مقالات > القاعده: زمینه ساز استقرار پایگاه های نظامی آمریکا و ناتو در آفریقا

القاعده: زمینه ساز استقرار پایگاه های نظامی آمریکا و ناتو در آفریقا

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۱۰/۲۵ تعداد بازدید: 162

کشورهای غربی و کشورهای شمال آفریقا در‌ خصوص‌ توانایی های‌ القاعده در مغرب اسـلامی مـبالغه می‌کنند. القاعده در مـغرب اسلامی در واقع همان گروه "جماعت سلفی دعوت و کشتار الجزایر" است.



کشورهای غربی و کشورهای شمال آفریقا در‌ خصوص‌ توانایی های‌ القاعده در مغرب اسـلامی مـبالغه می‌کنند. القاعده در مـغرب اسلامی در واقع همان گروه "جماعت سلفی دعوت و کشتار الجزایر" است که دو سال قبل زمانی که درماندگی و ناتوانی ایـن گروه در‌ الجزایر آن در سراشیی‌ نابودی قرار داده بود برای ترمیم روحیه طرفداران خود و جلب حـمایت مادی و معنوی مردم مـسلمان جـهان، و سوءاستفاده از عواطف اسلام گرایانه مردم شمال آفریقا، خود را تشکیلات مغرب اسلامی شبکه جهانی القاعده اعلام و آزادسازی اندلس و شمال آفریقا را از لوث کفار هدف خود بیان کرد و با این نحو تبلیغات، چهره خود را موجه ساخت. کارنامه دو سال گذشته این گروه وهـابی تکفیری نشان داد که‌ سیاست‌ کشتار حداکثری و انتقام جویی بی رحمانه نه تنها عواطف مسلمانان منطقه و جهان را جذب نکرد بلکه عملکرد آنها ضربه بزرگی به اسلام گرایی در منطقه بود. نداشتن پایگاه مردمی موجب شد که‌ ایـن‌ گروه در شمال آفریقا نتواند کوچکترین ضربه کاری به منافع غرب و یا مراکز نظامی دولت های منطقه وارد سازد. اما در عوض غرب توانست با بزرگ‌ نمایی خطر این‌ گروه‌ مسلح، قراردادهای تسلیحاتی کلانی را به دولت های منطقه تـحمیل نموده و بدنبال پایگاه دایمی در منطقه باشد. سیاست های مدبرانه عبد العزیز بوتفلیقه از یکسو و عملکرد غیرانسانی گروه‌های وهابی تکفیری در قتل و‌ عام‌های‌ ددمنشانه‌ که منجر به کشتار بیش‌ از‌ دویست‌ هزار نفر در الجزایر شد از سوی دیگر زمـینه انزواو اضمحلال گروه‌ های مسلح وهابی تکفیری را در الجزایر فراهم ساخت و این‌ کشور‌ که معروف به کشور یک میلیون شهید راه مبارزه‌ با‌ استعمار است، اولین کشور آفریقایی قربانی تروریزم وهابی تکفیری بودکه در حال حاضر مـسیر آشتی ملی و سازندگی را به‌ خوبی‌ طی‌ می‌ کند.

مقدمه

مغرب اسلامی از دیدگاه طرفداران القاعده منطقه ای است که تمام کشورهای مسلمان شمال و غرب آفریقا بویژه کل کشورهای عضو اتحادیه مغرب عربی (الجزایر، مغرب، تونس، لیبی، موریتانی، مراکش) و حتی جنوب اسپانیا (اندلس) را پوشش می دهد. آنها بطور آگاهانه این نام را بجای نام رایج "مغرب عربی" برگزیده اند زیرا حتی در منطقه مغرب عربی نیز 40 درصد مردم غیرعرب (آمازیغ بربر) و یا مستعرب هستند.

 

هفت سال پس از آغاز جنگ امریکا و متحدانش با تروریسم جهانی و هزینه بیشتر ازهفتصد میلیار دلار، کارشناسان بر این باورند که آمریکا هنوز در ابتدای راه قرار دارد والقاعده تشکیلات خود را در سراسر جهان به ویژه در آسیای غربی، خلیج فارس و مغرب عربی مستحکم و قدرتمندتر می کند.

 

آمریکا که در تمامی نقاط حساس و استراتژیک دنیا پایگاههای نظامی دایمی دارد اما در قاره آفریقا هنوز فاقد چنین پایگاهی با مشخصات پایگاه نظامی دایمی است. ترس از القاعده و یا بهانه حضور تروریست ها، آمریکا را بر آن داشته تا بطور جدی به دنبال ایجاد پایگاههای دایمی در قاره آفریقا باشد.[1]

 

سومالی، جیبوتی، سنگال، چاد و مناطق ساحلی غرب مغرب، الجزیره، تونس، موریتانی، نیجر، نیجریه، مالی و مورتانی مناطق تحت پوشش اطلاعاتی و رهگیری پایگاههای موقت آمریکا است.

 

آمریکا و ناتو علاوه بر داشتن تسهیلات نظامی در منطقه شمال آفریقا و پایگاه درشهر الجبر التار انگلیس در تنگه جبل الطارق و گشت زنی های دریایی منظم در آبهای ساحلی مغرب، درصدد برپایی یک پایگاه نظامی دایمی در منطقه صحرای آفریقا (با نام آفریکوم) است. همکاری های ناتو با سه کشور منطقه طی سال گذشته مسیحی با انجام رزمایش نیروهای آمریکایی در صحرای بزرگ الجزایر در چارچوب "برنامه حمایت ازتلاش های مبارزه با تروریسم در ساحل آفریقا" و رزمایش دریایی دیگری در سواحل غرب مغرب و رزمایش ضدتروریستی متشکل از نیروهای اف بی ای و نیروهای مغربی درشهر طانطان و حاشیه صحرا نمود بیشتری پیدا کرد.

 

آمریکا و ناتو در نظر دارند یکی از پایگاههای مبارزه جهانی با تروریسم را در منطقه مثلث صحرا ایجاد کنند. پادشاهی مغرب از ابتدای استقلال متحد مورد اعتماد آمریکا بوده و آمریکا تامین کننده اصلی سلاح ارتش مغرب است و از سال 1945 تاکنون درشهر قنیطره (Kanitra) پادگان نظامی چندمنظوره داشته است. [2]

 

پس از چند دهه روابط شکننده میان الجزایر انقلابی و آمریکا، از 11 سپتامبر آمریکاییان همواره از الجزایر بعنوان یک متحد در چارچوب سیاست های جهانی مقابله باتروریسم یاد می کنند. الجزایر بزرگترین قربانی تروریسم در منطقه مغرب اسلامی/عربی است. مغرب، تونس، موریتانی، نیجر، سنگال و مالی نیز از عملیات تروریستی مصون نبوده است.

 

شهروندان مغربی (مراکشی) سابقه وسیعی در همکاری و عضویت با القاعده و همچنین سابقه عضویت در سازمانهای اطلاعاتی غرب برای نفوذ در تشکیلات القاعده دارند. نیمی از عوامل اصلی در انفجارهای مادرید، مغربی تبار بودند و در حوادث خونین و جنایتکارانه انتحاری در عراق نیز نزدیک به 60 انتحاری مغربی شرکت داشته اند.

 

تشکیلات القاعده مغرب اسلامی

در سالهای 1970 تا 1980 گرایشات و تمایل در افکار عمومی در کل مغرب عربی به سوی اخوان المسلمین و مبارزات اسلامی شدت گرفت. در مراکش"جنبش الشبیبة الإسلامیة"به رهبری عبد الکریم مطیع و در تونس جنبش "الجماعة الإسلامیة" در سال 1969، و در الجزائر جنبش "الإخوان المسلمین" به رهبری محفوظ نحناح شکل گرفت. سپس از درون این جنبش ها حرکات تندرو سلفی جهادی در دهه های 1990شکل گرفت.

 

دو جریان "الإخوان و الجزأرۀ"به تندروی کشیده شدند و گروه اسلامی به رهبریمصطفی بویعلی، در سال 1979 اقدام به تهاجمات مسلحانه علیه نیروهای نظامی درالجزایر نمود.

 

بویعلی در 3 فوریه 1987، به قتل رسید. جوانان سرخورده از این جریانات توسطبعضی از فقهای میانه رو جذب شدند و سال 1989"الجبهۀ الإسلامیۀ للانقاذ"(جبههنجات اسلامی)به رهبری عباس مدنی و علی بن حاج تشکیل گردید اما ترس دولت ازنفوذ تندروهای سلفی جهادی در درون این گروه نظامیان را وادار به واکنش نمود. اشغال افغانستان توسط شوروی حادثه دیگری بود که مسلمانان انقلابی و جهادی را بهفکر تشکیلات نظامی انداخت. کمک های مالی عربستان به افراد داوطلب برای عزیمت بهافغانستان در وسوسه بسیاری از جوانان منطقه مغرب عربی برای عزیمت به افغانستان نقش داشت. [3]

 

هنگامی که شوروی از افغانستان خارج شد حدود بیست هزار رزمنده متعلق به 25کشور اسلامی و عربی در افغانستان حضور داشتند آنها مغرور از پیروزی بر ابرقدرت شوروی به کشورهای خود بازگشتند و خطری برای دولتهای خود شدند.

 

در سال 1991، در الجزایر انتخابات آزادانه برگزار شد و در کمال ناباوری جبهه نجات اسلامی با کسب 188 کرسی از 430 کرسی پیروز انتخابات شد. ترس از نفوذ عرب افغانها و سلفی های جهادی در صف جبهه نجات باعث شد که رئیس جمهور "بن جدید" در سال 1992 پارلمان را منحل نماید و ارتش قدرت را بدست گرفت. تعدادی از طرفداران افراطی جبهه نجات نیز گروههای مسلح، "حرکة الجهاد الإسلامی الجزائر"، سازمان "الضبط المسلمین" و گروه "الباقون علی العهد" را تشکیل دادند دسته های مسلح مذکور در دو گروه عمده زیر معرفی می شدند:[4]

 

1- "الجیش الإسلامی للإنقاذ" به رهبری مدنی مزراق و عبد القادر شبوطی و محمدسعید مخلوفی.

2- "الجماعة الإسلامیة المسلحة"به رهبری أبو عبد الرحمن أمین تشکیلات اصلی جنگ مسلحانه بودند که هزاران نفر را بی رحمانه بقتل رساندند.

 

در سال 1992 بین رهبران اصلی گروههای مسلح (آقای شبوطی و ملیانی)، اتحادی بوجود آمد  شدت خشونتهای آنها به حدی بود که علمای مذهبی مانند بلحاج و عباس مدنی خود را از این گروه های خشونت گرا و کشتارگر مبرا نمودند و کشتار و حشیانه علیه افراد شهروند را که از سوی گروههای مسلح صورت می گرفت، محکوم نمودند.

 

ملیانی که خود یک عرب افغان بود سال 1992 اعدام شد، رهبری حرکت را محمد علال و سپس عبد الحق العیایدۀ از افراطیون سلفی بدست گرفتند. بعد از اعدام وی سید احمد مراد ملقب به جعفر الأفغانی رهبری را بدست گرفت. که بسیاری از روشنفکران و روزنامه نگاران و دانشگاهیان توسط این گروه بی رحمانه به قتل رسیدند. بعد از قتل وی در سال 1994 رهبری را جمال زیتونی به عهده گرفت که فتوای قتل زنان و کودکان و علمای مخالف فکر جهادی سلفی (مانند شیخ محمد السعید محمد بو سلیمانی و عبدالرزاق رجام و عبد الوهاب العمارۀ)را صادر نمود. [5]

 

در دوره رهبری زیتونی 117 امام جماعت کشته و 30 مسجد مورد تهاجم و آتش سوزی قرار گرفت. سپس در رأس گروه "الجماعة الإسلامیة المسلحة" فردی بنام عنتر الزوابری قرار گرفت. پس از انتخابات و استقبال عمومی از ریاست جمهوری سیاستمدار کهنه کار "بوتفلیقه"[6] و فراخوان وی برای آشتی ملی، گروه های مسلح دچار تزلزل شدند. از درون گروه مذکور "الجماعة السلفیة للدعوة و القتال" ظهور پیدا کرد، که امروزه بنام القاعده در مغرب اسلامی نامیده می شود. این گروه به رهبری مصعب عبد الودود روز 24 ژانویه 2007 اطاعت و تبعیت کامل خود را از اسامه بن لادن اعلام نمود.

 

این تشکیلات عموماً از ستیزه جویان الجزایری تشکیل شده است که قبلا با نام "الجماعة السلفیة للدعوة و القتال الجزائریه" شهرت داشت. ابو مصعب سوری در خاطرات 70 صفحه ای خود شرح مفصلی از اقدامات تروریستی گروههای الجزایری دارد و از جمله چنین نوشته است:

 

"سال 1997 مجددا به افغانستان برگشتیم و دوباره جمع ما جمع شد. اما مجاهدین عرب در خصوص الجزایر اختلاف سلیقه  داشتند و من خلاصه ای از تحولات الجزایر در دو قرن گذشته را شرح دادم. در انقلاب الجزایر علما و رزمندگان اسلام گرا نقش داشتند. اما هواری بومدین که در سال 1963 قدرت را بدست گرفت، ایده قوم گرایی عربی و افکار نزدیک به سوسیالیستی/کمونیستی داشت. نقشی به اسلام و علما نداد، تنها کار خوبی که کرد برای تعریب(عربی سازی) معلم هایی را از مصر و عربستان دعوت کرده، در میان آنها طلاب و علمای دینی بودند که اساس فکر اخوان المسلیمن و فکر سلفی را درالجزایر رواج دادند.

