پرسش و پاسخ > ادله جواز بوسیدن ضریح معصومین و امامزاده ها چیست؟

ادله جواز بوسیدن ضریح معصومین و امامزاده ها چیست؟

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۱۰/۲۰ تعداد بازدید: 37

قبور و ضریح پيامبر گرامي اسلام و ذريه مطهر ايشان و نيز انبياء و اولياء برای برخي از مسلمانان از حرمت بالایی برخوردار است.



درباره بوسیدن و لمس کردن در و دیوار و ضریح معصومین و امام زاده ها و اشیاى متعلق به آنان باید گفت: این کار نه تنها بدعت و حرام نیست بلکه به دلیل متبرک بودن آن ها ریشه در رفتار پیامبران پیشین نیز دارد. در قرآن مجید آمده است که وقتى حضرت یوسف خود را به برادرانش معرفى نمود و آن ها را مورد عفو و بخشش قرار داد، به آن ها گفت: " اذْهَبُوا بِقَمِیصِی هذا فَأَلْقُوهُ عَلى وَجْهِ أَبِی یَأْتِ بَصِیراً"؛ "پیراهنم را با خود نزد پدرم ببرید و بر صورتش افکنید تا دیدگانش بینا گردد".(1) سپس در جاى دیگرى از همین سوره آمده است: " فَلَمَّا أَنْ جاءَ الْبَشِیرُ أَلْقاهُ عَلى وَجْهِهِ فَارْتَدَّ بَصِیراً"؛ "چون مژده دهنده نزد پدر آمد، پیراهن را بر صورت پدر افکند و یعقوب بینایى خود را بازیافت".(2)

آیا مى توان رفتار این دو پیامبر الهى- یوسف صدیق که توصیه به مالیدن پیراهن بر چشمان پدرش نموده و یعقوب که آن را انجام داده است- را شرک به خدا و حرام دانست؟ آن هم داستانى که از زبان قرآن مجید نقل شده است؟

بوسیدن سنگ حجر الاسود توسط پیامبر

علاوه بر این، در صحیح بخارى از عبداللَّه بن عمر نقل شده است که: "پیامبر را در حالى دیدم که حجرالاسود را لمس مى کرد و مى بوسید".(3) بر همین مبنا است که کلیه مسلمین جهان به هنگام زیارت خانه خدا، براى لمس کردن و بوسیدن حجرالاسود مدتها به صف مى ایستند.

حال که بوسیدن سنگ حجرالاسود و لمس کردن پیراهن یوسف و مالیدن بر چشم جایز مى باشد، بدیهى است که مى توان در و دیوار و ضریح امامان را لمس نمود و بوسید، زیرا تفاوتى بین اشیا ( از جهت متبرک بودن آن ها) وجود ندارد؟!

باید توجه داشت بوسیدن قبور ائمه از روى "محبت" است نه از روى "عبودیت"، و آیا هرکسى را که از روى محبت بوسیدند، عبادت کرده اند؟!! و آیا بوسیدن فرزند، بوسیدن عکس و یا وسائلى که یادگار فرزندى است که به مسافرت رفته و یا از دنیا رفته، شرک است ؟! وقتی آنها شرک نباشد بوسیدن قبور اولیاء از روی محبت نیز شرک نمی باشد.

 

علمایی از اهل تسنن که بوسیدن قبر اولیا را جایز دانسته اند

ضمن اینکه برخی از علماى اهل سنّت بوسیدن قبر و تبرک جستن به قبر اولیاء را جایز دانسته اند از جمله:

1 -عبداللَّه فرزند احمد بن حنبل مى گوید از پدرم سؤال شد که مس منبر رسول اللَّه و تبرک به آن و بوسیدن قبر شریف به قصد ثواب چه حکمى دارد؟ پدرم گفت اشکالى ندارد. (4)

2 -رملى شافعى: تبرک به قبر پیامبر و یا علما و یا اولیا جائز است و بوسیدن و استلام آن اشکالى ندارد.(5)

3- محب الدین طبرى شافعى: بوسیدن قبر و دست گذاشتن بر روى آن جایز است و سیره عمل علماء و صالحان بر آن است.(6)

4 - علامة احمد بن محمد مقرى مالکى، متوفى در سال 1041 ه در "فتح المتعال بصفة النعال" به نقل از ولى الدین عراقى گفته است: حافظ ابو سعید بن علا گفته است: در گفتار احمد بن حنبل در جزوه قدیمى با خط ابن ناصر (7) و دیگر از حفاظ دیده ام که: از امام احمد در مورد بوسیدن قبر و منبر رسول خدا سؤال شد، فرمود: مانعى ندارد. او مى گوید:  گفتار احمد را به ابن تیمیة نشان دادیم بسیار تعجب کرد و گفت: تعجب مى کنم، احمد نزدم مرد بزرگى است اما نمى دانم این گفتار اوست یا معنى گفتار اوست؟!

