اطلس > شخصیت ها > ضد تکفیری > مصر > شیخ ابوالمحاسن یوسف دجوی

شیخ ابوالمحاسن یوسف دجوی

تاریخ انتشار: ۱۳۹۷/۲/۱۱ تعداد بازدید: 239

شیخ یوسف دجوییوسف بن احمد دجوی خطیب، مفسر، محدث و فقیه مالکی قرن سیزدهم و چهاردم سال 1287 هـ در دِجوَه، از روستاهای استان قَلیُوبیه مصر به دنیا آمد. وی در کودکی به علت آبله بینائی خود را از دست داد، با وجود این همان سنین حافظ قرآن شد. 



یوسف بن احمد دجوی خطیب، مفسر، محدث و فقیه مالکی قرن سیزدهم و چهاردم سال 1287 هـ در دِجوَه، از روستاهای استان قَلیُوبیه مصر به دنیا آمد. وی در کودکی به علت آبله بینائی خود را از دست داد، با وجود این همان سنین حافظ قرآن شد. در سال 1301هـ، زمانی که چهارده ساله بود راهی دانشگاه الازهر شد و در مدت شانزده سال نزد اساتید مشهوری فقه و اصول و قرائت و تفسیر و حدیث را آموخت. مشهورترین استادان مالکی مذهب وی عبارتند از: احمد رفاعی فیّومی، شیخ سلیم بِشری، هارون بن عبدالرزاق بنجاوی و محمد بن سالم طموم؛ همچنین اساتید وی از عالمان شافعی مذهب عبارتند از محمد بحیری و عطیه عدوی که از آنها نیز بهره برده است. بسیاری از شاگردان وی بعدها در جرگه عالمان دینی یا رؤسای محاکم شرعی مصر درآمدند. عالمانی همچون عبدالله عفیفی بک، عبدالوهاب عبدالطیف، محمد احمد عَلیوَه، سعید طیب جزائری، محمد حافظ تجانی و محمد زاهد کوثری از مشهورترین شاگردان او بوده اند[1]. شیخ ابوالمحاسن یوسف دجوی سال 1365هـ قـ از دنیا رفت[2].

برخی از آثار علمی مهم شیخ دجوی عبارتند از:

  1. الجواب المنیف فی الرد علی مدعی التحریف فی الکتاب الشریف، (ردیه ای بر کتاب ویلیام گلدساک، کشیش انگلیسی)
  2. شیوخ الازهر و الزیاده فی الاسلام
  3. صواعق من نار فی الرد علی صاحب المنار (فتوای شیخ دجوی)
  4. هدایه العباد الی طریق الرشاد
  5. توسل و رد شبهات وهابیت

شیخ دجوی در کتاب «توسل و رد شبهات وهابیت» اندیشه های تکفیری وهابیت را رد کرده و بر این باور است که وهابیت جریانی منحرف است که قدمت آن به بیش از دو قرن نمی رسد، این جریان تکفیری با تکیه بر ظواهر برخی آیات و روایات به بهانه مبارزه با شرک و کفر در مقابل همه مسلمانان ایستاده و آنان را به شرک و کفر متهم می کنند.

شیخ یوسف دجوی

در این کتاب موضوعات از قبیل توسل، روح و عمل آن پس از مرگ, توسل از نگاه شوکانی, جواز توسل به پیامبر در زمان حیات، وفات و حتی قبل از تولد حضرت و ههچنین جواز استغاثه به آن حضرت طرح شده است.

شیخ دجوی می گوید: انسان استغاثه کننده و متوسل زمانی کافراست که اعتقاد داشته باشد خلق و ایجاد امور به دست غیر خداوند است. اگر کسی در این امر بر این باور باشد که ایجاد و خلق به دست غیر خداست، کافر شده است. اما اگر به اکتسابی بودن عمل پیامبرخدا صلی الله علیه وآله وسلم ویا اولیاء الهی باور داشته باشد، کافر نشده است[3].

وی در باب جواز توسل به پیامبر در زمان حیات و وفات از کتاب «توسل و رد شبهات» می نویسد: ما پیش از این گفته ایم که ارواح پس از مرگ، فناپذیر نیستند؛ بلکه دارای فهم و درک هستند. ما از رهبر آنان (تکفیر کنندگان)، ابن قیم نقل کردیم که روح پس از جدا شدن از جسم، اعمالی را انجام میدهد که نمی توانسته در این دنیا انجام دهد. این سخن بسیار معقولی است؛ زیرا روح قدرت خود را از اجسام نگرفته تا این توان پس از جدایی از جسم تمام شود؛ بلکه جسم است که حیات و افعال خود را از روح می گیرد پس این خلط که به تعارض عقل و نقل منجر شده و حقایق را واژگون ساخته، از کجا سرچشمه می گیرد[4].

وقتی گفته می شود توسل جستن به انسان زنده جایز است نه مرده، این سخن مردم را بیشتر به شرک آلوده می سازد، زیرا این توهم را ایجاد می کند که انسان زنده کاری می تواند، انجام دهد که مرده از انجام آن ناتوان است؛ در حالی که گفتیم، این کار نه از انسان زنده و نه از مرده سر می زند، بلکه خالق این فعل خداوند است. به هر حال، احتمال غفلت از فاعل حقیقی و توهم اینکه به جز خدا نیز مؤثری در جهان هست، در توسل به زندگان بستر است تا توسل به مردگان.[5]



[2]. توسل و رد شبهات ، شیخ دجوی، ص 40.

[3]. توسل و رد شبهات ، شیخ دجوی

[4]. توسل و رد شبهات ، شیخ دجوی، ص 59 و 60.

[5]. توسل و رد شبهات ، شیخ دجوی، ص 60.

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

شيخ محمد ابراهیم الکتانی المصری

شیخ محمد حسین ذهبی مصری

شيخ محمد مختار جمعه مصری

شیخ حسن عبدالطیف الشافعی المصری

شیخ حسنین محمد مخلوف المالکی المصری

دكتر احمد راسم النفيس المصري

شيخ أسامه محمود الأزهري

شیخ احمد محمود کریمه

شيخ علوي امين الخليل

شیخ ابوالمحاسن یوسف دجوی

شیخ احمد الطيب

شیخ شوقی ابراهیم علام

شیخ محمد متولی الشعراوی

محمد بن محمد مشهور به ابن الحاج

شیخ علی جمعه

دکتر صالح الوردانی

عبدالحلیم محمود