 

در اوایل دهه 70 میلادی الشیخ (مصطفی بویعلی) از حکومت شاذلی خواستار بازگشت به اسلام شد؛ اما دولت توجهی نکرد، الشیخ (بویعلی) اعلام جهاد داد و جنبش (حرکه الدوله الإسلامیه) را تاسیس نمود، با قتل وی نهضت اسلامی فروکش کرد. اما بااشغال افغانستان از سال 1986-1991 صدها نفر از رزمندگان صحوة اسلامی الجزایری با کمک عربستان به افغانستان اعزام شدند. جنبش اسلامی الجزایر تا سال1989 نفوذ خود را به تمام طبقات گسترش داد. دولت قول داد انتخابات برگزار کند. طبیعی بود که جبه اسلام گرا که 7 گروه عمده بودند پیروز می شدند؛ اما ارتش کودتا کرد و مجاهدین نیز جنگ مسلحانه را برگزیدند. در این زمان ما مجاهدین الجزایری در افغانستان احساس کردیم که باید به وظیفه خود عمل کنیم؛به الجزایر بازگشتیم تاعلیه دولت بجنگیم. قاری سعید رهبری این گروه را بر عهده داشت، که از پیشاور به الجزایر بازگشت. بخشی از جبهه عباس مدنی از جنگ کناره گرفت؛ اما الشیوخ (محمدالسعید و عبد القادر شبوطی و عبد الرزاق رجام و سعید مخلوفی) تاسیس (جیش الإسلامی إنقاذ) به رهبری مدنی مرزاق براساس فکر جهادی سلفی و مخالفت با حکومت دمکراسی را بنیان گذاشتند. بسیاری از رهبران جبهه، از جمله قاری سعید به قتل رسیدند". [7]

 

عبد المالک درودکال "أبو مصعب عبد الودود" هدف تشکیلات جدید را آزادسازیت مام کشورهای مغرب عربی/اسلامی و اندلس از لوث کفار اعلام نمود. اما باید در نظرداشت که ائتلاف این گروه با القاعده دقیقا زمانی بود که این گروه در نهایت ضعف قرار گرفته و پایگاه مردمی خود را از دست داده بود. لذا با این کار این گروه مسلح قصد بزرگنمایی و جلب نظر و کسب مشروعیت از سوی سلفی های جهانی اسلام را داشت. عمار سیفی معاون او در تشکیلات است که از سوی دولت الجزایر به جرم ربودن 32 جهانگرد به زندان ابد محکوم است. مختار بلمختار مسئول عملیات در منطقۀ صحرای بزرگ و مرزهای مالی و نیجر است. تعداد جنگجویان این تشکل بین 300 و 800 الجزایری و تعداد نامشخصی موریتانیایی، لیبیایی، مراکشی، تونسی، مالی و نیجری در70 دسته مجزا از ستیزه جویان را تشکیل می دهند. در این راستا سه گروه ستیزه جوی سلفی بنامهای گروه رزمندگان لیبیه و گروه سلفی دعوت و کشتار الجزایری و جمعیت پیکارگر اسلامی مغربی در تشکیلات جدید ادغام شدند که متشکل از یک شورای مرکزی 16 نفره به رهبری ابو مصعب عبد الودود و چند تبعه مغربی و تونسی است. ابو البرا مراکشی یکی از افراد رهبری این گروه است و تعدادی از تروریستهای فراری از عراق نیز به آنها پیوسته اند. [8]

 

تعدای از عملیات آنها عبارتند از:[9]

-11 اوریل 2007:هجوم به ساختمان دولت و مقر پلیس الجزایر که 30 کشته و 220مجروح از شهروندان الجزایری بر جای گذاشت.

-5 سپتامبر 2007:عملیات انتحاری در میان شهروندانی که منتظر ورود رئیس جمهور عبد العزیز بوتفلیقۀ به شهر باتنه بودند، 22 نفر از مردم عادی کشته و 100 نفرمجروح شدند.

-11 سپتامبر 2007:هجوم به منطقۀ الأخضریه در ولایت "البویرۀ" 10 نفر کشته.

-11 دسامبر 2007:هجوم به الجزیره 67 کشته که عموما زنان و کودکان بودند.

-22 فوریه 2008:ربودن دو جهانگرد اتریشی در جنوب تونس.

-ژانویه 2009:ربودن چهار جهانگرد انگلیسی در مالی.

-23 ژوئن 2009:ربودن یک آمریکایی بنام کریستوفر لاغت در پایتخت موریتانی(نواکشوط)[10]

حوزه مغرب عربی و مدیترانه یکی از حوزه های پنجگانه اصلی فعالیت القاعده

 

کشورهای ساحل اروپایی و ساحل آفریقای مدیترانه در سال های اخیر مشاورات و هماهنگی های متعدد قضایی و مرزی و امنیتی برای تبادل اطلاعات در مورد القاعده وتروریسم داشته اند. این حوزه شامل 11 دولت اروپایی و شمال آفریقا (آلمان، فرانسه، بریتانیا، هلند، بلژیک، ایتالیا، اسپانیا، الجزایر، تونس، مصر، اردن، مراکش و لیبی) می شود. در این حوزه دسته های مجزا و مستقل متعددی وجود دارد که در سال های اخیربا ایمیل و اینترنت توانسته اند ارتباط نزدیکی باهم برقرار نمایند.

 

در ابتدا عبدالکریم المجاطی، مغز متفکر انفجارهای کازابلانکا (دار البیضا) رهبری این حوزه و نظارت بر گروه های زیرزمینی ترکیه و مادرید را بر عهده داشت.

 

در این حوزه 11 گروه جهادی وجود داشتند که با یکدیگر رابطه بسیار نزدیکی دارند و در تمام کشورهای فوق الذکر شعبه فعال دارند. اما در بسیاری از موارد ارتباط تشکیلاتی ندارند مانند گروه توحید و جهاد مصر که مستقل عمل نموده است. این گروه ها و دسته ها هم اکنون فقط با نام القاعده مغرب اسلامی بیانیه صادر می کنند عبارتند از:

-"جماعت سلفی دعوت و کشتار (CPSG) الجزایر" همانطور که گفته شد این گروه در سال 1998 توسط حسن خطاب از عرب افغان های الجزایری تاسیس شد که چندین سال با ارتش الجزایر در نبرد بودند. "ابو مصعب عبد الودود" سومین فردی است که پس از "حسن خطاب" موسس گروه و جانشینش "نبیل صحراوی" مشهور به "ابوابراهیم مصطفی" (در اگوست 2006 ترور شد) از سوی  القاعده به سمت فرماندهی گروه منصوب شد. این گروه جنایات زیادی را در الجزایر مرتکب شده و حوزه فعالیت هایش درمنطقه کوهستانی شمال الجزایر و مرزهای الجزایر با مالی، نیجر، مغرب و مورتانی نیز مشهود است. منطقه جیجل، غلیزان، الدفلی و کوه های سدات در غرب الجزایر پایگاه تدارکاتی این گروه است. در شهرهای اصلی نیجر، مالی، مورتانی، تونس و مغرب نیز اظهار وجود کرده اند. دولتهای مراکش و الجزایر در چند سال گذشته چندین خانه تیمی این گروه را کشف نموده اند. در سال 1385 یک گروه در شهر تطوان مغرب کشف شد و مشخص شد که از این شهر 50 نفر در عملیات های انتحاری در عراق شرکت داشته اند. [11]

 

جمهوری مالی

مالی یکی از فقیرترین کشورهای آفریقایی است شاخه هایی از گروه سلفی دعوت و کشتار در مورتانی -مالی-مغرب- نیجر- چاد و سودان فعال هستند. فاغارا یکی از افراد طوارق و جنگ سالار ضدحکومتی دارای 7350 سرباز است. طوراق یک اقلیت200 هزار نفری ساکن مالی است. رهبران این گروه خود را شریک القاعده نمی داند؛ اما ربودن توریستهای آلمانی در سال 2003 در منطقه آنها اتفاق افتاد؛ غربی ها معتقدند که شبکه القاعده در بلاد بربر یک تشکیل نظامی خطرناک برای منطقه است، ارتش آمریکا یک گروه ورزیده را به شهرهای تمبکتو-کاو-باماکو- و مناطق صحرا اعزام نمودهاست تا آموزش های لازم را به نیروهای دولتی بدهند. برخلاف ادعاهای غرب، در دو سال گذشته عملیات موفقی از سوی القاعده علیه منافع غرب در این منطقه گزارش نشده است.

پادشاهی مغرب(مراکش)

در سرزمین پهناور مغرب نیز گروه های سلفی جهادی فعال هستند و بنابر ادعای رسانه های گروهی مراکش تاکنون شبکه های زیادی از آنها متلاشی شده است.

-"جناح سلفیه الجهادیه" مغرب، رهبر معنوی این گروه "شیخ محمد الفیزازی" است که پس از انفجارهای مراکش به 20 سال زندان محکوم شد. در کازابلانکا 11 نفر که همگی به شهرک فقیرنشین کاروان تعلق داشتند به چند هتل و یک مرکزیهودی حمله کردند.

- جماعت اسلامی توحید و جهاد مغرب به رهبری ابوجهاد.

- "سازمان صراط المستقیم"مغرب به رهبری"میلودی زکریا".

- "جماعت هجرت و تکفیر"مغرب(مراکش)به رهبری"داوود مخملی".

- "جماعت اسلامی جنگجویان" مراکش که توسط عبد الکریم المجاطی تاسیس شد اخیرا سازمان مبارزه با تروریسم مغرب، "محمد الکربوزی" - پناهنده ناراضی مغربی (مراکش) در لندن- را به عنوان رهبر جدید این سازمان متهم ساخت؛ اما وی به شدت این اتهام را رد کرده است. بیشتر از 700 نفر در ارتباط با هواداری از القاعده در زندان قنیطره، سلا و اسفی بسر می برند و در ماه های اخیر تعداد زیادی از افراد مشکوک به همکاری با القاعده دستگیر شده اند. [12]

سایر کشورهای شمال افریقا نیز درگیر مشکل القاعده هستند.

- گروه توحید و جهاد مصر که مسئول انفجارهای شرم الشیخ و دهب است.

- خلایا الموت طرفداران رزقاوی معدوم در اردن، دهها نفر از وابستگان به القاعده درسه زندان جویده، قفقاز و سواقه اردن بسر می برند که 120 نفر آنها از عناصر خطرناک محسوب می شوند و مسبب چند بار شورش در زندان هستند. عزمی الجیوسی مغز متفکر حمله نافرجام شیمیایی به یک مرکز دولتی جزو آنها است.

- "جماعت اسلامی جنگجویان لیبی، توسط "محمد بن فاضل" تاسیس شد و اکنون رهبری آن به "عبد الله الصادق" سپرده شده است. این گروه در سال 1990 تاسیس شده و هدف آنها سرنگونی دولت معمر قذافی و تشکیل امارت اسلامی لیبی است. انس لیبی، ابو فرج لیبی و همچنین عبد الرحمن الفقیه که از سوی دادگاه مغرب بطور غیابی به اعدام محکوم شده است از افراد این گروه هستند. این گروه نیز برای اعزام نیرو به عراق اقدامات زیادی انجام داده است.

- "جماعت اسلامی جنگجویان تونس"به رهبری"طارق معروفی" بر شعبه های خود دربلژیک و ایتالیا نظارت دارد. معروفی اکنون در بروکسل زندانی است.

- "سازمان سنت و الجماعه تونس" به رهبری "نزار طرابلسی" که او نیز در بروکسل زندانی است. این سازمان بر شعبه های بلژیک و هلند نظارت دارد.

- "جبهه اسلامی تونس" به "رهبری علی بن طاهر" که اکنون در تونس زندانی است. این  دو گروه چند عملیات نظامی علیه نظامیان تونس انجام دادند.

- "سازمان انصار شریعت" در لندن به رهبری "ابو حمزه مصری".

- سازمان "المهاجرون" به رهبری "عمر بکری محمد".

- سازمان القاعده در موریتانی تشکیلات القاعده در مثلث معروف به افغانستان که درمنطقه صحرایی موریتانی و الجزایر قرار دارد تشکیلات قدرتمندی دارد که بخش عمده آنها سال گذشته دستگیر و در زندان بسر می برند. در واقع، این تشکیلات همگی امروزه با نام القاعده در مغرب اسلامی فعالیت می کنند.[13]

 

آمریکا در این منطقه پایگاههایی برای ردیابی تحرکات القاعده برپا نموده است.

 

حوزه هند و پاکستان، حوزه منطقه آسیای مرکزی، حوزه خاورمیانه و خلیج فارس، حوزه جنوب شرق آسیا نیز از مناطق دارای تشکیلات قوی القاعده است.[14]

 

حوزه خلیج فارس شامل عربستان، یمن، کویت، عراق، اردن، ترکیه و لبنان. در ابتدا "عبد الرحیم الناشری" از سوی القاعده به سمت فرماندهی این حوزه منصوب شد اما پس از دستگیری وی -در امارات- توسط AIC (سپتامبر 2002)، "سالم طالب سنانالحارثی" مشهور به "ابو علی" رهبری حوزه را بر عهده گرفت. ابو علی در نوامبر 2003 باموشک هواپیماهای بی سرنشین آمریکایی موسوم به "پریدیتور" در یمن به قتل رسید و "محمد حمدی الاهدل" جایگزین وی گردیده بود، نیز در درگیری در خانیه تیمی درعربستان به همراه فرزندش کشته شد. وی در انفجارهای کازابلانکا، مادرید و ترکیه دست داشته است و عضو اصلی شبکه "ساماندهی داوطلبان اروپایی جهاد در عراق" بوده است. وی همچنین بر حوزه غرب عربی و مدیترانه نظارت داشته و با انفجارهای کازابلانکا (16 مه 2002) و مادرید (مارس 2004) مرتبط بوده است. المجاطی در پی تعقیب و گریز با نیروهای امنیتی عربستان به همراه 14 تن از همرزمانش (اوریل 2005) به قتل رسید. حوزه ای که المجاطی فرماندهی آن را بر عهده داشت؛ با داشتن 3 گردان رزمی و زیرشاخه های آن، یکی از بزرگترین واحدهای عملیاتی است و دامنه انکل منطقه خلیج فارس به ویژه عربستان، یمن و کویت را دربر می گیرد. این حوزه بربعضی از شبکه های محلی نظارت دارد:

 

- "انصار القاعده در جزیره العرب"، عنوانی است که هسته ای سعودی القاعده بر خودگذاشته اند. رهبر این گروه "یوسف العییری" بود که در ژوییه 2002 به قتل رسید. "عبد العزیز عیسی المقرن" مشهور به "ابو هاجر" - جایگزین وی- نیز کمی پس از وی کشته شد. پس از ابو هاجر، "سعود بن حمود العتیبی" رهبر انصار القاعد شد. این سازمان در حمله انتحاری به ناو آمریکایی "کول" و نفتکش فرانسوی "لمبورگ" در سواحل یمن (اکتبر 2000 و 2002) دست داشته است. سعود العتیبی درعملیات اخیر نیروهای امنیتی عربستان به قتل رسید. القاعده تقریبا در تمامی کشورهای خاورمیانه و خلیج فارس تشکیلات سری دارد.

