اطلس > شخصیت ها > ضد تکفیری > شیخ یوسف نبهانی

شیخ یوسف نبهانی

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۱۰/۲۳ تعداد بازدید: 41

یوسف بن اسماعیل نبهانی، فقیه، قاضی، ادیب، شاعر و عالم اهل سنت در سال 1265ق در روستای اجزم از توابع حیفا فلسطین متولد شد. ایشان سفرهای علمی به مناطق مختلف از جمله مصر داشته است. وی در سالهای 1283 الی 1289هـ برای تحصیل به الازهر مصر رفت. 



یوسف بن اسماعیل نبهانی، فقیه، قاضی، ادیب، شاعر و عالم اهل سنت در سال 1265ق در روستای اجزم از توابع حیفا فلسطین متولد شد. ایشان سفرهای علمی به مناطق مختلف از جمله مصر داشته است. وی در سالهای 1283 الی 1289هـ برای تحصیل به الازهر مصر رفت. آخرین سفر او به مدینه منوره است که بعد از مدتی به وطن خود باز می گردد و تا پایان عمر همانجا باقی می‌ماند و سال 1350هـ - 1932م در روستای اجزم از دنیا رفت[1].

نبهانی از دروس اساتید بسیاری از علمای مشهور اجازه دریافت کرد. از آن جمله از اساتید او عباتند از[2]:

1. الشيخ إبراهيم السقا الشافعي (م1298)

2. السيد محمد الدمنهورى الشافعي (م1286)

3. الشيخ إبراهيم الزرو الخليلى الشافعي (م1287)

4. الشيخ أحمد الأجهورى الضرير الشافعي (م1293)

5. الشيخ حسن العدوى المالكي (م1298)

6. السيد عبد الهادي نجا الأبياري (م1305)

وی طرق صوفی را نیز از محضر شیوخ آن طریقت بهره برد که عبارتند از[3]:

  1. الطريقة الإدريسية، أخذها عن الشيخ إسماعيل النواب.
  2. الطريقة الشاذلية، أخذها عن محمد بن مسعود الفاسي، وعلي نور الدين اليشرطي.
  3. الطريقة النقشبندية، أخذها عن إمداد الله الفاروقي، وغياث الدين الإربلي.
  4. الطريقة القادرية، أخذها عن حسن بن أبي حلاوة الغزي.
  5. الطريقة الرفاعية، أخذها عن عبد القادر بن أبي رباح الدجاني اليافي.
  6. الطريقة الخلوتية، أخذها عن حسن رضوان الصعيدي.

علمای معاصرش از ایشان به نیکی و علم و اخلاق یاد کرده اند[4]. حافظ محمد حبیب الله بن مایابی الشنقیطی وی صاحب تالیفات زیادی دارد معرفی کرده که برخی از آنها عبارتند از[5]:

  1. شواهد الحق في الاستغاثة بسيد الخلق.
  2. جامع كرامات الأولياء مجلدان.
  3. سبيل النجاة في الحب في الله والبغض في الله.
  4. حزب الاستغاثات بسيد السادات
  5. أحاديث الأربعين في وجوب طاعة أمير المؤمنين.
  6. الاستغاثة الكبرى بأسماء الله الحسنى.
  7. حجة الله على العالمين في معجزات سيد المرسلين.
  8. سعادة الأنام في اتباع دين الإسلام، وتوضيح الفرق بينه وبين دين النصارى في العقائد والأحكام.

شیخ بهانی در بسیاری از کتابهایش  اندیشه های تکفیری ابن تیمیه و ابن الجوزی و ابن عبدالوهاب را مورد نقد قرار داده است. کتاب «شواهد الحق فی الاستغاثة بسيد الخلق» یکی از تالیفات مهم نبهانی باورهای تکفیری است.

کتاب «شواهد الحق فی الاستغاثة بسيد الخلق» 8 باب دارد که عبارتند از:

  1. مشروعیت سفر برای زیارت؛
  2. مشروعیت استغاثة به رسول الله و سایر انبیاء و اولیاء؛
  3. باب دفاع از سخنان زینی دحلان درباره وهابیت؛
  4. سخنان علماء اهل سنت در نکوهش و مذمت ابن تیمیه؛
  5. معرفی سه کتاب درباره باورهای وهابیت از بدعت بر اساس نظریه های ابن تیمیه؛
  6. حکایتهای علما و صالحان درباره استغاثه به رسول الله؛
  7. دعوت اولیاء به استغاثه به رسول الله؛
  8. اشعار وارده از عالمان و فضلاء در خصوص استغاثه به رسول الله؛

نبهانی شافعی می نویسد: «علمای مذاهب چهار گانه بر ردّ بدعتهای ابن تیمیه به توافق رسیده اند و برخی از آنها صحت مطالب نقل شده  به وسیله او را مورد اشکال قرار داده اند، همانگونه که صحت عقل او را نیز مورد تردید دانسته اند . صرف نظر از توبیخ شدید ایشان در مورد اشتباه آشکار او در مسائلی که در آنها به مخالفت با دین و اجماع مسلمین پرداخته است. خصوصاً مطالبی که درباره سرور پیامبران گفته است. همان گونه که گذشت، در زمره کسانی که صحت مطالب نقل شده از او را مخدوش دانسته اند، از میان حنفیان، شهاب الدین خفاجی در شرح الشفاء واز میان مالکیان، امام زرقانی در کتاب شرح المواهب و از میان شافعیان، امام سبکی است ،انگونه که در کتاب او با نام شفاء السقام  یاد شده است. او در این کتاب همراه با توضیح خطای (ابن تیمیه) در اندیشه هایش، روشن ساخته است که احکام شرعی ای که او  برای اثبات بدعت خود نقل می کند وآنها را به دانشمندانی از مذاهب چهارگانه نسبت می‌دهد صحیح نیست وآن دانشمندان چنین نگفته اند[6].

