اطلس > جریان ها > لشکر طیبه

لشکر طیبه

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۶/۱۵ تعداد بازدید: 361
این گروه پس از این که درس ال 2002 از سوی پرویز مشرف رئیس جمهور وقت پاکستان به عنوان یک گروه غیر قانونی اعلام شد، تغییر نام داده و خود را با عنوان جماعت الدعوه مطرح ساخت.


پیدایش


جماعت الدعوه JuD از گروه مرکز الدعوه و الارشاد (MDI) منشعب شده است. یک سازمان که توسط حافظ محمد سعید و پیروان او در سال 1986 بنا شد. این ایده زمانی ایجاد شد که عده ای از اساتید اهل حدیث وابسته به بخش اسلامی دانشگاه مهندسی و تکنولوژی لاهور تصمیم گرفتند که در جنگ افعانستان شرکت کنند. حافظ محمد سعید استاد سابق بخش آموزش اسلامی این دانشگاه مسئولیت این گروه را به عهده گرفت. یکی از علل این تصمیم وعده ی کمکهایی بود که از جانب عربستان و توسط برخی از اساتید دانشگاه مدینه به این گروه داده شده بود.
فعالیت این گروه در افغانستان متمرکز بر مناطق جلال آباد، نورستان و ساروبی، و تحت فرماندهی شیخ جمیل الرحمان یکی از فرماندهان اهل حدیث افغانستان، بود. در سال 1993 حضور این گروه در افغانستان پایان یافت. البته این گروه پیش از این در سال 1989 در کشمیر فعالیت خود را آغاز کرده بود. در ابتدا گروه فعالیت خود را تحت پوشش البرق انجام می داد. اما از سال 1991 حافظ سعید بر آن شد که گروه خود به نام لشکر طیبه را بنا کند. این اتفاق به صورت علنی و با حمایت اطلاعات پاکستان (ISI) رخ داد.
نزاعی که در جامو کشمیر در سال 1989 اتفاق افتاد بستر مناسبی برای فعالیت لشکر طیبه که در این منطقه قرار داشت، فراهم آورد. همزمان با این درگیریها معسکر الاقصی در نزدیکی بیت المجاهدین در مظفرآباد(منطقه ای از کشمیر که در اشغال پاکستان است) جهت آموزش به شبه نظامیان کشمیری تشکیل شد. در اوایل سال 1991 معسکر بدر و ام القری نیز به خیل این مراکز اضافه شد و در نتیجه اولین گروه تروریست های لشکر طیبه که در این مراکز آموزش دیده بودند تحت فرماندهی ابو حافظ امیر بخش کشمیر لشکر طیبه، وارد عرصه شدند. این گروه با راه اندازی چندین حمله علیه نیروهای امنیتی هند در جاوا و کشمیر به سرعت شهرت یافت. بنابر این پیدایش اولیه ی گروه جهادی مرگبار لشکر طیبه را می توان در جاوا و کشمیر دانست که بعدها به دیگر مناطق نیز سرایت کرد.


اهداف و اصول


هدف اولیه ی این گروه برپایی دولت اسلامی در جنوب آسیا از طریق متحد ساختن مجاهدین منطقه است که پاکستان را هم در بر می گیرد. بنابراین هدف این گروه تا آنجا که به کمشیر مربوط می شود، آزاد سازی کشمیر و سرنگونی هند است.
طبق آنچه که حافظ سعید در سایت رسمیش بیان کرده است تنها راه نجات مسلمانان از مشکلات پیش رویشان جهاد است. او که در تجمعی در سال 2002 سخن می گفت، اعلام کرد مسلمانان کشمیر به زودی در فضایی آزاد نفس خواهند کشید، او هند و اسرائیل را در سرکوب مسلمانان مقصر دانست و ابراز داشت که این دو کشور به تحریک آمریکا چنین اعمالی را انجام می دهند. برخلاف القاعده که تنها به جهاد می پردازد این گروه هم جهاد و هم دعوت را در دستور کار خود دارد.