او مى گوید: چه تعجبى در این گفتار است در صورتى که از احمد براى ما نقل شده که: جامه شافعى را شسته و آبش را خورده است (8)

وقتى که او از اهل علم تا این اندازه احترام کند، پس نسبت به صحابه و آثار انبیاء (علیهم السلام) چگونه احترام خواهد نمود؟

و چقدر نیکو سروده است از قول مجنون نسبت به لیلى:

امر على الدیار دیار لیلى اقبل ذا الجدار و ذا الجدارا

و ما حب الدیار شغفن قلبى ولکن حب من سکن الدیارا

" از دیار لیلى مى گذرم، این دیوار و آن دیوار را مى بوسم، علاقه به دیار لیلى دلم را تسخیر نکرده، آن کسى که در آن سکونت دارد مرا مفتون خود ساخته است".

5  - شیخ مشایخ شافعى ها، شافعى کوچک محمد بن احمد رملى، متوفى در در سال 1004 ه در شرح "المنهاج" گفته است: مکروه است که تابوتى که روى قبر قرار دارد بوسیده و یا لمس شود، و بوسیدن اعتاب مقدسه، هنگام دخول براى زیارت اولیاء نیز مکروه است؛ آرى اگر قصد تبرک داشته باشد کراهت ندارد چنانکه مرحوم والد به آن فتوى داده است. چنانکه تصریح کرده اند(9) که: هر گاه از دست زدن به حجر الاسود عاجز باشد، مستحب است با عصائى به آن اشاره کند آنگاه عصا را ببوسد.(10)

6 - طیب ناشرى از محب الدین طبرى شافعى نقل کرده که: بوسیدن قبر و لمس کردنش جائز است، آنگاه گفته است، روش علماء شایسته چنین بوده و این شعر را خوانده است:

لو رأینا لسلیمى اثرالسجدنا الف الف للاثر(11)

"اگر اثرى از سلیمى ببینیم، هزار هزار بار براى آن سجده مى کنیم".

7  - شیخ ابراهیم باجورى شافعى، در حاشیه اش بر شرح ابن قاسم عزى بر متن شیخ ابى شجاع در فقه شافعى، جلد 1 صفحه 286 گفته است: بوسیدن قبر و مس کردن آن مکروه است و مثل آن است تابوتى که روى آن قرار مى دهند، و همچنین است بوسیدن آستانه ها هنگام داخل شدن براى زیارت اولیاء، مگر آنکه قصد تبرک به آنها را داشته باشد که در این صورت، کراهت نخواهد داشت. و اگر از آن به خاطر ازدحام و امثال آن مثل اختلاط زن و مرد، ناتوان باشد، چنانکه در زیارت آقایم احمد البدوى واقع مى شود، در این گونه موارد در مکانى توقف کند و از دعاء و قرآن، آنچه که مى تواند بخواند و با دستش یا چیز دیگر اشاره به قبر کند، پس آن را ببوسد. علماء تصریح کرده اند که اگر از مس حجر الاسود ناتوان باشد، مستحب است که با دستش و یا عصا به سوى آن اشاره کند آنگاه آن را ببوسد. و... .(12)

در نتیجه بوسیدن در و دیوار و عتبه و آستانه مقدّسه أئمّه معصومین (علیهم السلام) نیز شرک نمى باشد چون زائر براى اظهار أدب و تبرک، آنها را می بوسد.

 

پی نوشت ها:

(1)- یوسف: 93.

(2) -یوسف: 96.

(3)- مسند احمد، ج 1، صص 16 و 26؛ صحیح بخارى، ج 2، ص 160 "رأیت رسول اللَّه یستلمه و یقبّله".

(4) - وفاء الوفا، ج 4، ص 1414.

(5)- کنز المطالب، ص 219

(6) - اسنى المطالب، ج 1، ص 331

(7) - او حافظ محمد بن ناصر ابو الفضل بغدادى است که در سال 550 ه وفات کرده است.

