اطلس > جریان ها > طالبان

طالبان

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۶/۱۳ تعداد بازدید: 422

طالبان افغانستاندر زمان درگیری های داخلی افغانستان در سال 1994 در یکی از محله های قندهار، تعدادی از زنها توسط اشرار ربوده شدند و این باعث شد ملاعمر با کمک عده ای از طلاب و رجال مذهبی منطقه اشان به آنها یورش ببرند و ضمن آزادی زنها و کشتن اشرار، اموال و اسلحه های آنها را به غنیمت بگیرند.



در زمان درگیری های داخلی افغانستان در سال 1994 در یکی از محله های قندهار، تعدادی از زنها توسط اشرار ربوده شدند و این باعث شد ملاعمر با کمک عده ای از طلاب و رجال مذهبی منطقه اشان به آنها یورش ببرند و ضمن آزادی زنها و کشتن اشرار، اموال و اسلحه های آنها را به غنیمت بگیرند.[1]

این موفقیت آنها کافی بود تا این افراد با تشویق بیشتر اهالی منطقه، برای ریشه کنی فتنه و فساد هم قسم شوند.[2] آنها توانستند با تعقیب و گریزهای دیگر، بسیاری از گروه های مسلح کوچک را شکست دهند و اموال و سلاح آنها را تصاحب کنند.[3] ملاعمر با همپیمانانش به پایگاه ملا اختر حمله کردند و با شکست دادن او، پیشروی های خود را ادامه دادند و در عملیاتی به کمک توپ خانه پاکستان، یک شهر و انبار سلاح، مشتمل بر 18000 اسلحه و دیگر مهمات را به دست بیاورند.[4] پس از این موفقیت و افزایش تسلیحاتی طالبان، نام آنها جهانی شد و آنها نیز رسما اعلان موجودیت کردند[5] و قندهار را تصرف کردند.[6]

حمله ها و تلاش های طالبان برای تصرف کل افغانستان چند سال طول کشید و در طول این مدت چندین بار نسل کشی های فجیع انجام دادند.[7] ملا عمر نیز در 1996 خود را امیر المؤمنین نامید.[8]

در سال 2001 زمانی که تقریبا تمام افغانستان به دست طالبان افتاده بود، حادثه 11 سپتامبر پیش آمد. طالبان درخواست آمریکا برای تحویل بن لادن را رد کرد و همین باعث شد که آمریکا به طالبان حمله کند و حکومت طالبان سقوط کند.[9]

طالبان پس از شکست در افغانستان، فعالیت های خود را با تشکیل شورای کویته به رهبری ملا عمر ادامه داد.[10] در دوران کنونی تلاش هایی برای تأسیس جنبشی میانه رو از میان طالبان و سهیم کردن آنها در دولت افغانستان شده است.[11] با اعلان مرگ ملا عمر پس از سه سال مخفی کاری در 2015، انشعاب های جدیدی میان طالبان به وجود آمد.[12]

عوامل پیشروی طالبان، تنها نا امنی و فقر و جنگ های داخلی نبود؛ بلکه بخشی از موفقیت های آنها ناشی از تقسیم وظایف بین المللی بود که هر یک با اهداف خاصی انجام می دادند. در این تقسیم بندی تربیت دینی و ایدئولوژیکی اعضای طالبان بر عهده مدارس و جریان های مذهبی پاکستان بود؛ حمایت مالی مدارس مذهبی به برخی کشورهای عربی واگذار شد؛ حمایت تسلیحاتی را برخی کشورهای غربی بر عهده داشتند؛ و پاکستان نقش هماهنگ کننده کمک ها و آموزش های نظامی و جاسوسی را به عهده داشت.[13]

هر چند هدف طالبان، اجرای شریعت بود، اما جمود آنها باعث شد که به خشونت و اجبار متوسل شوند. آنها مدارس دخترانه را بستند و حتی برخی از آنها علوم شیمی و ریاضی را علوم کفار می دانستند و آن را ممنوع دانستند. ملا عمر یکی از دلایل سقوط حکومت طالبان را همین رفتارهای طالبان می دانست.[14]

طالبان در مجموع از سه گروه تشکیل یافته بودند:

1.سلفی های وهابی تحت فرماندهی یونس خالص که محدود در ولایت کنر بودند.

2.مولوی های تندرو که در تعیین خط و مشی اصلی طالبان نقش تعیین کننده داشتند و در سراسر افغانستان حضور داشتند.