سازماندهی


این گروه مالک 200 هکتار زمین در موریدک منطقه ای در فاصله ی 30 کیلومتری جنوب غربی لاهور است. منطقه ای که تمامی فعالیتهای جهادی و آموزشی این گروه در آنجا طرحریزی و انجام می شود. این گروه مراکز آموزشی متعددی دارد از جمله دانشگاه اسلامی که کالج پسران از دختران در این دانشگاه جداست، مدرسه و خوابگاه برای دانش آموزان و آموزگاران.
این جریان به خاطر این که فعالیتهای متعدد خود در پاکستان و خارج کشور را اداره کند، بخشهای متعددی ایجاد کرده است مثل: بخش وعظ و اصلاح، بخش علما و اساتید، بخش آموزش، جماعت الدعوه الاسلامیه(مسئول تاسیس مدارس و مساجد) بخش مالی، بخش شهدا (تامین کمکهای مالی به خانواده ی شهداء)، بخش امور خارجه، دارالاندلس (بخش انتشارات و تبلیغات) و بخش روابط عمومی.
مواد آموزشی که در مراکز تحت نظارت این گروه ارائه می گردد متفاوت از سایر ارگانهای آموزشی است. در این مراکز آموزش انگلیسی، عربی و اردو اجباری است و سایر دروس بر اساس مبانی اسلامی است.


عضو گیری و آموزش


ادبیات افراطی نقش بسزایی در جذب اعضای جهادی جدید به این گروه دارد. این گروه از طریق ایجاد یک شبکه ی انتشاراتی در پی ترویج عقیده خود است. منشوراتی مثل هفته ی نامه ی جرّار، ماهنامه ی ضرب طیبه و الصفت که برای زنان منتشر می شود.
محتوای این نشریات بر ملا کردن توطئه های آمریکا، اسرائل و هند علیه مسلمانان جهان و نیز ارائه ی مطالب مذهبی و گزارشاتی از عملکرد این گروه در کشورهایی مثل پاکستان، افغانستان، عراق، فلسطین و چچن می باشد.
از زمان غیر قانونی اعلام شدن، این گروه، هزاران نفر از جوانان طبقات پایین منطقه ی پنجاب را جذب خود کرده است. فقر، بیکاری، نارضایتی از وضع موجود، فقدان آموزش، جذابیت واژه ی جهاد و مساجد و مدارس دینی، نقش بسزایی در جذب جوانان به این گروه داشته است.
این گروه با تعداد نفراتی بالغ بر 50000 نفر که همگی آموزشهای نظامی دیده اند، می تواند به عنوان یک نیروی ذخیره تلقی شود که توسط ارتش پاکستان به خدمت گرفته شود.
این گروه بالغ بر 3000 دفتر در سراسر پاکستان و بیش از 12 کمپ آموزش نظامی در منطقه دارد. لشکر طیبه در مقایسه با سایر گروه های فعال در جاوا و کشمیر، به دو دلیل بیشتر مورد توجه بوده است: اول به خاطر طرح ریزی و اجرای موفق حملات انتحاری علیه نیروهای امنیتی هند در جاوا و کشمیر و دوم به لحاظ کشتاری که علیه شهروندان غیر مسلمان به راه انداخته است.[1]