ابن جوزى در المنتظم جلد 10 صفحه 163 گفته است: او حافظ درست و مورد اعتماد است هیچ عیبى در او نیست.

(8)- ابن جوزى آن را در مناقب احمد صفحه 455 و ابن کثیر در تاریخش ج 10 ص 331 آورده است.

(9) - حمیدى، در جمع بین الصحیحین و ابو داود، در مسندش آورده اند : رسول خدا با عصایش به حجر الاسود اشاره فرمود آنگاه آن را بوسید.

(10)- الشبر املسى شیخ ابى الضیاء، متوفى در سال 1087 ه در حاشیه "المواهب اللدنیة" و حمزاوى در "کنز المطالب" ص 19 آن را نقل کرده اند.

(11)- وفاء الوفاء سمهودى جلد 2 صفحه 444.

(12) -  ترجمه الغدیر، ج 9، ص: 258.

منبع: پایگاه حج

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

نام اصلی سازمان القاعده چیست و اهداف آن چه بوده است؟

آیا تکفیر نکردن کافر سبب کفر می شود؟

آیا وهابیت قائل به اجتهاد هستند؟ دیدگاه آن ها نسبت به اجتهاد چیست؟

دیدگاه وهابیت نسبت به مکاتب فقهی و کلامی اهل سنت چیست؟

کتابهایی از علمای اهل سنت نام ببرید که در جواز برگزاری جشن میلاد پیامبر اسلام نگارش شده است.

