مقالات > نقدی بر خلافت ابوبکر بغدادی

نقدی بر خلافت ابوبکر بغدادی

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۶/۸ تعداد بازدید: 186

مقدمه:

داعش یک حرکت سیاسی - اعتقادی است که از نظر اعتقادی خود را تابع ابن تیمیه و وهابیت معرفی می کند. داعش حرکت سیاسی خود را از یک تشکل و گروهی به نام« قاعده التوحیدو الجهاد »شروع نمود و برای تقویت خویش به القاعده ملحق شد و به عنوان شعبه ای از القاعده در عراق مطرح شد. آنان کم کم در عراق توانستند با ایجاد ارتباط با گروه های تکفیری دیگر و برخی از روسای عشایر مجلس شواریی تشکیل داده و بعد از مدتی با پیمان بستن با گروه های تکفیری دیگر حکومت خویش را اعلام نموده و طولی نکشید که با تصرف بخشی از سوریه اعلان خلافت کردند.



سوالی که مطرح می شود این است که:

الف) آیا خلافت داعش به رهبری بغدادی از سوی مردم یا اهل حل و عقد تعیین شده است یا نه ؟

ب) آیا ابوبکر توانسته به وظایف یک خلیفه اسلامی جامعه عمل بپوشاند ؟

ج)تعامل علمای اسلام با داعش پس از اعلان خلافت اسلامی چگونه بوده است؟

  • تناقض بين رهبران داعش در كيفيت اختيار بغدادي  به عنوان خليفه

       يكي از نشانه های بطلان و غير شرعي بودن حكومت بغدادی فساد فکری تئوریسن و نظریه پردازان داعش و تناقضات آشکار آنها در باره نحوه تعین ابوبکر بغدادی به عنوان خلیفه است.

نویسنده کتاب«إعلام الأنام بميلاد دولة الإسلام» عثمان بن عبدالرحمن در باره نحوه تعین ابوبکر می نویسد[1]:«ابوبکر بغدادی به واسطه قهر و غلبه(روش سوم انتخاب خلیفه در اهل سنت که بیشتر در نزد اهل حدیث مقبولیت دارد) و به واسطه اهل حل و عقد(روش اول تعین خلیفه نزد اهل سنت) تعیین شد.([2]) تركي البنعلي بحريني معروف به «ابي همام بكر بن عبد العزيز الأثري»درکتاب«مدالأيادي لبيعة البغدادي» در این باره می نویسد:ابوبكر با بيعت مجلس شورا و اهل حل و عقد خليفه شد:«ثم أميراً لدولة العراق الإسلامية بمبايعة مجلس شوراها وأهل الحل والعقد فيها».([3]) در کتاب «موجبات الانضمام للدولة الإسلامية» آمده که مساله خلافت داعش با اجماع سازمان های مبارزه تائید شد و ابوعمر بغدادی توسط اجماع مبارزان در حلف المطیبین به عنوان خلیفه معین شد و جمهور مردم با او بیعت کردند بعد از کشته شدن ابو عمر بغدادی ابوبکر بغدادی با اختیار و مشورت مجلس شورای داعش تعیین شد: « دولت اسلامی عراق بعد از اجماع اغلب گروه های جهادی در «حلف المطیبین»تاسیس شد و بعد از مشورت ابو عمر بغدادی را به عنوان امیر دولت تازه تاسیس انتخاب کردند و بعد از آن همه مردم از همه اقشار با وی بیعت کردند و این چنین دولت عراق بر بخش های وسیعی از سرزمین عراق برپا شد بنابراین امیر دولت عراق با انتخاب جمهور اهل حل و عقد معین گردید،بعد ازکشته شدن ابو عمر بغدادی مجلس شوری تشکیل شد و ابوبکر بغدادی را به عنوان امیر دولت عراق انتخاب کرد لذا انتخاب ابوبکر بغدادی با اختیار و مشورت صورت گرفت»([4])

تناقض در نحوه تعین خلیفه از بیان شخصیت مطرح داعش به خوبی نمایان است.

     در حقیقت رهبران داعش در آن واحد جمع بین نقیضین کرده اند بگونه که در تاریخ اهل سنت اصلا اتفاق نیفتاده است زیرا چگونه ممکن است خلافت به بیعت اهل حل و عقد -آنهم از کلیه گرو های مبارز محقق شود -و در همان وقت بیعت قهر و جبری و با غلیه محقق شده باشد  آیا اختیار با اکراه و غلیه جمع می شود؟ این را تنها کسی قبول می کنند  که شروط بیعت را نداند لذا تصور می کند چنین تعینی قانونی و شرعی است.

ابوالحسن الازدی در کتابش« موجبات الانضمام للدولة الإسلامية»اعتراف کرده است که مجلس شورای داعش خلیفه را تعین کرده است یعنی تعین خلیفه توسط اهل حل و عقد صورت نگرفته شده است بلکه تنها یک سازمان آنهم توسط داعش انتخاب شده است، برخی به همین مطلب اشاره کرده اند و حتی اشخاص موجود در مجلس را معرفی کردند از جمله شخصیت هایی که دخالت مستقیم در تعین ابوبکر بغدادی داشته اند حجی بکر[5] و مازن نهیر است.([6])

      اما نسبت به حلف المطیبین که رهبران داعش به آن اشاره کردند بخشی از گرو های جهادی در عراق هستند و تمام گرو های جهادی را شامل نمی شود تا چه برسد مردم عراق یا عموم اهل عقد جهان اسلام یا عموم اهل سنت و یا عموم مسلمانان را شامل بشود اين در حالي است كه عموم اهل علم با انتخاب ابوبكر بغدای به عنوان خلیفه مسلمانان و دولت داعش به عنوان دولت اسلامی مخالفت نمودند که در آخر به انها اشاره می کنیم.([7])

      نكته اي كه قابل ملاحظه است این است هرکس در مساله داعش اندک اطلاعی داشته باشد می داند که داعش شرعی بودنش را از القاعده گرفته است و در برهه ای نیز داعش با القاعده به رهبری اسامه بن لادن و بعد ها ایمن الظواهری بیعت کرده بود و بیشتر نظریه پردازان داعش به کلام اسامه و ظواهری استشهاد می کنند و شرعی بودن داعش را تائید می کنند و همین بیعت و اطاعت از القاعده سبب شده خیلی از جهادیین در عراق به داعش بپیوندد.([8]) سوالي كه مطرح می شود این است که بعد از اینکه ایمن الظواهری تصریح به بطلان دولت عراق و شام کرد آیا داعش شرعیت خواهد داشت؟ بخصوص تئورسین و نظریه پردازان سلفیان جهادی بیانه ها و فتاوایی بر بطلان خلافت ابوبکر بغدادی منتشر کردند و درخواست انحلال ان را علنی سر دادند و انها را به عناوین چون خوارج خطاب کردند و گروه های جهادی دیگر را برای مقابله با داعش تشویق کردند و کشته شدگان انها به سگان جنهم تشبیه نمودند؛ آيا با اين اوصاف باز حكومت و خلافت بغدادي شرعيت دارد؟ ([9]) 

  • ·        ابوبكر بغدادی توسط افراد سازمانی خود انتخاب شده است نه اهل حل وعقد :

       بي شك يكي از شروط صحت خلافت و تعیین خلیفه مسلمان، مشورت وشورا است .مقصود از مشورت، مشورت اهل حل و عقد است، که همان علما ، و رهبران صاحب نظر هستند ، کسانی که قدرت حل مشکلات جامعه اسلامی را داشته باشند نه جماعت یا گروهی از مردم که توسط  سازمان هایی اسلامی –جهادی یا غیر جهادی- تعیین گردد بعد عنوان اهل حل و عقد را بر خود اطلاق می کنند و سپس شخصی مورد نظر و مطابق با رای خود را به عنوان خلیفه تعیین می کنند کاری که داعش انجام داد همین است عده ای از شخصیت های جهادی –نظامی داعش شخصی را به عنوان خلیفه تعیین کردند و انتظار داشتند مسلمانان جهان با آنها بیعت کنند، خارج این سازمان نظامی هیچ کس در این تعین و بیعت حضور نداشته است سپس یک بیعت سازمانی را به دولت تبدیل کردند  به همين مطلب برخی از رهبران دینی داعش مانند ترکی البنعلی معروف به «أبو همام الأثري» اشاره نموده اند: «وظلّ مجلس الشّورى في حال انعقادٍ مستمرّ طيلة الفترة الماضية للقاء وزراء الدَّولة وولاتها وأهل الحلّ والعقد وأصحاب الرأي فيها، ونبشّر أمّة الإسلام ونخصّ منهم طليعتها المجاهدة، وفي مقدّمتهم شيوخ الأمّة وقادة الجهاد في كلّ مكان، بأنّ الكلمة قد اجتمعت على بيعةِ الشّيخ المجاهد أبي بكر البغداديّ" (مجلس شورا به مشاوره با وزراء و والیان و اهل حل و عقد و اصحاب نظر دولت عراق و در راس آنها بزرگان امت و رهبران سلفی جهادی پرداخت و همه بر تعین و انتخاب ابوبکر بغدادی اتفاق نظر پیدا کردند).

    سخنگوی رسمی داعش ابو محمد عدنانی در سخنرانی خود تحت عنوان«لن يضروكم إلا أذي»ادعا کرده است که:اعلان دولت اسلامی و خلافت آن به سازمان داعش مرتبط است و ربطی به بقیه سازمان های جهادی خائن ندارد یعنی آنچه که خلیفه را مشخص می کند داعش است نه سازمان های جهادی دیگر:« ما كان لنا أنْ نشاور مِن الفصائل مَن يخالفنا المنهج والمشروع، »[10].گروه های از جهادی ها که در روش و هدف با ما مشترک نیستند لزومی برای مشورت با آنها وجود ندارد ) .([11]).

  ابو محمد عدناني[12] در جاي ديگر چنین می گوید: (بعد از اینکه دولت عراق تمام مقومات تشکیل یک حکومت را بدست آورد که اگر دولت تشکیل نمی شد –بعد از تحق آن مقومات- مسلمانان(داعشی ها) گنهکار شمرده می شدند مجلس شورای مجاهدین تشکیل یافت و در باره تعین خلافت به بحث و شور پرداخت ،و در نتیجه اهل حل و عقد دولت عراق متشکل از بزرگان ، فرماندهان، رهبران و امیران و مجلس شورا تصمیم بر اعلام اقامه خلافت اسلامی و تعین خلیفه گرفت).

      و از آنجا که تعداد اعضای مجلس شورا داعش از ده نفر تجاوز نمی کرد بیعت با ابوبکر بغدادی بدون مشورت امت مسلمان و اهل حل و عقد صورت گرفته و چنین بیعتی باطل و بدعت شمرده می شود.([13])

 أبو سليمان العتيبي) قاضي دولت داعش) در نامه اي خطاب به والی شرعی  داعش در خراسان درباره تعین خلیفه وتشکیل دولت داعش چنین می نویسد:

 درحقیقت بسیاری تصور می کنند که دولت عراق(داعش) بعد از بیعت گروه های مجلس شورای مجاهدین القاعده و سپس بیعت شیوخ عشایر در حلف المطیبین بر پا شد در حالی چنین نبود بلکه رؤسای برخی از این گروه ها مانند گروه های الجهاد ، الغرباء ، جیش اهل السنه ، کتائب الاهوال و جیش الطائفه المنصوره حضور داشتند و شرکت کنندگان مردمی بودند که هیچ گونه ارتباطی با صحنه جنگ نداشتند بلکه برخی از آنها در طول حیاتشان یک بار هم سلاح را حمل نکرده اند، از جمله کسانی که در این مجلس حضور داشتند صرفا افرادی بودند که اصلا یار و یاوری نداشتند (یعنی قبیله ای از انها حمایت نمی کرد)وبرخی دیگر صرفا یک سری عناوین بودند و اصلا شخص حقیقی نبودند ، لذا شیوخ و عشایر معروف در این بیعت حضور نداشتند همانگونه که بارها ابو حمزه به آن تصریح کرد).

      أبو عبد الله محمد المنصور امیر سازمان جیش المجاهدین و یکی از دوستانش، بعد از دیدار با ابو حمزه مصری آنهم چند روز بعد از اعلام دولت اسلامی در عراق کلام آن را اینگونه نقل می کند:«لقد صنعنا للمهدي منبرًا؛ لأنَّه سيظهر بعد مدة وجيزة، وأقسَمَ أنَّه إنْ لم يكن جنود الدولة الإسلامية هم جيش المهدي فلا جيش للمهدي! والغريب أنَّه أراهم صورة المنبر! ([14])  (برای مهدی موعود منبری ساختیم زیرا بعد مدت اندکی قیام خواهد کرد و قسم خورد که اگر سربازان داعش سربازان مهدی موعود نباشند مهدی موعود ارتشی نخواهد داشت وی حتی منبر ساخته شده را به آنها نشان داد).

  قريب همين مطلب را برخی از رهبران جهادی دیگر بیان کردند[15]

بنابراين:

ابوبكر بغدادی تنها خلیفه سازمان خودش است و شرعا جایز نیست به عنوان خلیفه مسلمانان خطاب شود و اطاعت از وی را برای مسلمانان واجب بدانیم زیرا بیعت عامی برای او از طرف علما امت حاصل نشده است و شخصیت های عالم نمای موجود در سازمان داعش نماینده امت نیستند و مهمتر از آن اینکه علمای جهان اسلام با اعلان دولت اسلامی و تعیین ابوبکر به عنوان خلیفه اسلام مخالفت نمودند.