- القاعده در سومالی نیز بسیار فعال است و از چند نفر از جمله شیخ حسن اویس به عنوان رابطین القاعده نام برده می شود.

 

سابقه تشکیلات بین المللی القاعده

 

دفتر "مکتب الخدمۀ" که هدف آن مسلح نمودن و آموزش و پشتیبانی و تجهیز مجاهدین مسلمان برای جنگ با شوروی سابق بود با کمک آمریکا، پاکستان، عربستان و سازمان های خیریه اسلامی عربی توسعه و به یک نیروی تشکیلاتی پیچیده تبدیل شد که از نظر فکری، سنی سلفی جهادی و به عبارتی وهابی سیاسی محسوب می شود که از درون وهابیت سنتی و محافظه کار سر برآورده است.

 

بدنبال اشغال افغانستان توسط اتحاد شوروی، مسلمانان جنگجو از سراسر خاورمیانه داوطلب جهاد در افغانستان شدند. دکتر عبد اللّه عزام رهبر روحی عرب افغانها و یا القاعده (متولد فلسطین شهر جنین) در سال 1982 به افغانستان رفت و دفتر خدمت رسانی بیت انصار را در سال 1984 در پیشاور تاسیس کرد. اما در سال 1989  در اثر انفجار یک بمب کشته شد که تحلیلگران آن را به تسویه حساب درورن گروهی عرب افغانها تعبیر نمودند؛ کما اینکه در مورد قتل مسعود سمبل مجاهدین نیز این اقدام تکرار شد القاعده از نام پادگان نظامی این گروه بنام "قاعدۀ الجهاد" (پایگاه نبرد مقدس) گرفته شد. بیشتر اعضا ابتدا این سازمان را "جبهه بین المللی جهاد علیه یهودیان و صلیبیان" می نامیدند. در سال 1998، ایمن ظواهری سازمان جهاد اسلامی مصر را با سازمان القاعده ادغام نمود و به شخص دوم این تشکیلات تبدیل شد.[15]

 

در سال 1985 بیت انصار در پیشاور با حمایت ریگان رئیس جمهور وقت آمریکا به مرکز و نقطه وصل مامورین سیا و مجاهدین عرب تبدیل شد و بیست میلیارد دلار برای نابودی امپراتوری شر(شوروی) هزینه شد که بخش اعظم آن در پاکستان صرف تربیت، آموزش و مسلح سازی افرادی که آمریکا آنها را مبارزان راه آزادی می نامید، گردید. پاکستان از قبل کمکهای تسلیحاتی که به مجاهدین می شد به یک زرادخانه منطقه ای تبدیل شد. برژنسکی درس ال 1985 گفته بود مجاهدین فرشتگانی هستند که برای پشتیبانی از آمریکا در نابودی امپراتوری شر فرستاده شده اند.

 

ویلیام کیسی رهبر سیا شخصاً در سال 1986 یکی از مدیران اطلاعات پاکستان را مامور کرد تا داوطلبان نخبه را از کمپ های آموزشی پاکستان شناسایی و برای آموزش به کمپ "پیری" مرکزی سری سیا در ورجینیا و کمپ بروکلین در نیویورک منتقل سازد. در این دو کمپ صدها جوان مصری، پاکستانی، سعودی، یمنی، اردنی، مراکشی و... حتی امریکایی و اروپایی، آموزش های ویژه و حتی آموزش ساخت و استفاده از سلاح های شیمیایی دیدند و بیشتر آنها پس از آموزش به جلال آباد اعزام می شدند.

 

گلبدین حکمتیار از متحدین فعلی طالبان و القاعده نیز ضمن بازدید از این دو کمپ بر آموزش آنها نظارت کرده بود. تام کیروی یک مامور انگلیسی که به مجاهدین آموزش می داده است به ابزرور شماره 13 اوت 2007 می گوید تمام چیزهایی که ما به آنها آموزش دادیم که علیه شهرهای بزرگ شوروی و علیه شهروندان و منافع شوری بکارگیرند هم اکنون آنها علیه خودمان بکار می گیرند.

 

به نوشته شرق الاوسط از سال 1982 تا 1990 بیشتر از 30 هزار داوطلب از 25 کشور دنیا وارد پاکستان شدند و پس از طی دوره های لازم که عموماً افسرانی از اطلاعات پاکستان و آمریکا آنها را هدایت می کرد عازم جبهه می شدند. در این میان، بیت انصار پیشاور و دفتر خدمات رسانی بن لادن نقش واسطه را انجام می داد. این دفتر نقطه اتصال ماموران سیا، اطلاعات پاکستان و مجاهدین بود.

 

در سال 1985، ترکی فیصل رئیس کل اطلاعات عربستان به همراه کمک قابل توجه مالی و لجستیک به پیشاور رفت و ضمن ملاقات با بن لادن کمبودها و نیازمندی های آنها را به مقامات عربستان برای تصویب بودجه کمکی بیشتر گزارش نمود. کمک های عربستان در دو شکل مختلف بود: کمک های دولتی و کمک ها به مدارس و سازمان های مذهبی وهابی.

 

بنظر ماموران سیا در آن دوره بهترین دوستان آمریکا سلفی هستند و نه ناسیونالیستها و ملی گراهای مذهبی؛ زیرا سلفی ها با تمام وجود اعتقاد به نابودی کمونیسم دارند. اما ملی گراها فقط می خواهند کشورشان را از سلطه کمونیسم برهانند و بعد از آن ماموریت خود را خاتمه یافته می دانند. این نوع بینش، سلفی ها و آمریکایی ها را به قوی ترین متحدین تبدیل کرد. موسسات مالی و تجاری بن لادن بزرگترین سودهای تاریخ خود را در دهه 80 میلادی بدلیل حمایت کاخ سفید بدست آورد. بن لادن حتی شریک تجاری بوش پدر و پسر بود.[16]

 

رابین کوک وزیر کابینه انگلیس طی مصاحبه ای به گاردین می گوید غرب بایداعتراف کند که مقصر است و در جنایت القاعده سهیم است. دشمنی با بلوک شرق ما راکور کرده بود. فقط به کوتاه مدت فکر کرده بودیم.[17]

 

برژینسکی می گوید برای ما مهم آزادسازی اروپایی شرقی و فروپاشی شوروی بود. باطالبان و القاعده نیز سر فرصت می شد معامله کرد. "میلت بیردن" رئیس سازمان سیا در پاکستان (بین سالهای 1986 تا 1989) به مجله نیویورکر 24 ژانویه 2000 گفته است: "بله ما که می دانستیم که برای بن لادن ماهانه بطور متوسط 25 تا 20 میلیون دلارپول از خلیج فارس می رسید او به پول ما نیاز نداشت؛ اما تجهیزات ما برای او کارساز بود. سیا بطور کامل از فعالیتهای KAM و دفتر بیت انصار اگاه بود. "

 

رئیس جمهور پاکستان اخیرا در پاسخ به این اتهام آمریکا و انگلیس که "هر جاعملیات تروریستی انجام می شود سرنخهایی و حلقه وصلی بین ان و پاکستان وجود دارد. از انفجارهای کنیا و تانزانیا تا نیویورک، لندن، مادرید و بمبئی" چنین پاسخ دادهاست:

 

"مشکل به زمانی برمی گردد که بین 20 تا 30 هزار جنگجو برای مبارزه با کمونیسم وارد پاکستان شدند و شبکه پشتیبانی و سازماندهی آنها در پاکستان انجام گرفت و مادر مسلح کردن و پشتیبانی مالی آنها نقش نداشتیم. "ژنرال طلعت مسعود نیز در توجیه وجود سرنخ های تروریستی می گوید: "ما وارث بقایا و تبعات دوره جهاد با شوروی هستیم."[18]

 

پس سهم ما از پیروزی چیست؟ افراد القاعده هنگام خروج شوروی از افغانستان به کشورهای خود بازگشتند و در میان توده های مردم از آنها همچون قهرمان استقبال شد؛ اما دولتمردان هیچ سهمی برای آنها قائل نشدند. در عربستان دولت به درخواستهای اسامه بن لادن برای بکارگیری نیروهایش بجای تفنگداران آمریکا دست رد زد و 450هزار تفنگدار آمریکایی را به سرزمین خود راه داد. غربی ها حاضر نشدند به آنها در آزادسازی کویت نقشی بدهند.

 

آمریکایی ها از این به بعد بجای عبارت مبارزان راه آزادی که بیشتر از 10 سال ان را در رسانه های غربی برای نامیدن جنگجویان افغانستان بکار می بردند عبارت نوساز "عرب افغان" را رایج ساختند. باقی ماندن تفنگداران آمریکایی (پس از آزادسازی کویت) در عربستان ناراحتی گروه بن لادن (عرب افغان) را به همراه داشت. این گروه تهدید کرد که اگر آمریکایی ها از سرزمین وحی بیرون نروند علیه آنها اعلام جنگ خواهد کرد؛ نه دولت عربستان و نه آمریکا هیچگونه اهمیتی برای این تهدیدها قائل نشدند.

 

القاعده علیه دوستان سابق

 

انفجار همزمان سفارت آمریکا در نایروبی و دار السلام تانزانیا در سال 1377 اعلام جنگ رسمی بر ضد آمریکا بود و سپس 11 سپتامبر فاز جدیدی در این مسیر بود که منجر به لشکرکشی آمریکا به افغانستان گردید. حتی وقتی انفجار ظهران 1996 صورت گرفت آمریکایی ها این انفجار را به ایران نسبت دادند و حاضر نبودند بپذیرند که القاعده حاضربه انجام خرابکاری علیه آمریکا است. اما خود سعودی ها از متهم کردن ایران امتناع ورزیدند چون می دانستند متحد آنها گروه بن لادن این عملیات را انجام داده است.[19]

 

کسانی مانند سناتور اورین که از دوستان القاعده بود و کنیسترانو که از سال 1984مسئول پشتیبانی مالی و تدارکاتی برای مجاهدین بود حتی هنگام انفجار سفارتخانه های آمریکا حاضر به قبول این موضوع نبودند که القاعده دشمن آمریکا است. ولی سازمان سیا و اف بی ای یک هفته بعد تائید کردند که انفجار سفارت آمریکا در تانزانیا و کنیاکار القاعده است و القاعده به دشمن آمریکا تبدیل شده است. دو هفته بعد کلینتون دستور حمله موشکی به مقر القاعده در خوست و یک مرکز صنعتی (کارخانه داروسازی!) در خارطوم را صادر نمود. کلینتون برخلاف ریگان و  بوش پدر چندان از طالبان و القاعده خوشش نمی آمد و آنها را نیروهای ارتجاعی می دانست که نمی توانند دوستان خوبیبرای آمریکا باشند.[20]

 

با سقوط آخرین پایگاه القاعده در کوه‌های تورابورای افغانستان (اواخر دسامبر 2001) سازمان، وارد مرحله جدیدی شد عمده ترین ویژگی ان، محافظه کاری و فعالیت کاملا مخفیانه و زیرزمینی است. شرایطی که در واقع تابع روند روزافزون جنگ جهانی علیه تروریسم پس از 11 سپتامبر است. قبایل پشتون در قالب حکومت طالبان، قدرت را بسرعت در افغانستان بدست گرفتند. القاعده با حمایت همه جانبه طالبان که به مدت پنج سال-از سپتامبر 1996 تا دسامبر 2001- به طول انجامید. در توسعه تشکیلاتی خود و نیز ساماندهی "مبارزه بین المللی" توفیق یافت و توانست پایگاه های متعددی را در سرتاسر افغانستان دایر کند.

 

این پایگاه ها شامل 48 مرکز آموزشی و 30 هزار داوطلب بود که 18 هزار تن از انها عضو رسمی القاعده بودند و حقوق ماهانه بین 70 تا 130 دلار دریافت می کردند و به شکل مستمر در پایگاه ها حضور داشتند. ما بقی این نیروها نیز پس از طی دوران آموزشی در پایگاه های القاعده به سازمان های جهادی محلی می پیوستند، ضمن آنکه رابطه خود را با القاعده حفظ کرده بودند.

 

عملیات هایی که القاعده زیر نظر "واحد عملیات های برون مرزی" رهبری "ابوزبیده" و "خالد شیخ محمد" و با حمایت 40 گروه جهادی محلی که پیشتر در افغانستان آموزش دیده بودند، صورت داده 24 کشور جهان را دربرگرفته است.

 

موج اول حملات تروریستی القاعده پس از حوادث 11 سپتامبر 2001 در سه کشور یمن، کنیا و اندونزی صورت گرفت (اکتبر و نوامبر 2002) و موج دوم نیز در دو کشور عربستان و مراکش به وقوع پیوست، موج سوم در عراق و مالزی (اگوست 2003) و موج چهارم در عراق و عربستان (نوامبر 2003) به راه افتاد. پنجمین موج نیز ترکیه، اسپانیا و باز هم عراق (2003) را در برگرفت. تردیدی وجود ندارد که تمامی عملیات های فوق توسط القاعده صورت گرفته است؛ زیرا نگاهی گذرا به سلسله عملیاتی که از زمان انفجارهای نایروبی و دار السلام (اگوست 1998) تا حملات 11 سپتامبر2001 روی داده است، نشان می دهد که ویژگی عمده عملیات القاعده، در همزمانی انفجارها و انتخاب مکان های مملو از جمعیت است.

