پرسش و پاسخ > آیا سلفیان تکفیری شیعه را مسلمان می دانند؟

آیا سلفیان تکفیری شیعه را مسلمان می دانند؟

تاریخ انتشار: ۱۳۹۷/۷/۱۱ تعداد بازدید: 95

تمامی جریان های سلفی که امروز به جریان های تکفیری مشهور هستند به این مطلب اذعان دارند که باید با مسلمانان مهربان بود و با کفار دشمنی کرد. اکنون این سوال به وجود می آید، اگر اینگونه است پس چرا این جریان های تکفیری به صورت گسترده حکم به کفر مسلمانان می دهند؟



دین اسلام به مهربانی با مسلمانان و دشمنی با کفار تأکید دارد. خداوند در قرآن می فرماید با کفار سخت بگیرید و با مسلمانان مهربان باشید. «مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَ الَّذينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَماء بینهم[1] محمّد، فرستاده خداست و كسانى كه با او هستند بر كافران سرسخت و در ميان خودشان با يكديگر مهربانند». بنابراین نشانه مومنین واقعی این است که با کفار به شدت برخورد کنند و با مسلمانان مهربان باشند.

هیچ مذهب اسلامی وجود ندارد که این مطلب را انکار کند. همه جریان های سلفی که امروز به جریان های تکفیری مشهور هستند به این مطلب اذعان دارند که باید با مسلمانان مهربان بود و با کفار دشمنی کرد. اکنون این سوال به وجود می آید، اگر اینگونه است پس چرا این جریان های سلفی به صورت گسترده حکم به کفر مسلمانان می دهند؟ آنان اهل سنت را اهل بدعت دانسته [2] و به راحتی حکم به کفر شیعیان می دهند.

تکفیر شیعه توسط سلفیه تکفیری

ابن باز در رابطه با شیعیان می گوید: شیعیان به فرق مختلفی تقسیم می شوند. آنها به بدعت های مختلفی گرفتار هستند. بدترین قسم شیعه، رافضیان پیرو خمینی هستند که به دوازده امامی معروف هستند. آنها به شرک اکبر گرفتار هستند. «أن الشيعة فرق كثيرة وكل فرقة لديها أنواع من البدع، وأخطرها فرقة الرافضة الخمينية الاثني عشرية لكثرة الدعاة إليها ولما فيها من الشرك الأكبر كالاستغاثة بأهل البيت واعتقاد أنهم يعلمون الغيب ولا سيما الأئمة الاثني عشر...»[3]

ابوبصیر در کفر شیعه می نویسد: همه ادله نقلی و عقلی و ظاهری دلالت دارد بر اینکه شیعه رافضی اثنی عشری مشرک و مرتد هستند و از اسلام خارج می باشند. دینشان بر دروغ و دورغ گویی بنا شده است و هدفشان نابودی اسلام و مسلمانان است.[4]

اکنون این سوال پیش می آید که به چه علتی حکم به کفر شیعه می دهند؟ شیعه ای که در برابر استکبار ایستادگی می کند و به ابرقدرتهای بزرگ نه می گوید. شیعه ای که در مقابل توطئه های خارجی ایستاده و از اسلام دفاع می کند. شیعه ای که نماز اقامه می کند و زکات می دهد و روزه می گیرد و حج انجام می دهد چرا باید تکفیر شود؟ مگر شیعه از اهل قبله نیست و مگر اهل قبله در درگاه الهی محترم نیستند؟

در پاسخ از این سوالات چه دارند که بگویند؟ آیا شیعه اهل قبله هست یا خیر؟ اگر اهل قبله است آیا باید حرمتش حفظ شود! یا باید تکفیر شود؟

دلایل سلفیه بر کفر شیعه

اما پاسخ یک کلمه است و آن اینکه سلفیه تکفیری اصلا شیعه را مسلمان و اهل قبله نمی داند تا برای او ارزشی قائل باشد. ابوبصیر طرطوسی مفتی سلفی تکفیری در این باره می نویسد: اهل قبله کسانی هستند که اهل نماز هستند و بدعتی که موجب کفر شود انجام نداده اند.[5] اما چرا شیعه را مسلمان نمی دانند. طرطوسی چند ویژگی را برای کفر شیعه بر می شمرد که به صورت خلاصه می توان آن را در سه چیز خلاصه کرد.

اول اینکه شیعه در رابطه با ائمه اهل بیت غلو می کند. دوم شیعه قائل به تحریف قرآن است و سوم شیعه نسبت به سلف و صحابه بی احترامی و توهین می کند. بنابراین شیعه کافر است و از اهل قبله شمرده نمی شود!

چنانکه مشاهده می شود با یک فرمول بسیار ساده شیعه را متهم به کفر می کنند در حالی که هیچ یک از این برچسب ها به شیعه وارد نیست. زیرا نه شیعه اهل غلو است بلکه با غلو بیشترین مبارزه را داشته است و ثانیا هیچگاه قائل به تحریف قرآن نبوده است و قرآنی که در جوامع شیعه است همان قرآنی است که دیگر مسلمانان در دست دارند و ثالثا شیعه برای سلف و صحابه حرمت و احترام قائل است و هیچ گاه بی ادبی و بی احترامی به آنان را جایز نمی داند. فقط معتقد است که همه صحابه و سلف صالح نبوده اند. در میان آنان اشخاصی بوده اند که پیامبر را ناراحت کرده و اذیت کرده اند. در میانشان کسانی بوده اند که به نفاق گرفتار بوده اند و گاهی مقدمات جنگ علیه پیامبر را آماده کرده اند.

نقد دلایل سلفیه

اگر به کتابهای حدیثی و فقهی شیعه مراجعه شود خواهید دید که شیعه در هر سه باب سخن گفته است. برای اینکه با دیدگاه شیعه در این سه زمینه (غلو، تحریف و سب صحابه) بیشتر آشنا شوید به برخی از روایات و سخنان بزرگان و عالمان شیعه استناد می کنیم تا بر همگان روشن شود که شیعه نه اهل غلو است و نه معتقد به تحریف قرآن و نه اینکه از معتقداتش سب صحابه و سلف است.