  • اگر دولت داعش به واسطه غلبه شرعیت پیدا کرده همانگونه که نویسنده کتاب "إعلام الأنام بميلاد دولة الإسلام([16]) به آن اشاره کرده است باز چنین حکومت وخلافتی صحیح نیست زیرا :

1- از شروط اقامه خلافت  تمکین[17] است و شرعا برای هیچ گروهی جایز نیست که شخصی را از طرف خود به عنوان امام تعیین نماید سپس از مردم بخواهد با وی بیعت کنند در حالی که تمکن ندارد و قدرت حمایت و محافظت از مسلمانان نزدیک خود را ندشته باشد تا چه رسد به مسلمانانی که در نقاط دور زندگی می کنند این عمل بیهوده و حماقت است زیرا اقامه خلافت با ادعا و با زبان محقق نمی شود و چنین بیانی و ادعایی که وجود خارجی ندارد بی ارزش وفاقد اعتبار است.

     عبدالله محيسني ([18])رهبر جهادی های مخالف داعش در سوریه در مورد خلافت داعش می نویسد: «خليفه اي كه با زورو قدرت و غلبه به حکومت می رسد کسی است که بر کل مناطق سیطره پیدا کند نه اینکه شهر یا یک منطقه را تصرف کند در حالی که دیگر مناطق تحت سیطره و تصرف یکی دیگر باشد در عراق حدود 60 گروه جهادی وجود دارد. در سوریه نیز قریب به همین عدد وجود دارد و هر منطقه دست یک گروه جهادی تصرف شده و اداره می شود محیسنی معتقد است که سازمان های جهادی متعددی در سوریه قبل از داعش وجود داشتند و خطاب به داعش می گوید:حاکم وخلیفه که با غلبه بر سرحکومت برسد هدف آن جلوگیری از خون ریزی و کشتار مسلمانان است نه اینکه خود تبدیل به خون ریز شود همانگونه که بغدادی فتنه در میان گرو های جهادی بوجود آورد و چهره جهاد و مجاهدین را تخریب نمود بلکه به مساله خلافت در اسلام اهانت نمود.

عبدالله المحيسني خلافت بغدادی را فاقد شرط تمکن دانسته و آن را باطل می شمارد:"ليس للبغدادي تمكين في غالب مناطق الشام: كحلب، والساحل، وحمص، ودمشق، والغوطة، وغيرها، فكيف يعلن خلافة على الأمة كلها!؟ إنَّهُ والله خطأ فادح وفتنة عمياء. فعندئذ تجب بيعته على الجميع، إنَّ من لا قدرة له ولا سلطان على أكثر المسلمين وأرضهم وسمائهم وبحرهم وثرواتهم وخدماتهم، فليس له من الخلافة إلا الاسم".([19])

غلبه يافتن –راه سوم تعيين خليفه-كه علما أن را در حالت ضرورت پذیرفته اند آن جایی شخص بر حکومت یک شخص دیگری که تمام شرایط حاکم را داشته باشد با قدرت غلبه پیدا کند نه اینکه بر بخش بسیار کم که 1% همین به حساب نمی آید چنین عملی به بغی نزدیکتر است تا به خلافت .متاسفانه داعش امروزه همین کار را انجام داده است و تنها کمتر از یک درصد را تصرف نموده و داعیه حکومت بر جهان را سر مس دهد.

علاوه بر شرط فوق بابیستی شخص خروج کنند مورد پذیرش مردم به عنوان خلیفه مسمانان قرار گیرد و الا فایده ای ندارد قرطبی در باره این شرط می نویسد:

 «ولو وثب على الأمر من يصلح له من غير مشورة ولا اختيار وبايع له الناس تمَّت له البيعة والله أعلم".([20]) فالواضح من كلامهم أنّ تغلّبه وحده لم يكن كافياً لمنع الخروج عليه وإضفاء صفة الإمام عليه، بل كان إقرار الأمة ومبايعتها له شرطاً أساسياً؛ فصفته في رواية أحمد: "الذي يُجمع المسلمون عليه كلهم يكون هذا الإمام"، وفي رواية اللالكائي: "وقد اجتمع عليه النَّاس فأقرّوا له بالخلافة بأي وجه كانت برضا كانت أو بغلبة فهو شاق هذا الخارج عليه العصا».([21])

2-برخي از اهل علم ولايت متغلب (كسي كه با غلبه زور و قدرت به حکومت رسیده)را در حالت ضرورت آن هم با شروط  متعدد به عنوان راه سوم براي تشکیل حکومت می پذیرند ماوردي در بیان شروط حاکم متغلب مي نويسد:«اما امارت استيلائي (امارتي كه با غليه بدست بيايد)كه در هنگام ضرورت محقق می شود عبارت از :شخصی (امیر)بر مناطق با زور مستولی گردد امارت و خلافت و اداره ان را بدست خلیفه می سپارد در این صورت شخص با غلبه در اداره و تدبیر ان کشور خود مستبد و خود رای می شود و خلیفه با اذن و اجازه او احکام شرع را اجرا می کند ....) ([22]

اما برخي از علماي اسلام معتقدند كه چنین ولایتی برای شخص متغلب محقق نمی شود و شخص متغلب فاسق و مجازات آن واجب است جويني در كتاب "غياث الأمم في التياث الظلم" در اين باره مي نويسد: "إنَّ الذي ينتهض لهذا الشأن لو بادره من غير بيعة وحاجة مستفزة أشعر ذلك باجترائه وغلوه في استيلائه، وتشوفه إلى استعلائه، وذلك يسمُه بابتغاء العلوّ في الأرض بالفساد".([23])

ابن حجر الهيتمي در "الصواعق المحرقة در اين باره مي نويسد: "المتغلب فاسق معاقب، لا يستحق أن يبشر، ولا يؤمر بالإحسان فيما تغلب عليه، بل إنِّما يستحق الزجر والمقت والإعلام بقبيح أفعاله، وفساد أحواله".([24])

      بنابراين :

1-از انجا که خلافت در شرع عبارت از نیابت است و درواقع شخص خلیفه به عنوان نائب امت مسلمان است و به عنوان وکیل از طرف مسلمانان است و این وکالت با بیعت محقق می شود بی شک زمانی نیابت شرعا عقلا و عرفا  ثابت می شود که همه مسلمان این نیابت را به شخص خلیفه بدهند یا نمایندگان مردم –اهل حل و عقد-چنین حقی را به شخص خلیفه بدهند و بدون آن شخص هیچ گونه ولایتی بر دیگران نخواهد داشت و در فرض بحث ما ثابت شد که خلافت ابوبکر بغدادی تنها از سوی افراد مجلس شورای داعش تائید شده و ارزش ندارد زیرا سازمان های جهادی شرکت کننده در جهاد مشارکت نداشتند تا چه رسد به علمای اهل حل و عقد تمام مسلمانان.

2-تمام امور سياسي دولت اسلامي بر اساس شورا اداره می شود و اعلان خلافت توسط گروه خاصی –هرکه باشد-اعلان باطلی است و شرعا صحیح نیست و آثار شرعی بر این اعلان مترتب نمی شود بلکه دستاورد زیانباری برای مسلمانان بخصوص اهل سنت خواهد داشت.

3-اعلام خلافت از سوی چنین گروه هایی در جامعه مسیر را برای شورش و اختلاف و درگیری میان مسلمانان فراهم می کند که آتش این فتنه جهان اسلام بلکه کل جهان را فرا خواهد گرفت.

4- ادعاي خلافت اسلامي توسط يك سازمان تكفيري تندرور که چهره خشک و خشن میان مسلمانان دارد و چهره اسلام را منفور کرده است هیچ ارتباطي  به اسلام معتدل و خلافت اسلامي.([25])

ب)براي جواب سوال دوم أيا ابوبکر بغدادی و دولت داعش به وظایف خود در قبال مسلمانان عمل کرده است-به سراغ شروطی که علمای اسلام در کتب معتبر خود اشاره کردند می رویم و به بررسی انها و بررسی عملکرد ابوبکر بغدادی ودولت آن می پردازیم:

ماوردي[26] در كتاب خود وظايف خليفة در دولت إسلامي را ده مورد بيان كرده است:

   با بررسي حقيقت دولت داعش و خلیفه آن و مشكلاتي كه ساكنان مناطق تحت سیطره داعش و مشاهده افعال و رفتار نیرو های داعشی و اجرای حدود شرعی و نحوه تعامل با سازما نهای جهادی دیگر به خوبی روشن است که وظايف دولت اسلامي كه ادعا نموده است را عمل نكرده است و خليفه مزعوم داعش حتی یک مورد از ان وظایف را محقق نکرده است زیرا :

1- اولين وظيفه خليفه حفظ دين است ىر حالي كه خليفه داعشي ها و دولت خود خوانده اسلامي آنها نه تنها دين را حفظ نكردند بلكه بندگان خدا را تکفیر کردند و مخالفان خود و کسانی که با انها بیعت نکنند را به ارتداد متهم کردند ،چهره جهاد و هدف والای آن را خدشه دار نمودند و چهره بدی از اسلام نشان دادند.

2- دومین وظیفه خلیفه منع ظلم وستم است درحالی که ظلم و ستم دولت داعش و خلفیه آن آوازه جهان شده است هزران مسلمان بی گناه را بدون هیچ عذری شهید کردند تعداد آواره گان بی گناه صدها هزار است ،چقدر خون های محترمی را پایمال کردند و اموال محترمی را غصب نمودند در هر جای اختلاف و درگیری هست ؛اثری از انها وجود دارد -اگر خود دخالت مستقیم نداشته باشند-و مشاهد نشده که بین دو شخص یا گروه الفت بوجود آورده باشند.

3- سومين وظیفه خلیفه اسلامی حفظ و نگهداری اصل اسلام ازگزند دشمن است در حالی داعشی ها و خلیفه مزعوم انها به جان مسلمان افتادند و به هرمنطقه ای که می روند به کشت و کشتار می پردازند سربازان اسلام را متهم به ارتداد و کفر می کنند و آنها را می کشند و با راه اندازی جنگ و درگیر نمودن ارتش های جهان اسلام و با دنبال نمودن جنگ فرسایشی به تضعیف اسلام و مسلمانان پرداخته اند و نه تنها با دشمن قسم خورده اسلام یهود و اسرائیل نمی جنگند بلکه زمینه را برای هجوم و ضربه زدن اسرائیل و امریکا به اسلام اصیل فراهم نمودند آنان مسلمان را دشمن قریب خود فرض کرده اند و با انها وارد جنگ شده اند و دشمن بخصوص یهودیان که خدواند آنها را بدترین دشمنان اسلام معرفی کرده است رها کرده اند.

4- چهارمین وظیفه خلیفه و دولت اسلامی إقامه حدود الهي است داعش و خلیفه آن احکام الهی را بر مبنای فهم خود و با برداشت غلط خود اجرا می کند برخی از احکام را وسلیه فریب مردم قرار دادند آنها مساله قطع دست و اعدام و غیره از احکام الهی را بر علیه مخالفان خود اجرا می کنند آنها بعد از اعدام شخصیت های مخالف خود پلاکاردهایی کنار جنازه قرار می دهند و به صراحت مساله مخالفین خود از گروه ها و افراد را در بر گرفته است علاوه براینکه نه محاکم قضایی داشته و نه دنبال دلیل و شاهد بر جرم شخصی هستند بلکه همینکه مشخص شود در صف آنها نیست حکم اعدام بر او اجرا می شود هركس كه قصد كشتن ان را بكنند تهمت مشخص و مهيا بر عليه او زده و او را به نحوي شكنجه مي دهند که مرگ برای او به مراتب بهتر است. دولت مزعوم داعشی ها تنها برخی از احکام مورد استفاده در ترساندن مخالفین خود را اجرا کرده و ازاجرای بقیه احکام خبری نیست. ([27])

5- پنجمین وظیفه خلیفه اسلامی حفظ مرزها است در حالي كه خليفه داعش اسلحه را از مرزبانان گرفتند و خنجر به پشت مرزبانان زدند و تا توانستند به کشتار انها پرداختند و حتی در برخی از موارد به دانشکده ها حمله کردند و نیروی در حال یادگیری را به خاک و خون کشیدند،

6- ششمین و ظیفه خلیفه و حاکم اسلامی جهاد با دشمنان السلام است در حالی که خلیفه  داعش و دولت خود خوانده داعش جهاد را ضایع کردند ،جهاد هیچ یک را قبول ندارند مگر اینکه با انها بیعت کند ، چهره جهاد را خدشه دار کردند، جهاد با دشمن را فراموش کردند و مسلمانان را دشمن فرض کردند و به مبارزه با آنها پرداختند وجوب جهاد با دشمن را بر علیه مسلمانان تطبیق کردند با فتنه انگیزی و ترویج اختلافات بين مذاهب به دنبال جنگ مذهبی هستند.

7- هفتمين وظیفه خلیفه اسلامی جمع آوری فیء مسلمین و صدقات است در حالی که داعش و خلیفه مزعوم آن اموال مسلمانان را به غارت بردند خانه انها را به تارج بردند اموال عمومی مسلمانان را سرقت کردند;،کارخانه ها را تخلیه کردند و به اجانب فروختند و مردم را بیکار کردند در زمانی که مردم در رنج و زحمت زندگی می کنند به همين اكتفا نكردند بلکه با مالیات گرفتن و غصب ممتلکات انها را آواره کردند.

8- هشتمین وظیفه خلیفه نظارت بر صرف کمک های مردمی و بیت المال مسلمانان است در حالی که خلیفه و داعش هزینه بیت المال را صرف خرید مواد سمی برای کشتن مسلمانان مخالف و انفجار و بمب گذاری در مناطق مسلمانان برای بیعت گرفتن با آن و دست بر داشتن از عقاید خود می کند نفت و منابع نفتی را به کمترین قیمیت به کشورهای دیگر می فروشد در حالی که نفت سرمایه مردم مسلمان مناطق تحت نفوذ داعش است مسلمانان از گرسنگی و فقر نابود می شوند.

9-نهمین وظیفه خلیفه گماردن افراد صالح و امین و اهل نصیحت در حالی که داعش و خلیفه مزعوم آن هیچ مجرمی و بی لیاقتی و متهم را در دولت خود خوانده اسلامی خود گماردند این شخصیت ها به اسم و کنیه معروفند انها مجرمين بعثي را بر مردم مظلوم عراق متسلط كردند.از پیروی نمودن از علما سرباز زدند و بی پیروی از شخصیت های منحرف و معاند پرداختند لذا در بین شخصیت های طرفدار انها شخصیت علمی معتمد و بی هوا و هوس مشاهده نمی شود.تنها مشتي جوانان مفتون به حكومت و خلافت مشاهده مي شود.