 

القاعده طی دوره اول فعالیت خود در سیر صعودی از دسته ای محلی به سازمانی جهانی با شبکه پیچیده عنکبوتی و بین قاره ای توفیق یافته است. دوره دوم فعالیت القاعده - که حملات 11 سپتامبر تاکنون را دربر می گیرد دوره ای است که طی آن القاعده به سازمانی فرامنطقه ای با بهره گیری از تاکتیک عملیات انتحاری تبدیل شد. تحولات جدید امنیتی باعث شد که این سازمان جهانی، ساختاری جدید، منعطف، غیرمتمرکز و در عین حال پیچیده پیدا کند. ساختاری که در ان چندین شعبه مستقل و چند ملیتی از رأس سازمان منشعب گردیده و با وجود هم آوایی با اهداف کلی سازمان، ساختاری خوداتکا و مستقل در طراحی و اجرای عملیات تروریستی داشته باشد.[21]

 

واقعیت این است که بن لادن در میان مسلمانان نه تنها در خاورمیانه بلکه حتی دراروپا و آمریکا نیز طرفدارانی دارد و اگر جنایتهای بی رحمانه افراد و گروه های تکفیری (کافر دانستن مخالفان) در عراق نبود شاید طرفداران القاعده به مراتب بیشتر از این نیز می شد. اما باید دید چه عواملی باعث ظهور چنین گروه های افراطی شده است.

افریکوم و پایگاه های آمریکا در جهان

 

مرکز فرماندهی نیروهای آمریکا برای آفریقا به اختصار آفریکام (Africom) نام دارد و فعلاً مقر این مرکز به طور مووقت در اشتوتگارت آلمان قرار دارد. آفریکوم طرح استقرار پایگاه نظامی آمریکا در منطقه آفریقا و بطور مشخص صحرای آفریقا است که مقامات واشنگتن مدتها است به ارزیابی آن مشغول بوده و برپایی آن را برای مبارزه با گروههای تروریستی در منطقه ضروری می دانند. آمریکا علاقه مند است که این پایگاه در یکی از کشورهای شمال غربی آفریقا بویژه مغرب و یا الجزایر برپا شود.

 

برابر گزارش سایت مراکوبورد، ویلیام وارد فرمانده آفریکوم در سفر خردادماه 1385به مراکش ضمن بازدید از کیپدره در حومه شهر تان تان این منطقه را مناسب ترین محل برای استقرار دایمی آفریکوم مورد تائید قرار داد. ژنرال ویلیام وارد تاکنون سه بار به مراکش سفر نموده است. برابر گزارش خبرگزاری و روزنامه صحرای مغربی وی درسفر دسامبر 2009 خود در ملاقات با ژنرال عبد العزیز بنانی فرمانده کل نیروهای مسلح مغرب همکاری های مغرب و آفریکوم را مورد بررسی قرار داد.[22]

 

پایگاه آفریکوم (تان تان) اگر عملی شود 53 کشور عربی بغیر از مصر را تحت پوشش خواهد داشت و تا سال 2011 عملیاتی خواهد شد. هم اکنون پرسنل اسکادران زنبورهای دریا و اسب های قرمز که پشتیبانی ناوگان دریایی، سپاه مارینز و نیروی هوایی را بر عهده دارند در تان تان مستقر شده اند تا ساختارهای اساسی این پایگاه را بنا کنند. ستاد فرماندهی همچنان در اشتوتگارت باقی خواهد ماند و تان تان محل استقرار نیرو و امکانات خواهدبود. مقامات مغربی این اخبار غیررسمی را تایید و یا تکذیب نکرده اند.[23]

 

همکاری نظامی مغرب با آمریکا و ناتو اگرچه بطور عملی از سال 1994 و با تاسیس مجمع گفتگوی مدیترانه ای آغاز شد. اما همکاری نظامی آمریکا و مغرب به سالهای جنگ جهانی دوم برمی گردد که طی آن آمریکا در حمایت از فرانسه و انگلیس علیه آلمان وارد جنگ شد و بدنبال آن پایگاه نظامی را در مغرب (تحت استعمار فرانسه) در نزدیکی شهر قنیطره برپا نموده این پایگاه بعد از جنگ به ظاهر از نظامیان تخلیه شد اما همچنان به ویژه برای نشست و برخاست هواپیماهای نظامی در اختیار آمریکایی هاباقی مانده است.

 

در حقیقت، آمریکا پایگاه آفریکوم را برای همکاری های چندجانبه با ناتو می خواهد. سازمان ناتو که اکنون 26 عضو دارد و مدعی است که تروریسم بین المللی، اشاعه تسلیحات کشتار جمعی و بی ثباتی کشورهای ضعیف، فضای امنیتی جدیدی را به وجود آورده است. بنابراین، چند سالی است که بدنبال ایجاد پایگاه دائمی در آفریقا است؛ کمااینکه آمریکا رسما ایجاد پایگاهی بنام آفریکوم را در منطقه ساحلی شمال و غرب آفریقاپی گیری می کند. آمریکا هنوز در مورد ماهیت این پایگاه به یک ایده نهایی نرسیده است و در اینکه این پایگاه متعلق به ناتو باشد و یا آمریکا و اینکه این پایگاه یک مجموعه گسترده و شامل هوایی، دریایی و زمینی باشد و یا اینکه چند پایگاه و در چند منطقه متفاوت مستقر شود تصمیم گرفته نشده است.[24]

 

روزنامه المساء40[25] از قول ویلیام آدام مکریفن فرمانده نیروهای ویژه ناتو در اروپا وآفریقا برخورد سرد رهبران کشورهای اسلامی با ایجاد پایگاه ناتو را نگران کننده توصیف کرده است.

 

اکنون ماموریت ناتو به حوزه دریای عمان و خلیج فارس نیز کشیده شده است. ناتو در ژوئن 2004 میلادی با هدف ترویج همکاری امنیتی با کشورهای منطقه در نشستی در ترکیه، «ابتکار همکاری استانبول» را آغاز کرد. تاکنون، چهار کشور از شش کشور عضو سازمان همکاری خلیج فارس شامل بحرین، قطر، کویت و امارات عربی متحده به این طرح ابتکاری پیوسته اند. محوریت جدید خاورمیانه باعث شده است که ناتو در جهت گسترش دام نه برنامه خود و در برگرفتن هفت کشور الجزایر، مصر، اسرائیل، اردن، موریتانی، مراکش و تونس حرکت کند.

 

همکاری کشورهای مغرب عربی با ناتو

 

اجتماع مقامات 26 کشور عضو ناتو و کشورهای عربی مدیترانه (مغرب، مصر، تونس، اردن، الجزایر و بعلاوه رژیم صهیونیستی) در تاریخ 7-6 آوریل 2006 در شهر رباط برگزار شد. بدنبال برگزاری این گردهمایی در شهر رباط، دبیر کل ناتو اعلام کرد رژیم صهیونیستی، الجزایر و مغرب موافقت کرده اند برای مقابله با تروریسم به نیروی دریایی ضدتروریسم ناتو در دریای مدیترانه بپیوندند.

 

ناتو گشت زنی های خود در مدیترانه را که تحت عنوان «عملیات تلاش های مؤثر» انجام می شود، اندکی پس از واقعه 11 سپتامبر 2001 شروع کرد و تاکنون نیز نشست های ناتو در این زمینه در کشورهای عضو انجام شده است. الساندرو مینوتو ریزو، معاون دبیر کل ناتو نیز اظهار داشت: تصمیم الجزایر، اسرائیل و مغرب برای شرکت در

 

عملیات گشت زنی ناتو در مدیترانه  به گام های کاربردی برای به تحقق رسیدن نیاز دارد.

 

پس از حادثه 11 سپتامبر همکاری ناتو با کشورهای آفریقایی ساحل مدیترانه رو به افزایش گذاشته است و تاکنون چندین مانور مشترک در منطقه برگزار شده است. مانورهای تابستان 84 بنام دولفین با مشارکت مغرب، الجزایر، تونس و اسرائیل درسواحل یونان و مانور 1385 که در سواحل سنگال  برگزار شد با مشارکت کشورهای مذکور و کشورهای ناتو از ان جمله است.[26]

 

تاکنون 4 سمینار مربوط به تروریسم در شهر رباط برگزار شده که آخرین آن همایش تروریسم اتمی (شهریور 87) بود. همچنین در همایش بین المللی"مبارزه باتروریسم در مغرب عربی و ساحل آفریقا"که در کازابلانکا برگزار شد و الجزایر، لیبی و تونس از مغرب عربی، مالی، نیجر، نیجریه، سنگال و چاد از ساحل آفریقا، فرانسه، انگلیس، دانمارک و پرتغال از اروپا در کنار آمریکا در آن حضور داشتند. مسایل مربوط به چگونگی مبارزه با پدیده تروریسم در منطقه را بررسی کردند. برگزاری این نشست ها یکسال پس از ایجاد "مرکز آفریقایی مطالعات و پژوهش پیرامون تروریسم" و "مرکزمطالعات راهبردی درباره آفریقا" وابسته به وزارت دفاع آمریکا صورت می گیرد. بررسی تجربه الجزایر در مبارزه با تروریسم و نیز طرح آشتی ملی در این کشور بعنوان گرایشی سیاسی برای توقف خشونت و بحران امنیتی، "تهدیدات تروریستی در شمال و غرب آفریقا"و نیز ارایه برنامه های ملی در سطح کشورها برای مقابله با تروریسم از جمله محورهای این نشست ها بود. سازمان سیا و ناتو همچنین از خاک کشورهایی نظیر مغرب برای انتقال و نگهداری تروریستها استفاده می کنند؛ کما اینکه آلمان نیز اعتراف نمود که ماموران اطلاعاتی این کشور با سازمان "سیا" در اقدام غیرقانونی انتقال مظنونین به تروریسم به کشورهای ثالث همکاری اطلاعاتی داشته اند.

 

آمریکا علاوه بر داشتن تسهیلات نظامی در منطقه شمال افریقا درصدد برپایی پایگاه های نظامی در تونس و مغرب است تا در صورت لزوم بتواند در تمام نقاط آفریقا وارد عمل شود.

 

همکاری های ناتو و کشورهای منطقه با انجام رزمایش نیروهای آمریکایی درصحرای بزرگ الجزایر در چارچوب "برنامه حمایت از تلاش های مبارزه با تروریسم درساحل آفریقا" و مانور مشترک در سواحل ایتالیا و سنگال نمود بیشتری پیدا کرد.

 

آمریکا با وجود اینکه قدرتمندترین کشور جهان از نظر میزان و حجم تجهیزات دفاعی و تهاجمی (5 هزار کلاهک هسته ای مستقر شده) است اما در عین حال از روانشناسی ترس برخوردار است و یک اصل ثابت در سیاست خارجی و سیاست نظامی آمریکا توهم توطئه و ترس از دشمن وهمی و یا دشمن واقعی است. امریکا همواره با ایجاد دشمنان فرضی به دنبال اهدافی است که حداقل یکی از آن اهداف بحران زایی و ایجاد جو بدبینی و سوءظن و دامن زدن به مسابقه تسلیحاتی و فروش سلاحهای انبارشده آن کشور است. در همین راستا، آمریکا تاکنون میلیاردها دلار سلاح به کشورهای مختلف فروخته و بهترین بازار فروش این سلاح ها در منطقه خلیج فارس و مغرب عربی است. در اواخر سال 2007 کنگره آمریکا از تصمیم دولت بوش برای فروش 20 میلیارد دلار اسلحه به چند کشور عربی حاشیه خلیج فارسی حمایت نمود.

 

مغرب قرارداد تسلیحاتی به ارزش سه میلیارد دلار با آمریکا برای خرید 16 فروندجنگنده اف 16 و 25 هلی کوپتر 725 سوپربوما و تعدای موشک پیشرفته ضدهوایی در بهمن 1387 امضا نمود و عربستان نیز این قرارداد را تضمین مالی کرد و مغرب بودجه نظامی خود را در چند سال گذشته هر سال 20 تا 30 درصد افزایش داده است. 42 الجزایر رقیب سرسخت مغرب نیز قرارداد هفت میلیارد دلاری برای خرید 80 هواپیمای جنگی میگ 29 و سوخوی 24 و موشک ضدتانک متیس و کارنت وسلاحهای متعارف دیگر با روسیه منعقد نموده است.[27] امارات متحده عربی درخواست خرید 288 موشک پاتریوت باک 3 و 2 و تجهیزات مربوطه آنها به ارزش 9 میلیارددلار، کویت درخواست خرید 80 موشک پاتریوت باک 3 و 2 و تجهیزات مربوطه آنها به ارزش 36,1 میلیارد دلار و عربستان نیز موارد مشابهی را درخواست نموده است. امارات تعدادی هواپیمای میراژ فرانسه و اف 16 امریکایی در اختیار دارد. در حال حاضر تعداد تانک های لوکلر این کشور از ارتش فرانسه نیز بیشتر است. هیچ شکی نیست که پاریس امیدوار است پایگاهی را که در امارات تاسیس می کند قراردادهای بسیار خوبی رابرای فرانسه به ارمغان آورد.[28]

 

منطقه خاورمیانه منطقه تناقض ها، تضادها، بدبینی ها، سوءظن ها و تعارفات است. در همان حالی که کشورهای عربی در زیر یک سقف جلسه وحدت تشکیل می دهند دربیرون جلسه بدنبال مسلح کردن خود هستند. اختلافات عربی - عرب و غیرعرب - غیرعرب همواره بر جهان عرب سایه افکنده است و این سوءتفاهمات زمینه لازم را برای بهره برداری آمریکا و حتی انگلستان و فرانسه از بازار این کشورها فراهم ساخته است.

 

برابر گزارش مرکز پژوهش های بین المللی کندی، آمریکا در حال حاضر 700 تا  800پایگاه زمینی، دریایی، هوایی و جاسوسی در خارچ از آمریکا دارد.