مبارزه شیعه با غالیان

روایات زیادی در منابع روایی شیعه وجود دارد که از غلو مذمت شده است. در برخی از روایات، شخص غالی بدتر از یهود و نصاری و مجوس و مشرکین معرفی شده است.[6] در روایت دیگر غلات بدترین خلق معرفی شده‌اند، چون باعث شده اند که عظمت خداوند کوچک شمرده شود و قائل به ربوبیت برای بندگان خدا شده اند.[7] در روایت دیگری پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) می فرماید: شفاعت ما به غالیان نمی رسد. [8] در روایتی دیگر شخصی از امام رضا (علیه السلام) درباره غلات و مفوضه پرسید و حضرت فرمود: «الْغُلَاةُ كُفَّارٌ وَ الْمُفَوِّضَةُ مُشْرِكُونَ مَنْ جَالَسَهُمْ أَوْ خَالَطَهُمْ أَوْ وَاكَلَهُمْ‏  أَوْ شَارَبَهُمْ أَوْ وَاصَلَهُمْ أَوْ زَوَّجَهُمْ أَوْ تَزَوَّجَ إِلَيْهِمْ‏  أَوْ أَمِنَهُمْ أَوِ ائْتَمَنَهُمْ عَلَى أَمَانَةٍ أَوْ صَدَّقَ حَدِيثَهُمْ أَوْ أَعَانَهُمْ بِشَطْرِ كَلِمَةٍ خَرَجَ مِنْ وَلَايَةِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ وَلَايَةِ الرَّسُولِ ص وَ وَلَايَتِنَا أَهْلَ الْبَيْتِ؛‏ غلات کافر هستند و مفوضه مشرک هستند. اگر کسی با آنان مجالست کند یا با آنها رفت و آمد داشته باشد و با آنان غذا بخورد یا با آنان نوشیدنی بنوشد یا به آنان دختر بدهد یا از آنان دختر بگیرد یا به آنان پناه ببرد و یا از آنان امانتی بگیرد یا سخن آنان را تصدیق کند یا آنان را کمک کند ولو به یک کلمه، چنین شخصی از ولایت خدا، رسول الله و ما اهل بیت خارج شده است».[9]

اکنون با توجه به این روایات که در منابع شیعه آمده است و شخص غالی بسیار مذمت شده است، آیا می توان گفت که شیعه غالی است؟ آیا می توان گفت که شیعه در حق اهل بیت غلو می‌کند؟

در پاسخ از این سوال ها باید گفت، چگونه ممکن است شیعه اهل غلو باشد و این همه روایات در مذمت غلو را بیان کند. اگر کسی آشنایی مختصری با منابع روایی شیعه داشته باشد، خواهد دید که روایات فراوانی در مذمت غلو و غالی وجود دارد. کتاب بحار الانوار فصلی دارد با عنوان « باب‏ نفي‏ الغلو في‏ النبي‏ و الأئمة صلوات الله عليه و عليهم و بيان معاني التفويض و ما لا ينبغي أن ينسب إليهم منها و ما ينبغي‏».[10] علامه مجلسی در این باب، روایات زیادی را از پیامبر (صلی الله علیه و آله) و ائمه اهل بیت (علیهم السلام) در مذمت غلو آورده است. حدود 90 صحفه از کتاب بحار به این باب اختصاص داده شده است. همچنین شیخ حر عاملی در کتاب إثبات الهداة بالنصوص و المعجزات، فصلی را با عنوان «الباب الخامس و الثلاثون إبطال الغلو و الرد على الغلاة»[11] به این موضوع اختصاص داده است و حدود 30 صحفه درباره مذمت غلو روایت نقل کرده است. دیگر کتاب‌های روایی شیعه نیز در این موضوع روایات زیادی نقل کرده اند که مجالی برای نام بردن از همه نیست.

افزون بر کتب حدیثی، فقهای شیعه به بحث از غلات پرداخته اند. امام خمینی در کتاب تحریرالوسیله درباره حکم غالی می فرماید: «اما غالى در صورتى كه غلو او موجب انكار خدا يا توحيد يا نبوت‌ باشد كافر (و نجس) است». [12]

حضرت آیت الله مکارم در رابطه با غالی می نویسد: كسانى كه در حقّ على (عليه السلام) و ساير امامان (عليهم السلام) غلوّ كنند، يعنى آن بزرگواران را خدا بدانند يا صفات مخصوص خدايى براى آنها قائل باشند كافرند.[13]

بنابراین با وجود احادیث فراوان در منابع حدیثی و حکم صریح فقها بر کفر و نجاست غالین مجالی برای بحث نمی ماند و نمی توان به شیعه برچسب غالی زد، زیرا بیشترین روایات در نفی غلو از شیعه نقل شده است.

اعتقاد شیعه بر تحریف نشدن قرآن

اما شیعه هیچ گاه قائل به تحریف قرآن نبوده و نیست و نخواهد بود. سخنان عالمان برجسته شیعه در این زمینه به خوبی گواهی می دهد که شیعه هرگز قائل به تحریف نیست ولی با این وجود جای تعجب است که چرا سلفیه اینچنین بی مهابا و بی توجه به سخنان عالمان شیعه، شیعیان را متهم به تحریف قرآن می کنند. برخی از سخنان عالمان شیعه به این شرح است:

1) شیخ صدوق در این خصوص می‌فرماید: «اعتقاد ما این است که قرآنی که از طرف خداوند بر پیامبر (صلی‌ الله ‌علیه ‌و ‌آله ‌و سلّم) نازل شده، همین کتابی است که بین دو جلد است و در دسترس همه مردم است و بیش از این نیست و هر کس به ما نسبت دهد که قرآن بیش از این است دروغ‌گو است.»[14]

2) شیخ مفید در مساله صیانت قرآن از تحریف این‌چنین می‌فرماید: «روایت صحیح از ائمه (علیهم‌السّلام) وارد شده است، که ما را به خواندن آن‌چه که بین دو جلد آمده، بدون این‌که به زیاد بودن و یا کم بودن اشاره شود، امر نموده‌اند. هم‌چنین گفته است: آن‌چه که در بین دو جلد آمده، از قرآن و تمامش کلام خداوند است که نازل نموده است و کلام بشر در آن نیست.»[15]

