پرسش و پاسخ > مفهوم حاکمیت در اسلام چیست؟

مفهوم حاکمیت در اسلام چیست؟

تاریخ انتشار: ۱۳۹۷/۲/۲۶ تعداد بازدید: 103

حاکمیت خدامنبع و منشأ حاکميت بر اساس جهان بيني توحيدي، اراده تشريعي خداوند است. و خداوند بر امور مردم با اعمال ولايت دخل و تصرف مي نمايد. بر اين اساس، انسان ها بر يکديگر ولايت ندارند.



واژه حاکميت به معناي برتر است. قدرت برتر در نظام سياسي اسلام از آن خدا است که قدرتش مقهور و مغلوب هيچ قدرت ديگري نمي شود و محدوديت پذير نيست. حکومت اسلام بر پايه حاکميت خداوند استوار است و در واقع منشأ اين نگرش التزام به ربوبيت تشريعي خداوند است. در توضيح اين مطلب متذکر مي شويم که بي ترديد نه تنها شعار اسلام، بلکه شعار همه اديان آسماني توحيد است. «کلمه لا اله الا الله» که شعار اصلي پيامبر (صلي الله عليه و آله و سلم) بوده است ... حالا اين پرسش مطرح مي شود که معناي لا اله الا الله چيست؟ برخي فکر مي کنند که معناي توحيد اين است که انسان معتقد باشد که خالق و آفريننده اين جهان يکي است، ولي آيا توحيد به اين معنا است؟ يعني لا خالق الا الله آيا تنها يگانگي در خلق کردن و آفريدن ملاک توحيد در اسلام است؟ ... توحيد خالص توحيدي است که مشوب و آميخته به اين شرک ها نباشد، نه شرک ابليسي و نه شرک اهل کتاب.
حد نصاب توحيد در اسلام، علاوه بر اعتقاد به يگانگي خالق، رب تکويني و معبود، اعتقاد به وحدت رب تشريعي نيز هست اين چهار امر، ارکان توحيد اسلام به شمار مي روند بدون اعتقاد به توحيد در ربوبيت تشريعي توحيد اسلامي تحقق نمي يابد. (1)
يکي از ارکان توحيد، توحيد در ربوبيت تشريعي است، حال اگر ما حاکميت خدا و در سايه، حاکميت پيامبر (صلي الله عليه و آله و سلم) و امام و کساني را که از طرف خدا و امام منصوب مي شوند، پذيرفتيم، توحيد در ربوبيت تشريعي را پذيرفتيم و اگر آن را رد کرديم به شرک در ربوبيت تشريعي مبتلا شده ايم. (2)
منبع و منشأ حاکميت بر اساس جهان بيني توحيدي، اراده تشريعي خداوند است. و خداوند بر امور مردم با اعمال ولايت دخل و تصرف مي نمايد. بر اين اساس، انسان ها بر يکديگر ولايت ندارند و اين اصل عدم ولايت يک امر عقلي است؛ چون همه ي انسان ها در انسانيت مساويند، کسي بر ديگري برتري ندارد تا از موضع قدرت و اعمال حاکميت وارد شود.
اصل آزادي و مساوات انسان: خداوند سبحان همه انسان ها را آزاد آفريده است و همان گونه که برخي از بزرگان فرموده اند طبق اصل اولي «لا ولاية لأحدٍ علي أحد»، هيچ کس را بر ديگري حاکميت و سرپرستي نبوده و حکم و دستور هيچ فرد بر ديگري ساري و نافذ نيست.
تمام انسان ها، به حسب طبع و فطرت ذاتي خويش آزاد و مستقل آفريده شده اند و بر اساس آن بر جان خويش و بر اموالي که به وسيله انديشه و تلاش خود به دست آورده اند مسلط مي باشند. پس هر گونه تصرف در شئون زندگي و اموال مردم تحميل چيزي بر آنان ظلم و تجاوز نسبت به آنان محسوب مي شود. (3) کسي نمي تواند در حيطه مالکيت و صلاحيت ديگري تصرف نمايد و اعمال ولايت داشته باشد؛ چون همه ي انسان ها مساوات و آزادي دارند و به طور مساوي از حق آزادي خود استفاده مي نمايند.
ضرورت نظم و امنيت: لزوم حفظ نظم و امنيت به حکم عقل و فطرت، از ضروريات زندگي جمعي و همگاني، محسوب مي شود؛ چون اگر نظم و امنيت در زندگي جمعي حاکم نباشد، هرج و مرج و بي نظمي نظام زندگي اجتماعي، انسان ها را مختل خواهد کرد؛ زيرا وقتي نظم و نظام در جامعه نباشد، نظم زندگي فرومي پاشد.