توان مالی و جذب سرمایه


مجله ی The Herald در ژانویه ی 2006 گزارش داد که کمکهای اطلاعات پاکستان به این گروه بالغ بر 50000 تا 60000 دلار در ماه می باشد. کمکهای دریافتی این گروه از دولت پنجاب نیز به 82 میلیون دلار تا سال 2010 می رسد.[2] در مناطقی که مقامات آن قادر به حمایت از این گروه نیستند، این کمکها در توسط موسسات خیریه تامین می گردد. راه دیگر از طریق وبسایتی است که این گروه به راه انداخته و از طریق آن هم گزارش عملکرد خود را می دهد و هم درخواست کمکهای مالی می کند. تامین مالی از طریق افراد بومی و نیز تاجران وهابی نیز از شگردهای جمع آوری سرمایه توسط این گروه است.
البته جمع آوری سالانه قریب به پنج میلیون پوند از مساجد انگلیس که عموما از طریق کشمیری های مقیم آن کشور، تهیه می شود را نمی توان از نظر دور داشت. در آخر موسسات خیریه ای که در سراسر دنیا خصوصا در عربستان و امارات متحده ی عربی مستقر هستند، نیز، از منابع مهم تامین مالی این گروه به حساب می آید.
برخی از موسسات خیریه ی خود لشکر طیبه عبارتند از: اداره ی خدمت خلق[3]، موسسه ی فلاح انسانیت[4] تحریک تحفظ حرمت رسول.[5]

رهبری

رهبر این گروه حافظ سعید و فرمانده ی عملیات گروه، ذکی الرحمن لخوی است. لخوی عملیاتهای متعددی را هدایت کرده از جمله در چچن، بوسنی، عراق و جنوب آسیا. لخوی به لحاظ ازدواج خواهرش با یکی از اعضای نزدیک به بن لادن، با القاعده ارتباط نزدیکی دارد. مسئول امور مالی این جریان، حاجی محمد اشرف است و محمود محمد احمد بهازیق یک سعودی الاصل است که وظیفه ی جمع آوری پول و افزایش سرمایه ی این گروه را از افراد و بازرگانان عربستانی به عهده داشته و نقش به سزایی در امور تبلیغی و رسانه ای لشکر طیبه ایفاء می کند.
رئیس بخش امور خارجه، عبدالرحمن مکی پسر عموی حافظ سعید است. وی قبلا در دانشگاه مدینه در عربستان سعودی، استاد بود. یحیی سعید سخنگوی این جریان و از افراد بسیار نزدیک به حافظ سعید است. مولانا عبدالعزیز علوی هم رئیس جناح کشمیر است.

ارتباطات و حمایتها

لشکر طیبه از سراسر پاکستان حامیانی دارد. در جریان زمین لرزه سال 2005 که کشمیر و شمال پاکستان خسارات فراوانی دید، این گروه در شمار اولین گروه هایی بود که عملیات نجات را آغاز کرد که باعث قدردانی و حمایت عمومی از این گروه شد همچنین نخست وزیر کشمیر، سردار سیکاندار حیات، با حافظ سعید ملاقات و از تلاشهای او تقدیر کرد. همچنین پرویز مشرف و وزیر کشور وقت پاکستان هم این گروه را ستودند.
این گروه ارتباطاتی با طالبان افغانستان و پاکستان، القاعده و شبکه ی حقانی دارد. در آسیای میانه نیز با جنبش اسلامی چچن و شورشیان اسلام گرای قزاقستان مرتبط است. علاوه بر اینها این گروه اعضای متعددی در سایر کشورها دارد که به برخی از آنها اشاره می رود
آمریکا: در آمریکا برخی از ملیتهای آمریکایی افریقایی، که عضو این گروه هستند در مدارس کراچی پاکستان آموزش دیده اند که توسط این گروه اداره می شود.
انگلستان: موسسه جهاد جهانی در این کشور در اواسط دهه ی 1990 در لندن بواسطه ی دو عربستانی تاسیس شد که باعث گسترش لشکر طیبه در این کشور گردید. این مرکز منابع مالی قابل توجهی را جمع آوری کرده و جهت حمایت از جهاد در بوسنی، افغانستان، کشمیر، کوزوو و چچن ارسال نموده است.
اروپا: نیروهای امنیتی فرانسه در سال 2005 نشانه هایی از حضور این گروه در این کشور یافتند. در آلمان نیز این گروه در پی مرگ یکی از وابستگانش در زندانی در آلمان، این کشور را تهدید به انجام عملیات انتحاری نمود.
در استرالیا، بنگلادش و مالدیو نیز نیروهای وابسته به این جریان بازداشت شده یا بعضا اقدمات تروریستی صورت داده اند.