3) علامه حلی (م726ق) می فرماید:«حق این است که هیچ تبدیل، تاخیر، تقدیم، زیادت و نقصانی در قرآن رخ نداده است، و باید به خداوند پناه برد، از این‌که اعتقاد داشت، تحریفی در قرآن رخ داده است. چرا که این امر موجب تزلزل در معجزه پیامبر است.»[16]

4) علامه امینی (م 1349ق) در کتاب شریف الغدیر در پاسخ به ابن حزم می‌گوید: «فهولاء اعلام الامامیه .... مجتمعه علی اَن ما بین الدفتین هو ذلک الکتاب الذی لا ریب فیه والا... بزرگان و اعلام مذهب امامی معتقدند که این کتاب، حاضر در بین دو غلاف، همان کتاب الهی است، که هیچ ریبی در آن نیست و ...»[17]

این آرای تعداد بسیار کمی از عالمان شیعه در باب عدم تحریف قرآن است. این امر بین شیعه اجماعی است که قرآن تحریف نشده است. بنابراین سلفیه تکفیری در نسبت دادن چنین اتهامی به شیعه باید پاسخگو باشند.

سب صحابه مستلزم کفر نیست

سلفیه بر این مطلب اصرار دارند که هر کس یکی از صحابه یا سلف را سب کند، کافراست. در حالی که هیچ دلیلی بر این مطلب ندارند. جای تعجب است، چرا سلفیه که خود را ملزم به تبعیت از سنت می داند. سب صحابه موجب کفر نمی‌شود چون در هیچ یک از احادیث صحیح نیامده است که سب صحابه و خلفا موجب کفر می‌شود. در صحیح بخاری که از مهمترین کتب روایی اهل سنت است، در این باره آمده است که پیامبر گرامی (صلی الله علیه و آله) فرمود: «ُامِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا: لاَ إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، فَمَنْ قَالَهَا فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ، وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّه [18]مامور شدم که با کفار جهاد و مبارزه کنم تا اینکه شهادتین را بر زبان جاری کنند و نماز برپا دارند و زکات بدهند در آن صورت خونشان مصون و اموالشان محفوظ خواهند ماند، مگر اینکه به سبب عملکرد آنها-مثلا مرتد شوند- ازاین قاعده مصونیت –خون و مال- خارج شوند». همانگونه که در این روایت مشاهده می کنید رسول اکرم، فقط شهادتین را برای اسلام کافی می داند و حضرت در هیچ جا نفرموده است که اضافه بر این موارد احترام به شیخین و سب نکردن آنها نیز شرط است.

همچنین سب صحابه باعث کفر نخواهد شد، چون اگر چنین حکمی صادق باشد، باید بسیاری از صحابه کافر باشند زیرا یکدیگر را سب کرده‌اند. مثلا در روایتی آمده است که عمار و خالد دو تن از صحابه رسول خدا در حضور رسول الله یکدیگر را سب کردند و حضرت نفرمود که سبّ شما باعث کفر می‌شود.[19]

یا عمر بن خطاب در حضور پیامبر، یکی از اصحاب پیامبر به نام حاطب را با لقب منافق خواند[20] ولی هیچ کس نگفت که سبّ خلیفه دوم موجب کفر او شده است. همچنین عایشه علنا عثمان را سب کرده و می‌گفت این پیر خرفت را که کافر شده است بکشید.[21] اما هیچ کس نگفت که عایشه کافر شده است!

بنابراین باید گفت که سب صحابه و خلفا موجب کفر نمی‌شود. زیرا اگر سب باعث کفر شود صحابه اولین کفار به شمار می‌روند در حالی که هیچ کس چنین سخنی را نگفته است.

پی نوشت:

[1] . فتح: 29.

[2] . بن عثیمین، محمد بن صالح، لقاء الباب المفتوح، ج8، ص29.« هناك من ينكر استعمال مصطلح أهل السنة والجماعة، ويقول: نقول: السلفيين أو السلف؛ لأن في ذلك إدخالاً للأشاعرة والماتريدية في هذا المصطلح؟ الجواب: من الخطأ أن ندخل أهل البدع مهما كانت بدعتهم في الاسم المطلق لـ أهل السنة والجماعة، فإن أهل السنة والجماعة لا يدخل فيهم من خالف السلف فيما هم عليه، وفيما خالفهم فيه، فمثلاً: إذا كان هذا الرجل ينكر من صفات الله وأسمائه ما ينكره فهو ليس من أهل السنة والجماعة فيما أنكره».

[3] . مجموع فتاوى ابن باز، تحقیق: محمد بن سعد الشويعر، ج4، ص439.

[4] . ابوبصیر طرطوسی، الشیعه الروافض طائفه الشرک و رده، ص 6.

[5] . ابوبصیر طرطوسی، مجموع فتاوی، ج1، ص7.

[6] . « إِنَّ الْغُلَاةَ لَشَرٌّ  مِنَ الْيَهُودِ وَ النَّصَارَى وَ الْمَجُوسِ».

[7] . « فَإِنَّ الْغُلَاةَ شَرُّ خَلْقٍ يُصَغِّرُونَ عَظَمَةَ اللَّهِ وَ يَدَّعُونَ الرُّبُوبِيَّةَ لِعِبَادِ اللَّهِ».

[8] . « رَجُلَانِ لَا تَنَالُهُمَا شَفَاعَتِي صَاحِبُ سُلْطَانٍ عَسُوفٍ غَشُومٍ وَ غَالٍ فِي الدِّينِ مَارِقٌ»

[9] . مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج25، ص273.

[10] . مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، دارالاحیا التراث العربی، بیروت، 1403ق، ج25، ص261-352

[11] . شیخ حر عاملی، إثبات الهداة بالنصوص و المعجزات، بیروت، اعلمی، 1425ق، ج5، ص373-403

[12] . خمينى، سيد روح اللّٰه موسوى - مترجم: اسلامى، على، تحرير الوسيلة - ترجمه، 4 جلد، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسين حوزه علميه قم، قم - ايران، 21، 1425ق، ج1، ص211.

[13] . خمينى، سيد روح اللّٰه موسوى، توضيح المسائل (محشّٰى - امام خمينى)، 2 جلد، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسين حوزه علميه قم، قم - ايران، هشتم، 1424 ه‍ ق، ج1، ص79.