9-دهمین وظیفه خلیفه و حاکم اسلامی حل و انجام مشکلات مردم مسلمان است در حالی که خلیفه و حاکم داعش مشغول کشت و کشتار مردم مسلمانان است و با تکفیر مخالفین خود بر مشکلات انها می افزاید ، افراد جاهل و بی سواد که از مناطق مختلف جهان به عراق و سوریه هجرت نمودند  را بر سر مسلمانان مسلط  کردند اطلاع کافی از علوم دینی ندارند وفاقد شامه سیاسی هستند برای نمونه به مفتی جاهل و منحرف ابو عبدالله کویتی اشاره می کنیم که قبیله الشعیطات را تکفیر نمود و سبب قتل بیش از 1000 مسلمان سنی را فراهم کرد و بعدها مشخص شد که این خلیفه پیاده از علم است و با خود داعشی ها مخالفت نمود فلذا داعش آن را اعدام کرد. ([28])

ج)دراین بخش به نقل دیدگاه برخی از شخصیت های  سلفی جهادی ، علمای سلفی، نهاد ها و مجامع مطرح اهل سنت در مورد ابوبکر بغدادی مدعی خلافت اسلامی و دولت خود خوانده اسلامی آن اشاره می کنیم تا معلوم شود این خلیفه ودولت آن چه جایگاهی نزد سلفیان و علمای جهان اسلام دارد:



ج)دیدگاه  نظریه پردازان سلفيه جهاديه:

    در این قسمت به بیان نظر و آراء علمای سلفی جهادی که هدایت طیف سلفی جهادی را برعهده دارند و ضمن بزرگان و نظریه پردازان این جریان سلفی شمرده می شوند این شخصیت ها جهادی داعش را به سازمان خارج از دین ،و به خوارج زمان تشبیه کردند که جنگ با انها را واجب و کشته شدگان از انها سگان آتش هستند:

1- أبو قتادة فلسطيني:

"وجب عليكم الخروج من سوريا، والخروج عن قيادة تنظيمكم، ومن يبقى معها فهو آثم".([29])( ابو قتاده خطاب به داعش : بر شما واجب است که از سوریه خارج شوید بر شما لازم است که از طاعت کردن به رهبر داعش خارج شد و از او سرپیچی کنید و هرکس تحت اطاعت و در صف آن(فرمانده داعش) قرار گیرد گنهاکار است).

2- شيخ أبو بصير الطرطوسي داعش را بع خوارج تشبیه کرد و اوصاف خوارج را در مورد انها منطبق کرد:

"جماعة الدَّولة المعروفة بمسمى تنظيم دولة العراق والشام من الخوارج الغلاة، بل قد فاقوا بأفعالهم وأخلاقهم الخوارج الأوائل في كثير من الصفات والأفعال.. فجمعوا بين الغلو، والبغي والعدوان، وسفك الدم الحرام.(داعش از غلات خوارج هستند بلکه به واسطه اعمال و رفتار زشت انها از خوارج آن زمان بدترند و از انها پیشی گرفته اند داعش بین غلو و بغی و تجاوز و خون ریزی جمع کرده است )

طرطوسي در جاي دیگر در مورد داعش می گوید: فإنْ لم تمسكْ جماعة الدَّولة المسماة بتنظيم دولة العراق والشام، عن بغيها وظلمها وعدوانها. وتكف أذاها وشرها عن الشام، وأهل ومجاهدي الشام، وتُصغي إلى خطاب النقل والعقل، الذي وجهه إليها بعض العقلاء والفضلاء، فإنَّه يجب شرعاً على جميع مجاهدي أهل الشام قِتالٌهم، وردُّ عدوانهم، وهو من الجهاد في سبيل الله، ونشهد حينئذٍ شهادة عامة جازمين ومستيقنين أنَّ قتلى مجاهدي أهل الشام مأجورون، وهم شهداء بإذن الله، وقتلى تنظيم دولة العراق والشام آثمون وهم في النَّار، بل ومن كلاب أهل النَّار".([30])گر سازمان داعش از ظلم و ستم و تجاوز،آذار و اذیت مردم و مجاهدان شام دست بر ندارد و به عقل و نقل که برخی از اهل علم بیان می کنند  بر نگردد شرعا واجب است که با انها وارد جنگ شد  و از تجاوز انها جلوگیری نمود و چنین مبارزه ای جهاد فی سبیل الله شمرده می شود و دراین صورت گواهی به شهادت کشته شدگان خواهیم داد و کشته شدگان داعش گنهکار و در اتش جهنم هستند بلکه سگان اهل جهنم شمرده می شوند.)



3- عصام البرقاوي مشهور بـ"أبي محمد المقدسي":

أعلن تشكيكه بإعلان قيام "دولة الخلافة" من قبل تنظيم الدَّولة الإسلامية، وأعاد تأكيد موقفه السابق من التنظيم، ودعوته للخروج عليه، وشكَّكت رسالةُ المقدسي التي نشرها منبر التوحيد والجهاد -الموقع الرسمي للمقدسي- بشدَّة في إعلان "دولة الخلافة"، حيث استخدم عبارة "من تسمى بمسمى الخلافة". دعا فيها مسلحي تنظيم الدَّولة للخروج على التنظيم، وحمَّله مسؤولية كل الدماء التي سفكت في سوريا خلال القتال بينه وبين جبهة النصرة وفصائل أخرى. [31](عصام البرقاوي مشهور به ابو محمد مقدسي در نامه ای که در منبر التوحید از او منتشر شد و در باره دیدگاه وی نسبت به داعش از او سوال شده است ضمن تشکیک در تشکیل و اعلان خلافت داعش چنین می گوید:مسلحین این دولت باید از اطاعت داعش خارج شوند و آن پیروی نکنند و داعش باید مسولیت خون ریزی در سوریه بخاطر جنگ اندازی میان خود و جبهه النصره و گرو های دیگر را بپذیرد).

وي در ادامه نسبت به داعش مي گوید: "الذي يهمني جداً هو ماذا سيرتب القوم على هذا الإعلان والمسمى الذي طَوَّروه من تنظيم إلى دولة عراق، ثمَّ إلى دولة العراق والشام، ثمَّ إلى خلافة عامة، هل ستكون هذه الخلافة ملاذاً لكل مستضعف، وملجأ لكل مسلم؛ أم سيتخذ هذا المسمى سيفاً مسلطاً على مخالفيهم من المسلمين، ولتشطب به جميع الإمارات التي سبقت دولتهم المعلنة، ولتبطل به كل الجماعات التي تجاهد في سبيل الله في شتى الميادين قبلهم".([32])(انچه برای من مهم به نظر می رسد این است که بر این اعلان خلافت(که از سازمان سپس دولت عراق و شام و سپس خلافت اسلامی) چه عواقبی بار خواهد شد آیا واقعا چنین خلافتی پناه مستضعفان و مسلمانان خواهد بود یا اینکه شمشیر آماده بر مخالفین مسلمان آن خواهد بود و به واسطه آن همه امارت های تشکیل شده و اعلام قبل را زیر سوال ببرد و باطل نماید و تمام جریان های موجود در صحنه را منحرف بشمارد)

4- شيخ أبو عبد الله المصري[33]

 :"وكثيراً ما يطلقون القول بكفر أهل الشام، وكفر الجيش الحر .وذكر أنَّهم لا يتبنون مذهب الخوارج نظرياً، ولكن عملياً، فإنهم يكفرون المسلمين دون وَرَعٍ أو تثبُّت مع خطورة التّكفير، بل إنّهم قد يرمون المؤمن بالكفر بمجرّد مخالفته لهم، كما يشاهده الناس اليوم بوضوحٍ، ويعتقد كثيرٌ منهم أنّ الأصل في أهل الشام الكفر فهم مرتدون، ثمَّ يوجدون الذّرائع لذلك، ويكثرون من إشهار السلاح على المسلمين لأدنى الأسباب وأتفه الأمور؛ لفرض سيطرتهم والرهبة منهم.([34])(داعشی ها مردم سوریه را تکفیر می کنند و گروه های مخالف نظام از جمله را کافر می شمارند و داعشی ها نه تنها از حیث نظری با خوارج موافقند بلکه از حیث عملی نیز سیره و روش خوارج را دارند انها مسلمانان را بدون هیچ توجهی می کشند و مومنان را به صرف مخالفت با انها کافر می شمارند و چنین چیزی به وضوح روشن است برخی از انها معتقدند که اصل و قاعده در باره مردم سوریه کفر وارتداد است و برای این مطلب دلیل می بافند ، به کوچکترین دلیل مسلمانان را مورد هجوم قرار می دهند تا اینکه بر انها سیطره و غلبه پیدا کنند).

شخصیت های بزرگ جریان سلفی جهادی چنین تشکلی(داعش) را تائید نمی کنند بلکه ان را تشکل منحرف می شمارد و وجوب جهاد بر علیه آن سر می دهد وضعیت ان نسبت به جهان اسلام که آن را یک تشکل سلفی تکفیری تروریستی که تنها هم و غم آن قتل عام مسلمانان و خدشه دار کرده دین است می داند به خوبی روشن است.

البته همین دیدگاه را سلفیان جهادی و وهابی عربستان نسبت به داعش داشته اند برای نمونه به چند دیدگاه اشاره می شود:

ب)دیدگاه برخی از شخصیت های مطرح وهابی ([35]):

1-شيخ عبد العزيز الطريفي:

"لا يصحُّ من أحدٍ أن ينفرد بجماعة منكم فيُسمى أمير المؤمنين، وإنَّما أمير الجيش أو الجند أو الغزو، فالولايات العامة مردّها إلى شورى المؤمنين لا إلى آحادٍ منهم، والألقاب استئثار تفضي إلى نزاع وقتال وفتنة وشر، وإنَّما صحت الولاية الكبرى من النبي لأنَّه ليس في الأرض مسلم سواه ومن معه، وليس في الأرض خير من النبي، ولا أحق بالأمر منه، فلو استأثر فهو النبي الذي لا يرجع لأحدٍ، ويرجع إليه كل أحد".([36])(صحيح نسيت شخصی با گروهی که با او بیعت کرده اند خود را امیر المومنین بشمارد و اعضاي گروه نیز او را امیر المومنین خطاب کنند  بی شک چنین شخصی امیر ارتش و سپاهیان خود است نه امیر مسلمانان و خلفیه مسلمین ، ولایت عام صحت آن به شورای اهل ایمان بر می گردد یعنی اهل ایمان اهل حل و عقد-خلیفه را تعیین می کنند نه افراد یک گروه .اطلاق  چنین الفاظ سبب فتنه و درگیری و شر می شود و این القاب و ولایت عامه بر مسلمانان به پیامبر(ص) سزاوار است).



2- شيخ سليمان بن ناصر العلوان:

"البغدادي ليس خليفة المسلمين حتى يفعل الأفاعيل، وإنما هو قائد جماعات، أما إنَّه يطلب البيعة من الآخرين، وإذا ما بايعوا قاتلهم، فهذا عمل البغاة، وليس عمل أهل الخير والصلاح".(بغدادی خلیفه مسلمانان نیست تا هرچه بخواهد انجام دهد او رهبر گروهایی است واما اینکه از دیگران بیعت بخواهد واگر با بیعت نکنند با انها جنگ می کند این رفتار بغات است نه رفتار اهل خیر و صلاح ).

3-شيخ محمد بن صالح المنجد:

 "فإذا اعتقدت مجموعة أنها أقامت دولة الإسلام، وأنَّ قائدها هو أمير المؤمنين، فإنَّ نتيجة ذلك أنْ تعتقد بأنَّ له السمع والطاعة على الجميع، وأنَّ كلَّ من ليس تحت إمرته فهو خارج عنه، وأنَّها تقيم الحدود، وتنصّب الأمراء على البلدان، وأنَّ لها التصرف في الأموال العامة من النفط والقمح وغيرها، وأنَّ لهم أن يخضعوا غيرهم لهم بالقوة، وأن يوقفوا من شاءوا، وأنَّ لهم تنصيب المحاكم الشرعية والقضاة، وأنَّ كل محكمة أخرى بغير إذنهم هي لاغية وهكذا، وهذا الانحراف ولاشك سيكون سبباً للتنافس على المناطق والأقاليم، والاقتتال تبعاً لذلك، فيكون هذا سبباً عظيما للفتنة، وإراقة الدماء المعصومة.(معناي اينکه گروهی معتقد باشد دولت اسلامی بر پا کرده است این است که رهبر ان امیر المومنین است و معتقد خواهد بود که بر همگان تبیعیت از آن واجب و ضروری خواهد بود وهر کس از آن تبیعت نکند از دین خارج است ، می خواهد حدود را انجام دهد درصد نصب والیان بر مناطق جهان است و برای خود حق تصرف در اموال عمومی نگه می دارد و بر خود این حق را صحیح می داند که با مخالفین خود با قدرت و شمشیر رفتار نماید ، هرکس که بخواهد را بازداشت می کند محاکم شرعی دائر نماید و محاکم غیر مرتبط با آن را باطل می شمارد و چنین چیزی رقابت بین گروه های و سبب درگیر و اختلاف بزرگی خواهد شد و خون بی گناهان زیادی ریخته خواهد شد)



4- الدكتور حسن بن صالح الحميد:

"لا عذر لمن ذهب للجهاد بالشام أن يبقى لحظة واحدة مع جماعة البغدادي". بعد دلیل می آورد ومی گوید: "إنهم جماعة فتنة؛ كلما دُعوا لمحكمة نكصوا، وكلما عُقِدت هدنةٌ أشعلوا الحرب جذعة.(هركس براي جهاى به شام برود هیچ عذری ندارد حتی یک لحظه در شام با گروه داعش و ابوبکر بغدادی بماند چون گروه فتنه انگیز است و هر وقت برای دادگاه دعوت شوند سرپیچی می کنند و هر وقت صلح صورت گیرد جنگ را به راه می اندازند).