بنابراين لازم است که نظم و ا منيت در جامعه حاکم گردد و کساني نيز متصدي برقراري نظم و امنيت گردند؛ چون نظم بدون نظم دهنده برقرار نخواهد گرديد، از طرفي ديگر همه ي انسان ها از نظر حقوق و تکاليف مساويند کسي نمي تواند مجري برقراري نظم و امنيت گردد و چنين حق فرمانروايي براي او ثابت نمي باشد و جامعه خود را مکلف به رعايت دستورات چنين افراد نمي داند و براي چنين افرادي حق اعمال حاکميت قائل نيست.
با توجه به اين اصل اولي که افراد انسان هيچ کدام بر ديگري حق حکومت و اعمال اقتدار و حاکميت ندارند، از طرف ديگر، از فطريات و ضروريات حکم عقل اين است که برقراري نظم و امنيت و جلوگيري از ظلم و تجاوز لازم است؛ چون هرج و مرج و بي برنامگي موجب اضمحلال جامعه انساني مي شود، بايد کسي يا کساني حق اعمال اقتدار و فرمانروايي داشته باشند. و ديگران نيز موظف و مکلف به پذيرش اين حق حاکميت باشند؛ «چون زندگي اجتماعي بدون نظم و نظامي که هماهنگ کننده ي رفتارهاي مختلف باشد، و بدون والي و سرپرستي که پاسدار اين نظام باشد، شکل نخواهد گرفت. منتها اين سرپرست يا فرد است، يا گروه، و نحوه ي سرپرستي نيز يا به مشورت است و يا به غير آن. پس جامعه بدون والي و سرپرستي که کارهاي جامعه را هماهنگ سازد، و قوانين فردي و اجتماعي را تنظيم و اجرا نمايد، قوام و دوام نخواهد يافت». (4)
وقتي ثابت شد وجود حاکم و حافظ نظم و امنيت از ضروريات زندگي اجتماعي است از طرف ديگر، انسان ها حق حاکميت بر ديگران ندارند، حال سؤال اساسي اين است که: خاستگاه حق حاکميت کجاست؟ و حق حاکميت و اعمال اقتدار از آن چه کسي است؟ چگونه عده اي حق حاکميت پيدا مي کنند و ديگران خود را ملزم به اطاعت و پيروي از آنان مي دانند؟ بر اساس جهان بيني توحيدي که توحيد به تمام اقسام آن در زندگي فرد مسلمان سايه افکنده باشد، اين بينش توحيدي، به ما مي آموزاند که ربوبيت تکويني و تشريعي مختص ذات حق تبارک و تعالي مي باشد. «در جهان بيني اسلام همه پديده ها وابسته و آفريده يک قدرت برترند که آن قدرت برتر خدا است که همه ي خصلت هاي ارزشي و زيبا وابسته به آن است و آن جهان بيني، به سيستم تربيتي انسان قالب و متد ارائه مي دهد که در صورت عملي شدن، کل آفرينش در خدمت سعادت او گام بر مي دارند. به بيان ديگر، جهان بيني توحيدي قالب دهنده تکاليف و وظايف انسان ها است و آن جهان بيني واقع گرايانه اي است که رابطه انسان را با خدا و طبيعت، در جهت تکامل انسان برقرار مي نمايد. وابستگي انسان و جهان به قدرت برتر مستلزم آن است که جهان را هدفدار بدانيم و به عنوان وجود مسئول در پي کشف آن هدف برآمده و در آن مسير گام برداريم؛ چون از نظر تکويني تنها قدرت مطلق او بوده و آگاه به مصالح مخلوقي است که خود آفريده ... و بر همين اساس ديگران حق هيچ گونه تحکم و فرمانروايي بر بندگانش را نداشته و اطاعت از غير او محکوم مي باشد، مگر آناني که با اجازه او و در اطاعت از فرامين او جهت اجراي احکام او پا به ميدان بگذارند». (5)
در جهان بيني توحيدي حق حاکميت از آن خدا است و کساني داراي حق حاکميت و اعمال اقتدار شناخته مي شوند که داراي اذن الهي و از طرف خداوند براي تنفيذ و اجراي احکام و قوانين الهي منصوب باشند.
«يک فرد مسلمان که جهان بيني توحيدي را مبناي تفکر خود پذيرفته است، نمي تواند به نتايج و پي آمدهاي آن در شعاع زندگي فردي و اجتماعي بي اعتنا باشد؛ زيرا اثار و لوازم فراوان را در بخش هاي مختلف حيات جمعي نشان مي دهد. بر اساس يک اصل مهم اسلامي «ربوبيت» منحصر به خداوند است، يعني علاوه بر آن که حق تعالي پديد آورنده و خالق موجودات است، ربوبيت آن ها را نيز در دو بخش «تکوين» و «تشريع» به دست دارد و همه مخلوقات را در مسير کمال شايسته آن ها پرورش مي دهد.
ربوبيت تشريعي الهي بر سراسر زندگي و در همه ابعاد حيات انسان موحد سايه مي افکند، از اين رو، نه خود را در هيچ صحنه اي يله و رها مي بيند، و نه تن به فرمان احدي جز خداوند مي دهد. او اعتبار هر قانون و نفوذ هر حکم را نه تنها در ارتباط با رب خود مي سنجد و بدون اين پيوند، نه تنها دليلي براي پيروي و گردن نهادن نمي بيند، بلکه فرمانبري و تسليم را با خطر سقوط در دره شرک در تشريع توأم مي داند». (6)
بر مبناي بينش الهي و جهان بيني توحيدي حق حاکميت و فرمان انحصار به خداوند دارد. حاکم حقيقي در عالم خلقت بر تمام ابعاد آن خداوند مي باشد. براي روشن شدن مطلب و اثبات اين مدعا که در جهان بيني توحيدي حاکميت به خداوند منحصر است، بايد به قرآن کريم مراجعه کرد تا معلوم شود قرآن کريم در اين زمينه چه بياني دارد.

