دابق

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۶/۸ تعداد بازدید: 146

دابقدابق به فتح دال و کسر باء، نام شهری در چهار فرسخی حلب است و در اصل نام نهری بوده که امروزه نام محلی معروف نزدیک شهر حلب در شام است



تبیین دابق یا اعماق

دابق به فتح دال و کسر باء، نام شهری در چهار فرسخی حلب است[1] و در اصل نام نهری بوده که امروزه نام محلی معروف نزدیک شهر حلب در شام است[2]. در روایتی از صحیح مسلم آمده است که پیامبرخدا صلی الله علیه وآله وسلم فرمودند: ﻗﻴﺎﻣﺖ ﺑﺮﭘﺎ ﻧمیﺷﻮﺩ ﺗﺎ ﺍﻳﻨﻜﻪ ﺭﻭمیﻫﺎ به اعماق یا دابق برسند. ﺁﻧﮕﺎﻩ ﺳﭙﺎهی ﺍﺯ ﻣﺪﻳﻨﻪ که بهترین مردم روزگارند، ﻋﻠﻴﻪ ﺭﻭمیﻫﺎ ﺑﺴﻴﺞ میﺷﻮﻧﺪ. ﻭﻗتی ﺩﺭ ﻣﺼﺎﻑ ﻫﻢ ﻗﺮﺍﺭ میﮔﻴﺮﻧﺪ، ﺭﻭمیﻫﺎ میﮔﻮﻳﻨﺪ: ﺑﮕﺬﺍﺭﻳﺪ ﺗﺎ با ﻛﺴﺎنی ﻛﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﻣﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﺳﺎﺭﺕ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ، بجنگیم. ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ میﮔﻮﻳﻨﺪ: ﺳﻮﮔﻨﺪ ﺑﻪ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ، ﺭﺍﻩ ﺷﻤﺎ ﺭﺍ ﺑﺎﺯ نکرده ﻭ ﺑﺮﺍﺩﺭﺍﻥﻣﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﻤﺎ ﺗﺴﻠﻴﻢ نمیﻛﻨﻴﻢ. ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ﻋﻠﻴﻪ ﺭﻭمیﻫﺎ میﺟﻨﮕﻨﺪ. یک ﺳﻮﻡ (از سپاه اسلام) ﺷﻜﺴﺖ خورده و فرار می کنند که خدای سبحان توبه آنان را نمی پذیرد. یک ﺳﻮﻡ دیگر نیز ﻛﺸﺘﻪ میﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﻧﺰﺩ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺷﻬﺪﺍ ﻫﺴﺘﻨﺪ. یک ﺳﻮﻡ (دیگر سپاه اسلام) ﺑﻪ ﭘﻴﺮﻭﺯی میﺭﺳﻨﺪ ﻭ ﻫﺮﮔﺰ ﺩﭼﺎﺭ ﻓﺘﻨﻪ ﻧﺨﻮﺍﻫﻨﺪ ﺷﺪ ﻭ ﻗﺴﻄﻨﻄﻨﻴﻪ (استانبول) ﺭﺍ ﻓﺘﺢ میﻛﻨﻨﺪ.[3]

پیامبرخدا صلی الله علیه وآله در این روایت خبر از آینده داده است. در واقع علائم برپائی قیامت را بیان کرده است که معروف به اشراط الساعه (نشانه های برپائی قیامت) می باشد. از دیرباز نشانه های آخرالزمان و تطبیق علائم وارد شده در روایات اسلامی با اتفاقات و حوادث روز مورد توجه علماء و حاکمان بوده است اما حاکمان مستبد با سوء استفاده از جهل مردم، نشانه های آخرالزمان را به جریان موافق خود تطبیق می کردند.[4]

ادعای گروه های تکفیری درباره دابق

گروه های تکفیری با استفاده از حربه تطبیق نشانه های آخرالزمان به جریانات جاری در عراق و سوریه و با تطبیق آن بر خروج سفیانی و... خود را زمینه ساز ظهور مهدی موعود عج معرفی کرده اند. گروه تکفیری داعش با انتشار مجله دابق، شهر دابق را سرزمین آرمان آخرالزمانی خود را دانسته است. در مقدمه این مجله، با استناد به روایت فوق الذکر، نوشته شده است دابق محل بروز يكي از بزرگترين جنگ هاي ميان مسلمانان و صليبيان است[5] که در این روایت وعده پیروزی به مسلمانان داده شده است لذا تسلط بر این منطقه برای گروه های تکفیری از اهمیت بالائی برخوردار است. ابو مصعب زرقاوي رهبر فکری گروه تکفیری داعش، با استناد به روایت مذکور می گوید: جرقه، اينجا در عراق شعله ور شده است و شعله هاي  آن –به اذن خداوند– تا سوزاندن كامل ارتش صليبي در دابق برافروخته تر خواهد شد.[6] بنابراین طبق روایت نبوی تسلط شهر حلب و بالتبع دابق برای گروه های تکفیری مساله حیاتی می باشد.

