اطلس > جریان ها > جریان های سلفیه

جریان های سلفیه

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۵/۲۱ تعداد بازدید: 1325

سلفیه از جریانهای فکری روییده از میان اهل سنت است که با شعار تبعیت از سلف (اهالی سه قرن نخست: صحابه، تابعین، تابعینِ تابعین) برداشتهایی از قرآن و سنت ارائه کرده که با عقاید مکاتب کلامی اهل سنت (اشاعره، ماتریدیه و معتزله) و فتاوای فقهی مذاهب فقهی اهل سنت (مالکی، حنفی، شافعی، حنبلی) سازگار نیست. سلفیان بسیاری از باورها و رفتارهای رایج در میان اهل سنت غیر سلفی را محکوم به شرک و بدعت می کنند.



این جریان به طور جدی  در گونه های مختلف فکری در حال تبلیغ و انتشار است. نویسندگان تلاش کرده اند تنوع فکری درون جریان سلفیه را احصاء کنند و هریک در این باره مطالبی نوشته و تقسیمات و انواع مختلفی از جریانهای فکری سلفیه را ارائه کرده اند. از عمده ترین تقسیمات ارائه شده از سوی محققان، تقسیم سلفیه به سه جریان است:
1- سلفیه تقلیدی  2- سلفیه اصلاحی  3- سلفیه جهادی


1- سلفیه تقلیدی

فعالیتهای سلفیان تقلیدی متمرکز بر تبلیغ، تعلیم، تصحیح آثار حدیثی، ردیه نویسی بر مخالفان همچون سید قطب، سلفیان جهادی، اهل سنت غیر سلفی، صوفیه و شیعه است؛ آنان با هرگونه سهم خواهی از حاکم، فعالیت معارضانه از نوشتن نامه سرگشاده، راهپیمایی آرام و اعتصاب گرفته تا خروج و قیام مسلحانه علیه حاکم مخالفند و معتقدند حاکمان مسلمان همان اولی الامری هستند که اطاعت از انان واجب است. هرگونه تذکر و اعتراض نسبت به حاکم باید به صورت مخفیانه و از سرخیر خواهی به حاکم منتقل شود. در دوران معاصر شیخ عبدالعزیز بن باز، محمد بن صالح العثیمین و هیئت کبار العلماء از قیادت علمی، محمد امان جامی و ربیع المدخلی مروجان و چهره های میدانی  این ایده اند که دو عنوان جامی و مدخلی (جامیه و مدخلیه) از نام آنان اقتباس شده است. مقبل بن هادی الوادعی در یمن، محمد ناصر الدین البانی در اردن، محمد حامد الفقی در مصر، مروج این جریان بودند.

 2- سلفیه اصلاحی

حسن البناء با ایده ااصلاح وضع جامعه، حزب و جماعت اخوان المسلمین را پایه گذاری کرد. او به دنبال احیاء خلافت بود. بعدها این جریان شعبه های متعددی در کشورهای مختلف تاسیس کرد. محمد سرور زین العابدین با آمیختن سلفیت به سیاست با روش سلفیان تقلیدی در پرهیز از سیاست و سرسپردگی در برابر حاکم، مخالفت کرد، او با ورود در عرصه سیاست  این منش محمد سرور به تدریج در عربستان و دیگر کشورها منتشر شد، شیوخ صحوه در عربستان از جمله متاثران از تفکر محمد سرورند. عبدالرحمن عبدالخالق مصری در کتاب "المسلمون و العمل السیاسی" برای تغییر رویکرد سیاسی سلفیان تقلیدی تلاش کرد؛ وی تحزب، دمکراسی، انتخابات و دیگر روشهای نوپدید را از جمله مصادیق "مصالح مرسله" می دانست که بی نیازی از آن امکان پذیر نیست. البته محمد سرور با امتزاج اندیشه سید قطب با اندیشه سلفیت از نوآوری خیرکننده تری برخوردار شد و شهرت بیشتری کسب کرد.

 3- سلفیه جهادی

سلفیان جهادی به دنبال احیاء خلافتند جهاد را  تنها وسیله و یگانه را ه رسیدن به خلافت  می بینند. آنان در سه قسم توحید وهابیت و مباحث بدعت و سنت همچون وهابیت فکر می کنند تفاوت در این است که جهادی ها اولویت و نقطه کانونی خود را  توحید حاکمیت می دانند و وهابیت اولویت و نقطه کانونی اش را توحید الوهی می داند. وهابیت با حاکم مسلمان ظالم همراه است ــ مگر آکه کفر بواح و آشکاری از او سر بزند ــ اما سلفیان جهادی بر حاکم مسلمان ظالم می خروشد و بر او خروج می کند.