شخصیت های سلفی وهابی -جهادی دیگری قریب به همین مضمون -که در بالا ذکر شد- به آن تصریح کردند و برای اختصار به ذکر نام بسنده می کنیم: شيخ عبد الله السعد([37]، شيخ عَلَوي بن عبد القادر السَّقَّاف([38] ،شيخ محمد راتب النابلسي، دكترعبد الله سلقيني ([39]) و غيره .



ج)دیدگاه مجامع و نهاد هاي علمي سلفي:

    برخي از جمعیت ها و نهاد ها و مجامع  سنی و سلفی فتاوی و بیانیه هایی در رد خلافت داعش و تشکیل خلافت اسلامی منشر نمودند که برای نمونه به برخی از انها شاره می کنیم :

1- الاتحاد العالمي لعلماء المسلمين:

"إن إعلان الخلافة الإسلامية من قبل تنظيم داعش باطل شرعًا، ولا يترتب عليه أية آثار شرعية، بل يترتب عليه آثار خطيرة على أهل السنة في العراق، والثورة في سوريا...".([40])(اعلام خلافت اسلامي از سوی سازمان داعش شرعا باطل است و هیچ اثر شرعی بر این اعلام بار نمی شود بلکه آثار زیانباری بر مردم مسلمان(اهل سنت) عراق و جهادیین در سوریه خواهد داشت).

2- هيئة علماء المسلمين بالعراق[41]:

 "رأت الهيئة أن إعلان أي جهة قيام دولة أو إمارة إسلامية أو غير إسلامية في ظل هذه الظروف لا يصبُّ في صالح العراق ووحدته، موضحة أنَّ الأمر "سيُتخذ ذريعة لتقسيم البلد، وإلحاق الأذى بالناس، وهذا أمر مبني على قاعدة أساسية في فقه مقاصد الشريعة الإسلامية, ألا وهي قاعدة "جلب المصالح ودرء المفاسد", فإذا كان إعلان الخلافة الإسلامية سيجلب الضرر، ويلحق الأذى بالبلاد والعباد, ولا يحقِّق للمسلمين المنفعة المأمولة منه, فهو لا يعدو أن يكون اسماً دون حقيقة ومسمى, وبالتالي فهو أمر لا يجوز شرعاً بناءً على فقه المقاصد والقواعد الفقهية الإسلامية، وعدم اكتمال عناصر إقامة الخلافة الإسلامية على أرض الواقع, وأنَّ هذه الخلافة قد أُعلنت في مناطق ما زال القتال مستمراً فيها".([42])(دیدگاه هیئت علمای مسلمان در عراق این است که اعلام برپایی دولت یا خلافت اسلامی ویا غیره در این وضعیت به صلاح عراق و وحدت آن نیست و چنین عملی زمینه را برای تجزیه کشور منجر می گردد و آذار و اذیت آن متوجه مردم خواهد شد و چنین دیدگاه بر اساس قاعده« جلب المصالح ودرء المفاسد» است لذا وقتی اعلام خلافت اسلامی مضراتی به دنبال دارد و آذارو اذیت به مردم و کشور می رساند و هیچ منفعت مشخصی را به مسلمانان نمی رساند هیچ فایده ای ندارد و صرفا تنها کلامی که بر زبان جاری می شود فلذا شرعا چنین اعلامی جایز نیست زیرا پایه های خلافت اسلامی مهیا نیست و خلافت اعلام شده در مناطقی است که مورد نزاع است).

4- المكتب العلمي بهيئة الشام الإسلامية:

"إن تنظيم (الدولة) قد وقع في العديد من المخالفات –وهي منشورة من أقوالهم، ومتواترة من أفعالهم- التي تقتضي الحكم عليهم بأنهم خوارج منحرفون عن المنهج النبوي... ودفعهم إلى الغرور والتَّعالي على المسلمين، فقد زعموا أنهم وحدهم المجاهدون في سبيل الله، والعارفون لسنن الله في الجهاد؛ لذا فإنهم يُكثرون من التفاخر بما قدموه وما فعلوه"…!.([43])(سازمان داعش دچار بسیاری از تناقضات شده است که سبب شده حکم خارجی و انحراف از منهاج پیامبر (ص) بر انها بار این اشتباهات انها گرفتار غرور و خود برتر بینی شوند و تنها خود را مجاهد فی سبیل الله بپندارند و خود از دیگر نسبت به احکام جهاد آشناتر بدانند آنان نسبت به نسبت به رفتار خود تفاخر می کنند....).

5- الهيئة الشرعية في مدينة الضمير(لبنان):

أصدرت هذه الهيئة يوم الجمعة 26 رجب 1436هـ بيانًا، أفتى بقتال تنظيم داعــش بعـد كثرة الاعتداءات المرتكبة بحـق الثوار، وجـاء في البيان بأنَّ كلاً من الشيخ  محمد راتب النابلسي وكريم راجح، والشيخ أسامة الرفاعي، وفايز العاتقي، والشيخ محمد علي الصابوني أفتوا بجواز قتال ما يسمى تنظيم "داعش"، وذلك بعد الرفض المتكرر لقيادات التنظيم الخضوع للمحاكم الشرعية ورفض دعوات الصلح التي قُدمت لهم من أكثر من جهة علمية شرعية.([44])

هيئت دینی شهر ضمیر لبنان در روز جمعه 26 رجب سال 1436ه بیانیه منتشر کرد وفتوای جهاد و مبارزه با داعش را اعلام کرد بد از اینکه تجاوزهای متعدد آن را در حق جهادیین در سوریه مشاهده نمود دراین بیانیه شخصیت های سلفي چون شيخ  محمد راتب النابلسي وكريم راجح، وشيخ أسامة الرفاعي، وفايز العاتقي، وشيخ محمد علي الصابوني فتوا به جهاد علیه سازمان داعش را اعلام کردند و این فتوا بعد از اینکه رهبران داعش حضور در محاکم قضایی جهادیین و صلح بین گرو های جهادی را نپذیرفتند ).

بنابراین وقتی سازمان داعش یک سازمان منفور نزد سلفی جهادی است با اینکه از حیث فکر وعقیده به او نزدیک هستند به طریق اولی چنین سازمانی نزد مسلمانان جهان و مذاهب اسلامی منفور خواهد بود.کنفرانس ها و همایش های برگزار شده در کشور های اسلامی بر ضد تکفیر و تکفیری ها گویای همین است و منعکس کننده دیدگاه علمای اسلام در مورد این سازمان های انحرافی است.

 

منابع:

  1. أحداث العراق الأخيرة ومشاركة تنظيم الدَّولة فيها: د. عماد الدين خيتي http://islamsyria.com/portal/article/show/5541.
  2. أعلام المدرسة الحديثية البغدادية المعاصرة، بحث للدكتور عبد القادر بن مصطفى المحمدي، بحث مقدم في المؤتمر العلمي الثاني في جامعة الأنبار 12 جمادي الأول 1433هـ.
  3. إعلام الأنام بميلاد دولة الإسلام: أعدت بإشراف عثمان بن عبد الرحمن التميمي، مسئول الهيئة الشرعية، مؤسسة الفرقان للإنتاج الإعلامي.
  4. إعلام الموقعين عن رب العالمين: محمد بن أبي بكر بن قيم الجوزية: محمد عبد السلام إبراهيم، دار الكتب العلمية – بيروت- الطبعة الأولى، 1411هـ-1991م.
  5. إعلانُ الخِلافةِ الإسلاميَّةِ رؤيةٌ شرعيَّةٌ واقعيَّةٌ: الشيخ علوي بن عبد القادر السقاف.
  6. إعلانُ مشروع داعش: احتلال سوريا (القصة الكاملة): الأستاذ الناشط السوري مجاهد مأمون ديرانية، يوجد في عدة مواقع على "الإنترنت" منها موقع الزلزال السوري، وموقع مجلة العصر الإسلامية.
  7. بحث التغلّب والشورى والأمة وشبهات المبطلين: شريف محمد جابر. موقع (http://ahlusunnah.org/node/298773).
  8. بيانات جماعة أنصار الإسلام في العراق: موقع عرين المجاهدين (https://al-aren.com/vb/showthread.php?t=955).
  9. بيان إعلان قيام "دولة العراق الإسلامية: منبر التوحيد والجهاد.
  10. بيان عبد المنعم مصطفى حليمة المشهور بأبي بصير الطرطوسي. 14/1/2014م.
  11. بيان بشأن علاقة جماعة قاعدة الجهاد بجماعة الدَّولة الإسلامية في العراق والشام https://ia802706.us.archive.org/26/items/Dwahari/9.pdf)
  12. بيان عبد الله المحيسني الذي تضمن مبادرة الأمة بعنوان "ألا قد بلغت" شبكة الرحمة الإسلامية.
  13. بيان حول ما يجري من اقتتال بين جماعة الدَّولة ومجاهدي الشام: عبد المنعم مصطفى حليمة أبو بصير الطرطوسي 13/3/1435هـ-15/1/2014م.
  14. بيان الروابط العلمية والهيئات الإسلامية السورية حول تصرفات تنظيم (الدَّولة الإسلامية في العراق والشام)، بتاريخ 18/2/1435هـ– 21/12/2013م.
  15. بيان رابطة خطباء الشام "بيان تعزية باستشهاد الشيخ محمد أمين النجار": موقع رابطة خطباء الشام، الخميس 25 رجب 1436هـ الموافق 14 مايو 2015م.
  16. بيان صادر عن جبهة علماء حلب بحظر فصيل العراق والشام.
  17. بيان جبهة علماء حلب بخصوص الحكم الشرعي لما يقوم به فصيل العراق والشام بسوريا.
  18. بيان وفتوى الروابط العلمية والهيئات الإسلامية حول التصرفات الآثمة لتنظيم دولة العراق والشام، بتاريخ 3/3/1435هـ– 5/1/2014م.
  19. بيان في تنظيم الدَّولة الإسلامية في العراق والشام: الشيخ المحدث عبد الله السعد.
  20. بيان الاتحاد العالمي لعلماء المسلمين، موقع الاتحاد العالمي لعلماء المسلمين وموقع مفكرة الإسلام، وموقع بصائر، وغيرها من المواقع الدعوية والإخبارية.
  21. بيان الهيئة الشرعية للدولة الإسلامية حول تكفير الجبهة الإسلامية والصادر يوم الأربعاء 16 جمادى الآخر1435 ه.
  22. بيان يوم الأحد 3 ربيع الأول1435هــ، 5 يناير 2014م عن كل من الروابط العلمية والهيئات الإسلامية التالية: رابطة العلماء السوريين، رابطة علماء الشام، رابطة خطباء الشام، الهيئة الشرعية في محافظة حلب، هيئة الشام الإسلامية، هيئة العلماء الأحرار في سوريا، الملتقى الإسلامي السوري، جمعية علماء الكرد في سوريا.
  23. تاريخ علماء بغداد في القرن الرابع عشر: الشيخ يونس السامرائي، طبع سنة 1978م.
  24. تجربتي البسيطة في مناقشة المتأثرين بفكر داعش الخوارج : سعد مقبل العنزي، موقع صيد الفوائد: (saaid.net/ahdath/97.htm).
  25. تركيا لا تخدم الأميركيين إيمانا واحتسابا: محمد المختار الشنقيطي، الجزيرة. نت، 23 أكتوبر/2014م.
  26. تغريدات د محمد السعيدي حول ماذا فعلت داعش؟
  27. التكفير حكمه وضوابطه والغلو فيه: فهد عبد الله، بدون معلومات الطبع.
  28. تنظيم الدَّولة الإسلامية في العراق والشام- النشأة - التوسع – الدور المرسوم لها ضد الثورة السورية د. محمد علي الأحمد، بدون معلومات الطبع.
  29. تنظيم القاعدة في العراق: موقع بوابة الحركات الإسلامية (http://www.islamist-movements.com/2602).
  30. تنظيم الدَّولة النشأة والأفكار: مركز صناعة الفكر للدراسات والأبحاث، موقع الجزيرة نت.
  31. تنظيم القاعدة في العراق: موقع بوابة الحركات الإسلامية (http://www.islamist-movements.com/2602).
  32. تنظيم الدَّولة الإسلامية: النشأة، التأثير، المستقبل" الجذور الأيديولوجية لتنظيم الدَّولة الإسلامية": شفيق شقير، باحث متخصص في المشرق العربي والحركات الإسلامية، مركز الجزيرة للدراسات، (http://studies.aljazeera.net).
  33. ثياب الخليفة: الشــــيخ عمر بن محمود أبو عمر أبو قـــتـادة الفلسطيني، رمضان 1435- يوليو 2014م، منشور في عدة مواقع على "الإنترنت".
  34. الثورة السورية وحصاد داعش.. المخرج الأخير: مهنا الحبيل، موقع الجزيرة نت: http://www.aljazeera.net/opinions/pages))
  35. جماعة "داعش" في ميزان علماء الإسلام! موقع شبكة أنا المسلم.
  36. حوار الشيخ عبد الله المحيسني مع جماعة الدولة، وانظر بيان عبد الله المحيسني الذي تضمن مبادرة الأمة بعنوان "ألا قد بلغت" شبكة الرحمة الإسلامية.
  37. 37.                                                                                                     حول داعش كما يذكر مجاهد خرساني: أبو أحمد مِنْ مُجاهدي خُراسان والعراق والشام الآن. مُراجعة وتعديل: أبو طلحـة مـالك إحْسان العـُـتيْـبي (https://justpaste.it/da3shtrue).
  38. الدَّولة الإسلامية بين الحقيقة والوهم: أبو عبد الله محمد المنصور، بدون معلومات الطبع.
  39. الدولة الإسلامية: النشأة، التأثير، المستقبل: مركز الجزيرة للدراسات http://securself.blogspot.com/2014/11/blog-po st_24.html)).
  40. الدَّولة الإسلامية في العراق والشام.. "داعش" كيف تأسَّست وموقف الفصائل منها، موقع الإسلاميون(http://islamion.com/news/show/14381).
  41. الرد القاصم على من احتار في قول خطيب الغلاة الآثم: الشيخ أبو قتادة، (https://justpaste.it/jh65).
  42. رسالة الشيخ أبي سليمان العتيبي للقيادة في خراسان، وقاضي الجماعة في "تنظيم القاعدة في بلاد الرافدين" سابقاً وقاضي الدَّولة قبل عزله. (http://syrianoor.net/revto/8122).
  43. رسالة أبي محمد المقدسي في عدة مواقع على "الإنترنت"، منها موقع منبر التوحيد والجهاد – صفحة المقدسي- وموقع صحيفة السبيل الأردنية.
  44. شبهات تنظيم الدَّولة الإسلامية وأنصاره.. والرد عليها: الدكتور عماد خيتي، المكتب العلمي بهيئة الشام الإسلامية، الطبعة الأولى 1436هـ/2015م.
  45. شرح أصول اعتقاد أهل السنة والجماعة: أبو القاسم هبة الله بن الحسن بن منصور الطبري اللالكائي، تحقيق: د. أحمد سعد حمدان، دار طيبة – الرياض- 1402ه.
  46. فتوى بشأن تنظيم "دولة العراق والشام" في سوريا: المجلس الإسلامي السوري. له موقع على "الإنترنت".
  47. فتاوي العلماء بشان تنظيم الدَّولة الإسلامية: موقع محيط على "الإنترنت".
  48. غياث الأمم في التياث الظلم: أبو المعالي عبد الملك بن عبد الله الجويني، تحقيق د. فؤاد عبد المنعم، د. مصطفى حلمي، دار الدعوة، الإسكندرية، 1979م.
  49. كتاب هدم الخلافة وبناؤها للشيخ عبد الله عزام، شريط (56) في ظلال سورة التوبة للشيخ عبد الله عزام.
  50. اللقاء الرابع لمؤسسة السحاب مع الشيخ أيمن الظواهري، سنة 2007م، مؤسسة النخبة.
  51. لقاء أبي محمد الجولاني مع تيسير علوني علي فضائية الجزيرة.
  52. المجاهد كيّس فطن وليس كيس قطن: مجموعة تغريدات لـلدكتور حذيفة عبد الله عزام، الأربعاء 8 أبريل 2015م، موقع نور سوريا.
  53. مد الأيادي لبيعة البغدادي: إعداد : أبو همام بكر بن عبد العزيز الأثري،3  رمضان 1434هـ. بدون معلومات الطبع.
  54. مدوا الأيادي لصفع البغدادي كم أب مجهول، في نسب البغدادي المنحول؟: المهندس إبراهيم عامر، 14/12/ 1435ه-8/10/2014م.
  55. مقال أمريكا وجماعة الدَّولة" داعش": عبد المنعم مصطفى حليمة أبو بصير الطرطوسي،www.abubaseer.bizland.com)).
  56. مقال الخلافة رؤية شرعية: المفكر الشيخ غازي التوبة، موقع الاتحاد العالمي لعلماء المسلمين.
  57. مقال داعش والسياسة الشرعية في مراعاة المصالح: محمد عبد الرازق، موقع الإخوان المسلمين، سوريا.
  58. مقال حقيقة داعش ومن يمولها وما هي أهداف قادتها ولمن ولاؤها: د. عبد الله فهد النفيسي، منتدى صفحة الدكتور محمد العريفي.
  59. موجبات الانضمام للدولة الإسلامية في العراق والشام اعتراضات وجوابات: أبو الحسن الأزدي، من منظري داعش الشرعيين. إصدار مؤسسة المأسدة الإعلامية، 1434ه-2013م.
  60. الموقف من إعلان جماعة البغدادي الخلافة: مقال للشيخ عبد الله المحيسني.
پی نوشت:ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