[14] . لاعتقادات فی دین الامامیه، ص 59، علی بن حسین بن بابویه قمی، قم چاپخانه علمیه، 1412ق.

[15] . المسائل السرویه، شیخ مفید، کنگره شیخ مفید، قم: ص۷۹ و 81.

[16] . جوبة المسائل المهنائیه، ص121، مسئله 13،حسن بن یوسف بن مطهر حلی، قم، 1401ق.

[17] . الغدیر، ج 3، ص 116، عبدالحسین امینی، بیروت  موسسه الاعلمی،1414ق.

[18] . بخاري، محمّد بن اسماعيل (م 256)، صحيح بخاري، تحقيق: محمد زهير بن ناصر، دار طوق النجاة، چاپ اوّل، 1422ق، ج2، ص105، ح1399.

[19] . ثعلبی، الكشف و البيان عن تفسير القرآن، ‏ دار إحياء التراث العربي‏، بیروت 1422، ج3، ص335. «قال فاستبّ عمار وخالد أمام النبي  صلى الله عليه وسلم  فأغلظ عمار لخالد وغضب خالد وقال يا رسول الله اتدع هذا العبد يسبني فوالله لولا أنت ما سبّني عمار وكان عمار مولى لهاشم بن المغيرة فقال رسول الله  صلى الله عليه وسلم    يا خالد كف عن عمار فإنه من يسبّ عماراً يسبّه الله ومن يبغض عماراً يبغضه الله» عمار و خالد در نزد رسول خدا يکديگر را مورد سب قرار دادند ؛ عمار براي خالد درشتي کرده و خالد عصباني شد و گفت : اي رسول خدا آيا اين بنده من را سب کند ؟ قسم به خدا که اگر شما نبودي او من را سب نمي کرد – و عمار قبل از اسلام از غلامان يکي از بستگان خالد بود – پس رسول خدا فرمودند  : اي خالد دست از عمار بردار ؛ قسم به خدا هر کس او را سب کند خدا را سب کرده است و هرکس او را به خشم آورد خدا از او خشمگين خواهد شد.

[20] . الکبائر، ذهبی، دار الندوه الجدیده، بیروت، لبنان، ص219.

[21] . شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، کتابخانه آیت الله نجفی مرعشی، قم، ایران،(1304ق)، ج2 ص77.

منبع: اختصاصی سایت الوهابیه

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

آیا تعریف سلفیه از عبادت، جامع افراد و مانع اغیار است؟

آیا توسل، استغاثه، استشفاع و تبرک مصداق عبادت غیر الله و شرک است؟

آیا چنانچه سلفیان می گویند؛ تقیه مسلمان در برابر مسلمان داخل در نفاق و کذب است؟

آیا شیعیان به خاطر اعتقاد به مقامات اهل البیت غالی و کافر هستند؟

آیا شیعه قائل به کفر اهل سنت است؟

آیا بزرگان اهل سنت درباره سماع موتی ادعای تواتر معنوی کرده اند؟

آیا جشن گرفتن به مناسبت میلاد پیامبر(ص) بدعت است؟

اهل سنت واقعی از نگاه ابن عثیمین چه کسانی هستند؟

آیا سند روایت مالک الدار در جواز توسل به رسول خدا صحیح است؟

آیا رسول خدا و اهل بیت برای عزیزان خود گریه و عزاداری می کردند؟

حدود ایمان و کفر در عقیده اهل سنت و جماعت چیست؟ (بخش دوم)

حدود ایمان و کفر در عقیده اهل سنت و جماعت چیست؟ (بخش اول)