3. افراد صوفی مشرب که البته آنها نقش فعالی نداشتند.[15]

طالبان از نظر فکری، دیوبندی و از نظر فقهی، حنفی و در اعتقاد، ماتریدی بودند که گرایش های صوفیانه نیز داشتند.[16] دیدگاه های صوفیانه طالبان سبب نقدهای سلفیهای مخالف تصوف به آنها بود.[17] رهبران طالبان با وهابیان ارتباط خوبی نداشتند و سلفیهای افغانستان را گمراه می دانستند و محکوم می کردند.[18]

آنها با دیوبندی های پاکستان ارتباط عمیقی داشتند و نه تنها در طول مدت استقرار حکومت طالبان، بسیار به آنها کمک کردند[19] که حتی  بعد از شکست طالبان و فرار به پاکستان، آنها را با آغوش باز پذیرفتند.[20]

طالبان با القاعده رابطه ای دوستانه داشت و اسامه بن لادن از همان ابتدا با ملا عمر ارتباط عمیق داشت. همانگونه که بن لادن پول خود را در اختیار طالبان گذاشت، طالبان نیز پشتوانه ای برای حرکت های القاعده بود.[21] عدم تحویل بن لادن توسط طالبان که زمینه سقوط طالبان شد نشان از کیفیت این ارتباط دارد. البته برخی معتقدند بعد از اعلام مرگ بن لادن و ملا عمر بین القاعده و طالبان اختلافاتی به وجود آمده است.[22]

موضع طالبان نسبت به شیعه بسیار تند و خشن بود. فاجعه هزاره که چندین هزار شیعه مزار شریف را قتل عام کردند یکی از جنایات آنها نسبت به شیعه بود.[23] برخی از گزارش ها حکایت از تکفیر شیعه[24] و برخی گزارش ها حاکی از عدم تکفیر شیعه توسط طالبان دارد.[25]

منابع

  1. افغانستان از حکومت مجاهدین تا سقوط طالبان، احمد شاه فرزان، نشر آهنگ قلم، مشهد، چاپ اول، 1389ش.
  2. افغانستان و الطالبان و معرکه الاسلام، ابومصعب السوری، نشر غربا، 1998.
  3. افغانستان و سلطه طالبان، وحید مژده، نشر نی، تهران، 1382.
  4. بنیاد گرایی و سلفیه؛ مقاله بازشناسی طیفی از جریان های دینی، حسین هوشنگی و احمد پاکتچی، دانشگاه امام صادق، تهران، 1390ش.
  5. تحرک های طالبان و تأثیر آن در رابطه افغانستان پاکستان و آمریکا، محمد جعفر جوادی ارجمند، مطالعات اوراسیای مرکزی، سال2، شماره3، 1388ش.
  6. المیزان لحرکه طالبان، یوسف بن صالح العبیری، مرکز اللدراسات و البحوث الاسلامیه، 1422ق.
  7. جنبش طالبان از ظهور تا افول، محمد سرافراز، انتشارات سروش، تهران، 1390.
  8. طالبان (اسلام، نفت و بازی بزرگ)، احمد رشید، ترجمه اسدالله شفایی و صادق باقری، نشر دانش هستی، تهران، چاپ اول، 1379ش.
  9. طالبان، محمد طاهر رفیعی، دارالاعلام، قم، چاپ اول، 1395ش.
  10. لمحات سرنوست ساز، شیر آغا صدیق مجددی، نشر احمد، کابل، 1386ش.

 

پی نوشت:


[1] المیزان لحرکه طالبان، یوسف بن صالح العبیری، ص21 و 51.

[2] لمحات سرنوست ساز، شیر آغا صدیق مجددی، ص31-33.

[3] المیزان لحرکه طالبان، یوسف بن صالح العبیری، ص21 و 51.

[4] افغانستان از حکومت مجاهدین تا سقوط طالبان، احمد شاه فرزان، ص136.

[5] افغانستان از حکومت مجاهدین تا سقوط طالبان، احمد شاه فرزان، ص409.

[6] المیزان لحرکه طالبان، یوسف بن صالح العبیری، ص21و 51.

[7] طالبان (اسلام، نفت و بازی بزرگ)، احمد رشید، ترجمه اسدالله شفایی و صادق باقری، ص102.

[8] لمحات سرنوشت ساز، شیر آغا صدیق مجددی، ص40-41.

[9] المیزان لحرکه طالبان، یوسف بن صالح العبیری، ص21-23.

[10] جنبش طالبان از ظهور تا افول، محمد سرفراز، ص271-276.

[11] طالبان، محمد طاهر رفیعی، ص60.

[12] طالبان، محمد طاهر رفیعی، ص61.

[13] طالبان، محمد طاهر رفیعی، ص65.

[14] جنبش طالبان از ظهور تا افول، محمد سرافراز، ص 267-268.

[15] تحرک های طالبان و تأثیر آن در رابطه افغانستان پاکستان و آمریکا، ص45.

[16] طالبان، محمد طاهر رفیعی، ص49.

[17] افغانستان و الطالبان و معرکه الاسلام، ابومصعب السوری، ص136.

[18] طالبان، محمد طاهر رفیعی، ص52.

[19] جنبش طالبان از ظهور تا افول، محمد سرافراز، ص271-279.

[20] افغانستان و سلطه طالبان، وحید مژده، ص92.

[21] بنیاد گرایی و سلفیه؛ مقاله بازشناسی طیفی از جریان های دینی، حسین هوشنگی و احمد پاکتچی، ص479-481.