[1] -مسول هییت دینی در دولت داعش است.

[2]- إعلام الأنام بميلاد دولة الإسلام: أعدت بإشراف عثمان بن عبد الرحمن التميمي، مسئول الهيئة الشرعية، مؤسسة الفرقان للإنتاج الإعلامي، وقد ذكر ذلك أكثر من مرة في هذا الكتاب.

[3]- مد الأيادي لبيعة البغدادي: أبو همام بكر بن عبد العزيز الأثري ص 5.

[4]-  المصدر السابق ص 8.

[5] -از فرمانده هان بعثی بود و در ارتش بعث فعالیت می کرد.

[6]- انظر وثائق خطيرة تكشف إسرار وحقيقة تنظيم الدَّولة الإسلامية في العراق والشام: عزيز الدفاعي، الثلاثاء، 18 شباط 2014م.

[7]- كما جاء في بيانات أبي بصير الطرطوسي وأبي محمد المقدسي.

[8]- انظر إعلام الأنام بميلاد دولة الإسلام  ص 12.

[9]- نقاش هادئ حول فكر (دولة الإسلام في العراق والشام) (4) موقف تنظيم (الدولة) من إقامة الدولة: محتسب الشام، موقع نور سورية (http://syrianoor.net/revto/8122).

[10] -عنوان

[11]- كتاب مد الأيادي لبيعة البغدادي ص4.

[12] سخنراني ابو محمد عدناني تحت عنوان «هذا وعد الله»

[13]- شُبهات تنظيم الدولة الإسلامية » وأنصاره والرَّد عليها، إعداد د. عماد الدين خيتي، المكتب العلمي بهيئة الشام الإسلامية ص 90-92.

[14]- الدولة الإسلامية بين الحقيقة والوهم: أبو عبد الله  محمد المنصور ص 6.

[15] - اللواء الركن مزهر القيسي المتحدث الرسمي باسم المجلس العسكري العام لثوار العراق: المجلس العسكري لثوار العراق: لا تمثيل سياسي لنا ولا تنسيق مع "داعش": انظر موقع مفكرة الإسلام، ومركز الدراسات الإسلامية بإشراف أ. مصطفى الطحان. والجزيرة نت.و أمير تنظيم القاعدة في اليمن الشيخ حارث النظاري : موقف تنظيم "القاعدة" بجزيرة العرب من خلافة "البغدادي": موقع الدرر الشامية، الجمعة 28 محرم 1436هـ-21 نوفمبر 2014م، (http://eldorar.com/node/63968).

[16]- انظر إعلام الأنام بميلاد دولة الإسلام ص 12.

[17] - فإنَّ الذي تجب له البيعة بالإمامة هو من يكون قادراً على بسط سلطانه على جميع بلاد المسلمين.

[18]- مقال الموقف من إعلان جماعة البغدادي الخلافة: الشيخ عبدالله المحيسني.

[19]- نفس المصدر.

[20]- الجامع لأحكام القرآن: أبو عبد الله محمد بن أحمد بن أبي بكر القرطبي، المحقق : هشام سمير البخاري، دار عالم الكتب، الرياض، المملكة العربية السعودية، طبعة  1423هـ/2003م،1/269.

[21]- شرح أصول اعتقاد أهل السنة والجماعة: أبو القاسم هبة الله بن الحسن بن منصور الطبري اللالكائي، تحقيق: د. أحمد سعد حمدان، دار طيبة – الرياض- 1402ه، 1/168، بحث التغلّب والشورى والأمة وشبهات المبطلين: شريف محمد جابر.

[22]-  الأحكام السلطانية: أبو الحسن علي بن محمد بن محمد بن حبيب الماوردي، دار الحديث – القاهرة، ص 66.

[23]- غياث الأمم في التياث الظلم: أبو المعالي عبد الملك بن عبد الله الجويني، تحقيق د. فؤاد عبد المنعم، د. مصطفى حلمي، ص 238.

[24]- الصواعق المحرقة على أهل الرفض والضلال والزندقة: أحمد بن محمد بن علي بن حجر الهيتمي السعدي الأنصاري، المحقق: عبد الرحمن بن عبد الله التركي - كامل محمد الخراط، مؤسسة الرسالة – لبنان الطبعة الأولى، 1417هـ- 1997م، 2/627.

[25]- الرد على هرطقة "الدولة الداعشية" في بيعة البغدادي ووهم الخلافة، موقع بوابة الحركات الإسلامية نافذة لدراسة الإسلام السياسي والأقليات، الأحد 7 ديسمبر 2014م.

[27]- وقد بينت سوء تطبيقهم للحدود الشرعية تحت عنوان: "تطبيق داعش للحدود إساءة للشرع وتنفير من الدين" ص 116-120 في هذه الدراسة.

 

[28]- العلامات الفارقة في كشف دين المارقة - بحث تأصيلي يكشف حقيقة جماعة الدولة شرعًا وواقعًا-: للشيخ الدكتور مظهر الويس – بتصرف بسيط- ص 170-172.

[29]- رد أبي قتادة الفلسطيني على خلافة داعش ثياب الخليفة، 11/يوليو 2014م، يوجد هذا الرد على عدة مواقع على "الإنترنت".

[30]- بيان حول ما يجري من اقتتال بين جماعة الدَّولة ومجاهدي الشام: عبد المنعم مصطفى حليمة أبو بصير الطرطوسي 13/3/1435هـ-15/1/2014م.

[31] - منبر التوحيد والجهاد -الموقع الرسمي للمقدسي.

[32]- توجد رسالة أبي محمد المقدسي في عدة مواقع على "الإنترنت"، منها موقع منبر التوحيد والجهاد – صفحة المقدسي- وموقع صحيفة السبيل الأردنية.

[33] - شيخ أبا عبد الله المصري  یکی از کسانی است که داعش بود اما بعد اینکه انحرافات انها را مشاهده کرد داعش را ترک نمود.

[34]- إعلانُ الخِلافةِ الإسلاميَّةِ رؤيةٌ شرعيَّةٌ واقعيَّةٌ: الشيخ علوي بن عبد القادر السقاف ص 10.

[35]- راجع مواقف اهل العلم الشرعي من داعش: مَوْقف أهل العلم و الجهاد من خِلافة البغدادي المزعومة، وتنظيم "دولة العراق والشام" في ميزان علماء الإسلام! موقع الدرر الشاميَّة (http://eldorar.com/node/56282جماعة "داعش" في ميزان علماء الإسلام!: موقع انا المسلم.

[36]- رسالة إلى أهل الثغور في الشام: الشيخ عبد العزيز الطريفي، موقع صيد الفوائد(www.saaid.nett).

[37]- يوجد بيان الشيخ المحدث عبد الله السعد في عدة مواقع على "الإنترنت"، منها موقع مفكرة الإسلام.

[38]-  الجزيرة نت، برنامج لقاء اليوم، الجمعة 14/11/2014م.

[39]- موقع جبهة علماء حلب – مصدر سابق-.

[40]- نشر البيان في موقع الاتحاد العالمي لعلماء المسلمين، وموقع مفكرة الإسلام، وموقع بصائر، وغيرها من المواقع الدعوية والإخبارية.

[41] - وهي الممثِّل الأبرز لعلماء العراق ولأهل السنة فيها بشكل عام, وهي أعلى هيئة علمية شرعية في العراق

[42]- موقع المسلم: المشرف العام أ. د ناصر العمر.                                                  

[43]-هل تنظيم (الدولة الإسلامية) من الخوارج؟: المكتب العلمي- هيئة الشام الإسلامية، الموقع (http://islamicsham.org/fatawa/1945)

[44]-  الجزيرة نت، برنامج لقاء اليوم، الجمعة 14/11/2014م.

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

بررسی و نقد دیدگاه وهابیان درباره تبرک با نگاهی به تفسیر آیه اذْهَبُواْ بِقَمِيصِي...

وحدت؛ یگانه راه مبارزه با افراط

خدا در نگاه وهابیت

فضیلت زیارت قبور بزرگان دین، در فقه فریقین

پاسـخ به شـبهات وهابیـان بر روایت مالک الدار در توســل به پیـامبر پس از وفـات

ریشه ‏های پدیده تکفیر در گذر تاریخ

سلفى‏ گرى دیرینه و نوین

وهابیت، آیین تشبیه و تجسیم

مشروعیت دعا نزد قبور اولیای الهی

پاسخ به شبهات وهابیان بر روایات عثمان‏ بن حنیف در خصوص توسل

انحرافات وهابیت در توحید صفات

بررسی تطبیقی«شفـاعت» از منظر آیات و روایات و دانشمندان فریقین

ریشه‏ هاى اعتقادى تکفیر‏نوین در تاریخ اسلام‏

تقابل توحید محمد بن عبدالوهاب با توحید قرآنی

ممنوعیت تکفیر اهل قبله از نگاه متکلمان و فقیهان تشیع و تسنن

ماهیت «تأویل» از دیدگاه ابن‌تیمیه و علامه طباطبائی

واکاوی پدیدۀ «فرقه‌سازی درون‌مذهبی» در جریان سلفیه معاصر

بررسی و تقویت نقدهای «محمد بن علوی مالکی» بر «محمد بن صالح عثیمین» درباره توسل

نقد ادلۀ قرآنی برقعی دربارۀ برزخ از دیدگاه علمای شیعه

بررسی تطبیقی مبانی کلامی سید قطب و سلفیه در مباحث توحید و تکفیر

تكفير در انديشه كلامى ابوالثناء آلوسى با محوريت تطبيق رويكرد وى بر جريان فكرى سلفيه