پی نوشت:
1. ر.ک: نظريه سياسي اسلام، ص 232-235.
2. همان، ص 238.
3. مباني فقهي حکومت اسلامي، ج 1، ص 111.
4. ولايت فقيه، رهبري در اسلام، ص 27.
5. مباني سياست در اسلام، ص 29.
6. دين و دو لت در انديشه اسلامي، ص 367.

منبع: پایگاه راسخون

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

«آل الشیخ» به چه کسانی گفته می شود؟

«وهابی» و «سلفی» به چه کسانی گفته می شود؟

آئين وهابيت چيست ؟ و پايه گذار آن كيست؟

آرا و افکار القاعده برگرفته از چه کتبی است و توحید از منظر آنان چیست؟

آمریکا در سوریه به دنبال چیست؟

آيا ساختن و بناء بر قبور از قبيل گنبد و ضريح منع شرعى دارد؟

آيا سوگند به غير خدا جايز است؟

آیا آیه میثاق بر معذور نبودن جاهل در مسائل توحیدی دلالت دارد؟

آیا اجتماع ایمان و شرک ممکن است؟

آیا از انتساب جاهلیت به کفار می توان رفتارهای تعصبی را محکوم به کفر نمود؟

آیا از سیره صحابه دلیلی بر جواز سفر برای زیارت (شد الرحال) وجود دارد؟

آیا از منظر اسلام، کمک گرفتن از کفار جایز است؟

آیا ازآیه يُحَكِّمُوكَ فِيمَاشَجَرَبَيْنَهُمْ می توان به کفرحكام حکم کرد؟

آیا استعمال عدو قریب(دشمن نزدیک) برای مسلمین صحیح است؟

آیا اموات در قبر و برزخ می شنوند؟

آیا اموات سخن ما را می‌شنوند؟

آیا اموات می شنوند؟

آیا انبیاء و اولیاء الهی دارای قدرت خارق العاده (سلطه غیبی) هستند؟

آیا این ادعای وهابیت که «عنوان وهابیت را دشمنان بر ما نهاده اند» صحیح است؟

آیا با اجرای برخی قوانین بشری، کشور اسلامی به دارالکفر تبدیل می‌شود؟

آیا برگزاری جشن میلاد پیامبر گرامی اسلام شرک است؟

آیا بزرگداشت ایام تولد و وفات اولیاء خدا بدعت است؟

آیا بین دعاء و نداء که در موضوع استغاثه مطرح است تفاوتی وجود دارد؟

آیا ترور در فرهنگ اسلامی وجود دارد؟

آیا تقسیم افعال به مقدور انسان و غیر مقدور انسان صحیح است؟

آیا تنها معیار در تعریف عبادت خضوع و خشوع است؟

آیا توسل به اولیای الهی شرک است؟

آیا توسل به اولیای الهی، همچون عمل مشرکین، مصداق آیه ی سوم سوره زمر است؟

آیا توسل به پیامبر و اولیاء الهی شرک است؟

آیا توسل مسلمانان مانند فعل مشرکین جاهلیت شرک می باشد؟

آیا تکفیر مسلمانان با مبانی قرآن و سنت سازگاری دارد؟

آیا تکفیر نکردن کافر سبب کفر می شود؟

آیا جریانی تندرو و افراطی تر از داعش نیز وجود دارد؟

آیا جشن میلاد پیامبر بدعت و حرام است؟

آیا جهل حواریون به قدرت خداوند دلیل بر معذور بودن جاهل در مسائل توحیدی است؟

آیا حیات برزخی وجود دارد؟ دیدگاه وهابیت در این زمینه چیست؟

آیا خشونت و جنایت وهابیت علیه مسلمین اقدامی اسلامی است؟

آیا داعش علیه اسرائیل نیز عملیات نظامی انجام می دهد؟

آیا در خواست از اولیاء الهی پس از مرگ آنها جایز است؟

آیا در سیره پیامبر خدا دلیلی بر استعانت از کفار در جنگ وجود دارد؟

آیا در سیره ی اهل بیت(علیهم السلام) توسل انجام شده است؟

آیا در مفهوم و مصداق عدو قریب و بعید انحراف ایجاد شده است؟

آیا در منابع اهل سنت، روایتی نسبت به جواز توسل وجود دارد؟

آیا در منابع دینی واژه "سلف" که مورد ادعای سلفی هاست، وجود دارد؟

آیا دلایلی برای همراهی ابن تیمیه و اهل حدیث با حاکم فاجر وجود دارد؟

آیا دلیلی بر زیارت قبور توسط زنان وجود دارد؟

آیا رسول خدا حیات برزخی داشته و با این دنیا در ارتباط هستند؟

آیا رسول خدا در زمان حیاتش به پیامبران گذشته متوسل شدند؟

آیا رسیدن حجت (بلوغ حجت) به تنهایی کفایت در اتمام حجت می کند؟

آیا رفتن بانوان به زیارت قبور دارای اشکال است؟

آیا روایات نبوی بر معذور بودن جاهل دلالت می کند؟

آیا روایتی دال بر معذور بودن جاهل در غیر مسائل توحید و شرک وجود دارد؟

آیا روش سلف در تبیین صفات خبریه موافق دیدگاه وهابیت است؟

