اطلس > شخصیت ها > ضد تکفیری > شیخ ابوالمحاسن یوسف دجوی

شیخ ابوالمحاسن یوسف دجوی

تاریخ انتشار: ۱۳۹۷/۲/۱۱ تعداد بازدید: 159

شیخ یوسف دجوییوسف بن احمد دجوی خطیب، مفسر، محدث و فقیه مالکی قرن سیزدهم و چهاردم سال 1287 هـ در دِجوَه، از روستاهای استان قَلیُوبیه مصر به دنیا آمد. وی در کودکی به علت آبله بینائی خود را از دست داد، با وجود این همان سنین حافظ قرآن شد. 



یوسف بن احمد دجوی خطیب، مفسر، محدث و فقیه مالکی قرن سیزدهم و چهاردم سال 1287 هـ در دِجوَه، از روستاهای استان قَلیُوبیه مصر به دنیا آمد. وی در کودکی به علت آبله بینائی خود را از دست داد، با وجود این همان سنین حافظ قرآن شد. در سال 1301هـ، زمانی که چهارده ساله بود راهی دانشگاه الازهر شد و در مدت شانزده سال نزد اساتید مشهوری فقه و اصول و قرائت و تفسیر و حدیث را آموخت. مشهورترین استادان مالکی مذهب وی عبارتند از: احمد رفاعی فیّومی، شیخ سلیم بِشری، هارون بن عبدالرزاق بنجاوی و محمد بن سالم طموم؛ همچنین اساتید وی از عالمان شافعی مذهب عبارتند از محمد بحیری و عطیه عدوی که از آنها نیز بهره برده است. بسیاری از شاگردان وی بعدها در جرگه عالمان دینی یا رؤسای محاکم شرعی مصر درآمدند. عالمانی همچون عبدالله عفیفی بک، عبدالوهاب عبدالطیف، محمد احمد عَلیوَه، سعید طیب جزائری، محمد حافظ تجانی و محمد زاهد کوثری از مشهورترین شاگردان او بوده اند[1]. شیخ ابوالمحاسن یوسف دجوی سال 1365هـ قـ از دنیا رفت[2].

برخی از آثار علمی مهم شیخ دجوی عبارتند از:

  1. الجواب المنیف فی الرد علی مدعی التحریف فی الکتاب الشریف، (ردیه ای بر کتاب ویلیام گلدساک، کشیش انگلیسی)
  2. شیوخ الازهر و الزیاده فی الاسلام
  3. صواعق من نار فی الرد علی صاحب المنار (فتوای شیخ دجوی)
  4. هدایه العباد الی طریق الرشاد
  5. توسل و رد شبهات وهابیت

شیخ دجوی در کتاب «توسل و رد شبهات وهابیت» اندیشه های تکفیری وهابیت را رد کرده و بر این باور است که وهابیت جریانی منحرف است که قدمت آن به بیش از دو قرن نمی رسد، این جریان تکفیری با تکیه بر ظواهر برخی آیات و روایات به بهانه مبارزه با شرک و کفر در مقابل همه مسلمانان ایستاده و آنان را به شرک و کفر متهم می کنند.

شیخ یوسف دجوی

در این کتاب موضوعات از قبیل توسل، روح و عمل آن پس از مرگ, توسل از نگاه شوکانی, جواز توسل به پیامبر در زمان حیات، وفات و حتی قبل از تولد حضرت و ههچنین جواز استغاثه به آن حضرت طرح شده است.

شیخ دجوی می گوید: انسان استغاثه کننده و متوسل زمانی کافراست که اعتقاد داشته باشد خلق و ایجاد امور به دست غیر خداوند است. اگر کسی در این امر بر این باور باشد که ایجاد و خلق به دست غیر خداست، کافر شده است. اما اگر به اکتسابی بودن عمل پیامبرخدا صلی الله علیه وآله وسلم ویا اولیاء الهی باور داشته باشد، کافر نشده است[3].

وی در باب جواز توسل به پیامبر در زمان حیات و وفات از کتاب «توسل و رد شبهات» می نویسد: ما پیش از این گفته ایم که ارواح پس از مرگ، فناپذیر نیستند؛ بلکه دارای فهم و درک هستند. ما از رهبر آنان (تکفیر کنندگان)، ابن قیم نقل کردیم که روح پس از جدا شدن از جسم، اعمالی را انجام میدهد که نمی توانسته در این دنیا انجام دهد. این سخن بسیار معقولی است؛ زیرا روح قدرت خود را از اجسام نگرفته تا این توان پس از جدایی از جسم تمام شود؛ بلکه جسم است که حیات و افعال خود را از روح می گیرد پس این خلط که به تعارض عقل و نقل منجر شده و حقایق را واژگون ساخته، از کجا سرچشمه می گیرد[4].