آیا سفر به مدینه منوره به قصد زیارت قبر رسول الله اشکال دارد؟

مرز بين تروريسم و جهاد در اسلام چيست ؟

آیا سلفیان تکفیری شیعه را مسلمان می دانند؟

مقصود از آیاتی که به صراحت شفاعت را نفی می کند، چیست؟

مخازن فکری این همه خشونت تکفیری چیست؟ و از کجا نشات و تغذیه می شود؟

آیا تکریم و بزرگ داشت قبور انبیاء و اولیاء تعظیم شعائر الهى است؟

آیا طلب شفاعت از اموات شرک است؟

آیا ابن تیمیه در عمل پیرو احمد بن حنبل بوده است؟

آیا در طول تاریخ، وهابیت با غیر مسلمانان هم جنگ کرده است؟

ابن قيم جوزي چه تأثیری در ترویج افکار ابن تیمیه داشت؟

ازدرخواست حضرت یوسف برای سرپرستی خزائن مصرچگونه علیه تکفیریها استدلال می شود؟

شرط علمای اسلام بر استعانت کردن مسلمین از کفار چیست؟

آیا گروه های تکفیری در موضوع استعانت از کفار اختلاف نظر دارند؟

انتقاد علمای اهل سنت برتقسیمات سه گانه توحید ابن تیمیه چیست؟

آیا ابن تیمیه از تکفیر مسلمانان به بهانه استغاثه به اولیای الهی پشیمان شد؟

با توجه به آیه انک لا تسمع الموتی آیا مردگان قدرت شنوایی ندارند؟‌

روایت ابن‌عمر از پیامبر (صلی الله علیه و آله) صحیح است یا تأویل عایشه؟

وهابیت در موضوع شفاعت دچار چه انحرافی شده اند؟

انحراف وهابیت در شرک پنداشتن استغاثه به ارواح انبیاء و اولیاء چیست؟

گروه های تکفیری دچار چه انحرافی در فهم مساله جهاد شدند؟

استناد تکفیری ها به «قاعده لا ضرر»دچار چه انحرافی است؟

دیدگاه علماء درباره استعانت از کفار چیست؟

شباهت میان تکفیری ها با خوارج در مساله هجرت چیست؟

آیا هر استعانتی از کفار به معنای موالات داشتن به ایشان است؟

تکفیری ها در تفسیر آیه افحم الجاهلیه دچار چه انحرافی شده اند؟

برخورد رسول گرامی اسلام با مظاهر جاهلیّت چگونه بوده است؟

تکفیری ها در معنای «اِجْتَنِبُوا اَلطّاغُوت» دچار چه انحرافی شده اند؟

از نظر تکفیری ها علم غیب از مصادیق طاغوت است انحراف این اندیشه در چیست؟

چه نقدهایی بر دیدگاه تکفیری ها بر تکفیر یاری کنندگان طواغیت وجود دارد؟

آیا کفر به طاغوت، مقدمه ایمان به خدا است؟

تکفیری ها در معنای «یَکفُر بالطّاغوت» دچار چه انحرافی شده اند؟

چه اشکالاتی بر دیدگاه تفکیری ها نسبت به آیه من لم یحکم بما انزل الله وجود دارد؟

آیا از انتساب جاهلیت به کفار می توان رفتارهای تعصبی را محکوم به کفر نمود؟

آیا قران عنوان جاهلیت را به مسلمانان نیز نسبت داده است؟

اخوان المسلمین یکی از گرو ه های نسل دوم سلفیان، دارای چه ویژگی های بودند؟

آیا دلایلی برای همراهی ابن تیمیه و اهل حدیث با حاکم فاجر وجود دارد؟

پاسخ به اشتباه وهابیت در تفسیر آیه ما انت بمسمع من فی القبور چیست؟

اندیشه های سیدقطب چه تاثیراتی بر جریان های فکری معاصر داشته است؟

انتقادات تند علمای اهل سنت نسبت به ابن تیمیه شامل چه مواردی است؟

متن نامه توبیخی ذهبی نسبت به ابن تیمیه چه بوده است؟

گروه های تکفیری جهت تحقق مفهوم امت دچار چه انحرافاتی شدند؟

آیا این ادعای وهابیت که «عنوان وهابیت را دشمنان بر ما نهاده اند» صحیح است؟

اشتباهات تکفیری ها در فهم معنای دموکراسی شامل چه مواردی است؟

برخی از فتاوای وهابیت که نشان ازعدم تعمق آنان از اسلام است را بیان کنید؟

اقدامات فتنه برانگیر بربهاری و یاران او علیه مذاهب اسلامی چه بوده است؟

بربهاری از کهن ترین تئوریسین های وهابیت که بوده است؟

آیا روش سلف در تبیین صفات خبریه موافق دیدگاه وهابیت است؟

پاسخ به اشکال وهابیت درباره پیامد تاویل صفات خبری در قران چیست؟

نقد دیدگاه وهابیت در معنای صفات خبری خداوند چیست؟

چه اشکالاتی بر عقیده توحید سلفیه درباری وارد است؟

علمای وهابی درباری که آنان را جامی یا مدخلی می نامند چه کسانی هستند؟

آیا ساختار قومی و قبیله ای جامعه افغانستان علاقه ای به حضور طالبان دارد؟

نقد دیدگاه وهابیت در نفی سماع موتی مستند به آیه انک لاتسمع الموتی چیست؟

چه نقدهایی بر سلفیه بر عدم وجود مجاز در قران وجود دارد؟

گزیده ای از اعتقادات ابن تیمیه را بیان کنید؟

دلائل مخالفت اسلام با ترور چیست؟

مانیفست توحش در فقه داعش برگرفته از چه محتوایی است؟

جهاد به مفهوم نظامی در اسلام چه شرائطی دارد؟

آیا ترور در فرهنگ اسلامی وجود دارد؟

تفاوت دیدگاه سلفیه و اهل سنت در موضوع اجتهاد و تقلیدچیست؟

برخی از اختلاف میان دیوبندیه و وهابیت چیست؟

نقدهای حسن بن علی السقاف بر افراط گری های وهابیت چیست؟

رمضان البوطی چه دیدگاهی نسبت به وهابیت دارد؟

اشکالات مبانی فکری وهابیت از نظر حسن بن فرحان المالکی چیست؟

محمد زاهد کوثری چه نقدهایی بر اندیشه وهابیت دارد؟

نقدهای سید احمد زینی دحلان بر اعتقادات وهابیت چیست؟

نقد سلیمان بن عبدالوهابی بر اعتقادات برادرش محمد بن عبدالوهاب چه بوده است؟

دیدگاه علما و اندیشمندان اسلام درباره وهابیت و ابن تیمیه چیست؟

یکی از شبهات وهابیت در خصوص احتفال را پاسخ دهید.