 

بطور مشخص 737 پایگاه در 130 کشور خارجی قرار دارند که تعدادی از آنها اردوگاه و خیمه گاه های موقت هستند. تعداد مراکز و پادگانهای ارتش آمریکا در خاک آن کشور به 6000 می رسد. هم اکنون تعداد یک میلیون و 140 هزار نظامی آمریکایی در این پایگاه ها مستقر هستند.

 

از این تعداد 400 هزار نفر سرباز نیروی زمینی، 310 هزار نفر نیروی دریایی، 130 هزار نفر تفنگدار دریایی و 300 هزار نفر جزء نیروی هوایی هستند که در این پایگاه ها فعالیت دارند.

عدم موفقیت آمریکا به ایجاد پایگاه نظامی دائمی آمریکا (آفریکوم)

 

آمریکا بعد از 11 سپتامبر، به ویژه در چند سال اخیر تلاش کرد تا پایگاهی دائمی در یکی از کشورهای آفریقایی دایر نماید. مغرب، الجزایر، موریتانی، مالی، چاد، زامبیا، اوگاندا و کنیا کاندیداهای مطرح این پایگاه بودند؛ اما آمریکا نتوانست هیچ کشور مهمی را به این امر راضی نماید. بنابر نوشته هفته نام الایام مورخ 8 فوریه 2008 آمریکا بهترین منطقه برای این پایگاه را سواحل منطقه تان تان در سواحل جنوب اغادیر در مغرب می داند و مایل است در این منطقه که اکنون پادگانی هم در آنجا دارد یک پایگاه دائمی همانند پایگاه موجود در کره جنوبی احداث کند. این امر برای مغرب درآمدزا است و بعلاوه مغرب با دادن چنین امتیازی به آمریکا از پشتیبانی بیشتر آمریکا برای حل مشکل صحرا نیز برخوردار خواهد شد. آمریکا و فرانسه بطور صریح از طرح پیشنهادی مغرب برای اعطای خودمختاری به منطقه صحرا و تحت حاکمیت مغرب پشتیبانی نموده اند.[29]

 

دولت آمریکا مبلغ 389 میلیون دلار برای سال 2009 در خصوص هزینه هایآفریکوم تصویب نمود. آمریکا در چند سال اخیر، سالانه 9 میلیارد دلار از طریق وزارت خارجه و آژانس توسعه بین المللی برای مسائل بهداشتی و ترغیب تجارت و اشتغال و سالانه 250 میلیون دلار کمک امنیتی و نظامی در قاره آفریقا هزینه می کند.[30]

 

رایزنی و تلاش های واشنگتن برای اجرای این طرح و کسب موافقت کشورهای منطقه صحرای آفریقا بویژه الجزایر و مغرب در حالی طی این ماه ها شدت یافته که حملات تروریستی در این منطقه و بویژه الجزایر نیز شاهد یک روند رو به جلو ونگران کننده بوده است. بطور رسمی، همه کشورهای عضو اتحادیه مغرب عربی مخالفت خود  را با اعطای پایگاه به آمریکا اعلام داشته اند.

 

گفته می شود جیبوتی نیز موافق احداث پایگاه آفریکوم در سواحل جیبوتی است و قرار است که موافقتنامه این مقر با کشور جیبوتی در شاخ آفریقا نهایی شود. وزیر خارجه جیبوتی محمود علی یوسف نیاز اقتصادی و امنیتی را عامل موافقت جیبوتی با پیشنهادآمریکا عنوان نموده است.

 

پیشتر مرکز فرماندهی نیروهای آمریکا در خاورمیانه و آسیای مرکزی (Centcom) ومرکز فرماندهی منطقه اقیانوس آرام (Pacom) به طور مشترک مسئولیت قاره آفریقا را برعهده داشتند.

 

آمریکا حدود 10 درصد نفت مصرفی خود را از کشورهای آفریقایی مانند نیجریه وارد می کند و همچنین نگران افزایش نفوذ چین در آفریقا است. آمریکا علاوه بر نگرانی از منطقه مغرب غربی همچنین نگران رشد تروریسم در کشورهای بی ثبات آفریقایی درشمال شرق آفریقا بویژه سومالی است و در انجا گروه الشباب را متهم به همکاری با القاعده و وهابیون عربستان می کند. پنتاگون می گوید حد اقل یک سوم از حدود 400 عضو مرکز فرماندهی جدید، دیپلمات ها و کارشناسان کمک های اقتصادی خواهند بود. ناظران نظرات متفاوتی درباره تأسیس افریکام دارند.

 

برخی معتقدند که تأسیس این مرکز فرصتی برای توجه بیشتر و موثرتر آمریکا به قاره آفریقا را بوجود آورده است. اگرچه تاکنون هیچ کشور آفریقایی رسما میزبانی مقرمرکز فرماندهی جدید را به طور نهایی نپذیرفته است اما آمریکا در بسیاری از کشورهای آفریقایی مستشاران نظامی و مراکز یا اردوگاه نظامی دارد؛ از جمله آنها می توان به پایگاه موقت انتبه در اوگاندا و مرکز تان تان در مراکش و مراکزی در امارات متحده عربی و یمن اشاره نمود که بطور موقت به عنوان مسیر ترانزیت و آموزش مورد بهره برداری واقع می شوند اما در مورد انتبه این مرکز موقت که 15 سال قبل فقط برای امدادرسانی به جنوب سودان دایر شده بود تاکنون در آنجا به عنوان مرکز ردیابی و جاسوسی درکل منطقه دریاچه های بزرگ بکار می رود.

 

مغرب از 19 ژانویه 2004 از سوی ناتو به عنوان شریک مهم خارج از پیمان ناتو (Major non-NATO ally) شناخته شده است. این جایگاهی است که تاکنون به کشورهای آرژانتین، مصر، اسرائیل، ژاپن، کره در سال 1998-اردن (1996)، (1996) نیوزلند (2002)، بحرین (2003)، فیلیپین (2003)، تایلند و به کویت، مغرب و پاکستان در سال 2004 اعطاء شده است. پادگان های قنیطره، نجریر در شمال مغرب النواصر نزدیک کازابلانکه، سیدی  سلیمان شمال رباط، بن سلیمان و جمعه سحیم از سال 1953 در اختیار ارتش آمریکا قرار داشته است. پایگاه قنیطره دارای باند فرودگاه مجهزی است که همواره در خدمت نیروی هوایی و زمینی آمریکا در انتقال تجهیزات بسوی خاورماینه مورد استفاده قرارمی گیرد.[31] مغرب همیشه از کمکهای سخاوتمندانه نظامی آمریکا برخوردار بوده و آمریکاعموما سلاحهای قدیمی خود را بطور رایگان به مغرب اعطا می کند.[32]

 

برابر اعلام جاب دی هوب شیفر، دبیر کل ناتو، امارات متحده عربی نیز که در چهارچوب ابتکار همکاری استانبول با ناتو (2004) همکاری می کند بزودی جایگاه شریک خارج در پیمان ناتو خواهد یافت.

 

آمریکایی ها چند سالی است به طور آشکار و به بهانه مبارزه با تروریسم در مثلث صحرا (الجزایر، مغرب،موریتانی) نیرو مستقر کرده اند و در نظر دارند یکی از پایگاه های مبارزه جهانی با تروریسم را در منطقه مثلث صحرا ایجاد کنند و با ادعای مقابله با فعالیت های تروریستی شبکه القاعده به برگزاری مانور مشترک با نیروهای ارتش الجزایر و موریتانی می پردازند و از این طریق قصد دارند جایگاه ویژه ای در این منطقه از خاورمیانه داشته باشند.

 

تعداد 120 هزار نظامی آمریکایی در کشورهای اروپایی، 200 هزار در خاورمیانه، 90 هزار نفر سرباز در خاور دور و بقیه در سایر کشورهای جهان و بخصوص در آفریقا مستقر هستند و تعداد 410 هزار نظامی آمریکا هم اکنون در خارج از آمریکا بسرمی برند.

 

آمریکا بیست پایگاه دایمی نظامی دارد که فرماندهی اروپا - اشتوتگارت منطقه ای درحدود 13 میلیون مایل مربع را در 89 کشور از نروژ تا بالتیک مدیترانه بخشی از خاورمیانه تا کیپ گود هوپ در آفریقای جنوبی را تحت پوشش هوایی دریایی و زمینی دارد. این پایگاه فعلا مسئولیت کل قاره آفریقا را نیز بر عهده دارد.

 

پایگاههای شهر Grafenwoehr آلمان، مقر پشتیبانی دریایی در ناپل، مقر دریایی اسپانیا در تنگه جبل الطارق، پایگاه هوایی ایستگاه سیگونلا ایتالیا ویژه عملیات درمدیترانه است. این پایگاه مرکز استقرار 31000 نظامی و 800 غیرنظامی است، پایگاه هوایی انجرلیک در جنوب ترکیه مختص یگان سی و نهم رزمی هوایی که مدیترانه شرقی را نیز پوشش می دهد.

 

انجام نزدیک به هزار عملیات نظامی طی چند سال گذشته از سوی القاعده نشان می دهد که نیروهای القاعده و طالبان هنوز قادرند دست به عملیات هماهنگ بزنند و نیروهای طالبان پاکستان و افغانستان و عوامل شبکه القاعده به صورت کاملا هماهنگ با تاکتیک جدیدی وارد عرصه نبرد در افغانستان شده اند. آنها روحیه نیروهای چندملیتی را می توانند تخریب کنند و حتی اگر رهبر القاعده نیز به قتل رسد قطعا این به معنی پایان فعالیت های خشونت های القاعده نخواهد بود. آنچه می تواند به انزوای القاعده منجر می شود استراتژی غلط کشتار غیرنظامیان و برخوردهای تکفیری با مخالفانشان است که در نهایت منجر به انزوای آنها در میان مسلمانان و در نهایت افول تدریجی آنها خواهد شد.

 

دیدگاهها در میان اهل سنت خاورمیانه نسبت به افراد القاعده بین هوادار و سمپاتو قهرمان دانستن آنها و جنایتکار و دشمن اسلام خواندن آنها متفاوت است. عدۀمعدودی آنها را قهرمان و عده زیادی آنها را جنایتکارانی می دانند که جنایات ددمنشانه آنها موجب بدبینی به جهان اسلام و اسلام هراسی شده و موج اسلام گرایی واقعی در جهان را با خطر روبرو کرده است.

 

اما به هرحال، عده ای نیز عملکرد غلط غرب را بطور مستقیم عامل اصلی و سرمنشا ظهور آنها دانسته و غرب را مقصر می دانند. آمریکا تلاش نمود در چهارچوب طرح خاورمیانه بزرگ ریشه های اجتماعی را بخشکاند؛ ولی همه شواهد نشان می دهد که آمریکا در این هدف نیز بدلیل سوابق غلط خود ناکام مانده است.

 

پی نوشت:

[1] مجله کارنگی 2008 الجزایر فی عهد بو تفلیقه، رشید تلمسانی

www.carnegieendownment.or

[2] www.hamshahrionline.ir پایگاههای نظامی آمریکا در سراسر جهان

[3] وب سایت روزنامه التجدید، اسناد دولتی آمریکا در مورد مغرب www.altajdid.ma

[4] الجزیره نت

[5] مجله شماره 104 موسسه کارنگی اکتبر 2009-القاعده در مغرب اسلامی خطری برای الجزایر یاتهدید جهانی، جان بیار فیلیو

[6] کتاب«الحرکۀ الاسلامیۀ المسلحۀ فی الجزائر من الانقاذ الی الجماعۀ»کمیل الطویل 1998

[7]  بو تفلیقه در دوره وزارت خارجه خود روابط با ایران را توسعه داد و وساطت و مساعی جمیله ازسوی وی منجر به امضای قرارداد الجزایر 1975 گردید. نگاه کنید به ویژه نامه شرق  الاوسط"الخفایا اتفاق الجزایر اسناد بریتانیا" اوت 2006.ف

[8] مختصر شهادتی علی الجهاد فی الجزایر و خلاصۀ تجاربی الجهادیۀ و مساری مع الصحوۀ الإسلامیۀزهاء ربع قرن من الزمن من الآن (1980-2004 م) موجود در اینترنت

[9] کتاب «القاعده و اخواتها (القاعده و هم پیمانانش)» نوشته کمیل الطویل، ناشر :دارلساقی، بیروت، 2007

[10] مجله شماره 104 موسسه کارنگی اکتبر 2009-ص 51-52

[11] الجزیره نت

[12] مجله شماره 104 موسسه کارنگی اکتبر 2009-همان صص 65-75

[13] کتاب «القاعده و اخواتها (القاعده و هم پیمانانش)» نوشته کمیل الطویل، ناشر:دارالساقی، بیروت، 2007

[14] مجله شماره 104 موسه کارنگی اکتبر 2009-القاعده در مغرب اسلامی خطری برای الجزایر یاتهدید جهانی، صص 109-112

[15] برای اطلاع از جزئیات تشکیلات القاعده در مناطق 4 گانه دیگر جهان به مقاله اینجانب در روزنامه همشهری و همشهری آنلاین مراجعه شود.

[16] شرق الاوسط 29 آوریل 2006

[17] How the CIA created Osama bin Ladan". Green Left Weekly. 2001-09-19.

http://www.greenleft.org.au/2001/465/25199. Retrived 2007-01-09.

[18] Cook, Robin. "The struggle against terrorism cannot be won by military means"

http://www.guardian.co.uk/terrorism/story/0,                       12780,1523838,00.html.

[19] اتحاد الاشتراکی 2007/10/5

[20] کتاب «القاعده و اخواتها (القاعده و هم پیمانانش)» نوشته کمیل الطویل، ناشر:دار الساقی، بیروت، 2007

[21] Gerges, Fawaz A (2005-09-05). The Far Enemy: Why Jihad Went Gblobal. Cambridge University Press. ISBN 0-521-79140-5

[22] روزنامه های النهار المغربیه-صوت الناس-صحرا المغربیه تاریخ 16 می 2006

[23] النهار المغربیه 18 می 2008

http://map.ma/eng/sections/home/abdelaziz_bennani_re/view

[24] وب سایت آفریکوم

[25] www.hespress.ma

[26] وب سایت دانشگاه کلمبیا و هفته نامه مشعل 14 دسامبر 2007 و شماره 18 نوامبر 2008

[27] کتاب مغرب و صحراء، محمد شرقاوی، آکسفورد 2008 همچنین وب سایت www.ups.com

[28] وب سایت لاکهید.