نقد و بررسی دلالت روایت

اولین نکته روایت معنای «ال» در کلمه المدینه است که الف و لام عهد ذهنی است لذا مراد از المدینه در روایت، مدینه الرسول است بنابراین برای اینکه ادعای تکفیری ها در علائم اشراط الساعه و آخرالزمان صحیح باشد، باید گروه های تکفیری از اهالی مدینه باشند و تا زمانی که قرینه ای بر خلاف آن نباشد باید بر آن حمل شود. در حالی که سلفیان جهادی از ملتهای مختلف دنیا در دابق جمع شده اند.

نکته ی دیگر این است که حرف فاء در عبارت «لا تقومُ السّاعةُ حتّى تَنْزِلَ الرّومُ بِالأَعْمَاقِ،أو بِدَابِقٍ فَيَخْرُجُ إِلَيهُم جَيْشٌ مِنَ الْمَدِينَةِ» از روایت دابق، برای تفریع و دلالت بر تاخیر است. یعنی پیامبر خدا صلی الله علیه وآله می فرمایند: بعد از حمله روم به اعماق یا دابق، لشکری از مدینه الرسول علیه آنان حرکت می کند.

با دقت در معنای روایت، از گروه ها تکفیری از جمله داعش می پرسیم آیا لشگر روم به منطقه دابق حمله کرده یا در آینده حمله خواهد کرد؟

اگر گروه های تکفیری بگویند روم به دابق حمله کرده است، پر واضح است که چنین ادعائی خلاف واقع و باطل است. زیرا اولا در زمان ما چنین حمله ای رخ نداده است. ثانیا بر فرض که روم به دابق حمله کرده باشد در ادامه روایت می خوانیم که رومیان از مسلمانان می خواهند که رومیان اسیر شده را تحویل دهند در حالی که رومیان در دست گروه های تکفیری اسیر ندارند.

اگر تکفیری ها بگویند در آینده روم به دابق حمله خواهد کرد که ظاهرا جواب تکفیری ها به سوال همین باشد؛ در پاسخ می گوئیم استناد گروه های تکفیری برای حقانیت خودشان به این روایت صحیح نیست.  زیرا واژه «فاء» در عبارت « فیخرج » فاء تفریع است و دلالت بر تاخیر دارد لذا لازم است که گروه های تکفیری قبل از حمله روم به دابق در مدینه باشند تا بلا فاصله بعد از حمله روم، خود را به دابق برسانند و حال آنکه نیروهای تکفیری ها برخلاف منطوق روایت، قبل از حمله روم، خود را به دابق رسانده اند.

نکته پایانی دقت در این فراز از روایت است که پیامبرخدا صلی الله علیه وآله نیروهای مسلمان را به سه بخش تقسیم می کند و می فرماید بعد از حلمه روم به دابق، یک سوم فرار کرده و دسته دیگر کشته می شوند و دسته آخر پیروز می شوند؛ حال گروه های تکفیری جزو کدام دسته از این سه بخش هستند.طبیعتا اثبات هر کدام از سه دسته نیازمند دلیل متقن و منطقی دارد و صرفا با ادعا نمی توان چیزی را اثبات کرد.

بنابراین استناد به این روایت توسط گروه های تکفیری برای اثبات حقانیت ادعای خالی از دلیل، خلاف واقع و باطل است.

منابع

  1. نووی؛ يحيى بن شرف النووي (م676هـ)؛ المنهاج شرح صحيح مسلم بن الحجاج؛ الناشر: دار إحياء التراث العربي – بيروت؛ الطبعة: الثانية، 1392؛ عدد الأجزاء: 18 (في 9 مجلدات).
  2. حموی؛ ابوعبدالله یاقوت الحموی، معجم البلدان، ناشر: دار احياء التراث العربي، بیروت.
  3. نيشابوري، مسلم بن حجّاج (261)، المسند الصحيح المختصر بنقل العدل عن العدل إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي، دار إحياء التراث العربي، بيروت، بي تا.
  4. تحلیل تاریخی نشانه های ظهور، مصطفی صادقی، نشر پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، چاپ سوم، قم، سال 1389.
  5. داعش؛ مجله دابق؛ رمضان 1435.

پی نوشت:


[1]. دابق بكسر الباء وقد روي بفتحها وآخره قاف قرية قرب حلب من أعمال عَزاز بينها و بين حلب أربعة فراسخ...؛ حموی، معجم البلدان؛ ج 2؛ ص 271.