آیا ساختار قومی و قبیله ای جامعه افغانستان علاقه ای به حضور طالبان دارد؟

آیا شیعیان رو به قبر امامان خود نماز می خوانند؟

آیا صحابه بعد از رحلت پیامبر، به ایشان توسل کرده اند؟

آیا صحابه به غیر خدا قسم خورده اند؟

آیا طبق نظر محمد بن عبد الوهاب، احمد بن حنبل مشرک بود؟

آیا طلب شفاعت از اولیاء خدا شرک است؟

آیا علمای اهل سنت در رابطه با مراسم جشن میلاد، با نظر ابن تیمیه مخالفند؟

آیا علمای اهل سنت، توسل به صالحین برای رسیدن به حوائج را جایز می دانند؟

آیا علمای هم عصر ابن تیمیه با افکار او مخالف بودند؟

آیا فهم وهابیت از توحید ربوبی و الوهی با فهم بقیه مسلمین فرق دارد؟

آیا قرآن، استعانت از کفار را از نتایج دوستی با آنها می‌داند؟

آیا قران عنوان جاهلیت را به مسلمانان نیز نسبت داده است؟

آیا محمد ابن عبدالوهاب، مسلمانان قبل از زمان خود را کافر می دانست؟

آیا محمد بن عبد الوهاب کسی را تکفیر معین کرده است؟

آیا محمد بن عبدالوهاب دارای اثر علمی بوده است؟

آیا مرکز دولت داعش به شمال افغانستان و آسیای مرکزی منتقل می‌شود؟

آیا مسلمانان برای غیر خدا نذر می کنند؟

آیا نام گذاری اشخاص به عبد النبی و یا عبد الحسین و امثال آن اشکال دارد؟

آیا نامگذاری فرزندان به عبدالنبی و عبدالرسول شرک محسوب می شود؟

آیا نذر بر قبور اولیاء مانند عمل مشرکان است؟

آیا نذر برای اموات، مانند نذر مشرکان است؟

آیا هر استعانتی از کفار به معنای موالات داشتن به ایشان است؟

آیا همکاری با کفار ناقض رکن عبودیت است؟

آیا وهابیت در مورد خداوند قائل به تشبیه و تجسیم هستند؟

آیا وهابیت قائل به اجتهاد هستند؟ دیدگاه آن ها نسبت به اجتهاد چیست؟

آیا وهابیت مسأله مجاز و حقیقت را در آیات قرآن قبول دارند؟

آیا کفر به طاغوت، مقدمه ایمان به خدا است؟

آیا گریه و عزاداری برای امام حسین (عليه السلام) بدعت است؟

آیا گسترش دین اسلام با شمشیر بوده است؟

آیات قرآنی دال بر معذور بودن جاهل در امور دینی چیست؟

آیادلیل شرک مشرکین عصرپیامبر،تنها درعبادت و پرستش غیرخدابود؟

آیاقوانین وضع شده دربلاد اسلامی مخالفت با«إِنِ الْحُكْمُ إِلاَّ لِلَّه‏»است؟

ابن تیمیه با اشعری ها چگونه برخورد می کرد؟

ابن تیمیه را در حوزه هستی شناسی چگونه می بینید؟

احکام مترتب بر دار الاسلام و دار الکفر چیست؟

اختلافات داعش و القاعده چیست؟

اخوان المسلمین یکی از گرو ه های نسل دوم سلفیان، دارای چه ویژگی های بودند؟

ادله استحباب زیارت قبور پاکان چیست؟

ادله ای از قران و سنت نام ببرید که نشان دهد عمل شرط ایمان نیست؟

ادله جواز بوسیدن ضریح معصومین و امامزاده ها چیست؟

ادله جواز توسل به انبیاء و اولیاء صالح چیست؟

ادله جواز توسل به اوليای الهي چیست؟

ارتداد چیست و چه عواملی موجب ارتداد می شود؟

ارکان بدعت چیست؟

از ادعاهای محمد بن عبدالوهاب عدم ادعای اجتهاد است، تناقض این ادعا در چیست؟

از باورهای «اهل حدیث و حنابله» که ریشه ی فکری سلفی ها هستند توضیح دهید؟

از تناقضات محمد بن عبدالوهاب پذیرش اجتهاد دیگران است توضیح آن چیست؟

از تناقضات محمدبن عبدالوهاب مدعای جواز استغاثه به مخلوق است. تناقض آن در چیست؟

از دیدگاه تکفیری ها، «انصار طاغوت» به چه کسانی گفته می شود؟

از نظر اسلام اگر فردی کفر کافری را اعلام نکند خودش مرتکب کفر می گردد؟

از نظر تکفیری ها علم غیب از مصادیق طاغوت است انحراف این اندیشه در چیست؟

استناد تکفیری ها به «قاعده لا ضرر»دچار چه انحرافی است؟

اشتباهات تکفیری ها در فهم معنای دموکراسی شامل چه مواردی است؟

اشکالات مبانی فکری وهابیت از نظر حسن بن فرحان المالکی چیست؟

اشکالات وهابیت در تعریف عبادت چیست؟

اصطلاح «دشمن نزدیک و دشمن دور» چه نقشی در رفتار سلفی های مسلح دارد.