[29] المساء(مغرب)شماره 238 مورخ 25 ژوئن 2007

[30] روزنامه المساء شماره 436 مورخ 2008/02/13

[31] المشعل شماره 18 سال 2008

[32] کتاب نمایشگاه سلاح، نوشته آنتونی سامسون، پاریس 1978 ص 235 تا 367

منبع: پایگاه وهابیت شناسی

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

معرفی مهم ترین گروه های مسلح تحت پشتیبانی ترکیه در شمال سوریه

نقش ایالات متحده امریکا در شکل گیری جریانهای افراطی در جهان اسلام(مطالعه موردی القاعده و داعش)

بررسی پدیده ترور و نفی و محکومیت آن از منظر امام خمینی(ره)

جهاد و تکفیر در جهان اسلام؛گذر از فقه الخلافه به فقه المصلحه

جریان‌شناسی سلفی‌گری هندی و تطبیق مبانی آن با سلفی‌گری وهابی

ملاک و شرایط تکفیر از دید رشید رضا

بازنگری مفاهیم قابل تأمل اندیشه‌های محمد قطب در پرتو سلفی‌گری اعتدالی و اعتزال نوین

نقدی بر تأویل‌ستیزی ابن‌تیمیه

عناصر ظاهرگرایی سلفیه افراطی در تفسیر قرآن

بررسی و نقد آراء وهابیّت در انتساب عنوان شرک به شیعه از منظر قرآن کریم

ابن قيم جوزيه

ابن تیمیه

آل سعود

غزالی و ابن تیمیه

وهابیت شناسی در بیان آیت الله سبحانی (2)

وهابیت شناسی در بیان آیت الله سبحانی (1)

ارزش و جایگاه وحدت از منظر قرآن و سنّت

تفکر تکفیری

راهبردهای ضدتروریسم در ایران: رویکرد فرهنگی

سند «نقشه محرمانه» القاعده در مصر

توسل به اموات

بررسی علل رفتار خشونت آمیز نیروهای اسلامی در پاكستان با تاكید بر طالبانیسم

داعش: پیوند سلفیت تکفیری و بعثی گرایی

تحليل عملكرد گروه هاي تكفيري در تضاد با هويت تمدني مسلمان

تحلیل گفتمانی نقش دستگاه استنباطی گروه های تکفیری بر عملکرد آن ها

بازکاوی روانشناختی کنش گروه‌های سلفی- تکفیری: مطالعه موردی داعش

القاعده، داعش؛ افتراقات و تشابهات

مبانی اعتقادی تروریسم تکفیری

ریشه یابی مؤلفه هاي تأثیرگذار بر گسترش تروریسم در خاورمیانه

روانشناسی تروریسم و تأثیر آن بر گسترش تکفیر

مفهوم‌سازی گفتمان ژئوپلیتیکی تروريسم؛ تصویرسازی ژئوپلیتیکی دولت بوش از خاورمیانه

سنخ شناسی و دگردیسی گروه های تروریستی ادلب

گزارش کتاب «الصارم المسلول علی من انکر التسمیة بعبد النبي و عبدالرسول»

بررسی دلایل حضور گروهک تروریستی- تکفیری داعش در افغانستان بر اساس تئوری دومینوی ویلیام بولیت

تبیین زیرساختار های ایدئولوژیک و ساختاری گروه تکفیری تروریستی داعش

بررسی اندیشه‌های سلفی ـ تکفیری و تفاوت‌های داعش با سایر گروه‌های تروریستی

سلفی کیست و چه می گوید؟چرا سلفی گری بزرگترین خطر پیش روی جهان اسلام است؟

مرحله جدید اختلافات درونی دواعش

اهداف آمریکا و هم‏ پیمانان از ایجاد تا ائتلاف علیه جریان‏هاى تکفیرى

بررسی و تکوین حضور داعش در غرب آسیا؛ مطالعه موردی افغانستان

بررسى مبانى فکرى تکفیر

علل و آینده حضور داعش در آفریقا

چرخش خلافت داعشی؛ از خلافت حقیقی تا خلافت مجازی

تكفير از دیدگاه مذهب شيعه

مکتب تکفیر بر خلاف عقل، نص و صریح قرآن است

نقش داعش در شکل‌گیری معادلات جدید در خاورمیانه

واکاوی ریشه‌های پدیده بنیادگرایی در خاورمیانه؛ مطالعه موردی جهانی شدن

خشم به فرمان خرد، شرع و غریزه: تأملی در خشونت داعش از زاویه‌ای دیگر

آسیب شناسی رشد جریان‌های تکفیری در خاورمیانه

دو متن ماندگار: «هنر جنگ» و «درباره جنگ»

تأملی غیر غربی در افراطی گری و خشونت ورزی به نام دین

خشونت تکفیری‌ها، توحشی چنگیزی در لباس اسلامی است

درنگی در مبانی و آینده‌ خشونت به سبک رادیکالیسم تکفیری

سلفی‌گری افراطی در قفقاز شمالی؛ با تاکید بر مولفه‌های تاریخی، فرهنگی و سیاسی

نئوتروریسم با تأکید بر تروریسم مذهبی

راهبردهای مدیریتی نبی اکرم(ص) در راستای تحکیم وحدت بین اقوام در صدر اسلام

زیارت از دیدگاه احادیث اهل سنت

واکاوی جایگاه تروریسم بنیادگرا در راهبرد خاورمیانه ای غرب

خوارج، اولین گروه تکفیری در جهان اسلام (پیشینه جریان تکفیری خوارج) و پیامدها و نتایج سوء تکفیر و افراطی گری در جهان اسلام

قرآن و همگرایی بین مذاهب اسلامی

تکفیر از نگاه برخی ائمه مذاهب اهل سنت

بررسی ارتداد در مذاهب اسلامی

زیارت قبور از نگاه مذاهب اسلامی

تأثیر اندیشه های سیاسی برنارد لویس در ترویج اسلام هراسی در غرب

آيا استعانت از غير خدا جايز است؟

داعش پس از ناكامي در تأسيس دولت

بررسی زبان شناختی واژه‌ی قرآنی «کفر»

چالش امنیتی تروریسم تکفیری علیه ایران

شبکه سلول هاي تروريستي داعش در آسياي مرکزي

پرسمان؛ آیا تبرک جایز است؟

شناسایی و تأمین منابع مالی داعش

وضعیت فعلی و آینده کشورهای شمال آفریقا (تاکید بر کشورهای مصر، تونس و لیبی)

رفت و برگشت اسلام‌گرایی رادیکال از سوریه به شمال آفریقا

اسلام سیاسی و نقش آن در خاورمیانه

طالبان در عصر داعش: آینده سلفی گری تکفیری در همسایگان شرقی ایران

چرخش خلافت داعشی؛ از خلافت حقیقی تا خلافت مجازی

واقعه 11 سپتامبر ؛ سرآغاز شکل گیری بزرگترین گروههای تروریستی

دلایل و پیامدهای حمایت عربستان از گروه‌های اسلام‌گرای افراطی

آموزه‌ها و آینده داعش

بررسی استناددهی تروریسم تکفیری به سنت نبوی و جهاد اسلامی

توسل در سیره پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله)

توسل و شفاعت از نگاه دیوبندیه

سرچشمه های فکری القاعده

تضاد عقايد احناف با وهابيت درموضوع توسل

مسئله توسل به اموات با نگاهی به آیه 22 سوره مبارکه فاطر

مخالفت دیوبندیان با دعوت محمد بن عبدالوهاب

سماع موتی و رابطه آن با توسل به ارواح اولیای الهی

نگاهی به رشد تکفیری‌ها در تونس

نقدي بر كتاب «التبرك المشروع و التبرك الممنوع»

ردّ نظر وهابیت از سوی اهل‌سنت در حرمت زیارت قبور

نقد و بررسی اندیشه‌های دهلوی

قبیله خشونت

تحقیقی درباره رابطه ذهبی و ابن‌تیمیه

اندیشمندان حنفی و کژ اندیشی های ابن تیمیه

وهابیان و توحید ربوبی

وهابیان و تحریف قرآن کریم

محمد بن عبدالوهاب و مخالفان نجدی معاصر او

وهابیان و توحید در اسما و صفات

شگرد ابن تیمیه در انکار فضائل امام امیرالمؤمنین (علیه السلام)

قبیله بدعت

وهابیت و تحریف میراث‌های علمی

بررسی رابطه عقاید دیوبندیه و وهابیت

قبیله انحراف

علمای شافعی و ابن‌تیمیه

مرز بین تروریسم و جهاد در اسلام

سرچشمه اندیشه وهابیت

القاعده در تانزانیا

عوامل مؤثر در تبلیغ وهابیّت(1)

عوامل مؤثر در تبلیغ وهابیّت(2)

عربستان و وهابیت در آفریقا

پاکستان و «نبرد جهانی علیه تروریسم»

التکفیر و الهجره

نقش وهابیت در کنیا

کفر و تکفیر در قرآن کریم و سوء برداشت از آن

نقش وهابیت در اوگاندا

کویت و وهابیت در آفریقا

القاعده در اوگاندا

نقش وهابیت در تانزانیا

المرابطون؛ نسل جدید القاعده مصر

مفهوم دولت در گفتمان داعش؛ دولت سلفی داعش؛ تحقق ناکام یک نظریه آلترناتیو

مانیفست توحش در فقه داعش

وهابیت و تکفیر شیعه

بدعت

توحید در مذاهب کلامی

ابن تیمیه و اهل بیت

وهابیت و توحید الوهی (عبادی)

وهابیت و سماع موتی

مراتب و متعلقات ایمان

پاسخ به مهم‌ترین شبهات وهابیت (توسل، شفاعت، تبرک، زیارت قبور)

بررسی مبانی فقهی تکفیر

توحید عبادی و شبهات وهابیت

مفهوم و مراحل شرک

وضعیت سیاسی داعش در قاره سیاه

خاستگاه سلفی گری تکفیری

تأویل

سیر تاریخی ظاهرنگری در آیات صفات

معیارهای توسل از دیدگاه وهابیت

تحول گفتمانی و بازتعریف نسل جدید القاعده در سوریه

شکاف‌‌‌های درونی داعش؛ نزاع دو نسل القاعده

وهابیت و توحید ربوبی (2)

وهابیت و توحید ربوبی (1)

تشبیه: مانند کردن خدا به مخلوقات

وهابیت، مکتب تشبیه

تکفیر از دیدگاه ابن تیمیه

حرکت سلفیه

سلفی گری

سلفیه

عربستان در عرصه تبلیغات

آل سعود و عربستان سعودی

بیوگرافی ابن تیمیه

قتل عام حجاج یمنی توسط وهابیان

مخالفت وهابیان با عقاید اهل سنت

بربهاری

همگرايي استراتژيك؛ اتحاد سلفي‌هاي عربستان، هند و مصر

وهابیت و موضع اهل سنت در قبال آن

کارنامه وهابیت؛ دوره تثبیت

تاريخچه فرقه وهابيه و عقايد ايشان

تکفیر

توحید از دیدگاه تشیع و وهابیت

مبانی فکری ابن تیمیه

وهابیت منطق تزویر و تکفیر

حزب التحریر ازبکستان

جنبش شاه ولی­ الله در هند

ترسیم نقشه راه جدید داعش

نقد دیدگاه سلفیه درباره مجاز در قرآن

پيشينه و جايگاه جريان هاي سلفي

تأويل در قرآن و «تأويل قرآن»

سلفيان

ارزش (ضد) امنيتي بنيادگرايي؛ با تأكيد بر نهضت سلفي‌‌‌‌‌ ـ وهابي

اسلام سیاسی و منتقدان آن: اندیشه های قاضی عشماوی پیرامون رادیكالیسم سیاسی

ابن تیمیه که بود و چه کرد

مفهوم شناسی سَلَفیه و سَلَفی­گری

نخستین آشنایی مسلمانان شبه‌قاره هند با اندیشه وهّابیت

جهانى شدن و ظهور هویت بنیادگرا در غرب آسیا

جریانات افراطی و تکفیری در منطقه و راهکارهای مقابله با آنها با توجه به نقش خاورمیانه ای روسیه

القاعده و شاخه‌هاي آن؛ نيروهاي اجاره‌اي و انتحاريون مزدور

کابوس جدید آل‌سعود؛ آنچه همه باید درباره جنبش 15 سپتامبر در عربستان بدانند

آیین وهابی؛ بنیادگرایی یا اصلاح طلبی؟!