وضعیت حال حاضر

این گروه در حال حاضر یکی از خطرناکترین گروه های تروریستی به شمار می رود. چرا که قادر به انجام عملیات در مناطق مختلف جهان بوده و از حمایت اطلاعات پاکستان و عربستان سعودی نیز برخوردار است. سرکردگان اصلی آزادانه در حال افزایش سرمایه، عضو گیری و گسترش شبکه های خود در قالب موسسات خیریه هستند. همچنین ارتباطاتی که با سایر گروه های تروریستی مثل لشکر جهنگوی یا طالبان دارد، بر امکان گسترش این جریان می افزاید. علاوه بر فعالیتهایی که در اروپا صورت می دهد، این جریان درپی تقویت شبکه ی خود در هند، بنگلادش، نپال، پاکستان، سریلانکا، مالدیو و میانمار است.
پس از اینکه نیروهای ناتو در سال 2014 از افغانستان خارج شدند، دو کمپ آموزشی طالبان در پکتیا و کُنار، در اختیار این گروه قرار گرفت و در آنجا مشغول آموزش نیروهای خود است. احتمال اینکه نیروهای اطلاعاتی پاکستان در اشغال این کمپها توسط این گروه دخیل باشند زیاد است.
البته گزارشات حاکی از آن است که در پی تصمیم حافظ سعید مبنی بر کاهش عملیات تروریستی و تمرکز بر فعالیتهای مذهبی و تبلیغی، باعث شده که گسستهایی در داخل این جریان پیش آید. اعضا و روسای جوانتر از تصمیم رهبر این جریان در مورد رها کردن جنگ در کشمیر ناخشنودند. شبیه این اختلافات زمانی که سعید نام این گروه را در سال 2001 به جماعت الدعوه تغییر داد، نیز رخ داده بود. چندین تن از اعضای این گروه نیز حافظ سعید را به غصب کردن بودجه هایی متهم کردند که برای جهاد در کشمیر جمع آوری شده است. رهبر این مخالفان ذکی الرحمن لخوی است که گروهی به نام خیر الناس (KuN) را ایجاد کرده که اعضای آن هم قسم شدند، حافظ سعید را بکشند. هرچند اطلاعات پاکستان سعی در آشتی دادن این دو کرده است ولی هم اکنون این دو تن با احتیاط نسبت به هم و به طور مستقل عمل می کنند یعنی حافظ در لاهور و لخوی در مظفرآباد مشغول فعالیت هستند. گذشته از این موارد احتمال ایجاد دو دستگی های جدید در این جریان در آینده ی نزدیک هم وجود دارد.[6]

پی نوشت:

[1] http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/MI14Df03.html (accessed on 16 October 2012).
[2] http://archives.dawn.com/archives/35861 (accessed on 16 October 2012).
[3] Idara Khidmat-e-Khalq
[4] Falah-e-Insaniyat
[5] Tehrik-e-Tahafuz-e-Hurmate-Rasool
[6] کتاب« MILITANT GROUPS IN SOUTH ASIA» نوشته ی Surinder Kumar Sharma و Anshuman Behera ، ص 167-180، موسسه ی مطالعات دفاعی، دهلی نو، هند، 2014م.

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

ظهور و انحطاط انصار الشریعة در لیبی

شبکه حقانی (2)

طالبان پاکستان

گردان های عبدالله عزام

طالبان

سپاه صحابه(2)

جیش محمد

جنبش اسلامی ترکستان شرقی

انصار الشریعه یمن

سلفیت سنتی(وهابی) در یمن

التوحید و الجهاد فی ارض الکنانه (توحید و جهاد در مصر)

لواء التوحید

جنبش نورالدین زنکی

جنبش انصار الدین مالی

اخوان المسلمین اردن

عمليات درع الفرات

اخوان المسلمين يمن

جیش الحر السوری

حرکه احرار الشام الاسلامیه

المرابطون (مالی)