بررسی واژه رب در لغت و اصطلاح را بیان کنید؟

برخی از نتايج و آثار توحيد در حاکميت چیست؟

برخی از ادله انحصار توحید حاکمیت خدا را بیان کنید؟

مفهوم حاکمیت در اسلام چیست؟

توحید در حاکمیت چیست؟

اشکالات وهابیت در تعریف عبادت چیست؟

انحراف وهابیت در فهم توحید عبادت چیست؟

توحید الوهی در قران به چه مفهومی استعمال شده است؟

رابطه ایمان و اسلام چیست؟

آیا اجتماع ایمان و شرک ممکن است؟

مراتب و درجات ایمان چگونه است؟

سلفيه جهادی به چه معناست؟

تکفیر چه پیامدهایی در پی دارد؟

موضع داعش نسبت به اسرائیل چگونه است؟

تعریف وهابیت از عبادت و اشکالات وارد بر آن چیست؟

پاسخ این ادعای نادرست که اسلام با جنگ و لشکر کشی گسترش یافت چیست؟

از تناقضات محمد بن عبدالوهاب پذیرش اجتهاد دیگران است توضیح آن چیست؟

از تناقضات محمدبن عبدالوهاب مدعای جواز استغاثه به مخلوق است. تناقض آن در چیست؟

از ادعاهای محمد بن عبدالوهاب عدم ادعای اجتهاد است، تناقض این ادعا در چیست؟

چند مورد از توسل در سیره انبیا از دیدگاه اهل‌سنت، بیان کنید؟

ادله جواز توسل به انبیاء و اولیاء صالح چیست؟

چه ادله ای بر جواز توسل وجود دارد؟

دعا در قران دارای چند معنا و چه اقسامی است؟

آیا بین دعاء و نداء که در موضوع استغاثه مطرح است تفاوتی وجود دارد؟

چه نقد هایی بر ادله وهابیت بر عدم جواز استغاثه وجود دارد؟

حکم انواع استغاثه و صورت های آن چگونه است؟

چرا استغاثه و درخواست از پیامبر و صالحان منجر به شرک نمی شود؟

از نظر اسلام اگر فردی کفر کافری را اعلام نکند خودش مرتکب کفر می گردد؟

موضع قرآن و سیره مسلمین در حفظ آثارو اماکن تاریخی چیست؟

آیا توسل به اولیای الهی، همچون عمل مشرکین، مصداق آیه ی سوم سوره زمر است؟

مقصود از آیاتی که به صراحت شفاعت را نفی می کند؛ چیست؟

مهم ترین اندیشه وهابیت و چهار اشتباه اساسی آنان چیست؟

نمونه های تاریخی از چگونگی توسل به انبياء و صالحان را ذکر نمایید؟

کفر و اقسام کفر را نام ببرید. دیدگاه علمای اسلام در تکفیراهل قبله چیست؟

ادله ای از قران و سنت نام ببرید که نشان دهد عمل شرط ایمان نیست؟

نام گروه های تکفیری در عراق چیست و عملکرد آنان چگونه بوده است؟

دیدگاههای علما را در مورد بدعت بیان کنید؟

خطرات تفکر افراطی وهابیت برای جهان اسلام چیست؟

چه کتابهایی در رد وهابیت نگارش شده است ؟

القاعده پس از بروز امواج بیداری اسلامی از چه فرصتهایی بهره برد؟

مهمترین اختلاف گروه های سلفی جهادی با وهابیت در چه موضوعی است؟

اصطلاح «دشمن نزدیک و دشمن دور» چه نقشی در رفتار سلفی های مسلح دارد.

مبانی جهاد از منظر القاعده چگونه شکل گرفته است؟

آرا و افکار القاعده برگرفته از چه کتبی است و توحید از منظر آنان چیست؟

مهم ترین اقدامات سازمان القاعده چه بوده است؟

سازمان القاعده چگونه بوجود آمد؟

تاریخچه مختصر عقاید سلفی چیست؟

نام اصلی سازمان القاعده چیست و اهداف آن چه بوده است؟

آیا تکفیر نکردن کافر سبب کفر می شود؟

آیا وهابیت قائل به اجتهاد هستند؟ دیدگاه آن ها نسبت به اجتهاد چیست؟

دیدگاه وهابیت نسبت به مکاتب فقهی و کلامی اهل سنت چیست؟

کتابهایی از علمای اهل سنت نام ببرید که در جواز برگزاری جشن میلاد پیامبر اسلام نگارش شده است.

آئين وهابيت چيست ؟ و پايه گذار آن كيست؟

آیا توسل به اولیای الهی شرک است؟

آیا در خواست از اولیاء الهی پس از مرگ آنها جایز است؟

نظر علمای اهل سنت در مورد گروه های تکفیری چیست؟

ارتداد چیست و چه عواملی موجب ارتداد می شود؟

تفاوت توحید ربوبی و توحید الوهی در چیست؟

عوامل موفقیت محمد بن عبدالوهاب در شکل گیری وهابیت چیست؟

وهابیت چه جنایت هایی در مکه و مدینه مرتکب شدند؟

ادله جواز توسل به اوليای الهي چیست؟

ادله جواز بوسیدن ضریح معصومین و امامزاده ها چیست؟

آیا طلب شفاعت از اولیاء خدا شرک است؟

آیا بزرگداشت ایام تولد و وفات اولیاء خدا بدعت است؟

آیا توسل به پیامبر و اولیاء الهی شرک است؟

نظر علماي اهل سنت درباره گريه بر اموات چیست؟

آيا ساختن و بناء بر قبور از قبيل گنبد و ضريح منع شرعى دارد؟

ادله استحباب زیارت قبور پاکان چیست؟

دیدگاه علمای اهل سنت در جواز نذر چیست؟

چرا خواندن و صدا زدن غیر خدا در کنار خدا شرک نیست؟

آیا نامگذاری فرزندان به عبدالنبی و عبدالرسول شرک محسوب می شود؟

آیا تنها معیار در تعریف عبادت خضوع و خشوع است؟

نظر سلفیان تکفیری در ارتباط با آیه «فَقَاتلُواْ أَوْليَاء الشَّيْطَان» چیست؟

آیا برگزاری جشن میلاد پیامبر گرامی اسلام شرک است؟

آیا تکفیر مسلمانان با مبانی قرآن و سنت سازگاری دارد؟

آیا استعمال عدو قریب(دشمن نزدیک) برای مسلمین صحیح است؟

توحید و شرک از دیدگاه وهابیت چگونه است؟

آیا مرکز دولت داعش به شمال افغانستان و آسیای مرکزی منتقل می‌شود؟

واژه ی دعا (خواندن) در قرآن به چند معنی استعمال شده است؟

از دیدگاه تکفیری ها، «انصار طاغوت» به چه کسانی گفته می شود؟

مراد از آیه «و ما انت بمسمع من القبور» چیست؟

حاکمان طاغوتی از منظر سلفیان تکفیری چه کسانی هستند؟

آيا سوگند به غير خدا جايز است؟

اقسام طاغوت از دیدگاه سلفیه تکفیری چیست؟

طاغوت چیست و دیدگاه سلفیه تکفیری جهادی در این باره چیست؟

دیدگاه وهابیت درباره تبرک به پیامبر و قبر آن حضرت چیست؟

آیا در سیره ی اهل بیت(علیهم السلام) توسل انجام شده است؟

انتقادات احناف نسبت به وهابی ها چیست؟

گروه تکفیری «اجناد القوقاز» در منطقه چچن چه کسانی هستند؟

وحدت بین اهل سنت و شیعه به چه معنا است؟

سلفی ها چه کسانی هستند؟

در نظر تکفیری ها، تقلید از چه جایگاهی برخوردار است؟

انحراف وهابیت در تعریف «نواقض الاسلام» چیست؟

مفهوم طاغوت و دیدگاه سلفیه تکفیری-جهادی در این باره چیست؟

اختلافات داعش و القاعده چیست؟

نظرعلمای اهل سنت درباره جشن ولادت پیامبر(صلی الله علیه وآله) چیست؟

آیا جشن میلاد پیامبر بدعت و حرام است؟

چگونه رشید رضا پس از برهه ای مخالفت با وهابیت به یکباره از مروجین تفکر وهابیت شد؟