اصل در بر خورد با کفار و مشرکین صلح است یا قتال؟

اقدامات فتنه برانگیر بربهاری و یاران او علیه مذاهب اسلامی چه بوده است؟

اقسام طاغوت از دیدگاه سلفیه تکفیری چیست؟

اقسام همکاری با کفار از دیدگاه اسلام به چند صورت است؟

القاعده پس از بروز امواج بیداری اسلامی از چه فرصتهایی بهره برد؟

انتقادات احناف نسبت به وهابی ها چیست؟

انتقادات تند علمای اهل سنت نسبت به ابن تیمیه شامل چه مواردی است؟

انحراف وهابیت در تعریف «نواقض الاسلام» چیست؟

انحراف وهابیت در شرک پنداشتن استغاثه به ارواح انبیاء و اولیاء چیست؟

انحراف وهابیت در فهم توحید عبادت چیست؟

اندیشه سیاسی سلفی ها در زمینه های اجتماعی چیست؟

اندیشه های سیدقطب چه تاثیراتی بر جریان های فکری معاصر داشته است؟

بربهاری از کهن ترین تئوریسین های وهابیت که بوده است؟

برخورد رسول گرامی اسلام با مظاهر جاهلیّت چگونه بوده است؟

برخی از اختلاف میان دیوبندیه و وهابیت چیست؟

برخی از ادله انحصار توحید حاکمیت خدا را بیان کنید؟

برخی از فتاوای وهابیت که نشان ازعدم تعمق آنان از اسلام است را بیان کنید؟

برخی از نتايج و آثار توحيد در حاکميت چیست؟

بررسی واژه رب در لغت و اصطلاح را بیان کنید؟

بنیادگرائی و گونه های آن را بیان فرمائید؟

بنیادگرائی چیست و از چه پیشینه ای برخوردار است؟

تاریخچه مختصر عقاید سلفی چیست؟

تترس چیست و چرا داعش به بهانه آن اقدام به بمب گذاری می کند؟

تعریف ایمان و کفر از دیدگاه علماء اهل سنت و شیعه چیست؟

تعریف وهابیت از عبادت و اشکالات وارد بر آن چیست؟

تفاوت «قتال فی سبیل الله» با قتال فی سبیل طاغوت» در چیست؟

تفاوت توحید ربوبی و توحید الوهی در چیست؟

تفاوت دیدگاه سلفیه و اهل سنت در موضوع اجتهاد و تقلیدچیست؟

تفاوت مشرکین جاهلیت با مسلمانان

توحید الوهی در قران به چه مفهومی استعمال شده است؟

توحید در حاکمیت چیست؟

توحید و شرک از دیدگاه وهابیت چگونه است؟

تکفیر چه پیامدهایی در پی دارد؟

تکفیری ها در معنای «یَکفُر بالطّاغوت» دچار چه انحرافی شده اند؟

تکفیری ها در تفسیر آیه افحم الجاهلیه دچار چه انحرافی شده اند؟

تکفیری ها در معنای «اِجْتَنِبُوا اَلطّاغُوت» دچار چه انحرافی شده اند؟

جریان «اخوان التوحید» چه گروهی بودند و چه عملکردی داشتند؟

جریان «سلفیه درباری» چه جریانی است؟

جریان تکفیری «حدادیه» چیست و بر چه کسانی اطلاق می شود؟

جهاد به مفهوم نظامی در اسلام چه شرائطی دارد؟

حاکمان طاغوتی از منظر سلفیان تکفیری چه کسانی هستند؟

حکم انواع استغاثه و صورت های آن چگونه است؟

خطرات تفکر افراطی وهابیت برای جهان اسلام چیست؟

خطرات تفکر افراطی وهابیت برای جهان اسلام چیست؟

در نظر تکفیری ها، تقلید از چه جایگاهی برخوردار است؟

دعا در قران دارای چند معنا و چه اقسامی است؟

دلائل عقلی بر جواز برگزاری جشن میلاد نبی اسلام چیست؟

دلائل مخالفت اسلام با ترور چیست؟

دیدگاه تکفیری ها در مورد دموکراسی چیست؟

دیدگاه ابن تیمیه در مورد مسح و تقبیل اماکن متبرکه چیست؟

دیدگاه سلفی های معاصر در مورد عملیات استشهادی چیست؟

دیدگاه سلفیان تکفیری در مورد آیه (فَإِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا فَضَرْبَ الرِّقَابِ) چیست؟