ابن تيميه از ديدگاه علماي شافعي

بررسي تطبيقي توحيد و شرک از ديدگاه مذاهب اسلامي و جريان‌هاي تکفيري

بررسی بدعت از دیدگاه البانی

گفت و گو با اندیشه تکفیر و مخالفان آن

مشروعیت شدِّ رحال برای زیارت قبور

وهابیت در سفرنامه دومینگو بادیا ای لبلیچ (علی بیک عباسی)، خاورشناس اسپانیایی

معنا و شروط تکفیر

واکاوي فقهي مشروعيت زيارت قبور توسط زنان با تاکيد بر مباني قرآن و سنت

چالش‌های انتقال سیاسی در عربستان سعودی

روانشناسی داعش و داعشی ها

معرفی مهم ترین گروه های مسلح تحت پشتیبانی ترکیه در شمال سوریه

نقش ایالات متحده امریکا در شکل گیری جریانهای افراطی در جهان اسلام(مطالعه موردی القاعده و داعش)

بررسی پدیده ترور و نفی و محکومیت آن از منظر امام خمینی(ره)

جهاد و تکفیر در جهان اسلام؛گذر از فقه الخلافه به فقه المصلحه

جریان‌شناسی سلفی‌گری هندی و تطبیق مبانی آن با سلفی‌گری وهابی

ملاک و شرایط تکفیر از دید رشید رضا

بازنگری مفاهیم قابل تأمل اندیشه‌های محمد قطب در پرتو سلفی‌گری اعتدالی و اعتزال نوین

نقدی بر تأویل‌ستیزی ابن‌تیمیه

عناصر ظاهرگرایی سلفیه افراطی در تفسیر قرآن

بررسی و نقد آراء وهابیّت در انتساب عنوان شرک به شیعه از منظر قرآن کریم

ابن قيم جوزيه

ابن تیمیه

آل سعود

غزالی و ابن تیمیه

وهابیت شناسی در بیان آیت الله سبحانی (2)

وهابیت شناسی در بیان آیت الله سبحانی (1)

ارزش و جایگاه وحدت از منظر قرآن و سنّت

تفکر تکفیری

راهبردهای ضدتروریسم در ایران: رویکرد فرهنگی

سند «نقشه محرمانه» القاعده در مصر

توسل به اموات

بررسی علل رفتار خشونت آمیز نیروهای اسلامی در پاكستان با تاكید بر طالبانیسم

داعش: پیوند سلفیت تکفیری و بعثی گرایی

تحليل عملكرد گروه هاي تكفيري در تضاد با هويت تمدني مسلمان

تحلیل گفتمانی نقش دستگاه استنباطی گروه های تکفیری بر عملکرد آن ها

بازکاوی روانشناختی کنش گروه‌های سلفی- تکفیری: مطالعه موردی داعش

القاعده، داعش؛ افتراقات و تشابهات

مبانی اعتقادی تروریسم تکفیری

ریشه یابی مؤلفه هاي تأثیرگذار بر گسترش تروریسم در خاورمیانه

روانشناسی تروریسم و تأثیر آن بر گسترش تکفیر

مفهوم‌سازی گفتمان ژئوپلیتیکی تروريسم؛ تصویرسازی ژئوپلیتیکی دولت بوش از خاورمیانه

سنخ شناسی و دگردیسی گروه های تروریستی ادلب

گزارش کتاب «الصارم المسلول علی من انکر التسمیة بعبد النبي و عبدالرسول»

بررسی دلایل حضور گروهک تروریستی- تکفیری داعش در افغانستان بر اساس تئوری دومینوی ویلیام بولیت

تبیین زیرساختار های ایدئولوژیک و ساختاری گروه تکفیری تروریستی داعش

بررسی اندیشه‌های سلفی ـ تکفیری و تفاوت‌های داعش با سایر گروه‌های تروریستی

سلفی کیست و چه می گوید؟چرا سلفی گری بزرگترین خطر پیش روی جهان اسلام است؟

مرحله جدید اختلافات درونی دواعش

اهداف آمریکا و هم‏ پیمانان از ایجاد تا ائتلاف علیه جریان‏هاى تکفیرى

بررسی و تکوین حضور داعش در غرب آسیا؛ مطالعه موردی افغانستان

بررسى مبانى فکرى تکفیر

علل و آینده حضور داعش در آفریقا

چرخش خلافت داعشی؛ از خلافت حقیقی تا خلافت مجازی

تكفير از دیدگاه مذهب شيعه

مکتب تکفیر بر خلاف عقل، نص و صریح قرآن است

نقش داعش در شکل‌گیری معادلات جدید در خاورمیانه

واکاوی ریشه‌های پدیده بنیادگرایی در خاورمیانه؛ مطالعه موردی جهانی شدن

خشم به فرمان خرد، شرع و غریزه: تأملی در خشونت داعش از زاویه‌ای دیگر

آسیب شناسی رشد جریان‌های تکفیری در خاورمیانه

دو متن ماندگار: «هنر جنگ» و «درباره جنگ»

تأملی غیر غربی در افراطی گری و خشونت ورزی به نام دین

خشونت تکفیری‌ها، توحشی چنگیزی در لباس اسلامی است

درنگی در مبانی و آینده‌ خشونت به سبک رادیکالیسم تکفیری

سلفی‌گری افراطی در قفقاز شمالی؛ با تاکید بر مولفه‌های تاریخی، فرهنگی و سیاسی

نئوتروریسم با تأکید بر تروریسم مذهبی

راهبردهای مدیریتی نبی اکرم(ص) در راستای تحکیم وحدت بین اقوام در صدر اسلام

زیارت از دیدگاه احادیث اهل سنت

واکاوی جایگاه تروریسم بنیادگرا در راهبرد خاورمیانه ای غرب

خوارج، اولین گروه تکفیری در جهان اسلام (پیشینه جریان تکفیری خوارج) و پیامدها و نتایج سوء تکفیر و افراطی گری در جهان اسلام

قرآن و همگرایی بین مذاهب اسلامی

تکفیر از نگاه برخی ائمه مذاهب اهل سنت

بررسی ارتداد در مذاهب اسلامی

زیارت قبور از نگاه مذاهب اسلامی

تأثیر اندیشه های سیاسی برنارد لویس در ترویج اسلام هراسی در غرب

آيا استعانت از غير خدا جايز است؟

داعش پس از ناكامي در تأسيس دولت

بررسی زبان شناختی واژه‌ی قرآنی «کفر»

چالش امنیتی تروریسم تکفیری علیه ایران

شبکه سلول هاي تروريستي داعش در آسياي مرکزي

پرسمان؛ آیا تبرک جایز است؟

شناسایی و تأمین منابع مالی داعش

وضعیت فعلی و آینده کشورهای شمال آفریقا (تاکید بر کشورهای مصر، تونس و لیبی)

رفت و برگشت اسلام‌گرایی رادیکال از سوریه به شمال آفریقا

اسلام سیاسی و نقش آن در خاورمیانه

طالبان در عصر داعش: آینده سلفی گری تکفیری در همسایگان شرقی ایران

چرخش خلافت داعشی؛ از خلافت حقیقی تا خلافت مجازی

واقعه 11 سپتامبر ؛ سرآغاز شکل گیری بزرگترین گروههای تروریستی

دلایل و پیامدهای حمایت عربستان از گروه‌های اسلام‌گرای افراطی

آموزه‌ها و آینده داعش

بررسی استناددهی تروریسم تکفیری به سنت نبوی و جهاد اسلامی

توسل در سیره پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله)

توسل و شفاعت از نگاه دیوبندیه

سرچشمه های فکری القاعده

تضاد عقايد احناف با وهابيت درموضوع توسل

مسئله توسل به اموات با نگاهی به آیه 22 سوره مبارکه فاطر

مخالفت دیوبندیان با دعوت محمد بن عبدالوهاب

سماع موتی و رابطه آن با توسل به ارواح اولیای الهی

نگاهی به رشد تکفیری‌ها در تونس

نقدي بر كتاب «التبرك المشروع و التبرك الممنوع»

ردّ نظر وهابیت از سوی اهل‌سنت در حرمت زیارت قبور

نقد و بررسی اندیشه‌های دهلوی

قبیله خشونت

تحقیقی درباره رابطه ذهبی و ابن‌تیمیه

اندیشمندان حنفی و کژ اندیشی های ابن تیمیه

وهابیان و توحید ربوبی

وهابیان و تحریف قرآن کریم

محمد بن عبدالوهاب و مخالفان نجدی معاصر او

وهابیان و توحید در اسما و صفات

شگرد ابن تیمیه در انکار فضائل امام امیرالمؤمنین (علیه السلام)

قبیله بدعت

وهابیت و تحریف میراث‌های علمی

بررسی رابطه عقاید دیوبندیه و وهابیت

قبیله انحراف

علمای شافعی و ابن‌تیمیه

مرز بین تروریسم و جهاد در اسلام

سرچشمه اندیشه وهابیت

القاعده در تانزانیا

عوامل مؤثر در تبلیغ وهابیّت(1)

عوامل مؤثر در تبلیغ وهابیّت(2)

عربستان و وهابیت در آفریقا

پاکستان و «نبرد جهانی علیه تروریسم»

التکفیر و الهجره

نقش وهابیت در کنیا

کفر و تکفیر در قرآن کریم و سوء برداشت از آن

نقش وهابیت در اوگاندا

کویت و وهابیت در آفریقا

القاعده در اوگاندا

نقش وهابیت در تانزانیا

المرابطون؛ نسل جدید القاعده مصر

مفهوم دولت در گفتمان داعش؛ دولت سلفی داعش؛ تحقق ناکام یک نظریه آلترناتیو

مانیفست توحش در فقه داعش

وهابیت و تکفیر شیعه

بدعت

توحید در مذاهب کلامی

ابن تیمیه و اهل بیت

وهابیت و توحید الوهی (عبادی)

وهابیت و سماع موتی

مراتب و متعلقات ایمان

پاسخ به مهم‌ترین شبهات وهابیت (توسل، شفاعت، تبرک، زیارت قبور)

بررسی مبانی فقهی تکفیر

توحید عبادی و شبهات وهابیت

مفهوم و مراحل شرک

وضعیت سیاسی داعش در قاره سیاه

خاستگاه سلفی گری تکفیری

تأویل

سیر تاریخی ظاهرنگری در آیات صفات

معیارهای توسل از دیدگاه وهابیت

تحول گفتمانی و بازتعریف نسل جدید القاعده در سوریه

شکاف‌‌‌های درونی داعش؛ نزاع دو نسل القاعده

وهابیت و توحید ربوبی (2)

وهابیت و توحید ربوبی (1)

تشبیه: مانند کردن خدا به مخلوقات

وهابیت، مکتب تشبیه

تکفیر از دیدگاه ابن تیمیه

حرکت سلفیه

سلفی گری

سلفیه

عربستان در عرصه تبلیغات

آل سعود و عربستان سعودی

بیوگرافی ابن تیمیه

قتل عام حجاج یمنی توسط وهابیان

مخالفت وهابیان با عقاید اهل سنت

بربهاری

همگرايي استراتژيك؛ اتحاد سلفي‌هاي عربستان، هند و مصر

وهابیت و موضع اهل سنت در قبال آن

کارنامه وهابیت؛ دوره تثبیت

تاريخچه فرقه وهابيه و عقايد ايشان

تکفیر

توحید از دیدگاه تشیع و وهابیت

مبانی فکری ابن تیمیه

وهابیت منطق تزویر و تکفیر

حزب التحریر ازبکستان

جنبش شاه ولی­ الله در هند

ترسیم نقشه راه جدید داعش

نقد دیدگاه سلفیه درباره مجاز در قرآن

پيشينه و جايگاه جريان هاي سلفي

تأويل در قرآن و «تأويل قرآن»

سلفيان

ارزش (ضد) امنيتي بنيادگرايي؛ با تأكيد بر نهضت سلفي‌‌‌‌‌ ـ وهابي

اسلام سیاسی و منتقدان آن: اندیشه های قاضی عشماوی پیرامون رادیكالیسم سیاسی

ابن تیمیه که بود و چه کرد

مفهوم شناسی سَلَفیه و سَلَفی­گری

نخستین آشنایی مسلمانان شبه‌قاره هند با اندیشه وهّابیت

جهانى شدن و ظهور هویت بنیادگرا در غرب آسیا

جریانات افراطی و تکفیری در منطقه و راهکارهای مقابله با آنها با توجه به نقش خاورمیانه ای روسیه

القاعده و شاخه‌هاي آن؛ نيروهاي اجاره‌اي و انتحاريون مزدور

کابوس جدید آل‌سعود؛ آنچه همه باید درباره جنبش 15 سپتامبر در عربستان بدانند

آیین وهابی؛ بنیادگرایی یا اصلاح طلبی؟!