[2] . الْأَعْمَاقُ بِفَتْحِ الْهَمْزَةِ وَبِالْعَيْنِ الْمُهْمَلَةِ وَدَابِقُ بِكَسْرِ الْبَاءِ... وَهُوَ اسْمُ مَوْضِعٍ مَعْرُوفٍ قَالَ الْجَوْهَرِيُّ الْأَغْلَبُ عَلَيْهِ التَّذْكِيرُ وَالصَّرْفُ لِأَنَّهُ فِي الْأَصْلِ اسْمُ نَهْرٍ... والاعماق وَدَابِقُ مَوْضِعَانِ بِالشَّامِ بِقُرْبِ حَلَبَ؛ شرح النووي على مسلم ؛ ج 18؛ ص 21.

[3] . حدثني زهير بن حرب، حدثنا معلى بن منصور، حدثنا سليمان بن بلال، حدثنا سهيل، عن أبيه، عن أبي هريرة، أن رسول الله صلى الله عليه وسلم، قال: لا تقوم الساعة حتى ينزل الروم بالأعماق أو بدابق فيخرج إليهم جيش من المدينة من خيار أهل الأرض يومئذ فإذا تصافوا قالت الروم خلوا بيننا وبين الذين سبوا منا نقاتلهم. فيقول المسلمون لا والله لا نخلى بينكم وبين إخواننا. فيقاتلونهم فينهزم ثلث لا يتوب الله عليهم أبدا ويقتل ثلثهم أفضل الشهداء عند الله ويفتتح الثلث لا يفتنون أبدا فيفتتحون قسطنطينية... صحيح مسلم؛ ج 4؛ ص 2221؛ ح 34 (2897) .

[4] : ر ک:  مصطفی صادقی؛ تحلیل تاریخی نشانه های ظهور، ص 71

[5] . مجله دابق؛ رمضان 1435؛ شماره 1؛ ص 3.

[6] . همان ص 4 به نقل از اهل المراعات

 

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

مسجد ساختن بر روی قبور و نماز خواندن در کنار قبور

دعا در کنار قبور

آل الشیخ

اسلام در نظر فقهای فریقین

تقلید در دیدگاه سلفی‌های تکفیری

سلفیه جهادی

انقطاع عمل بعد از موت

حیات برزخی

ظاهر گرایی از دیدگاه سلفیها

اسلام در قرآن و روایات

تأویل از دیدگاه سلفیها

تشبه به کفار

گریه و عزاداری

دموکراسی

ولاء و براء

إرهاب

سفر برای زیارت قبور اولیای الهی

استغاثه به ارواح اولیای الهی

زیارت قبور برای زنان

دار الاسلام

دموکراسی

بنا بر قبور

تسمیه به «عبد» و «غلام»

سنت و بدعت

ترور (فتک و اغتیال)

آخر الزمان

سوگند به غیر خدا

نذر و ذبح برای غیر خدا

احتفال

امت

جماعت

معذوریت جاهل (عذر به جهل)

خروج بر حکام مسلمان (1)

دار الکفر و دار الحرب

دشمن نزدیک و دور

خروج بر حاکم مسلمان (2)

تکفیر مطلق و معین

حقیقت و مجاز

حکم بغیر ما انزل الله

تأویل در اصول

طلب شفاعت از اولیای خدا

مانعیت تأویل

سلطه غیبی (ولایت تکوینی)

موانع تکفیر

نواقض الاسلام (2)

مفهوم و مراحل شرک

مبانی جهادگرایی تکفیری در اهل سنت و نقد آن

نواقض الاسلام

تكفير در نگاه انديشمندان اسلامى

سلفیان و توحید

توحید و شرک

تعریف جهاد نزد علمای اسلام

دولت در اندیشه اسلامی معاصر

عقل از دیدگاه وهابیت

عملیات انتحاری دراسلام  

اسلام و ايمان

عدو قریب و بعید

توسل

تکفیر اهل قبله

نقد و بررسی دیدگاه سلفی جهاد درباره رومیه

پرچمهای سیاه گروه های تکفیری

معنای لغوی و اصطلاحی کفر

تبرک

معنای لغوی اسلام و ایمان

استشهادی

عدو قریب و بعید

دابق

جهاد در نظر شیعه و سنی

سماع موتی

استعانت از کفار در جهاد

عبادت از منظر سلفی ها

توحید و شرک از منظر سلفیان

سب صحابه

مفهوم شناسی جهاد از نگاه سلفیه

جاهلیت

نکایه، انهاک، ادارة التوحش

مبانی فکر سلفیه