[22] طالبان، محمد طاهر رفیعی، ص55.

[23] طالبان (اسلام، نفت و بازی بزرگ)، احمد رشید، ترجمه اسدالله شفایی و صادق باقری، ص102.

[24]. لمحات سرنوشت ساز، شیر آغا صدیق مجددی، ص45.

[25] طالبان، محمد طاهر رفیعی، ص49.

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

ظهور و انحطاط انصار الشریعة در لیبی

شبکه حقانی (2)

طالبان پاکستان

گردان های عبدالله عزام

طالبان

سپاه صحابه(2)

جیش محمد

جنبش اسلامی ترکستان شرقی

انصار الشریعه یمن

سلفیت سنتی(وهابی) در یمن

التوحید و الجهاد فی ارض الکنانه (توحید و جهاد در مصر)

لواء التوحید

جنبش نورالدین زنکی

جنبش انصار الدین مالی

اخوان المسلمین اردن

عمليات درع الفرات

اخوان المسلمين يمن

جیش الحر السوری

حرکه احرار الشام الاسلامیه

المرابطون (مالی)

القاعده فی بلاد المغرب الاسلامی

انصار الشریعه تونس

جیش احرار الشام

جنبش حسم «حرکة سواعد مصر»

جماعت اسلامی اندونزی

الشباب المجاهدین

هیئه تحریر الشام

جماعة المسلمين في بلاد الشام

جیش محمد فی بلاد الشام

سرایا مروان حدید

جماعت انصار بیت المقدس

جنبش انصار الشریعه لیبی

کتیبه صقور العز

اجناد القوقاز

التکفیر و الهجره

جند الاقصی

حرکه الفجر الاسلامیه

حرکه شام الاسلام

جیش المهاجرین و الانصار                                          

الکتبیه الخضراء

احرار الشام

تحریر الشام

آل شیخ

القاعده عراق

دیوبندیه در پاکستان

تقابل دیوبندیه با جریان ها و مذاهب دیگر

اندیشه های طیف حیاتی جریان دیوبندیه

اندیشه های گرایش «مماتی» جریان دیوبندیه

امارت اسلامی قفقاز

دورنمائی از مکتب دیویند (2)

دورنمائی از مکتب دیویند (1)

جریان شناسی گروهک تروریستی انصارالاسلام

جريان نوسلفي‌ها

داعش 2017/دگرگونی ها و تاکتیک ها

گروهک تروریستی ـ تکفیری جندالله

آشنایی با گروهک تررویستی جندالشیطان

گروه تکفیری ریاض الصالحین

حدادیه

سازمان جماعة التبلیغ

النهضه تونس؛ از «حرکت» تا «حزب»

وهابیت تکفیری (دوران تاسیس و تثبیت)

قبیله انحراف

تحریک نفاذ شریعت محمدی

سلفیه درباری

جیش محمد

حرکت النهضه تونس

گرایش های فکری سلفیه در جهان امروز

شباب محمد (آکادمی ارتش)

گونه شناسی جریان های فکری و جنبش های اسلامگرا

احزاب سلفی در مصر

گروه طالبان

شبکه ی حقانی (1)

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار (دوره سوم)

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار (دوره دوم)

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار(دوره اول)

جريان نوسلفي‌ها در دوران معاصر (2)

اخوان المسلمین سوریه

القاعده در تانزانیا

القاعده در کنیا

جماعت تبلیغ

سلفی گری در شبه قاره هند

جریان شناسی جماعت التبلیغ و الدعوه

دیوبندیه، بریلویه و رابطه آنها با وهابیت

جریان های تکفیری عراق

حزب التحریر ازبکستان

سلفی گری در پاکستان

جريان های سلفی در تونس

جماعت اخوان المسلمین: ریشه ها و روندها

سازمان القاعده

ریشه‌های تفکر داعش (٤)

ریشه‌های تفکر داعش (٣)

ریشه‌های تفکر داعش (٢)

ریشه‌های تفکر داعش (١)

بوکوحرام

خلافت داعش، موافقان و مخالفان

لشکر طیبه

اخوان المسلمين و شيعه (بخش دوم)

اخوان المسلمين و شيعه (بخش اول)

گروههای تروریستی در آفریقا

حرکت المجاهدین

سیر شکل گیری جریان دیوبندیه در شبه قاره هند

گروههای تروریستی در آفریقا

حزب التحریر: آسیب ها وتحریف ها

آشنایی با داعش

سپاه صحابه

طالبان

لشگر جهنگوی

اخوان‌المسلمین امارات؛ پیوندی دیرهنگام

اخوان المسلمین عربستان؛ زندگی گیاهی

اخوان اصیل (حسن البناء)؛ جریانی در رؤیای اصلاح

اخوان المسلمین قطر؛ حرکتی خزنده

سروریه

حازمیه

اخوان در عربستان

البانیه

جریان جامیة یا عالمان درباری

حرکت جهیمان العتیبی

جریان اخوان‌التوحید

جریان های سلفیه