دیدگاه سلفیان جهادی، نسبت به حکومت داعش چیست؟

دیدگاه علما و اندیشمندان اسلام درباره وهابیت و ابن تیمیه چیست؟

دیدگاه علماء درباره استعانت از کفار چیست؟

دیدگاه علمای اهل سنت در جواز نذر چیست؟

دیدگاه علمای اهل سنت در مورد خروج بر حاکم چیست؟

دیدگاه وهابیت درباره تبرک به پیامبر و قبر آن حضرت چیست؟

دیدگاه وهابیت نسبت به مسئله شفاعت چیست؟

دیدگاه وهابیت نسبت به مکاتب فقهی و کلامی اهل سنت چیست؟

دیدگاه وهابیت، نسبت به تقلید اهل سنّت از ائمه اربعه چیست؟

دیدگاه وهابیون نسبت به مسئله تقریب چیست؟

دیدگاه وهایت و تکفیری ها در خصوص «حقیقت و مجاز» چیست؟

دیدگاههای علما را در مورد بدعت بیان کنید؟

رابطه ایمان و اسلام چیست؟

رابطه جهاد و قتال در قرآن چیست؟

رابطه میان سازمان القاعده و داعش چگونه است؟

رمضان البوطی چه دیدگاهی نسبت به وهابیت دارد؟

زمینه های شکل گیری وحدت و ریشه کن شدن تکفیر چیست؟

سازمان القاعده چگونه بوجود آمد؟

سازمان تروریستی «جماعة التوحید والجهاد» چه سازمانی است؟

سلفيه جهادی به چه معناست؟

سلفی ها چه کسانی هستند؟

سلفی‌گری ایرانی چیست؟

سیر تحول حاکمیت نزد اهل سنت در دوران معاصرچگونه رقم خورد؟

شباهت میان تکفیری ها با خوارج در مساله هجرت چیست؟

شرایط و موانع خروج بر حاکم چیست؟

طاغوت چیست و دیدگاه سلفیه تکفیری جهادی در این باره چیست؟

عقاید داعش چیست؟

عقیده گروه های تکفیری درباره ولاء و براء چیست؟

علمای وهابی درباری که آنان را جامی یا مدخلی می نامند چه کسانی هستند؟

عوامل موفقیت محمد بن عبدالوهاب در شکل گیری وهابیت چیست؟

فرق عبادت و اطاعت در چیست؟

قاعده اولويت جهاد عليه دشمن نزدیک چیست؟

مانیفست توحش در فقه داعش برگرفته از چه محتوایی است؟

ماهیت و ارکان ایمان از نگاه علمای دیوبند چگونه است؟

مبانی جهاد از منظر القاعده چگونه شکل گرفته است؟

متن نامه توبیخی ذهبی نسبت به ابن تیمیه چه بوده است؟

محمد زاهد کوثری چه نقدهایی بر اندیشه وهابیت دارد؟

مراتب ایمان و کفر را از دیدگاه علماء سلفی بیان کنید؟

مراتب و درجات ایمان چگونه است؟

مراد از آیه «و ما انت بمسمع من القبور» چیست؟

مراد از سلفیه جهادی چه کسانی هستند؟

مصادیق جاهلیت در قران چیست؟

معنا و اقسام کفر چیست و دیدگاه علمای اسلام در تکفیر اهل قبله چیست؟

معنا و معیار ایمان و کفر چیست؟

معنای «من لم یحکم بما انزل الله» از دیدگاه علمای اسلام

معنای سلفیه و سلفی‌گری چیست؟ از چه زمانی پیدا شده است؟

معیار ایمان چیست؟ آیا عمل در ایمان شرط است؟

معیار کفر و کافر از دیدگاه فقهای اهل سنت چیست؟

معیار کفر و کافر از دیدگاه فقهای شیعه و اهل سنت چیست؟

معیار کفر و کافر از دیدگاه فقهای شیعه چیست؟

مفهوم اسلام در قرآن و روایات به چه معنا است؟

مفهوم حاکمیت در اسلام چیست؟

مفهوم سلف در کلمات سلفی های امروزی به چه معناست؟

مفهوم طاغوت و دیدگاه سلفیه تکفیری-جهادی در این باره چیست؟

مفهوم عملیات استشهادی، انتحاری و انغماسی چیست؟

مفهوم و مراحل شرک چیست؟

مقصود از آیاتی که به صراحت شفاعت را نفی می کند؛ چیست؟

ملاک دار الاسلام در نظر سلفیان تکفیری چیست؟

منظور از «انقطاع عمل» بعد از موت چیست؟

منظور از «نکایه و انهاک» و «اداره التوحش» در نگاه تکفیری ها چیست؟

منظور از آیه (وَقَاتِلُوا الْمُشْرِكِينَ كَافَّةً كَمَا يُقَاتِلُونَكُمْ كَافَّةً) چیست؟

منظور از آیه سیف (فَإِذَا انْسَلَخَ الْأَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ...) چیست؟