مفهوم شناسی سلف، سلفی گری و سلفی

نفی خشونت از منظر قرآن و سنت

بربهاری از کهن ترین تئوریسین های وهابیت

القاعده و تروریسم مذهبی

بنیادگرایی اسلامی داعش- القاعده: تمایزهای ساختاری و ایدئولوژیکی

بنیاد گرایی و سلفیه بازشناسی طیفی از جریان های دینی

جریان شناسی بنیادگرایی در جنبش های اسلامی

چقدر با تروریست‌های دنیا آشنا هستید؟

سازوکار نیروگیری و نحوه عمل جریانهای تکفیری در گفت‌وگو با دکتر فیرحی

روش شناسی پیامبر(ص) در تقویت اتحاد مسلمانان و تعدیل افراط گرایی

تعدیل افراط گرایی دینی؛ براساس روش شناسی ائمّه(ع) در مواجهه با تفکر غالیان

آیندۀ داعش و تفکرات سلفی در خاورمیانه

افغانستان و گروه طالبان

استراتژی انحرافی ابن تیمیه در تفسیر آیات قرآن

گونه‏ شناسی فکری جنبش‏های اسلامی معاصر و پیامدهای سیاسی امنیتی آن در جهان اسلام

جهانى شدن و القاعده

بررسی و ارزیابی تاثیر عرفان در تعدیل قرائت های افراطی از دین

اختلاف میان وهابیون و دیوبندیه

ارزیابی دیدگاه ابن تیمیه در بحث حسن و قبح

زمینه‌های ظهور و گسترش داعش در محیط امنیتی غرب آسیا

تروریسم از منظر بنیادگرایان اسلامی رادیکال و فقه سیاسی شیعه با نگاهی به عملیات استشهادی

داعش چگونه القاعده را زمین‌گیر کرد

القاعده

آیا جامعه عراق پس از جنگ آمریکا، از صوفی گری به جریان سلفی تکفیری تغییر کرد؟

اسلام و تروریسم؛ دو واژه بیگانه

جهاد و مجاهد از نگاهی دیگر

بررسی زمینه های سیاسی اجتماعی شکل گیری طالبان در پاکستان

بررسی اختلاف چهار جریان عمدۀ وهابیت در دهه‌های شصت و هفتاد میلادی در زمینۀ تکفیر

نگاهی به عقبه تکفیر و دیدگاه های آن

احتیاط در تکفیر مسلمان از نظر فقهای احناف

سلفیه درباری

تجاوز نیروهای اتحاد جماهیر شوروی به افغانستان سر برآوردن القاعده

طالبان؛ دین و حکومت

جریان شناسی القاعده

ماهیت دینی ـ سیاسی گروه طالبان

مبانی مذهبی و قومی طالبان

تأثیر تقابل وهابیت سعودی با گفتمان انقلاب اسلامی ایران بر ژئوپلتیک جدید خاورمیانه

توسل و رابطه آن با توحید عبادی

مفهوم عبادت از دیدگاه ابن‌تیمیه

ابزارهای تبلیغی وهابیت در زمان حاضر

بدعت در دین

جنگ در شبه جزيره مروري بر شكل گيري وهابيت در عربستان

سابقه سیاه وهابیت در تخریب آثار اسلامی

تأملی بر ماهیت گروهک تروریستی ریگی

تبار شناسی سلفیه سروری از ابن تیمیه تا سید قطب

مقایسه دیدگاه وهابیت و اخوان المسلمین در زمینه حکومت

داعش یاد آور خاطرات نسل اول وهابیت

ابن تیمیه حنبلی، نظریه پرداز تفکر وهابیت

آشنایی با مکتب سلفیه

سلفیه و تقریب

خاندان آل سعود و عربستان سعودی

القاعده: زمینه ساز استقرار پایگاه های نظامی آمریکا و ناتو در آفریقا

بررسی حدیث «قرن الشیطان» از دیدگاه علمای اهل سنت

طالبان و سپاه صحابه فرزندان وهابیت

پاکستان و بنیادگرایی اسلامی

سپاه صحابه و لشکر جهنگوی نماینده افکار افراطی سلفی‌گری

لشگر جهنگوی

تاریخ وهابیت

وهابیت در آیینه تاریخ

آیا توحید وهابیت مطابق احادیث حضرت خاتم الانبیا است؟

انگلستان و ظهور وهابیت و آل سعود

نظری بر تاریخ وهابیت

سازمان کنفرانس اسلامی و نقش آن در گسترش وهابیت

بررسي متني و سندي روايت شد رحال

نقد تفسیر وهابیون از آیات «من دون الله»

تکاپوی داعش برای بقای سرزمینی

آيا به‌کارگيري زور براي رسيدن به قدرت، گزينه­ اي شکست ­خورده است؟

مشکلات پیش روی عراق پساداعش

تروریسم تکفیری داعش و محور مقاومت ضدصهیونیستی

جنبش اسلامی ترکستان شرقی؛ جهانی تهدید و نگرانی

ایدئولوژی تکفیر؛ سرشت و راهبرد مواجهه با آن

تحلیل کنش های خشونت‌بار داعش از چشم انداز روان شناسی سیاسی‏

کارنامه وهابیت؛ دوره تأسیس

جمعیت اخوان التوحید: شکل گیری و نقش آن در پیشرفت آل سعود

جهاد و نظم بین‌الملل سلفیسم جهادی و تحول معنایی جهاد

کلام سیاسی و حیات سلولی تروریسم تکفیری

نگاهی بر وهابیت

بازخوانی ماجرای جهیمان العتیبی و ظهور اندیشه مهدویت در بطن وهابیت

مبانی جهادگرایی تکفیری در اهل سنت و نقد آن

مباني اعتقادی داعش

مبانی و مفاهیم اسلام سیاسی القاعده

بررسی جریان سلفیت، وهابیت و تکفیر

«داعش» و «القاعده» دو شاخه درخت وهابیت در عربستان

سلفی گرایی جهادی-تکفیری و آینده ثبات سیاسی در منطقه خاورمیانه

اختلافات نظری و اعتقادی وهابیت با مسلمین

گفت‌وگوی مشروح فارس با حجت‌الاسلام مهدی فرمانیان

داعشی‌ها به نام جهاد سر می‌برند/ علت شکل‌گیری گروه‌های تکفیری

نقد استدلال تکفیری ها وداعشی ها براولویت کشتن مسلمانان

جريانهاي جديد وهابيت از ديدگاه دکتر عصام العماد

مروری بر افکار وهابیت و جایگاه آن در جهان باورهای فطرت ستیز

نقد قرآنی مبانی وهابیت در حوزه ی جهاد

نقد و بررسی مبانی جهادگرایی تکفیری ها

جریان شناسی گروه‌های تکفیری جهادی در مصر

توسل، شفاعت، استغاثه؛ رفع نزاع با تبیینی جدید

افترائات وهابیت علیه شیعه

گزارش کتاب «سيف الجبار المسلول على أعداء الأبرار» اثر شاه فضل رسول قادری

تقابل فیزیکی وهابیت با تشیع

بررسی تطبیقی ایده‌ها و رفتارهای خوارج و وهابیت

اندیشه جاهلیت محمد قطب در بوته نقد تشیع، تسنن و عقل

مبانی اعتقادی جریانهای تکفیری و مقایسه ی آن با آرای دیگر مذاهب

گزارشی از کتاب مصباح الأنام و جلاء الظلام

تبرک و استشفا به آثار اولیا

گرایش های فکری سلفیه در جهان امروز

بررسی کتاب تاریخ نجد نوشته حسین بن غنام

تفاوت توسل با استغاثه مشرکین به بت ها

بررسی دیدگاه محمد بن‌عبدالوهاب درباره شرک و مشرک

ارکان سیاسی اندیشه های داعش؛ از امامت تا تکفیر و جهاد

اندیشه تکفیری و راههای علاج آن

کتاب شناسی تکفیر

تکفیر از نگاه بزرگان اهل سنت

سونامی تکفیری در جهان بشری

عقائد تکفیر و نقش مسلمانان

مفهوم شناسی خودکشی یا انتحار

بررسی گفتمان سید قطب و تأثیر آن بر شکل گیری جریان‌های تکفیری مصر

بررسی و نقد منهج قفاری در کتاب اصول مذهب الشیعه

تکفیر تکفیریان خشونت تکفیری، در خدمت استعمار نوین

بررسی و نقد توحید در اندیشه سلفیه وهابی و سلفیه جهادی

وهابیان و برگزاری مراسم جشن وشادی

خشونت، ترور و افراط گرایی در قرآن

جشن و سرور در میلاد پیامبر گرامی از دیدگاه قرآن و سنت

راهبردهای مقابله با تهدیدات نرم جریان‌های تکفیری در جهان

معرفی و بررسی شیوه‌های مقابله با تکفیر در جهان اسلام و آثار آن

اجتهاد از نگاه وهابیون

سنّت پیامبر و تکفیر مسلمانان

شباهتهای فکری خوارج عصر علوی و داعشیهای امروز

رادیکالیسم اسلامی در جنوب شرق آسیا: جماعت اسلامی اندونزی

آسیب شناسی جریان‌های تکفیری و راهکارهای مقابله با آن، از منظر مقام معظم رهبری

احمد بن حنبل و دیدگاه‌های او درباره تکفیر

عوامل ظهور جریان‌های تکفیری در جهان اسلام/ تبارشناسی گروه‌های افراطی

«جریان تکفیری» از نگاه رهبر انقلاب

حدیث منع نشستن و عبادت کردن در مقابر بررسی تطبیقی دیدگاه ابن‌تیمیه و مذاهب اربعه اهل سنت

حرمت تکفیر اهل قبله در کتاب و سنت

روش قرآن در علاج و جلوگیری از پدیده تکفیر

بدعت از منظر وهابیان

مبانی کلامی «القاعده» در تکفیر و کشتار مسلمانان

صحیحین و نفی تکفیر

ریشه های تاریخی و نحوه شکل گیری وهابیت

تکفیر از دیدگاه سید قطب

چه کسی تجددخواهی اسلامی را هدایت می‌کند؟

قرآن کریم و همزیستی مسالمت‌آمیز در جامعه بشری

فقه تکفیر میان برهان شرعی و فقه خودساخته

نقش گروه‌های تکفیری در تغییر نقشه منطقه

علل شکل گیری جریان‌های تکفیری در افغانستان و شبه قاره هند

تکفیر از دیدگاه قرآن

علل شکل گیری تکفیری‌ها از دیدگاه جغرافیای سیاسی

سماع موتی و رابطه آن با توسل به ارواح اولیای الهی

تکفیر

درگذر تکفیر فکری و تکفیر جنایت‌کارانه

خطر تکفیر برای جوامع اسلامی

خطر گروه‌های تکفیری علیه اسلام و مسلمانان

روش های تبلیغی وهابیت

چگونگی پیدایش تکفیر و خارجی‌گری

سلفی‌گری و تکفیر در تونس میان گفتمان النهضة و دیگر گفتمان‌های بومی

عبادت در اندیشه شیعه و وهابیت

جریان‌های تکفیری و خطرهای آن برای امت اسلامی و بشریت و عوامل شکل‌گیری آن

تمدن اسلامی و جریان‌های تکفیری

ارتباط اسلام‌ستیزی با جریان‌های تکفیری

بررسی و نقد دلیل وهابیت بر انقطاع عمل بعد از موت

نقد دیدگاه وهابیت درباره عبادت با نظر به سجده برادران یوسف

جریانات تکفیری بناهای اسلامی (در عراق به عنوان نمونه)

تفاوت میان جنبش‌های انقلابی و جریانات تکفیری و تروریستی

بررسی اقدامات تکفیریون در عراق و سوریه

تکفیر اهل قبله در اندیشه علمای دیوبند

عملکرد وحشیانه ی فرقه ی وهابیت و خاندان آل سعود

راهبرد تکفیری و ضد وحدت عربستان سعودی در عرصه آموزش و رسانه

گزارش کتاب جذور داعش قراءة فی تراث الوهابیة و علماء السعودیة

اقسام ذبح و قربانی و اشتباه وهابیت

معیار توحید شرک از دیدگاه شهید مطهری و سید قطب

هجوم وهابیان به مدینه منوّره

وهابیت و تخریب قبور

سلفیت و جنبه های شبهه آمیز آن در مذاهب اربعه

عبور از «خاورمیانه جدید»

فتنه و هابیت

وهابيت از نگاهي ديگر

پیشینه و کارنامه وهابیت (3)-عقاید و عملکرد

پیشینه و کارنامه وهابیت (2)- شکل گیری وهابیت

پیشینه و کارنامه وهابیت (1)- وهابیت و تفرقه

سفر وهابیت به مصر

سلفیه و جنبش‌های اسلامی ـ دیوبندیه

تضاد عقايد حنفيت با وهابيت3 (توسل)

تضاد عقايد حنفيت با وهابيت5 (وهابيت و موضع اهل‏ سنت در قبال آن)

تضاد عقايد حنفيت با وهابيت 2 (زندگى حقيقى همراه با عمل براى انبيا و اوليا در قبر)

تضاد عقايد حنفيت با وهابيت 4 (علم غيب)

تضاد عقايد حنفيت با وهابیت 6 (وهابیت را بهتر بشناسیم)

مخالفت وهابیان با عقاید اهل سنت

سلفيان

تأويل در قرآن و «تأويل قرآن»

اندیشه سیاسی ابن قیم جوزیه

تکفیر گذشته، حال، آینده

شباهت وهابی ها با خوارج

نقدی برعقاید وهابیت (توسل، شفاعت)

لیست حامیان مالی گروه های تروریستی همسو با القاعده در 31 کشور جهان

توسل، مرگ و شفاعت از دیدگاه تشیع و وهابیت

گزارشی از برخی فتاوای وهابیت

تقابل دیدگاه وهابیت تکفیری در حرمت تکفیر اهل قبله با آیات و روایات

بررسی موانع تکفیر از دیدگاه وهابیت با تأکید بر مانعیت تأویل

حرمت تكفير اهل قبله در انديشه علماى اسلام

فتنه تكفير

تبارشناسی مبانی معرفت شناختی و انسان شناختی اسلام سلفی - تکفیری

جهاد در اندیشه سید قطب

نقش قدرت‌های بین‌المللی در رشد و گسترش جریان‌های تکفیری

موضع انتقادی اندیشه‌وران اهل سنت در برابر جریان‌های تکفیری

نقد و بررسی مهم‌ترین ادله جریاهای تکفیری در تکفیر شیعه

جریان‌شناسی تکفیری در افغانستان

تحلیلی بر هویت جدید تروریست‌های تکفیری در خاورمیانه

بررسی تاریخی جریان‌های تکفیری تروریستی

ارائه مدل تحلیل جامع جریان تکفیری و راهبردهای مقابله با آن

تحلیلی بر رویکرد‌های متناقض به اندیشه‌های سلفی- تکفیری سید قطب

چیستی و چرایی شکل گیری جریان‌های تکفیری

جنایات جریان‌های تکفیری در لبنان

الگوی حکومت در اندیشه جریان سلفی تکفیری

فضای مجازی (سایبری) و شبکه‌های ماهواره‌ای جریان‌های تکفیری

قتل و تکفیر در آیات قرآن (1)

