اطلس > جریان ها > اخوان‌المسلمین امارات؛ پیوندی دیرهنگام

اخوان‌المسلمین امارات؛ پیوندی دیرهنگام

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۶/۹ تعداد بازدید: 296

رهبران اخوان‌المسلمین تلاش کردند با ایجاد شعبه‌هایی در سرتاسر کشورهای اسلامی اندیشه اخوانی را ترویج دهد. حسن البناء به‌خوبی فهمید که اگر خود وی بخواهد سازمان را اداره کند با فقدان وی اخوان و اندیشه‎های اخوان از بین می‌رود و لذا از همان ابتدا اندیشه اخوان را بر تشکیلات تقریباً منظم و جامع و رو به رشد استوار کرد. [1] اما کشور امارات تا دیرباز از تفکرات اخوانی دور بود شروع کار اخوان در امارات به دهه 90 میلادی برمی‌گردد.



اخوان در امارات بانام دیگری فعالیت می‌کند. نام آن «جمعیت اصلاح و توجیه اجتماعی» است. اخوانی‌ها در پی تجربیاتشان در کویت تشخیص دادند تا بانام دیگری در امارات فعالیت کنند. [2] وقتی تعدادی از دانشجویان و طلبه‌های اماراتی در دهه 90 از مصر و کویت به امارات برگشتند تصمیم گرفتند گروهی ایجاد کنند تا به کارهای تربیتی بپردازند. موفقیت آن‌ها در ایجاد حمایت از فضاهای فکری و علمی و مذهبی امارات از آن‌ها چهره‌ای فعال نشان داد. [3] اما نکته این است که ایشان از همان ابتدا مورد حمایت اخوان‌المسلمین بودند. [4]

البته این نکته را باید دانست که در سال 1974 گروهی از اخوانی‌ها مانند سلطان بن کاید، محمد بن عبدالله عجلان، حسن دقی، از رئیس حکومت دبی، شیخ راشد بن سعید آل مکتوب، خواستند این جماعت را به رسمیت بشناسد [5] علیرغم موافقت‌های اولیه و تسهیلات ویژه و تأسیس شاخه اخوان امارات و اعطا زمین به شاخه اماراتی اخوان اما این موضوع به ناگهان تعلیق و بعدها لغو شد. [6] برخی محققان تأسیس اخوان را از همین تاریخ اعلام می‌کنند.

اخوانی‌ها در پی این تصمیم به فعالیت غیررسمی خود به‌شدت ادامه دادند. انتشار مجله و نفوذ در بخش‌های آموزشی از برجسته‌ترین فعالیت‌های این گروه بوده است. انتشار مجله الا صلاح در این سال‌ها با کادر اخوانی خود از نشانه‌های فعالیت اخوان در امارات است. حتی اخوانی‌ها توانستند سعید عبدالله را به‌عنوان وزیر مسکن به دولت بفرستند. [7] ریاست شیخ بن کاید قاسمی، فعال‌ترین عنصر اخوانی در رأس الخیمه، بر اداره نظام آموزشی در امارات خود دلیل دیگری بر اشراف اخوان بر مجاری فکری امارات است [8]

 هر تاریخی را برای فعالیت اخوان در امارات قبول کنیم، نسبت به دیگر کشورها، پیوندی دیرهنگام است. این پیدایش دیرهنگام اما با فعالیت قوی و مستمر روند رو به رشدی از خود نشان داد. در دهه 80 جمعیت اخوان که بعدها جمعیت اصلاح نام گرفت نسبت به اتفاقات منطقه تحرکات زیادی نشان داد. این جمعیت کمیته «سفیر سیار» را تشکیل داد که به موضوع افغانستان رسیدگی می‌کرد. موضوع فلسطین و موضوعات دیگر همگی از موضوعات موردتوجه اخوان امارات بود. [9]

اتفاق مهم اخوان امارات در سال 2001 رخ داد که روند چالشی اخوان و حاکمیت امارات را نشان می‌دهد. در این سال دستگاه امنیتی امارات جماعت را به تشکیل یک سازمان سری نظامی متهم کرد که همانند سازمان نظامی سید قطب در مصر در دهه 50 بود. هرچند این اتهام توسط اخوانی‌ها یا همان اصلاحی‌ها رد شد ولی فرایند دستگیری و تبعید و مخالفت‌های حاکمیت و اخوان تشدید شد. [10]