منظور از توسل چیست؟ و چه جایگاهی در دین دارد؟

منظور از تکفیر مطلق و معین چیست؟

منظور از جاهلیت در ادبیات گروه‏‎های تکفیری چیست؟

منظور از سنت و بدعت در نگاه سلفیه چیست؟

منظور از کفر چیست؟

منهج ابن تیمیه در پذیرش احادیث چگونه است؟

مهم ترین اقدامات سازمان القاعده چه بوده است؟

مهم ترین اندیشه وهابیت و چهار اشتباه اساسی آنان چیست؟

مهمترین اختلاف وهابیت با اهل سنت در چه مسائلی است؟

مهمترین اختلاف گروه های سلفی جهادی با وهابیت در چه موضوعی است؟

موجبات کفر در احادیث نبوی چیست؟

موجبات کفر در قرآن چیست؟

موضع داعش نسبت به اسرائیل چگونه است؟

موضع علمای اهل‌سنت در برابر حرمت سفر برای زیارت قبور چیست؟

موضع قرآن و سیره مسلمین در حفظ آثارو اماکن تاریخی چیست؟

نام اصلی سازمان القاعده چیست و اهداف آن چه بوده است؟

نام گروه های تکفیری در عراق چیست و عملکرد آنان چگونه بوده است؟

نظر سلفیان تکفیری در ارتباط با آیه «فَقَاتلُواْ أَوْليَاء الشَّيْطَان» چیست؟

نظر علماي اهل سنت درباره گريه بر اموات چیست؟

نظر علمای اسلام در جواز کمک خواستن از کفار در جنگ چیست؟

نظر علمای اهل سنت در مورد گروه های تکفیری چیست؟

نظر علمای حنفی در مورد توسل به مقام و جاه انبیاء و اولیاء چیست؟

نظر فقهای مذاهب اربعه در مورد عملیات استشهادی چیست؟

نظر متکلمین و فقهای اهل سنت درباره تکفیر چیست؟

نظرعلمای اهل سنت درباره جشن ولادت پیامبر(صلی الله علیه وآله) چیست؟

نقد دیدگاه وهابیت در معنای صفات خبری خداوند چیست؟

نقد دیدگاه وهابیت در نفی سماع موتی مستند به آیه انک لاتسمع الموتی چیست؟

نقد سلیمان بن عبدالوهابی بر اعتقادات برادرش محمد بن عبدالوهاب چه بوده است؟

نقدهای حسن بن علی السقاف بر افراط گری های وهابیت چیست؟

نقدهای سید احمد زینی دحلان بر اعتقادات وهابیت چیست؟

نقش مدارس مذهبی پاکستان در رشد افراطی‌گری به چه شکل است؟

نقش معبود در مفهوم عبادت به چه شکل است؟

نمونه های تاریخی از چگونگی توسل به انبياء و صالحان را ذکر نمایید؟

نواقض الاسلام از دیدگاه تفکیری ها چیست؟

نگاه مکتب دیوبند به جریان‌های تکفیری چگونه است؟

واژه ی دعا (خواندن) در قرآن به چند معنی استعمال شده است؟

وحدت بین اهل سنت و شیعه به چه معنا است؟

وهابیت چه جنایت هایی در مکه و مدینه مرتکب شدند؟

وهابیت در مخالفت با اهل سنت از چه روشهایی استفاده می کند؟