داعش و عملکرد آن برای اهداف غرب و رژیم صهیونیستی

بررسی تطبیقی ایمان و کفر از دیدگاه مذاهب اسلامی و جریان‌های تکفیری

تأثیر افکار ابن‌تیمیه در گسترش جنایت‌های جریان‌های تکفیری

جایگاه علمی و دینی مردم نجد در دوران محمد بن‌عبدالوهاب

زمینه های تاریخی سلفیه

شیوه‌های وهابیت در مخالفت با اهل سنت

اقدامات سلفی‌های تکفیری؛ فرصت‌های به وجود آمده برای جمهوری اسلامی ایران

بررسی زمینه‌های صدور فتاوای تکفیری و پیامدهای آن بر جهان اسلام

تحرک‌پذیری سلفیت جهادی در آسیای غربی و امنیت عمومی جمهوری اسلامی ایران

ادله داعش بر خلافت اسلامی و نقد آن از سوی سلفیان جهادی

جاهلیت در نگاه سلفیه جهادی و اثرات سوء آن بر جهان اسلام

بررسی تطبیقی دیدگاه فقهای فریقین درباره حرمت تکفیر مسلمانان

موانع تکفیر با تأکید بر مسئله جهل از دیدگاه ابن‌تیمیه

نقد و بررسی تکفیر از دیدگاه سلفی وهابی و سلفی جهادی

سلفیه جهادی در شبه جزیره؛ بررسی رویکرد و عملکرد القاعده شبه جزیره

تکفیر در روایات نبوی (4)

تکفیر در روایات نبوی (3)

برررسی شخصیت و نظرات شیخ عبدالعزیز بن باز مفتی سابق سعودی

ابوبكر بغدادی

جریان شناسی اختلافات طالبان بر سر رهبری

تکفیر در روایات نبوی (1)

تکفیر در روایات نبوی (2)

جریان شناسی گروهک تروریستی انصارالاسلام

تأملاتی درباره بیانیه اخیر شبکه تروریستی القاعده علیه داعش

تکفیر در آیات و روایات

شخصیت شناسی ابوبكر بغدادی

داعش، القاعده؛ فرزند در مقابل پدرخوانده /بازخوانی روند شکل گیری القاعده در عراق و انشعاب درون سازمانی

جریان شناسی وهابیت مصری

زادگاه فکری اندیشه تکفیری در جامعه اسلامی

رویکرد دوگانه غرب در مواجهه با تروریسم؛ داعش سیاه، داعش سفید

خیانت های خلافت داعش به جامعه اسلامی

سلفى‏گرى در تونس و آينده پيش رو

بررسی پیشینه ورود تروریسم تکفیری به کشور (بخش نخست)

بررسی پیشینه ورود تروریسم تکفیری به کشور (بخش دوم)

تحليلى بر هويت جديد تروريست‏هاى تكفيرى در خاورميانه ...

استراتژی «گرگ‌های تنها»؛ این بار در افغانستان

الگوی سازمانی القاعده و داعش

جهادی‌های جدید کیستند؟

نگاهی اجمالی به منهج درسی مدارس ابتدایی داعش

نگاهی کوتاه به جریان رسانه‏ ای گروه داعش

زمینه‏ های گفتمانی تعامل داعش در قبال اسرائیل و مسئله فلسطین

تضادهای ایدئولوژیک؛ چرا داعش و القاعده متحد نشدند؟

ساختار تشکیلاتی جدید داعش؛ نسل دوم فرماندهان دولت خلافت

ریشه‌های تفکر داعش (٦)

ریشه‌های تفکر داعش (٥)

ریشه‌های تفکر داعش (٤)

ریشه‌های تفکر داعش (٣)

ریشه‌های تفکر داعش (٢)

ریشه‌های تفکر داعش (١)

جریان‌های تکفیری در عراق از ظهور وهابیت تا عصر حاضر

ابومصعب زرقاوي و داعش

موافقين و مخالفين خلافت داعش

سیر تطور هیئت‌‏های شرعی داعش

بلای تکفیر، مصیبت اسلام و مسلمین

دشمن نزدیک و دور

جریان شناسی سلفیگری

در آمدی بر مناسبات وهابیت و علم کلام

داعش خوب داعش بد

دموکراسی

آیا تهدید داعش را جدی بگیریم؟

عقل از منظر وهابیان

جریان های تکفیری عراق

بن بست خلافت با اندیشه داعش

جنبشهای اسلامی و خشونت در خاورمیانه

تحولات اسلام سیاسی رادیکال

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_6

آینده جنبش های اسلامی

مفهوم شناسی جنبش های اسلامی معاصر

کفر در مقابل ایمان یا اسلام

جریان داعش و تحریف مفهوم جهاد

خلافت از دیدگاه سلفیه جهادی

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_5

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_4

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_3

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_2

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_1

آسيب‏ شناسى رشد جريان‏هاى تكفيرى به عنوان يك چالش عمده فراروى اسلام‏گرايى‏

جوانان يهودی در صف داعش

برداشت‌های القاعده از افکار جهادی سید قطب

روش‌های برخورد محمد بن‌عبدالوهاب با مخالفان خود

برداشت اشتباه تکفیریها از جهاد در قرآن

سنت‏ گرایی و نقد اسلام‏ گرایی سلفی

ارزیابی سیاست کیفری بین‌المللی در رسیدگی به جنایات داعش

استراتژی داعش در عراق و شام

گونه ‏شناسی فکری جنبش‏های اسلامی معاصر

ظهور داعش در شبه‌ قاره

پاسخ به شبهات جهاد

سلفی‏گری در عراق و تأثیر آن بر جمهوری اسلامی ‏ایران

گفتمان اسلام سلفی و جهانی‏ شدن امنیت خاورمیانه

شکاف شیعی – سنی در اسلام سیاسی و پیامدهای آن برای جمهوری اسلامی

برررسی قتال در قرآن 4

بررسی قتال در قرآن 3

بررسی قتال در قرآن 2

بررسی قتال در قرآن 1

تاثیرات سید قطب بر گروهک های جهادی تکفیری

حزب التحریر در آسیای مرکزی

مبانی اعتقادی محمد ابن عبدالوهاب

تکفیری ها و تجاور از حدود جهاد

حرمت تکفیر نزد پیشوایان چهارگانه اهل سنت

معناشناسى عبادت در نظام تعاليم وحى و دفع اتهام كفر و شرك از مسلمين‏

مبانى كلامى «القاعده» در تكفير و كشتار مسلمانان‏

احزاب سلفی در مصر

تکفیر از دیدگاه قرآن کریم

سلفی گری در مصر و دوره جدید

تكفيريت در پاكستان و راه برون‏ رفت از آن‏

متافیزیک خشونت داعشی؛ سه مفهوم نکایه، توحش و تمکین

القاعده پس از 11 سپتامبر (با تأکید بر عراق)

آينده داعش در عراق

بازشناسی بنیادگرایی و سلفیه در دوران معاصر با تأکید بر طالبان و القاعده

جهان از نگاه داعش

جنبش های سیاسی معاصر در عربستان سعودی

زیارت از دیدگاه احادیث اهل سنت

ظهور و افول القاعده در عراق

تکفیر از نگاه برخی ائمه مذاهب اهل سنت

نگرشی به ظرفیت‌های تقریبی الازهـر

چالش های همگرایی جهان اسلام در تأسیس تمدن اسلامی

جريان‏هاى تكفيرى و نقض حقوق زنان‏

تقليد از ديدگاه سلفى‏هاى تكفيرى‏

بدعت و سنت از ديدگاه فرق اسلامى و جريان‏هاى تكفيرى‏

واكاوى رابطه ميان نفاق و تكفير

روش‏هاى جهان اسلام براى فائق آمدن بر بحران تكفير

نقد و بررسی دار الاسلام از نظر سلفیه تکفیری

نقد و بررسی دشمن نزدیک و دور(عدو قریب و بعید)

نقد و بررسی حکم بغیر ما انزل الله

نقد برداشت‌های تکفیری‌ها از آیات جهاد

متغيرهاى منطقه ‏اى و بين‏ المللى و علل داخلى ورود داعش به عراق‏

رقابتى براى هويت و شناسه‏

پاسخی به شبهه ابن تیمیه در استمرار عزاداری برای امام حسین علیه السلام

عزاداری بدعت یا سنت

توحید و شرک

آیا ترکیه به سرنوشت پاکستان مبتلا خواهد شد؟

عوامل روانی تکفیر

وهابیت تکفیری (دوره ی معاصر)

ازبکستان بعد از کریم اف و ترسیم جریان شناسی دینی سیاسی آینده

ارکان و مقومات مفهوم «عبادت»

بوکوحرام و قرائن همپیمانی با داعش

نگاهی به تشکیلات سازمانی داعش

آينده ‏نگارى رفتار گروه‏ هاى تكفيرى‏

تکفیر اهل قبله

دگردیسی اسلام سیاسی در تونس

ناتوانی حکومت ها و رشد سلفیسم در غرب افریقا

داعش در مسیر القاعده شدن

عربستان معمار جنایت و مکافات

اسلام دین صلح و مهربانی و محبت و رحمت

علل گسترش دعوت محمد بن‌عبدالوهاب

گفتگو با مأمون رحمه روحانی دمشقی درباره تکفیریها

ابن تیمیه و نگرش آن به مذاهب

تکفیریها در انگلستان

کودتا در داعش

فرا واقعیت بنا العابد!

خاورمیانه و جنگ های دینی

بررسی ارتباط خوارج با وهابیت

موضع ‌گيري‌ علماي‌ جهان‌ اسلام‌ درباره‌ تشيع‌

اقسام توحید از دیدگاه وهابیت و نقد آن

فعالیت وهابیت در جهان

بررسی روایت التجاء ابو ایوب انصاری به قبر پیامبرصلی الله علیه و آله و سلم

فواید توسل به ارواح پیامبران و اولیای الهی

نقش جریان های سلفی در سوریه و فلسطین در مصاحبه با شیخ عبدالله کتمتو

امکان سنجی تحقق همگراییِ جهان اسلام در مواجهه با تهدید جریان تکفیری

شدّ رحال برای زیارت قبر نبی اکرم ص از منظر دیوبندیه و ابن‌تیمیه

کفر و جهاد از منظر حزب التحریر

صنعانی؛ سلفی تکفیری یا سلفی میانه‌رو

بررسی و نقد رابطه دعا و عبادت، از منظر قرآن و وهابیت

سماع موتی و تقابل دیدگاه وهابیان با بزرگان خود

تبرک (لمس و تقبیل) از نگاه اهل سنت

رابطه ولایت تکوینی و استغاثه به ارواح اولیای الاهی

تکفیر از دیدگاه بزرگان دیوبند

پژوهشی درباره حدیث «اللهم لا تجعل قبری وثناً یعبد»

درنگی بر دیدگاه ابن‌تیمیه در مواجهه با مذاهب و بزرگان اسلام

افترائات وهابیت علیه شیعه در مصاحبه با حجت الاسلام والمسلمین توحیدی

فهرستواره پایان‌نامه‌های حوزوی-دانشگاهی در موضوع سلفی‌گری و نقد وهابیت

توسل در سیره انبیا از دیدگاه اهل‌سنت

ندای غیراللّه از ديدگاه علمای دیوبندیه

بررسی دیدگاه ابن تیمیه درباره زیارت قبور

تناقضات ابن عبدالوهاب در مسئله تکفیر مسلمین

نقد و بررسی روش های جدلی ابن تیمیه در «منهاج السنه»

وهابیت، سلفیت و اسلام‌گرایی؛ دشمن کیست؟

بررسی و نقد دیدگاه سلفیه در ارتباط ارواح با عالم جسمانی

تکفیر از کدام قسم: کفر در مقابل ایمان یا کفر در مقابل اسلام

آشنایی با رهبران "اخوان المسلمین" از ابتدا تا کنون

بررسی سلفی‌گری ابن ابی العز با تأکید بر «شرح العقیدة الطحاویة»

نقد دیدگاه وهابیت در مسئله تبرک با تکیه بر نظر علمای معاصر وهابی

بررسی و نقد دیدگاه شاه ولی‌الله دهلوی در مسئله شرک

تکفیر و اقسام آن در نگاه شیعه

تکفیر در جهان اسلام

سرنوشت مدعیان خلافت در انتظار داعش

توحید و شرک از دیدگاه استاد مطهری و سید قطب

داعش و استفاده از گرافیک اطلاع‌رسان

نگاه هند به گروه‌های شبه نظامی پاکستان

مقايسه انديشه‏ و رفتار جبهه النصره و داعش

ترور، تروریسم و حقوق بشردوستانه

جریان‌های تکفیری فعال در پاکستان

بازشناسی تفاوت سلفی نوگرا و افراط‏ گرا

نگاه داعش به مهدویت

جریان‌شناسی گروه‌های تکفیری: ابعاد و پیامدها

وضعیت القاعده پس از ظهور داعش

جریان‌های تکفیری، مهمترین خطر فراروی بیداری اسلامی

حقوق بشر و جریان‌های تکفیری

آثار سیاسی - اجتماعی جریان‌های تکفیری بر عقب‌ماندگی کشورهای اسلامی

تحلیلی شرق‌شناسانه از جریان‌های تکفیری قدیم و جدید

سلفی‌گرایی متحرک: چالش امنیتی بدون مرز

بازخوردهای ضد‌امنیتی هستی‌شناسی اجتماعی سلفیت جهادی

عقل از دیدگاه سلفیه

عبادت

سب الصحابه

نقدی بر خلافت ابوبکر بغدادی

ایمن الظواهری

اسامه بن‌ لادن

تیشه داعش به ریشه‌های تاریخ ایران در موصل

سلفی ها، روند نوگرایی که به افراط گرایی رسید

افغانستان در دوران پساطالبان

داعش، قفقاز و واکنش روسیه

افغانستان، گذرگاه داعش به آسيای مركزی

متن قطعنامه شورای امنیت درباره گروه تروریستی داعش

نگاهی به عملکرد داعش از منظر کتاب تروریسم جهانی و رسانه های جدید

خط بطلان جولانی بر فانتزی‌های غرب در سوريه

ظهور داعش؛ پایانی بر نظم جهانی

پیام مهم ترور سرکرده جیش الاسلام

راهبرد آمریکا برای مبارزه با القاعده و داعش