ازنظر محققان هرچند سازمان اصلاح به رویکرد نظامی گرایش نداشته ولی روند جهادی و تأثیرپذیری از فکر جهادی در اخوان امارات امر غیرقابل‌انکاری است. تهدید سفارت امریکا در ابوظبی، سخنرانی مخفیانه حسن دقی در بین برخی رهبران اخوان و کادر دانشجویان اخوان در دانشگاه امارات که از آن‌ها خواسته بود برای جهاد آماده شوند. انتشار کتابی بانام «نشانه‌های طرح اسلامی» که گرایش‌های شدیداً جهادی داشت همگی نشان از تحولات جدی در اخوان دارد. [11]

اندیشه‌های اخوان امارات همان اندیشه‌های اخوان مصر است که جنبه‌های ملی به خود گرفته است. اصول اعتقادی این جمعیت در امارات متمرکز بر آمیزه‌ای از چند آموزه است.

  1. تعالیم اهل‌سنت،
  2. جماعت اخوان‌المسلمین، مصر
  3. جماعت اسلامی پاکستان
  4. تعالیم، ابوالعلی مودودی و ابوالحسن ندوی
  5. جماعت تبلیغ و دعوت بنیان نهاده شده است [12]

برای آشنایی با اندیشه‌های اخوان امارت باید مجله الاصلاح منتشر در امارات که ارگان رسمی این سازمان در امارات است را مورد دقت قرارداد. کتاب‌ها و مصاحبه‌های سلطان بن کاید القاسمی نیز در تبیین اندیشه‌ای اخوان امارات مفید و مؤثر است.

علیرغم همه اختلافات موجود بین حاکمیت و اخوان در امارات، واقعیت این است که این رابطه را باید مثبت دانست. اخوان امارات همیشه بر نقش حکام امارات و مشروعیت آن‌ها صحه گذاشته است. اخوان امارات معتقد است که باید فقط برای نزدیکی حکام با الگوی اسلامی تلاش کرد و هرگز راه تکفیر را در امارات نپذیرفته است. [13]

 

 

پی‌نوشت

[1]. راشد الغنوشی؛ حرکت امام خمینی و تجدید حیات اسلام؛ ص 40/41.
[2]. محمدعلی منصوری، دعوت اصلاح در امارات، 1004، ص33/34، بی‌تا، بی‌نا.
[3]. همان، ص46.
[4]. جمعی از نویسندگان، اخوان‌المسلمین خلیج‌فارس، ص 82، موسسه اندیشه‌سازان نور، تهران،1392.
[5]. همان، ص82
[6]. محمدعلی منصوری، دعوت اصلاح در امارات، 1004، ص33/34.
[7]. جمعی از نویسندگان، اخوان‌المسلمین خلیج‌فارس، ص 85، موسسه اندیشه‌سازان نور، تهران،1392
[8]. مصاحبه و دیدار با شیخ دکتر سلطان بن کاید القاسمی، سایت مرکز بررسی های امارت، 27 دسامبر 2005
[9]. جمعی از نویسندگان، اخوان‌المسلمین خلیج‌فارس، ص 94، موسسه اندیشه‌سازان نور، تهران،1392
[10]. محمد علی منصوری، دعوت اصلاح در امارات، 1004، ص53.
[11]. جمعی از نویسندگان، اخوان‌المسلمین خلیج‌فارس، ص 94، موسسه اندیشه‌سازان نور، تهران،1392
[12]. احمد بن صالح الحمادی، دعوت اصلاح در امارات چه می خواهد،ص16، 2010، ؟؟
[13]. همان، ص16

 

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

ظهور و انحطاط انصار الشریعة در لیبی

شبکه حقانی (2)

طالبان پاکستان

گردان های عبدالله عزام

طالبان

سپاه صحابه(2)

جیش محمد

جنبش اسلامی ترکستان شرقی

انصار الشریعه یمن

سلفیت سنتی(وهابی) در یمن

التوحید و الجهاد فی ارض الکنانه (توحید و جهاد در مصر)