وهابیت و تکفیری ها از چه روش هایی در تبلیغات خود استفاده می کنند؟

وهابیت چه دیدگاهی درباره یزید بن معاویه دارند؟

پاسخ این ادعای نادرست که اسلام با جنگ و لشکر کشی گسترش یافت چیست؟

پاسخ به اشتباه وهابیت در تفسیر آیه ما انت بمسمع من فی القبور چیست؟

پاسخ به اشکال وهابیت درباره پیامد تاویل صفات خبری در قران چیست؟

پیامدهای فردی، اجتماعی و بین‌المللی خروج بر حاکم اسلامی چیست؟

پیرامون تکفیر و انواع تکفیر و ضوابط آن توضیح دهید؟

چرا استغاثه و درخواست از پیامبر و صالحان منجر به شرک نمی شود؟

چرا خواندن و صدا زدن غیر خدا در کنار خدا شرک نیست؟

چرا درخواست از غیر خدا شرک نیست؟

چرا وهابیون استغاثه و درخواست از پیامبر و صالحان را شرک می دانند؟

چند مورد از توسل در سیره انبیا از دیدگاه اهل‌سنت، بیان کنید؟

چه ادله ای بر جواز توسل وجود دارد؟

چه اشکالاتی بر دیدگاه تفکیری ها نسبت به آیه من لم یحکم بما انزل الله وجود دارد؟

چه اشکالاتی بر روایات معذور نبودن جاهل وجود دارد؟

چه اشکالاتی بر عقیده توحید سلفیه درباری وارد است؟

چه اطلاعاتی در مورد جریانهای تکفیری موجود در عراق موجود است؟

چه اطلاعاتی در مورد جریانهای تکفیری موجود در لبنان موجود است؟

چه شباهتی بین وهابیت و خوارج وجود دارد؟

چه كساني جذب گروه‌های تکفیری مي‌شوند؟

چه نقد هایی بر ادله وهابیت بر عدم جواز استغاثه وجود دارد؟

چه نقدهایی بر دیدگاه تکفیری ها بر تکفیر یاری کنندگان طواغیت وجود دارد؟

چه نقدهایی بر سلفیه بر عدم وجود مجاز در قران وجود دارد؟

چه چیزی مجوز خروج گروه های تکفیری بر علیه حاکم مسلمان است؟

چه کتابهایی در رد وهابیت نگارش شده است ؟

چگونه دعوت محمدبن عبدالوهاب رشد پیدا کرد؟

چگونه رشید رضا پس از برهه ای مخالفت با وهابیت به یکباره از مروجین تفکر وهابیت شد؟

کتابهایی از علمای اهل سنت نام ببرید که در جواز برگزاری جشن میلاد پیامبر اسلام نگارش شده است.

کفر و اقسام کفر را نام ببرید. دیدگاه علمای اسلام در تکفیراهل قبله چیست؟

گروه تکفیری «اجناد القوقاز» در منطقه چچن چه کسانی هستند؟

گروه های تکفیری جهت تحقق مفهوم امت دچار چه انحرافاتی شدند؟

گروه های تکفیری دچار چه انحرافی در فهم مساله جهاد شدند؟

گزیده ای از اعتقادات ابن تیمیه را بیان کنید؟

یکی از شبهات وهابیت در خصوص احتفال را پاسخ دهید.