یا سنت

عقائد تکفیر و نقش مسلمانان

عقل از دیدگاه سلفیه

عقل از منظر وهابیان

علل شکل گیری تکفیری‌ها از دیدگاه جغرافیای سیاسی

علل شکل گیری جریان‌های تکفیری در افغانستان و شبه قاره هند

علل گسترش دعوت محمد بن‌عبدالوهاب

علمای شافعی و ابن‌تیمیه

عملکرد وحشیانه ی فرقه ی وهابیت و خاندان آل سعود

عوامل روانی تکفیر

عوامل ظهور جریان‌های تکفیری در جهان اسلام/ تبارشناسی گروه‌های افراطی

عوامل مؤثر در تبلیغ وهابیّت(1)

عوامل مؤثر در تبلیغ وهابیّت(2)

فتنه تكفير

فتنه و هابیت

فرا واقعیت بنا العابد!

فضای مجازی (سایبری) و شبکه‌های ماهواره‌ای جریان‌های تکفیری

فعالیت وهابیت در جهان

فقه تکفیر میان برهان شرعی و فقه خودساخته

فهرستواره پایان‌نامه‌های حوزوی-دانشگاهی در موضوع سلفی‌گری و نقد وهابیت

فواید توسل به ارواح پیامبران و اولیای الهی

قبیله انحراف

قبیله بدعت

قبیله خشونت

قتل عام حجاج یمنی توسط وهابیان

قتل و تکفیر در آیات قرآن (1)