لواء التوحید

جنبش نورالدین زنکی

جنبش انصار الدین مالی

اخوان المسلمین اردن

عمليات درع الفرات

اخوان المسلمين يمن

جیش الحر السوری

حرکه احرار الشام الاسلامیه

المرابطون (مالی)

القاعده فی بلاد المغرب الاسلامی

انصار الشریعه تونس

جیش احرار الشام

جنبش حسم «حرکة سواعد مصر»

جماعت اسلامی اندونزی

الشباب المجاهدین

هیئه تحریر الشام

جماعة المسلمين في بلاد الشام

جیش محمد فی بلاد الشام

سرایا مروان حدید

جماعت انصار بیت المقدس

جنبش انصار الشریعه لیبی

کتیبه صقور العز

اجناد القوقاز

التکفیر و الهجره

جند الاقصی

حرکه الفجر الاسلامیه

حرکه شام الاسلام

جیش المهاجرین و الانصار                                          

الکتبیه الخضراء

احرار الشام

تحریر الشام

آل شیخ

القاعده عراق

دیوبندیه در پاکستان

تقابل دیوبندیه با جریان ها و مذاهب دیگر

اندیشه های طیف حیاتی جریان دیوبندیه

اندیشه های گرایش «مماتی» جریان دیوبندیه

امارت اسلامی قفقاز

دورنمائی از مکتب دیویند (2)

دورنمائی از مکتب دیویند (1)

جریان شناسی گروهک تروریستی انصارالاسلام

جريان نوسلفي‌ها

داعش 2017/دگرگونی ها و تاکتیک ها

گروهک تروریستی ـ تکفیری جندالله

آشنایی با گروهک تررویستی جندالشیطان

گروه تکفیری ریاض الصالحین

حدادیه

سازمان جماعة التبلیغ

النهضه تونس؛ از «حرکت» تا «حزب»

وهابیت تکفیری (دوران تاسیس و تثبیت)

قبیله انحراف

تحریک نفاذ شریعت محمدی

سلفیه درباری

جیش محمد

حرکت النهضه تونس

گرایش های فکری سلفیه در جهان امروز

شباب محمد (آکادمی ارتش)

گونه شناسی جریان های فکری و جنبش های اسلامگرا

احزاب سلفی در مصر

گروه طالبان

شبکه ی حقانی (1)

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار (دوره سوم)

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار (دوره دوم)

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار(دوره اول)

جريان نوسلفي‌ها در دوران معاصر (2)

اخوان المسلمین سوریه

القاعده در تانزانیا

القاعده در کنیا

جماعت تبلیغ

سلفی گری در شبه قاره هند

جریان شناسی جماعت التبلیغ و الدعوه

دیوبندیه، بریلویه و رابطه آنها با وهابیت

جریان های تکفیری عراق

حزب التحریر ازبکستان

سلفی گری در پاکستان

جريان های سلفی در تونس

جماعت اخوان المسلمین: ریشه ها و روندها

سازمان القاعده

ریشه‌های تفکر داعش (٤)

ریشه‌های تفکر داعش (٣)

ریشه‌های تفکر داعش (٢)

ریشه‌های تفکر داعش (١)

بوکوحرام

خلافت داعش، موافقان و مخالفان

لشکر طیبه

اخوان المسلمين و شيعه (بخش دوم)

اخوان المسلمين و شيعه (بخش اول)

گروههای تروریستی در آفریقا

حرکت المجاهدین

سیر شکل گیری جریان دیوبندیه در شبه قاره هند

گروههای تروریستی در آفریقا

حزب التحریر: آسیب ها وتحریف ها

آشنایی با داعش

سپاه صحابه

طالبان

لشگر جهنگوی

اخوان‌المسلمین امارات؛ پیوندی دیرهنگام

اخوان المسلمین عربستان؛ زندگی گیاهی

اخوان اصیل (حسن البناء)؛ جریانی در رؤیای اصلاح

اخوان المسلمین قطر؛ حرکتی خزنده

سروریه

حازمیه

اخوان در عربستان

البانیه

جریان جامیة یا عالمان درباری

حرکت جهیمان العتیبی

جریان اخوان‌التوحید

جریان های سلفیه