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

ظهور و انحطاط انصار الشریعة در لیبی

شبکه حقانی (2)

طالبان پاکستان

گردان های عبدالله عزام

طالبان

سپاه صحابه(2)

جیش محمد

جنبش اسلامی ترکستان شرقی

انصار الشریعه یمن

سلفیت سنتی(وهابی) در یمن

التوحید و الجهاد فی ارض الکنانه (توحید و جهاد در مصر)

لواء التوحید

جنبش نورالدین زنکی

جنبش انصار الدین مالی

اخوان المسلمین اردن

عمليات درع الفرات

اخوان المسلمين يمن

جیش الحر السوری

حرکه احرار الشام الاسلامیه

المرابطون (مالی)

القاعده فی بلاد المغرب الاسلامی

انصار الشریعه تونس

جیش احرار الشام

جنبش حسم «حرکة سواعد مصر»

جماعت اسلامی اندونزی

الشباب المجاهدین

هیئه تحریر الشام

جماعة المسلمين في بلاد الشام

جیش محمد فی بلاد الشام

سرایا مروان حدید

جماعت انصار بیت المقدس

جنبش انصار الشریعه لیبی

کتیبه صقور العز

اجناد القوقاز

التکفیر و الهجره

جند الاقصی

حرکه الفجر الاسلامیه

حرکه شام الاسلام

جیش المهاجرین و الانصار                                          

الکتبیه الخضراء

احرار الشام

تحریر الشام

آل شیخ

القاعده عراق

دیوبندیه در پاکستان

تقابل دیوبندیه با جریان ها و مذاهب دیگر

اندیشه های طیف حیاتی جریان دیوبندیه

اندیشه های گرایش «مماتی» جریان دیوبندیه

امارت اسلامی قفقاز

دورنمائی از مکتب دیویند (2)

دورنمائی از مکتب دیویند (1)

جریان شناسی گروهک تروریستی انصارالاسلام

جريان نوسلفي‌ها

داعش 2017/دگرگونی ها و تاکتیک ها

گروهک تروریستی ـ تکفیری جندالله

آشنایی با گروهک تررویستی جندالشیطان

گروه تکفیری ریاض الصالحین

حدادیه

سازمان جماعة التبلیغ

النهضه تونس؛ از «حرکت» تا «حزب»

وهابیت تکفیری (دوران تاسیس و تثبیت)

قبیله انحراف

تحریک نفاذ شریعت محمدی

سلفیه درباری

جیش محمد

حرکت النهضه تونس

گرایش های فکری سلفیه در جهان امروز

شباب محمد (آکادمی ارتش)

گونه شناسی جریان های فکری و جنبش های اسلامگرا

احزاب سلفی در مصر

گروه طالبان

شبکه ی حقانی (1)

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار (دوره سوم)

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار (دوره دوم)

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار(دوره اول)

جريان نوسلفي‌ها در دوران معاصر (2)

اخوان المسلمین سوریه

القاعده در تانزانیا

القاعده در کنیا

جماعت تبلیغ

سلفی گری در شبه قاره هند

جریان شناسی جماعت التبلیغ و الدعوه

دیوبندیه، بریلویه و رابطه آنها با وهابیت

جریان های تکفیری عراق

حزب التحریر ازبکستان

سلفی گری در پاکستان

جريان های سلفی در تونس

جماعت اخوان المسلمین: ریشه ها و روندها

سازمان القاعده

ریشه‌های تفکر داعش (٤)

ریشه‌های تفکر داعش (٣)

ریشه‌های تفکر داعش (٢)

ریشه‌های تفکر داعش (١)

بوکوحرام

خلافت داعش، موافقان و مخالفان

لشکر طیبه

اخوان المسلمين و شيعه (بخش دوم)

اخوان المسلمين و شيعه (بخش اول)

گروههای تروریستی در آفریقا

حرکت المجاهدین

سیر شکل گیری جریان دیوبندیه در شبه قاره هند

گروههای تروریستی در آفریقا

حزب التحریر: آسیب ها وتحریف ها

آشنایی با داعش

سپاه صحابه

طالبان

لشگر جهنگوی

اخوان‌المسلمین امارات؛ پیوندی دیرهنگام

اخوان المسلمین عربستان؛ زندگی گیاهی

اخوان اصیل (حسن البناء)؛ جریانی در رؤیای اصلاح

اخوان المسلمین قطر؛ حرکتی خزنده

سروریه

حازمیه

اخوان در عربستان

البانیه

جریان جامیة یا عالمان درباری

حرکت جهیمان العتیبی

جریان اخوان‌التوحید

جریان های سلفیه