قرآن و همگرایی بین مذاهب اسلامی

قرآن کریم و همزیستی مسالمت‌آمیز در جامعه بشری

لشگر جهنگوی

لیست حامیان مالی گروه های تروریستی همسو با القاعده در 31 کشور جهان

مانیفست توحش در فقه داعش

ماهیت دینی ـ سیاسی گروه طالبان

مبانى كلامى «القاعده» در تكفير و كشتار مسلمانان‏

مباني اعتقادی داعش

مبانی اعتقادی جریانهای تکفیری و مقایسه ی آن با آرای دیگر مذاهب

مبانی اعتقادی محمد ابن عبدالوهاب

مبانی جهادگرایی تکفیری در اهل سنت و نقد آن

مبانی فکری ابن تیمیه

مبانی مذهبی و قومی طالبان

مبانی و مفاهیم اسلام سیاسی القاعده

مبانی کلامی «القاعده» در تکفیر و کشتار مسلمانان

متافیزیک خشونت داعشی؛ سه مفهوم نکایه، توحش و تمکین

متغيرهاى منطقه ‏اى و بين‏ المللى و علل داخلى ورود داعش به عراق‏

متن قطعنامه شورای امنیت درباره گروه تروریستی داعش

محمد بن عبدالوهاب و مخالفان نجدی معاصر او

مخالفت دیوبندیان با دعوت محمد بن عبدالوهاب

مخالفت وهابیان با عقاید اهل سنت

مخالفت وهابیان با عقاید اهل سنت

مراتب و متعلقات ایمان

مرز بین تروریسم و جهاد در اسلام

مروری بر افکار وهابیت و جایگاه آن در جهان باورهای فطرت ستیز

مسئله توسل به اموات با نگاهی به آیه 22 سوره مبارکه فاطر

مشکلات پیش روی عراق پساداعش

معرفی و بررسی شیوه‌های مقابله با تکفیر در جهان اسلام و آثار آن

معناشناسى عبادت در نظام تعاليم وحى و دفع اتهام كفر و شرك از مسلمين‏

معیار توحید شرک از دیدگاه شهید مطهری و سید قطب

معیارهای توسل از دیدگاه وهابیت

مفهوم دولت در گفتمان داعش؛ دولت سلفی داعش؛ تحقق ناکام یک نظریه آلترناتیو

مفهوم شناسی جنبش های اسلامی معاصر

مفهوم شناسی خودکشی یا انتحار

مفهوم شناسی سلف، سلفی گری و سلفی

مفهوم شناسی سَلَفیه و سَلَفی­گری

مفهوم عبادت از دیدگاه ابن‌تیمیه

مفهوم و مراحل شرک

مقايسه انديشه‏ و رفتار جبهه النصره و داعش

مقایسه دیدگاه وهابیت و اخوان المسلمین در زمینه حکومت

موافقين و مخالفين خلافت داعش

موانع تکفیر با تأکید بر مسئله جهل از دیدگاه ابن‌تیمیه

موضع انتقادی اندیشه‌وران اهل سنت در برابر جریان‌های تکفیری

موضع ‌گيري‌ علماي‌ جهان‌ اسلام‌ درباره‌ تشيع‌

مکتب تکفیر بر خلاف عقل، نص و صریح قرآن است

نئوتروریسم با تأکید بر تروریسم مذهبی

ناتوانی حکومت ها و رشد سلفیسم در غرب افریقا

نخستین آشنایی مسلمانان شبه‌قاره هند با اندیشه وهّابیت

ندای غیراللّه از ديدگاه علمای دیوبندیه

نظری بر تاریخ وهابیت

نفی خشونت از منظر قرآن و سنت

نقد استدلال تکفیری ها وداعشی ها براولویت کشتن مسلمانان

نقد برداشت‌های تکفیری‌ها از آیات جهاد

نقد تفسیر وهابیون از آیات «من دون الله»

نقد دیدگاه سلفیه درباره مجاز در قرآن

نقد دیدگاه وهابیت در مسئله تبرک با تکیه بر نظر علمای معاصر وهابی

نقد دیدگاه وهابیت درباره عبادت با نظر به سجده برادران یوسف

نقد قرآنی مبانی وهابیت در حوزه ی جهاد

نقد و بررسی اندیشه‌های دهلوی

نقد و بررسی تکفیر از دیدگاه سلفی وهابی و سلفی جهادی

نقد و بررسی حکم بغیر ما انزل الله

نقد و بررسی دار الاسلام از نظر سلفیه تکفیری

نقد و بررسی دشمن نزدیک و دور(عدو قریب و بعید)

نقد و بررسی روش های جدلی ابن تیمیه در «منهاج السنه»

نقد و بررسی مبانی جهادگرایی تکفیری ها

نقد و بررسی مهم‌ترین ادله جریاهای تکفیری در تکفیر شیعه

نقدي بر كتاب «التبرك المشروع و التبرك الممنوع»

نقدی بر خلافت ابوبکر بغدادی

نقدی برعقاید وهابیت (توسل، شفاعت)

نقش جریان های سلفی در سوریه و فلسطین در مصاحبه با شیخ عبدالله کتمتو

نقش داعش در شکل‌گیری معادلات جدید در خاورمیانه

نقش قدرت‌های بین‌المللی در رشد و گسترش جریان‌های تکفیری

نقش وهابیت در اوگاندا

نقش وهابیت در تانزانیا

نقش وهابیت در کنیا

نقش گروه‌های تکفیری در تغییر نقشه منطقه

نگاه داعش به مهدویت

نگاه هند به گروه‌های شبه نظامی پاکستان

نگاهی اجمالی به منهج درسی مدارس ابتدایی داعش

نگاهی بر وهابیت

نگاهی به تشکیلات سازمانی داعش

نگاهی به رشد تکفیری‌ها در تونس

نگاهی به عقبه تکفیر و دیدگاه های آن

نگاهی به عملکرد داعش از منظر کتاب تروریسم جهانی و رسانه های جدید

نگاهی کوتاه به جریان رسانه‏ ای گروه داعش

نگرشی به ظرفیت‌های تقریبی الازهـر

هجوم وهابیان به مدینه منوّره

همگرايي استراتژيك؛ اتحاد سلفي‌هاي عربستان، هند و مصر

واقعه 11 سپتامبر ؛ سرآغاز شکل گیری بزرگترین گروههای تروریستی

واكاوى رابطه ميان نفاق و تكفير

واکاوی جایگاه تروریسم بنیادگرا در راهبرد خاورمیانه ای غرب

واکاوی ریشه‌های پدیده بنیادگرایی در خاورمیانه؛ مطالعه موردی جهانی شدن

وضعیت القاعده پس از ظهور داعش

وضعیت سیاسی داعش در قاره سیاه

وضعیت فعلی و آینده کشورهای شمال آفریقا (تاکید بر کشورهای مصر، تونس و لیبی)