وقتی گفته می شود توسل جستن به انسان زنده جایز است نه مرده، این سخن مردم را بیشتر به شرک آلوده می سازد، زیرا این توهم را ایجاد می کند که انسان زنده کاری می تواند، انجام دهد که مرده از انجام آن ناتوان است؛ در حالی که گفتیم، این کار نه از انسان زنده و نه از مرده سر می زند، بلکه خالق این فعل خداوند است. به هر حال، احتمال غفلت از فاعل حقیقی و توهم اینکه به جز خدا نیز مؤثری در جهان هست، در توسل به زندگان بستر است تا توسل به مردگان.[5]



[2]. توسل و رد شبهات ، شیخ دجوی، ص 40.

[3]. توسل و رد شبهات ، شیخ دجوی

[4]. توسل و رد شبهات ، شیخ دجوی، ص 59 و 60.

[5]. توسل و رد شبهات ، شیخ دجوی، ص 60.

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

شیخ اکرم احمد برکات

شیخ محمد حسن هيتو شافعی

شیخ وهبي سليمان غاوجي حنفی

شیخ محمد عوامه

شیخ احمد محمود کریمه

شيخ علوي امين الخليل

شیخ ابوالمحاسن یوسف دجوی

امام موسی صدر

شیخ یوسف بن سید هاشم رفاعی

شیخ مأمون رحمه سوری

شیخ احمد الطيب

حاج ماموستا حسام الدین مجتهدی

شیخ شوقی ابراهیم علام

مولوی محمد امین صفدر

مولوی محمد عمر سربازی ملازهی

شیخ محمد متولی الشعراوی

شیخ عبدالملک سعدی

شيخ حسين حلمي ايشيق

شمس الدین محمد بن أحمد السفـّاريني حنبلی

آیت الله میرزا محمد حسن شیرازی

شيخ عبد الله أحمد کاظم يوسف

شیخ حيدر محمد كامل حب الله

محمد بن محمد مشهور به ابن الحاج

شیخ داود بغدادی نقشبندی

شیخ احمد الوائلی

مولوی عبدالخیر صمدانی فر

حمد الله جان الداجوی

دکتر شیخ عدنان ابراهیم

شیخ عبدالغنی غنیمی حنفی

آخوند احمد قربان پور

آخوند عبدالصدیق کشمیری

شیخ صالح المغامسی

محمد النوری الحاتمی

الشریف حاتم بن عارف العونی

شیخ یوسف نبهانی

ابوالحسن اشعری

شیخ علی جمعه

محمد امین ابن عابدین

شیخ خالد عبدالوهاب الملا

محمد الهذال العنزی

عثمان بن عبدالعزیز بن منصور

مولوی طارق جمیل

امام الحرمین جوینی

شیخ ماهر حمود

علوی بن احمد حداد

شیخ محمد العربی التبانی

نذیر احمد سلامی

عصام العماد

احمد حمدی صابونی

دکتر صالح الوردانی

عبدالحلیم محمود

شیخ محمود محمد شلتوت

آیت الله ناصر مکارم شیرازی

علامه سید محسن امین

آیت الله نجم الدین طبسی

آیت الله سید کمال حیدری

صائب عبد الحميد

آیت الله جعفر سبحانی

محمد عابد سندی انصاری

محمد المسعری

عثمان بن سند بصری نقشبندی

محمد انور شاه کشمیری

خلیل احمد سهارنپوری

محمد بن علوی المالکی

سمهودی

محمود سعید ممدوح

عمر عبدالله کامل

علی بن عبدالکافی سبکی

رمضان البوطی

حسن سقاف

احمد زینی دحلان

سلیمان بن عبد الوهاب

محمد عبده یمانی

احمد بن محمد بن صدیق حسنی غماری

سید احمد زینی دحلان

شيخ محمد زكي إبراهيم

محمد زاهد الکوثری

حسن فرحان مالکی

عبدالله تلیدی

محمد راتب نابلسی

محمد طاهر کردی

محمد سقاف

عیسی بن مانع حمیری

عبدالله هرری

ابوبکر عدنی بن علی مشهور

عبدالعزيز عرفة السليمانی

حبيب علي جفری

سعید عبداللطیف فودة