عقیده گروه های تکفیری درباره ولاء و براء چیست؟

دلائل عقلی بر جواز برگزاری جشن میلاد نبی اسلام چیست؟

آیا صحابه به غیر خدا قسم خورده اند؟

نقش معبود در مفهوم عبادت به چه شکل است؟

چه شباهتی بین وهابیت و خوارج وجود دارد؟

ماهیت و ارکان ایمان از نگاه علمای دیوبند چگونه است؟

منظور از جاهلیت در ادبیات گروه‏‎های تکفیری چیست؟

ارکان بدعت چیست؟

منظور از «انقطاع عمل» بعد از موت چیست؟

«آل الشیخ» به چه کسانی گفته می شود؟

فرق عبادت و اطاعت در چیست؟

آیا طبق نظر محمد بن عبد الوهاب، احمد بن حنبل مشرک بود؟

نقش مدارس مذهبی پاکستان در رشد افراطی‌گری به چه شکل است؟

نظر متکلمین و فقهای اهل سنت درباره تکفیر چیست؟

آیا اموات در قبر و برزخ می شنوند؟

مفهوم اسلام در قرآن و روایات به چه معنا است؟

وهابیت و تکفیری ها از چه روش هایی در تبلیغات خود استفاده می کنند؟

آیا نام گذاری اشخاص به عبد النبی و یا عبد الحسین و امثال آن اشکال دارد؟

جریان «سلفیه درباری» چه جریانی است؟

عقاید داعش چیست؟

آیا دلیلی بر زیارت قبور توسط زنان وجود دارد؟

دیدگاه ابن تیمیه در مورد مسح و تقبیل اماکن متبرکه چیست؟

آیا علمای هم عصر ابن تیمیه با افکار او مخالف بودند؟

نگاه مکتب دیوبند به جریان‌های تکفیری چگونه است؟

دیدگاه سلفی های معاصر در مورد عملیات استشهادی چیست؟

نظر فقهای مذاهب اربعه در مورد عملیات استشهادی چیست؟

آیا از منظر اسلام، کمک گرفتن از کفار جایز است؟

مفهوم عملیات استشهادی، انتحاری و انغماسی چیست؟

منظور از کفر چیست؟

منظور از توسل چیست؟ و چه جایگاهی در دین دارد؟

منظور از سنت و بدعت در نگاه سلفیه چیست؟

منظور از «نکایه و انهاک» و «اداره التوحش» در نگاه تکفیری ها چیست؟

نظر علمای حنفی در مورد توسل به مقام و جاه انبیاء و اولیاء چیست؟

آیا از سیره صحابه دلیلی بر جواز سفر برای زیارت (شد الرحال) وجود دارد؟

آیا همکاری با کفار ناقض رکن عبودیت است؟

آیا قرآن، استعانت از کفار را از نتایج دوستی با آنها می‌داند؟

نظر علمای اسلام در جواز کمک خواستن از کفار در جنگ چیست؟

اندیشه سیاسی سلفی ها در زمینه های اجتماعی چیست؟

آیا در سیره پیامبر خدا دلیلی بر استعانت از کفار در جنگ وجود دارد؟

اقسام همکاری با کفار از دیدگاه اسلام به چند صورت است؟

چرا درخواست از غیر خدا شرک نیست؟

آیا نذر بر قبور اولیاء مانند عمل مشرکان است؟

آیا اموات می شنوند؟

جریان تکفیری «حدادیه» چیست و بر چه کسانی اطلاق می شود؟

آیا رسول خدا حیات برزخی داشته و با این دنیا در ارتباط هستند؟

آیا علمای اهل سنت، توسل به صالحین برای رسیدن به حوائج را جایز می دانند؟

دیدگاه وهایت و تکفیری ها در خصوص «حقیقت و مجاز» چیست؟

دیدگاه تکفیری ها در مورد دموکراسی چیست؟

آیا در مفهوم و مصداق عدو قریب و بعید انحراف ایجاد شده است؟

قاعده اولويت جهاد عليه دشمن نزدیک چیست؟

زمینه های شکل گیری وحدت و ریشه کن شدن تکفیر چیست؟

مفهوم سلف در کلمات سلفی های امروزی به چه معناست؟

آیا انبیاء و اولیاء الهی دارای قدرت خارق العاده (سلطه غیبی) هستند؟

آیا تقسیم افعال به مقدور انسان و غیر مقدور انسان صحیح است؟

دیدگاه وهابیت، نسبت به تقلید اهل سنّت از ائمه اربعه چیست؟

نواقض الاسلام از دیدگاه تفکیری ها چیست؟

جریان «اخوان التوحید» چه گروهی بودند و چه عملکردی داشتند؟

مفهوم و مراحل شرک چیست؟

چرا وهابیون استغاثه و درخواست از پیامبر و صالحان را شرک می دانند؟

وهابیت در مخالفت با اهل سنت از چه روشهایی استفاده می کند؟

دیدگاه وهابیت نسبت به مسئله شفاعت چیست؟

آیا گسترش دین اسلام با شمشیر بوده است؟

آیا ازآیه يُحَكِّمُوكَ فِيمَاشَجَرَبَيْنَهُمْ می توان به کفرحكام حکم کرد؟

سیر تحول حاکمیت نزد اهل سنت در دوران معاصرچگونه رقم خورد؟

آیادلیل شرک مشرکین عصرپیامبر،تنها درعبادت و پرستش غیرخدابود؟

تترس چیست و چرا داعش به بهانه آن اقدام به بمب گذاری می کند؟

آیاقوانین وضع شده دربلاد اسلامی مخالفت با«إِنِ الْحُكْمُ إِلاَّ لِلَّه‏»است؟

آیا جریانی تندرو و افراطی تر از داعش نیز وجود دارد؟

معیار کفر و کافر از دیدگاه فقهای اهل سنت چیست؟

معیار کفر و کافر از دیدگاه فقهای شیعه چیست؟

مصادیق جاهلیت در قران چیست؟

سلفی‌گری ایرانی چیست؟

آیا محمد ابن عبدالوهاب، مسلمانان قبل از زمان خود را کافر می دانست؟

معنا و اقسام کفر چیست و دیدگاه علمای اسلام در تکفیر اهل قبله چیست؟

معیار ایمان چیست؟ آیا عمل در ایمان شرط است؟

چه اطلاعاتی در مورد جریانهای تکفیری موجود در عراق موجود است؟