مفهوم شناسی سلف، سلفی گری و سلفی

نفی خشونت از منظر قرآن و سنت

بربهاری از کهن ترین تئوریسین های وهابیت

القاعده و تروریسم مذهبی

بنیادگرایی اسلامی داعش- القاعده: تمایزهای ساختاری و ایدئولوژیکی

بنیاد گرایی و سلفیه بازشناسی طیفی از جریان های دینی

جریان شناسی بنیادگرایی در جنبش های اسلامی

چقدر با تروریست‌های دنیا آشنا هستید؟

سازوکار نیروگیری و نحوه عمل جریانهای تکفیری در گفت‌وگو با دکتر فیرحی

روش شناسی پیامبر(ص) در تقویت اتحاد مسلمانان و تعدیل افراط گرایی

تعدیل افراط گرایی دینی؛ براساس روش شناسی ائمّه(ع) در مواجهه با تفکر غالیان

آیندۀ داعش و تفکرات سلفی در خاورمیانه

افغانستان و گروه طالبان

استراتژی انحرافی ابن تیمیه در تفسیر آیات قرآن

گونه‏ شناسی فکری جنبش‏های اسلامی معاصر و پیامدهای سیاسی امنیتی آن در جهان اسلام

جهانى شدن و القاعده

بررسی و ارزیابی تاثیر عرفان در تعدیل قرائت های افراطی از دین

اختلاف میان وهابیون و دیوبندیه

ارزیابی دیدگاه ابن تیمیه در بحث حسن و قبح

زمینه‌های ظهور و گسترش داعش در محیط امنیتی غرب آسیا

تروریسم از منظر بنیادگرایان اسلامی رادیکال و فقه سیاسی شیعه با نگاهی به عملیات استشهادی

داعش چگونه القاعده را زمین‌گیر کرد

القاعده

آیا جامعه عراق پس از جنگ آمریکا، از صوفی گری به جریان سلفی تکفیری تغییر کرد؟

اسلام و تروریسم؛ دو واژه بیگانه

جهاد و مجاهد از نگاهی دیگر

بررسی زمینه های سیاسی اجتماعی شکل گیری طالبان در پاکستان

بررسی اختلاف چهار جریان عمدۀ وهابیت در دهه‌های شصت و هفتاد میلادی در زمینۀ تکفیر

نگاهی به عقبه تکفیر و دیدگاه های آن

احتیاط در تکفیر مسلمان از نظر فقهای احناف

سلفیه درباری

تجاوز نیروهای اتحاد جماهیر شوروی به افغانستان سر برآوردن القاعده

طالبان؛ دین و حکومت

جریان شناسی القاعده

ماهیت دینی ـ سیاسی گروه طالبان

مبانی مذهبی و قومی طالبان

تأثیر تقابل وهابیت سعودی با گفتمان انقلاب اسلامی ایران بر ژئوپلتیک جدید خاورمیانه

توسل و رابطه آن با توحید عبادی

مفهوم عبادت از دیدگاه ابن‌تیمیه

ابزارهای تبلیغی وهابیت در زمان حاضر

بدعت در دین

جنگ در شبه جزيره مروري بر شكل گيري وهابيت در عربستان

سابقه سیاه وهابیت در تخریب آثار اسلامی

تأملی بر ماهیت گروهک تروریستی ریگی

تبار شناسی سلفیه سروری از ابن تیمیه تا سید قطب

مقایسه دیدگاه وهابیت و اخوان المسلمین در زمینه حکومت

داعش یاد آور خاطرات نسل اول وهابیت

ابن تیمیه حنبلی، نظریه پرداز تفکر وهابیت

آشنایی با مکتب سلفیه

سلفیه و تقریب

خاندان آل سعود و عربستان سعودی

القاعده: زمینه ساز استقرار پایگاه های نظامی آمریکا و ناتو در آفریقا

بررسی حدیث «قرن الشیطان» از دیدگاه علمای اهل سنت

طالبان و سپاه صحابه فرزندان وهابیت

پاکستان و بنیادگرایی اسلامی

سپاه صحابه و لشکر جهنگوی نماینده افکار افراطی سلفی‌گری

لشگر جهنگوی

تاریخ وهابیت

وهابیت در آیینه تاریخ

آیا توحید وهابیت مطابق احادیث حضرت خاتم الانبیا است؟

انگلستان و ظهور وهابیت و آل سعود

نظری بر تاریخ وهابیت

سازمان کنفرانس اسلامی و نقش آن در گسترش وهابیت

بررسي متني و سندي روايت شد رحال

نقد تفسیر وهابیون از آیات «من دون الله»

تکاپوی داعش برای بقای سرزمینی

آيا به‌کارگيري زور براي رسيدن به قدرت، گزينه­ اي شکست ­خورده است؟

مشکلات پیش روی عراق پساداعش

تروریسم تکفیری داعش و محور مقاومت ضدصهیونیستی

جنبش اسلامی ترکستان شرقی؛ جهانی تهدید و نگرانی

ایدئولوژی تکفیر؛ سرشت و راهبرد مواجهه با آن

تحلیل کنش های خشونت‌بار داعش از چشم انداز روان شناسی سیاسی‏

کارنامه وهابیت؛ دوره تأسیس

جمعیت اخوان التوحید: شکل گیری و نقش آن در پیشرفت آل سعود

جهاد و نظم بین‌الملل سلفیسم جهادی و تحول معنایی جهاد

کلام سیاسی و حیات سلولی تروریسم تکفیری

نگاهی بر وهابیت

بازخوانی ماجرای جهیمان العتیبی و ظهور اندیشه مهدویت در بطن وهابیت

مبانی جهادگرایی تکفیری در اهل سنت و نقد آن

مباني اعتقادی داعش

مبانی و مفاهیم اسلام سیاسی القاعده

بررسی جریان سلفیت، وهابیت و تکفیر

«داعش» و «القاعده» دو شاخه درخت وهابیت در عربستان

سلفی گرایی جهادی-تکفیری و آینده ثبات سیاسی در منطقه خاورمیانه

اختلافات نظری و اعتقادی وهابیت با مسلمین

گفت‌وگوی مشروح فارس با حجت‌الاسلام مهدی فرمانیان

داعشی‌ها به نام جهاد سر می‌برند/ علت شکل‌گیری گروه‌های تکفیری

نقد استدلال تکفیری ها وداعشی ها براولویت کشتن مسلمانان

جريانهاي جديد وهابيت از ديدگاه دکتر عصام العماد

مروری بر افکار وهابیت و جایگاه آن در جهان باورهای فطرت ستیز

نقد قرآنی مبانی وهابیت در حوزه ی جهاد

نقد و بررسی مبانی جهادگرایی تکفیری ها

جریان شناسی گروه‌های تکفیری جهادی در مصر

توسل، شفاعت، استغاثه؛ رفع نزاع با تبیینی جدید

افترائات وهابیت علیه شیعه

گزارش کتاب «سيف الجبار المسلول على أعداء الأبرار» اثر شاه فضل رسول قادری

تقابل فیزیکی وهابیت با تشیع

بررسی تطبیقی ایده‌ها و رفتارهای خوارج و وهابیت

اندیشه جاهلیت محمد قطب در بوته نقد تشیع، تسنن و عقل

مبانی اعتقادی جریانهای تکفیری و مقایسه ی آن با آرای دیگر مذاهب

گزارشی از کتاب مصباح الأنام و جلاء الظلام

تبرک و استشفا به آثار اولیا

گرایش های فکری سلفیه در جهان امروز

بررسی کتاب تاریخ نجد نوشته حسین بن غنام

تفاوت توسل با استغاثه مشرکین به بت ها

بررسی دیدگاه محمد بن‌عبدالوهاب درباره شرک و مشرک

ارکان سیاسی اندیشه های داعش؛ از امامت تا تکفیر و جهاد

اندیشه تکفیری و راههای علاج آن

کتاب شناسی تکفیر

تکفیر از نگاه بزرگان اهل سنت

سونامی تکفیری در جهان بشری

عقائد تکفیر و نقش مسلمانان

مفهوم شناسی خودکشی یا انتحار

بررسی گفتمان سید قطب و تأثیر آن بر شکل گیری جریان‌های تکفیری مصر

بررسی و نقد منهج قفاری در کتاب اصول مذهب الشیعه

تکفیر تکفیریان خشونت تکفیری، در خدمت استعمار نوین

بررسی و نقد توحید در اندیشه سلفیه وهابی و سلفیه جهادی

وهابیان و برگزاری مراسم جشن وشادی

خشونت، ترور و افراط گرایی در قرآن

جشن و سرور در میلاد پیامبر گرامی از دیدگاه قرآن و سنت

راهبردهای مقابله با تهدیدات نرم جریان‌های تکفیری در جهان

معرفی و بررسی شیوه‌های مقابله با تکفیر در جهان اسلام و آثار آن

اجتهاد از نگاه وهابیون

سنّت پیامبر و تکفیر مسلمانان

شباهتهای فکری خوارج عصر علوی و داعشیهای امروز

رادیکالیسم اسلامی در جنوب شرق آسیا: جماعت اسلامی اندونزی

آسیب شناسی جریان‌های تکفیری و راهکارهای مقابله با آن، از منظر مقام معظم رهبری

احمد بن حنبل و دیدگاه‌های او درباره تکفیر

عوامل ظهور جریان‌های تکفیری در جهان اسلام/ تبارشناسی گروه‌های افراطی

«جریان تکفیری» از نگاه رهبر انقلاب

حدیث منع نشستن و عبادت کردن در مقابر بررسی تطبیقی دیدگاه ابن‌تیمیه و مذاهب اربعه اهل سنت

حرمت تکفیر اهل قبله در کتاب و سنت

روش قرآن در علاج و جلوگیری از پدیده تکفیر

بدعت از منظر وهابیان

مبانی کلامی «القاعده» در تکفیر و کشتار مسلمانان

صحیحین و نفی تکفیر

ریشه های تاریخی و نحوه شکل گیری وهابیت

تکفیر از دیدگاه سید قطب

چه کسی تجددخواهی اسلامی را هدایت می‌کند؟

قرآن کریم و همزیستی مسالمت‌آمیز در جامعه بشری

فقه تکفیر میان برهان شرعی و فقه خودساخته

نقش گروه‌های تکفیری در تغییر نقشه منطقه

علل شکل گیری جریان‌های تکفیری در افغانستان و شبه قاره هند

تکفیر از دیدگاه قرآن

علل شکل گیری تکفیری‌ها از دیدگاه جغرافیای سیاسی

سماع موتی و رابطه آن با توسل به ارواح اولیای الهی

تکفیر

درگذر تکفیر فکری و تکفیر جنایت‌کارانه

خطر تکفیر برای جوامع اسلامی

خطر گروه‌های تکفیری علیه اسلام و مسلمانان

روش های تبلیغی وهابیت

چگونگی پیدایش تکفیر و خارجی‌گری

سلفی‌گری و تکفیر در تونس میان گفتمان النهضة و دیگر گفتمان‌های بومی

عبادت در اندیشه شیعه و وهابیت

جریان‌های تکفیری و خطرهای آن برای امت اسلامی و بشریت و عوامل شکل‌گیری آن

تمدن اسلامی و جریان‌های تکفیری

ارتباط اسلام‌ستیزی با جریان‌های تکفیری

بررسی و نقد دلیل وهابیت بر انقطاع عمل بعد از موت

نقد دیدگاه وهابیت درباره عبادت با نظر به سجده برادران یوسف

جریانات تکفیری بناهای اسلامی (در عراق به عنوان نمونه)

تفاوت میان جنبش‌های انقلابی و جریانات تکفیری و تروریستی

بررسی اقدامات تکفیریون در عراق و سوریه

تکفیر اهل قبله در اندیشه علمای دیوبند

عملکرد وحشیانه ی فرقه ی وهابیت و خاندان آل سعود

راهبرد تکفیری و ضد وحدت عربستان سعودی در عرصه آموزش و رسانه

گزارش کتاب جذور داعش قراءة فی تراث الوهابیة و علماء السعودیة

اقسام ذبح و قربانی و اشتباه وهابیت

معیار توحید شرک از دیدگاه شهید مطهری و سید قطب

هجوم وهابیان به مدینه منوّره

وهابیت و تخریب قبور

سلفیت و جنبه های شبهه آمیز آن در مذاهب اربعه

عبور از «خاورمیانه جدید»

فتنه و هابیت

وهابيت از نگاهي ديگر

پیشینه و کارنامه وهابیت (3)-عقاید و عملکرد

پیشینه و کارنامه وهابیت (2)- شکل گیری وهابیت

پیشینه و کارنامه وهابیت (1)- وهابیت و تفرقه

سفر وهابیت به مصر

سلفیه و جنبش‌های اسلامی ـ دیوبندیه

تضاد عقايد حنفيت با وهابيت3 (توسل)

تضاد عقايد حنفيت با وهابيت5 (وهابيت و موضع اهل‏ سنت در قبال آن)

تضاد عقايد حنفيت با وهابيت 2 (زندگى حقيقى همراه با عمل براى انبيا و اوليا در قبر)

تضاد عقايد حنفيت با وهابيت 4 (علم غيب)

تضاد عقايد حنفيت با وهابیت 6 (وهابیت را بهتر بشناسیم)

مخالفت وهابیان با عقاید اهل سنت

سلفيان

تأويل در قرآن و «تأويل قرآن»

اندیشه سیاسی ابن قیم جوزیه

تکفیر گذشته، حال، آینده

شباهت وهابی ها با خوارج

نقدی برعقاید وهابیت (توسل، شفاعت)

لیست حامیان مالی گروه های تروریستی همسو با القاعده در 31 کشور جهان

توسل، مرگ و شفاعت از دیدگاه تشیع و وهابیت

گزارشی از برخی فتاوای وهابیت

تقابل دیدگاه وهابیت تکفیری در حرمت تکفیر اهل قبله با آیات و روایات

بررسی موانع تکفیر از دیدگاه وهابیت با تأکید بر مانعیت تأویل

حرمت تكفير اهل قبله در انديشه علماى اسلام

فتنه تكفير

تبارشناسی مبانی معرفت شناختی و انسان شناختی اسلام سلفی - تکفیری

جهاد در اندیشه سید قطب

نقش قدرت‌های بین‌المللی در رشد و گسترش جریان‌های تکفیری

موضع انتقادی اندیشه‌وران اهل سنت در برابر جریان‌های تکفیری

نقد و بررسی مهم‌ترین ادله جریاهای تکفیری در تکفیر شیعه

جریان‌شناسی تکفیری در افغانستان

تحلیلی بر هویت جدید تروریست‌های تکفیری در خاورمیانه

بررسی تاریخی جریان‌های تکفیری تروریستی

ارائه مدل تحلیل جامع جریان تکفیری و راهبردهای مقابله با آن

تحلیلی بر رویکرد‌های متناقض به اندیشه‌های سلفی- تکفیری سید قطب

چیستی و چرایی شکل گیری جریان‌های تکفیری

جنایات جریان‌های تکفیری در لبنان

الگوی حکومت در اندیشه جریان سلفی تکفیری

فضای مجازی (سایبری) و شبکه‌های ماهواره‌ای جریان‌های تکفیری

قتل و تکفیر در آیات قرآن (1)