القاعده فی بلاد المغرب الاسلامی

انصار الشریعه تونس

جیش احرار الشام

جنبش حسم «حرکة سواعد مصر»

جماعت اسلامی اندونزی

الشباب المجاهدین

هیئه تحریر الشام

جماعة المسلمين في بلاد الشام

جیش محمد فی بلاد الشام

سرایا مروان حدید

جماعت انصار بیت المقدس

جنبش انصار الشریعه لیبی

کتیبه صقور العز

اجناد القوقاز

التکفیر و الهجره

جند الاقصی

حرکه الفجر الاسلامیه

حرکه شام الاسلام

جیش المهاجرین و الانصار                                          

الکتبیه الخضراء

احرار الشام

تحریر الشام

آل شیخ

القاعده عراق

دیوبندیه در پاکستان

تقابل دیوبندیه با جریان ها و مذاهب دیگر

اندیشه های طیف حیاتی جریان دیوبندیه

اندیشه های گرایش «مماتی» جریان دیوبندیه

امارت اسلامی قفقاز

دورنمائی از مکتب دیویند (2)

دورنمائی از مکتب دیویند (1)

جریان شناسی گروهک تروریستی انصارالاسلام

جريان نوسلفي‌ها

داعش 2017/دگرگونی ها و تاکتیک ها

گروهک تروریستی ـ تکفیری جندالله

آشنایی با گروهک تررویستی جندالشیطان

گروه تکفیری ریاض الصالحین

حدادیه

سازمان جماعة التبلیغ

النهضه تونس؛ از «حرکت» تا «حزب»

وهابیت تکفیری (دوران تاسیس و تثبیت)

قبیله انحراف

تحریک نفاذ شریعت محمدی

سلفیه درباری

جیش محمد

حرکت النهضه تونس

گرایش های فکری سلفیه در جهان امروز

شباب محمد (آکادمی ارتش)

گونه شناسی جریان های فکری و جنبش های اسلامگرا

احزاب سلفی در مصر

گروه طالبان

شبکه ی حقانی (1)

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار (دوره سوم)

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار (دوره دوم)

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار(دوره اول)

جريان نوسلفي‌ها در دوران معاصر (2)

اخوان المسلمین سوریه

القاعده در تانزانیا

القاعده در کنیا

جماعت تبلیغ

سلفی گری در شبه قاره هند

جریان شناسی جماعت التبلیغ و الدعوه

دیوبندیه، بریلویه و رابطه آنها با وهابیت

جریان های تکفیری عراق

حزب التحریر ازبکستان

سلفی گری در پاکستان

جريان های سلفی در تونس

جماعت اخوان المسلمین: ریشه ها و روندها

سازمان القاعده

ریشه‌های تفکر داعش (٤)

ریشه‌های تفکر داعش (٣)

ریشه‌های تفکر داعش (٢)

ریشه‌های تفکر داعش (١)

بوکوحرام

خلافت داعش، موافقان و مخالفان

لشکر طیبه

اخوان المسلمين و شيعه (بخش دوم)

اخوان المسلمين و شيعه (بخش اول)

گروههای تروریستی در آفریقا

حرکت المجاهدین

سیر شکل گیری جریان دیوبندیه در شبه قاره هند

گروههای تروریستی در آفریقا

حزب التحریر: آسیب ها وتحریف ها

آشنایی با داعش

سپاه صحابه

طالبان

لشگر جهنگوی

اخوان‌المسلمین امارات؛ پیوندی دیرهنگام

اخوان المسلمین عربستان؛ زندگی گیاهی

اخوان اصیل (حسن البناء)؛ جریانی در رؤیای اصلاح

اخوان المسلمین قطر؛ حرکتی خزنده

سروریه

حازمیه

اخوان در عربستان

البانیه

جریان جامیة یا عالمان درباری

حرکت جهیمان العتیبی

جریان اخوان‌التوحید

جریان های سلفیه