چه اطلاعاتی در مورد جریانهای تکفیری موجود در لبنان موجود است؟

آیا وهابیت در مورد خداوند قائل به تشبیه و تجسیم هستند؟

تفاوت مشرکین جاهلیت با مسلمانان

دیدگاه سلفیان جهادی، نسبت به حکومت داعش چیست؟

سازمان تروریستی «جماعة التوحید والجهاد» چه سازمانی است؟

آیا داعش علیه اسرائیل نیز عملیات نظامی انجام می دهد؟

آیا خشونت و جنایت وهابیت علیه مسلمین اقدامی اسلامی است؟

از باورهای «اهل حدیث و حنابله» که ریشه ی فکری سلفی ها هستند توضیح دهید؟

ابن تیمیه با اشعری ها چگونه برخورد می کرد؟

آیا علمای اهل سنت در رابطه با مراسم جشن میلاد، با نظر ابن تیمیه مخالفند؟

آیا نذر برای اموات، مانند نذر مشرکان است؟

چه كساني جذب گروه‌های تکفیری مي‌شوند؟

آمریکا در سوریه به دنبال چیست؟

منهج ابن تیمیه در پذیرش احادیث چگونه است؟

معنای «من لم یحکم بما انزل الله» از دیدگاه علمای اسلام

دیدگاه علمای اهل سنت در مورد خروج بر حاکم چیست؟

آیات قرآنی دال بر معذور بودن جاهل در امور دینی چیست؟

دیدگاه سلفیان تکفیری در مورد آیه (فَإِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا فَضَرْبَ الرِّقَابِ) چیست؟

پیامدهای فردی، اجتماعی و بین‌المللی خروج بر حاکم اسلامی چیست؟

چه چیزی مجوز خروج گروه های تکفیری بر علیه حاکم مسلمان است؟

ملاک دار الاسلام در نظر سلفیان تکفیری چیست؟

تفاوت «قتال فی سبیل الله» با قتال فی سبیل طاغوت» در چیست؟

آیا روایتی دال بر معذور بودن جاهل در غیر مسائل توحید و شرک وجود دارد؟

چه اشکالاتی بر روایات معذور نبودن جاهل وجود دارد؟

دیدگاه وهابیون نسبت به مسئله تقریب چیست؟

موضع علمای اهل‌سنت در برابر حرمت سفر برای زیارت قبور چیست؟

آیا مسلمانان برای غیر خدا نذر می کنند؟

آیا محمد بن عبد الوهاب کسی را تکفیر معین کرده است؟

آیا رسول خدا در زمان حیاتش به پیامبران گذشته متوسل شدند؟

آیا شیعیان رو به قبر امامان خود نماز می خوانند؟

آیا گریه و عزاداری برای امام حسین (عليه السلام) بدعت است؟

آیا توسل مسلمانان مانند فعل مشرکین جاهلیت شرک می باشد؟

مهمترین اختلاف وهابیت با اهل سنت در چه مسائلی است؟

آیا اموات سخن ما را می‌شنوند؟

آیا حیات برزخی وجود دارد؟ دیدگاه وهابیت در این زمینه چیست؟

شرایط و موانع خروج بر حاکم چیست؟

آیا روایات نبوی بر معذور بودن جاهل دلالت می کند؟

منظور از تکفیر مطلق و معین چیست؟

آیا رسیدن حجت (بلوغ حجت) به تنهایی کفایت در اتمام حجت می کند؟

آیا جهل حواریون به قدرت خداوند دلیل بر معذور بودن جاهل در مسائل توحیدی است؟

آیا با اجرای برخی قوانین بشری، کشور اسلامی به دارالکفر تبدیل می‌شود؟

منظور از آیه سیف (فَإِذَا انْسَلَخَ الْأَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ...) چیست؟

آیا آیه میثاق بر معذور نبودن جاهل در مسائل توحیدی دلالت دارد؟

منظور از آیه (وَقَاتِلُوا الْمُشْرِكِينَ كَافَّةً كَمَا يُقَاتِلُونَكُمْ كَافَّةً) چیست؟

احکام مترتب بر دار الاسلام و دار الکفر چیست؟

اصل در بر خورد با کفار و مشرکین صلح است یا قتال؟

معنای سلفیه و سلفی‌گری چیست؟ از چه زمانی پیدا شده است؟

موجبات کفر در احادیث نبوی چیست؟

معیار کفر و کافر از دیدگاه فقهای شیعه و اهل سنت چیست؟

بنیادگرائی چیست و از چه پیشینه ای برخوردار است؟

رابطه میان سازمان القاعده و داعش چگونه است؟

مراد از سلفیه جهادی چه کسانی هستند؟

موجبات کفر در قرآن چیست؟

مراتب ایمان و کفر را از دیدگاه علماء سلفی بیان کنید؟

تعریف ایمان و کفر از دیدگاه علماء اهل سنت و شیعه چیست؟

بنیادگرائی و گونه های آن را بیان فرمائید؟

«وهابی» و «سلفی» به چه کسانی گفته می شود؟

معنا و معیار ایمان و کفر چیست؟

خطرات تفکر افراطی وهابیت برای جهان اسلام چیست؟

رابطه جهاد و قتال در قرآن چیست؟

پیرامون تکفیر و انواع تکفیر و ضوابط آن توضیح دهید؟

آیا در منابع دینی واژه "سلف" که مورد ادعای سلفی هاست، وجود دارد؟

آیا در منابع اهل سنت، روایتی نسبت به جواز توسل وجود دارد؟

آیا رفتن بانوان به زیارت قبور دارای اشکال است؟

آیا صحابه بعد از رحلت پیامبر، به ایشان توسل کرده اند؟

آیا وهابیت مسأله مجاز و حقیقت را در آیات قرآن قبول دارند؟

آیا فهم وهابیت از توحید ربوبی و الوهی با فهم بقیه مسلمین فرق دارد؟

ابن تیمیه را در حوزه هستی شناسی چگونه می بینید؟

وهابیت چه دیدگاهی درباره یزید بن معاویه دارند؟

چگونه دعوت محمدبن عبدالوهاب رشد پیدا کرد؟

آیا محمد بن عبدالوهاب دارای اثر علمی بوده است؟