علامه نبهانی در نقد باورهای وهابیت تکفیری چنین می نویسد: کسانی که در بحث توسل بین زنده ها و مردگان فرق می گذارند, اینها اعتقاد دارند که زنده ها تأثیر می گذارند اما اموات نه !! ما به آنها می گویم خداوند می فرماید «الله خالق کل شئ، زمر،62 ؛ خداوند خالق تمام اشیا هست. پس این کسانی که فقط توسل به زندگان را جایز میشمارند در توحید خود اینها شرک وارد شده است, زیرا  اعتقاد به تأثیر زندگان دارند و  اعتقاد به تأثیر غیر خدا دارند. پس اینها چطور ادعای دفاع از توحید دارند وغیر خود را به شرک نسبت می دهند. همچنین در آخر اجماع اهل سنت در جواز مطلق توسل می گوید: «بدان اینکه مذهب اهل سنت و جماعت صحت و جواز توسل به پیامبر (ص) در حال حیات و بعد از وفات و همچنین به تمام انبیا و اولیا و صالحین است.»[7]

 

پی نوشتها:


[1]. جامع كرامات الأولياء، تأليف: يوسف بن إسماعيل النبهاني، مقدمة المحقق، ص3.
 https://ar.wikipedia.org/wiki/يوسف_النبهاني#مؤلفاته

[2]. جامع كرامات الأولياء، تأليف: يوسف بن إسماعيل النبهاني، مقدمة المحقق، ص3.
حلية البشر قي تاريخ القرن الثالث عشر، ص 1613-1616.
به نقل از: https://ar.wikipedia.org/wiki/يوسف_النبهاني#مؤلفاته

[3]. الأعلام الشرقية قي المائة الرابعة عشرة الهجرية لزكى محمد مجاهد (ص600- 603).
به نقل از: https://ar.wikipedia.org/wiki/يوسف_النبهاني#مؤلفاته

[4]. حلية البشر قي تاريخ القرن الثالث عشر، (ص1612).
به نقل از: https://ar.wikipedia.org/wiki/يوسف_النبهاني#مؤلفاته

[5]. https://ar.wikipedia.org/wiki/يوسف_النبهاني#مؤلفاته

[6]. فقد ثبت وتحقّق وظهر ظهور الشمس فی رابعة النهار أنّ علماء المذاهب الأربعة قد اتّفقوا علی ردّ بدع ابن تیمیة، ومنهم من طعنوا بصحة نقله، کما طعنوا بکمال عقله، فضلا عن شدة تشنیعهم علیه فی خطئه الفاحش فی تلک المسائل الّتی شذّ بها فی الدین، وخالف بها إجماع المسلمین، ولا سیما فیما یتعلّق بسیّد المرسلین (صلَّی الله علیه وسلم) ومن طعن بصحةنقله من الحنفیة الشهاب الخفاجی فی شرح الشفاء کما تقدم ، ومن المالکیة الامام زرقانی فی شرح المواهب کما تقدم ایضاً، ومن الشافعیة الامام سبکی کما هو مذکور فی کتابه (شفاء السقام) فقد اوضح فیه توضیح خطأ ابن تیمیه  فی رأیه عدم صحة نقله احکاماً شرعیة استدل بها تقویة بدعته ونسبهاعلی علماء المذاهب الاربعة لم یقولوا. نبهانی، شواهد الحق فی الاستغاثة بسيد الخلق ص 142.

[7]. نبهانی، شواهد الحق فی الاستغاثة بسيد الخلق ص 118.

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

دکتر شیخ عدنان ابراهیم

شیخ عبدالغنی غنیمی حنفی

آخوند احمد قربان پور

آخوند عبدالصدیق کشمیری

شیخ صالح المغامسی

محمد النوری الحاتمی

الشریف حاتم بن عارف العونی

شیخ یوسف نبهانی

ابوالحسن اشعری

شیخ علی جمعه

محمد امین ابن عابدین

شیخ خالد عبدالوهاب الملا

محمد الهذال العنزی

عثمان بن عبدالعزیز بن منصور

مولوی طارق جمیل

امام الحرمین جوینی

شیخ ماهر حمود

علوی بن احمد حداد

شیخ محمد العربی التبانی

نذیر احمد سلامی

عصام العماد

احمد حمدی صابونی

دکتر صالح الوردانی

عبدالحلیم محمود

شیخ محمود محمد شلتوت

آیت الله ناصر مکارم شیرازی

علامه سید محسن امین

آیت الله نجم الدین طبسی

آیت الله سید کمال حیدری

صائب عبد الحميد

آیت الله جعفر سبحانی

محمد عابد سندی انصاری

محمد المسعری

عثمان بن سند بصری نقشبندی

محمد انور شاه کشمیری

خلیل احمد سهارنپوری

محمد بن علوی المالکی

سمهودی

محمود سعید ممدوح

عمر عبدالله کامل

علی بن عبدالکافی سبکی

رمضان البوطی

حسن سقاف

احمد زینی دحلان

سلیمان بن عبد الوهاب

محمد عبده یمانی

احمد بن محمد بن صدیق حسنی غماری

سید احمد زینی دحلان

شيخ محمد زكي إبراهيم

محمد زاهد الکوثری

حسن فرحان مالکی

عبدالله تلیدی

محمد راتب نابلسی

محمد طاهر کردی

محمد سقاف

عیسی بن مانع حمیری

عبدالله هرری

ابوبکر عدنی بن علی مشهور

عبدالعزيز عرفة السليمانی

حبيب علي جفری

سعید عبداللطیف فودة