داعش و عملکرد آن برای اهداف غرب و رژیم صهیونیستی

بررسی تطبیقی ایمان و کفر از دیدگاه مذاهب اسلامی و جریان‌های تکفیری

تأثیر افکار ابن‌تیمیه در گسترش جنایت‌های جریان‌های تکفیری

جایگاه علمی و دینی مردم نجد در دوران محمد بن‌عبدالوهاب

زمینه های تاریخی سلفیه

شیوه‌های وهابیت در مخالفت با اهل سنت

اقدامات سلفی‌های تکفیری؛ فرصت‌های به وجود آمده برای جمهوری اسلامی ایران

بررسی زمینه‌های صدور فتاوای تکفیری و پیامدهای آن بر جهان اسلام

تحرک‌پذیری سلفیت جهادی در آسیای غربی و امنیت عمومی جمهوری اسلامی ایران

ادله داعش بر خلافت اسلامی و نقد آن از سوی سلفیان جهادی

جاهلیت در نگاه سلفیه جهادی و اثرات سوء آن بر جهان اسلام

بررسی تطبیقی دیدگاه فقهای فریقین درباره حرمت تکفیر مسلمانان

موانع تکفیر با تأکید بر مسئله جهل از دیدگاه ابن‌تیمیه

نقد و بررسی تکفیر از دیدگاه سلفی وهابی و سلفی جهادی

سلفیه جهادی در شبه جزیره؛ بررسی رویکرد و عملکرد القاعده شبه جزیره

تکفیر در روایات نبوی (4)

تکفیر در روایات نبوی (3)

برررسی شخصیت و نظرات شیخ عبدالعزیز بن باز مفتی سابق سعودی

ابوبكر بغدادی

جریان شناسی اختلافات طالبان بر سر رهبری

تکفیر در روایات نبوی (1)

تکفیر در روایات نبوی (2)

جریان شناسی گروهک تروریستی انصارالاسلام

تأملاتی درباره بیانیه اخیر شبکه تروریستی القاعده علیه داعش

تکفیر در آیات و روایات

شخصیت شناسی ابوبكر بغدادی

داعش، القاعده؛ فرزند در مقابل پدرخوانده /بازخوانی روند شکل گیری القاعده در عراق و انشعاب درون سازمانی

جریان شناسی وهابیت مصری

زادگاه فکری اندیشه تکفیری در جامعه اسلامی

رویکرد دوگانه غرب در مواجهه با تروریسم؛ داعش سیاه، داعش سفید

خیانت های خلافت داعش به جامعه اسلامی

سلفى‏گرى در تونس و آينده پيش رو

بررسی پیشینه ورود تروریسم تکفیری به کشور (بخش نخست)

بررسی پیشینه ورود تروریسم تکفیری به کشور (بخش دوم)

تحليلى بر هويت جديد تروريست‏هاى تكفيرى در خاورميانه ...

استراتژی «گرگ‌های تنها»؛ این بار در افغانستان

الگوی سازمانی القاعده و داعش

جهادی‌های جدید کیستند؟

نگاهی اجمالی به منهج درسی مدارس ابتدایی داعش

نگاهی کوتاه به جریان رسانه‏ ای گروه داعش

زمینه‏ های گفتمانی تعامل داعش در قبال اسرائیل و مسئله فلسطین

تضادهای ایدئولوژیک؛ چرا داعش و القاعده متحد نشدند؟

ساختار تشکیلاتی جدید داعش؛ نسل دوم فرماندهان دولت خلافت

ریشه‌های تفکر داعش (٦)

ریشه‌های تفکر داعش (٥)

ریشه‌های تفکر داعش (٤)

ریشه‌های تفکر داعش (٣)

ریشه‌های تفکر داعش (٢)

ریشه‌های تفکر داعش (١)

جریان‌های تکفیری در عراق از ظهور وهابیت تا عصر حاضر

ابومصعب زرقاوي و داعش

موافقين و مخالفين خلافت داعش

سیر تطور هیئت‌‏های شرعی داعش

بلای تکفیر، مصیبت اسلام و مسلمین

دشمن نزدیک و دور

جریان شناسی سلفیگری

در آمدی بر مناسبات وهابیت و علم کلام

داعش خوب داعش بد

دموکراسی

آیا تهدید داعش را جدی بگیریم؟

عقل از منظر وهابیان

بن بست خلافت با اندیشه داعش

جریان های تکفیری عراق

جنبشهای اسلامی و خشونت در خاورمیانه

تحولات اسلام سیاسی رادیکال

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_6

آینده جنبش های اسلامی

مفهوم شناسی جنبش های اسلامی معاصر

کفر در مقابل ایمان یا اسلام

جریان داعش و تحریف مفهوم جهاد

خلافت از دیدگاه سلفیه جهادی

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_5

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_4

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_3

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_2

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_1

آسيب‏ شناسى رشد جريان‏هاى تكفيرى به عنوان يك چالش عمده فراروى اسلام‏گرايى‏

جوانان يهودی در صف داعش

برداشت‌های القاعده از افکار جهادی سید قطب

روش‌های برخورد محمد بن‌عبدالوهاب با مخالفان خود

برداشت اشتباه تکفیریها از جهاد در قرآن

سنت‏ گرایی و نقد اسلام‏ گرایی سلفی

ارزیابی سیاست کیفری بین‌المللی در رسیدگی به جنایات داعش

استراتژی داعش در عراق و شام

گونه ‏شناسی فکری جنبش‏های اسلامی معاصر

ظهور داعش در شبه‌ قاره

پاسخ به شبهات جهاد

سلفی‏گری در عراق و تأثیر آن بر جمهوری اسلامی ‏ایران

گفتمان اسلام سلفی و جهانی‏ شدن امنیت خاورمیانه

شکاف شیعی – سنی در اسلام سیاسی و پیامدهای آن برای جمهوری اسلامی

برررسی قتال در قرآن 4

بررسی قتال در قرآن 3

بررسی قتال در قرآن 2

بررسی قتال در قرآن 1

تاثیرات سید قطب بر گروهک های جهادی تکفیری

حزب التحریر در آسیای مرکزی

مبانی اعتقادی محمد ابن عبدالوهاب

تکفیری ها و تجاور از حدود جهاد

حرمت تکفیر نزد پیشوایان چهارگانه اهل سنت

معناشناسى عبادت در نظام تعاليم وحى و دفع اتهام كفر و شرك از مسلمين‏

مبانى كلامى «القاعده» در تكفير و كشتار مسلمانان‏

احزاب سلفی در مصر

تکفیر از دیدگاه قرآن کریم

سلفی گری در مصر و دوره جدید

تكفيريت در پاكستان و راه برون‏ رفت از آن‏

متافیزیک خشونت داعشی؛ سه مفهوم نکایه، توحش و تمکین

القاعده پس از 11 سپتامبر (با تأکید بر عراق)

آينده داعش در عراق

بازشناسی بنیادگرایی و سلفیه در دوران معاصر با تأکید بر طالبان و القاعده

جهان از نگاه داعش

جنبش های سیاسی معاصر در عربستان سعودی

زیارت از دیدگاه احادیث اهل سنت

ظهور و افول القاعده در عراق

تکفیر از نگاه برخی ائمه مذاهب اهل سنت

نگرشی به ظرفیت‌های تقریبی الازهـر

چالش های همگرایی جهان اسلام در تأسیس تمدن اسلامی

جريان‏هاى تكفيرى و نقض حقوق زنان‏

تقليد از ديدگاه سلفى‏هاى تكفيرى‏

بدعت و سنت از ديدگاه فرق اسلامى و جريان‏هاى تكفيرى‏

واكاوى رابطه ميان نفاق و تكفير

روش‏هاى جهان اسلام براى فائق آمدن بر بحران تكفير

نقد و بررسی دار الاسلام از نظر سلفیه تکفیری

نقد و بررسی دشمن نزدیک و دور(عدو قریب و بعید)

نقد و بررسی حکم بغیر ما انزل الله

نقد برداشت‌های تکفیری‌ها از آیات جهاد

متغيرهاى منطقه ‏اى و بين‏ المللى و علل داخلى ورود داعش به عراق‏

رقابتى براى هويت و شناسه‏

پاسخی به شبهه ابن تیمیه در استمرار عزاداری برای امام حسین علیه السلام

عزاداری بدعت یا سنت

توحید و شرک

آیا ترکیه به سرنوشت پاکستان مبتلا خواهد شد؟

عوامل روانی تکفیر

وهابیت تکفیری (دوره ی معاصر)

ازبکستان بعد از کریم اف و ترسیم جریان شناسی دینی سیاسی آینده

ارکان و مقومات مفهوم «عبادت»

بوکوحرام و قرائن همپیمانی با داعش

نگاهی به تشکیلات سازمانی داعش

آينده ‏نگارى رفتار گروه‏ هاى تكفيرى‏

تکفیر اهل قبله

دگردیسی اسلام سیاسی در تونس

ناتوانی حکومت ها و رشد سلفیسم در غرب افریقا

داعش در مسیر القاعده شدن

عربستان معمار جنایت و مکافات

اسلام دین صلح و مهربانی و محبت و رحمت

علل گسترش دعوت محمد بن‌عبدالوهاب

گفتگو با مأمون رحمه روحانی دمشقی درباره تکفیریها

ابن تیمیه و نگرش آن به مذاهب

تکفیریها در انگلستان

کودتا در داعش

فرا واقعیت بنا العابد!

خاورمیانه و جنگ های دینی

بررسی ارتباط خوارج با وهابیت

موضع ‌گيري‌ علماي‌ جهان‌ اسلام‌ درباره‌ تشيع‌

اقسام توحید از دیدگاه وهابیت و نقد آن

فعالیت وهابیت در جهان

بررسی روایت التجاء ابو ایوب انصاری به قبر پیامبرصلی الله علیه و آله و سلم

فواید توسل به ارواح پیامبران و اولیای الهی

نقش جریان های سلفی در سوریه و فلسطین در مصاحبه با شیخ عبدالله کتمتو

امکان سنجی تحقق همگراییِ جهان اسلام در مواجهه با تهدید جریان تکفیری

شدّ رحال برای زیارت قبر نبی اکرم ص از منظر دیوبندیه و ابن‌تیمیه

کفر و جهاد از منظر حزب التحریر

صنعانی؛ سلفی تکفیری یا سلفی میانه‌رو

بررسی و نقد رابطه دعا و عبادت، از منظر قرآن و وهابیت

سماع موتی و تقابل دیدگاه وهابیان با بزرگان خود

تبرک (لمس و تقبیل) از نگاه اهل سنت

رابطه ولایت تکوینی و استغاثه به ارواح اولیای الاهی

تکفیر از دیدگاه بزرگان دیوبند

پژوهشی درباره حدیث «اللهم لا تجعل قبری وثناً یعبد»

درنگی بر دیدگاه ابن‌تیمیه در مواجهه با مذاهب و بزرگان اسلام

افترائات وهابیت علیه شیعه در مصاحبه با حجت الاسلام والمسلمین توحیدی

فهرستواره پایان‌نامه‌های حوزوی-دانشگاهی در موضوع سلفی‌گری و نقد وهابیت

توسل در سیره انبیا از دیدگاه اهل‌سنت

ندای غیراللّه از ديدگاه علمای دیوبندیه

بررسی دیدگاه ابن تیمیه درباره زیارت قبور

تناقضات ابن عبدالوهاب در مسئله تکفیر مسلمین

نقد و بررسی روش های جدلی ابن تیمیه در «منهاج السنه»

وهابیت، سلفیت و اسلام‌گرایی؛ دشمن کیست؟

بررسی و نقد دیدگاه سلفیه در ارتباط ارواح با عالم جسمانی

تکفیر از کدام قسم: کفر در مقابل ایمان یا کفر در مقابل اسلام

آشنایی با رهبران "اخوان المسلمین" از ابتدا تا کنون

بررسی سلفی‌گری ابن ابی العز با تأکید بر «شرح العقیدة الطحاویة»

نقد دیدگاه وهابیت در مسئله تبرک با تکیه بر نظر علمای معاصر وهابی

بررسی و نقد دیدگاه شاه ولی‌الله دهلوی در مسئله شرک

تکفیر و اقسام آن در نگاه شیعه

تکفیر در جهان اسلام

سرنوشت مدعیان خلافت در انتظار داعش

توحید و شرک از دیدگاه استاد مطهری و سید قطب

داعش و استفاده از گرافیک اطلاع‌رسان

نگاه هند به گروه‌های شبه نظامی پاکستان

مقايسه انديشه‏ و رفتار جبهه النصره و داعش

ترور، تروریسم و حقوق بشردوستانه

جریان‌های تکفیری فعال در پاکستان

بازشناسی تفاوت سلفی نوگرا و افراط‏ گرا

نگاه داعش به مهدویت

جریان‌شناسی گروه‌های تکفیری: ابعاد و پیامدها

وضعیت القاعده پس از ظهور داعش

جریان‌های تکفیری، مهمترین خطر فراروی بیداری اسلامی

حقوق بشر و جریان‌های تکفیری

آثار سیاسی - اجتماعی جریان‌های تکفیری بر عقب‌ماندگی کشورهای اسلامی

تحلیلی شرق‌شناسانه از جریان‌های تکفیری قدیم و جدید

سلفی‌گرایی متحرک: چالش امنیتی بدون مرز

بازخوردهای ضد‌امنیتی هستی‌شناسی اجتماعی سلفیت جهادی

عقل از دیدگاه سلفیه

عبادت

سب الصحابه

نقدی بر خلافت ابوبکر بغدادی

ایمن الظواهری

اسامه بن‌ لادن

تیشه داعش به ریشه‌های تاریخ ایران در موصل

سلفی ها، روند نوگرایی که به افراط گرایی رسید

افغانستان در دوران پساطالبان

داعش، قفقاز و واکنش روسیه

افغانستان، گذرگاه داعش به آسيای مركزی

متن قطعنامه شورای امنیت درباره گروه تروریستی داعش

نگاهی به عملکرد داعش از منظر کتاب تروریسم جهانی و رسانه های جدید

خط بطلان جولانی بر فانتزی‌های غرب در سوريه

ظهور داعش؛ پایانی بر نظم جهانی

پیام مهم ترور سرکرده جیش الاسلام

راهبرد آمریکا برای مبارزه با القاعده و داعش