وهابيت از نگاهي ديگر

وهابیان و برگزاری مراسم جشن وشادی

وهابیان و تحریف قرآن کریم

وهابیان و توحید در اسما و صفات

وهابیان و توحید ربوبی

وهابیت تکفیری (دوره ی معاصر)

وهابیت در آیینه تاریخ

وهابیت منطق تزویر و تکفیر

وهابیت و تحریف میراث‌های علمی

وهابیت و تخریب قبور

وهابیت و توحید الوهی (عبادی)

وهابیت و توحید ربوبی (1)

وهابیت و توحید ربوبی (2)

وهابیت و تکفیر شیعه

وهابیت و سماع موتی

وهابیت و موضع اهل سنت در قبال آن

وهابیت، سلفیت و اسلام‌گرایی؛ دشمن کیست؟

وهابیت، مکتب تشبیه

پاسخ به شبهات جهاد

پاسخ به مهم‌ترین شبهات وهابیت (توسل، شفاعت، تبرک، زیارت قبور)

پاسخی به شبهه ابن تیمیه در استمرار عزاداری برای امام حسین علیه السلام

پاکستان و «نبرد جهانی علیه تروریسم»

پاکستان و بنیادگرایی اسلامی

پرسمان؛ آیا تبرک جایز است؟

پيشينه و جايگاه جريان هاي سلفي

پژوهشی درباره حدیث «اللهم لا تجعل قبری وثناً یعبد»

پیام مهم ترور سرکرده جیش الاسلام

پیشینه و کارنامه وهابیت (1)- وهابیت و تفرقه

پیشینه و کارنامه وهابیت (2)- شکل گیری وهابیت

پیشینه و کارنامه وهابیت (3)-عقاید و عملکرد

چالش امنیتی تروریسم تکفیری علیه ایران

چالش های همگرایی جهان اسلام در تأسیس تمدن اسلامی

چرخش خلافت داعشی؛ از خلافت حقیقی تا خلافت مجازی

چرخش خلافت داعشی؛ از خلافت حقیقی تا خلافت مجازی

چقدر با تروریست‌های دنیا آشنا هستید؟

چه کسی تجددخواهی اسلامی را هدایت می‌کند؟

چگونگی پیدایش تکفیر و خارجی‌گری

چیستی و چرایی شکل گیری جریان‌های تکفیری

کابوس جدید آل‌سعود؛ آنچه همه باید درباره جنبش 15 سپتامبر در عربستان بدانند

کارنامه وهابیت؛ دوره تأسیس

کارنامه وهابیت؛ دوره تثبیت

کتاب شناسی تکفیر

کفر در مقابل ایمان یا اسلام

کفر و تکفیر در قرآن کریم و سوء برداشت از آن

کفر و جهاد از منظر حزب التحریر

کلام سیاسی و حیات سلولی تروریسم تکفیری

کودتا در داعش

کویت و وهابیت در آفریقا

گرایش های فکری سلفیه در جهان امروز

گزارش کتاب «سيف الجبار المسلول على أعداء الأبرار» اثر شاه فضل رسول قادری

گزارش کتاب جذور داعش قراءة فی تراث الوهابیة و علماء السعودیة

گزارشی از برخی فتاوای وهابیت

گزارشی از کتاب مصباح الأنام و جلاء الظلام

گفتمان اسلام سلفی و جهانی‏ شدن امنیت خاورمیانه

گفتگو با مأمون رحمه روحانی دمشقی درباره تکفیریها

گفت‌وگوی مشروح فارس با حجت‌الاسلام مهدی فرمانیان

گونه ‏شناسی فکری جنبش‏های اسلامی معاصر

گونه‏ شناسی فکری جنبش‏های اسلامی معاصر و پیامدهای سیاسی امنیتی آن در جهان اسلام