آئين وهابيت چيست ؟ و پايه گذار آن كيست؟

آیا توسل به اولیای الهی شرک است؟

آیا در خواست از اولیاء الهی پس از مرگ آنها جایز است؟

نظر علمای اهل سنت در مورد گروه های تکفیری چیست؟

ارتداد چیست و چه عواملی موجب ارتداد می شود؟

تفاوت توحید ربوبی و توحید الوهی در چیست؟

عوامل موفقیت محمد بن عبدالوهاب در شکل گیری وهابیت چیست؟

وهابیت چه جنایت هایی در مکه و مدینه مرتکب شدند؟

ادله جواز توسل به اوليای الهي چیست؟

ادله جواز بوسیدن ضریح معصومین و امامزاده ها چیست؟

آیا طلب شفاعت از اولیاء خدا شرک است؟

آیا بزرگداشت ایام تولد و وفات اولیاء خدا بدعت است؟

آیا توسل به پیامبر و اولیاء الهی شرک است؟

نظر علماي اهل سنت درباره گريه بر اموات چیست؟

آيا ساختن و بناء بر قبور از قبيل گنبد و ضريح منع شرعى دارد؟

ادله استحباب زیارت قبور پاکان چیست؟

دیدگاه علمای اهل سنت در جواز نذر چیست؟

چرا خواندن و صدا زدن غیر خدا در کنار خدا شرک نیست؟

آیا نامگذاری فرزندان به عبدالنبی و عبدالرسول شرک محسوب می شود؟

آیا تنها معیار در تعریف عبادت خضوع و خشوع است؟

نظر سلفیان تکفیری در ارتباط با آیه «فَقَاتلُواْ أَوْليَاء الشَّيْطَان» چیست؟

آیا برگزاری جشن میلاد پیامبر گرامی اسلام شرک است؟

آیا تکفیر مسلمانان با مبانی قرآن و سنت سازگاری دارد؟

آیا استعمال عدو قریب(دشمن نزدیک) برای مسلمین صحیح است؟

توحید و شرک از دیدگاه وهابیت چگونه است؟

آیا مرکز دولت داعش به شمال افغانستان و آسیای مرکزی منتقل می‌شود؟

واژه ی دعا (خواندن) در قرآن به چند معنی استعمال شده است؟

از دیدگاه تکفیری ها، «انصار طاغوت» به چه کسانی گفته می شود؟

مراد از آیه «و ما انت بمسمع من القبور» چیست؟

حاکمان طاغوتی از منظر سلفیان تکفیری چه کسانی هستند؟

آيا سوگند به غير خدا جايز است؟

اقسام طاغوت از دیدگاه سلفیه تکفیری چیست؟

طاغوت چیست و دیدگاه سلفیه تکفیری جهادی در این باره چیست؟

دیدگاه وهابیت درباره تبرک به پیامبر و قبر آن حضرت چیست؟

آیا در سیره ی اهل بیت(علیهم السلام) توسل انجام شده است؟

انتقادات احناف نسبت به وهابی ها چیست؟

گروه تکفیری «اجناد القوقاز» در منطقه چچن چه کسانی هستند؟

وحدت بین اهل سنت و شیعه به چه معنا است؟

سلفی ها چه کسانی هستند؟

در نظر تکفیری ها، تقلید از چه جایگاهی برخوردار است؟

انحراف وهابیت در تعریف «نواقض الاسلام» چیست؟

مفهوم طاغوت و دیدگاه سلفیه تکفیری-جهادی در این باره چیست؟

اختلافات داعش و القاعده چیست؟

نظرعلمای اهل سنت درباره جشن ولادت پیامبر(صلی الله علیه وآله) چیست؟

آیا جشن میلاد پیامبر بدعت و حرام است؟

چگونه رشید رضا پس از برهه ای مخالفت با وهابیت به یکباره از مروجین تفکر وهابیت شد؟

عقیده گروه های تکفیری درباره ولاء و براء چیست؟

دلائل عقلی بر جواز برگزاری جشن میلاد نبی اسلام چیست؟

آیا صحابه به غیر خدا قسم خورده اند؟

نقش معبود در مفهوم عبادت به چه شکل است؟

چه شباهتی بین وهابیت و خوارج وجود دارد؟

ماهیت و ارکان ایمان از نگاه علمای دیوبند چگونه است؟

منظور از جاهلیت در ادبیات گروه‏‎های تکفیری چیست؟

ارکان بدعت چیست؟

منظور از «انقطاع عمل» بعد از موت چیست؟

«آل الشیخ» به چه کسانی گفته می شود؟

فرق عبادت و اطاعت در چیست؟

آیا طبق نظر محمد بن عبد الوهاب، احمد بن حنبل مشرک بود؟

نقش مدارس مذهبی پاکستان در رشد افراطی‌گری به چه شکل است؟

نظر متکلمین و فقهای اهل سنت درباره تکفیر چیست؟

آیا اموات در قبر و برزخ می شنوند؟

مفهوم اسلام در قرآن و روایات به چه معنا است؟

وهابیت و تکفیری ها از چه روش هایی در تبلیغات خود استفاده می کنند؟

آیا نام گذاری اشخاص به عبد النبی و یا عبد الحسین و امثال آن اشکال دارد؟

جریان «سلفیه درباری» چه جریانی است؟

عقاید داعش چیست؟

آیا دلیلی بر زیارت قبور توسط زنان وجود دارد؟

دیدگاه ابن تیمیه در مورد مسح و تقبیل اماکن متبرکه چیست؟

آیا علمای هم عصر ابن تیمیه با افکار او مخالف بودند؟

نگاه مکتب دیوبند به جریان‌های تکفیری چگونه است؟

دیدگاه سلفی های معاصر در مورد عملیات استشهادی چیست؟

نظر فقهای مذاهب اربعه در مورد عملیات استشهادی چیست؟

آیا از منظر اسلام، کمک گرفتن از کفار جایز است؟

مفهوم عملیات استشهادی، انتحاری و انغماسی چیست؟

منظور از کفر چیست؟

منظور از توسل چیست؟ و چه جایگاهی در دین دارد؟

منظور از سنت و بدعت در نگاه سلفیه چیست؟

منظور از «نکایه و انهاک» و «اداره التوحش» در نگاه تکفیری ها چیست؟

نظر علمای حنفی در مورد توسل به مقام و جاه انبیاء و اولیاء چیست؟

آیا از سیره صحابه دلیلی بر جواز سفر برای زیارت (شد الرحال) وجود دارد؟

آیا همکاری با کفار ناقض رکن عبودیت است؟

آیا قرآن، استعانت از کفار را از نتایج دوستی با آنها می‌داند؟

نظر علمای اسلام در جواز کمک خواستن از کفار در جنگ چیست؟

اندیشه سیاسی سلفی ها در زمینه های اجتماعی چیست؟

آیا در سیره پیامبر خدا دلیلی بر استعانت از کفار در جنگ وجود دارد؟

اقسام همکاری با کفار از دیدگاه اسلام به چند صورت است؟

چرا درخواست از غیر خدا شرک نیست؟

آیا نذر بر قبور اولیاء مانند عمل مشرکان است؟

آیا اموات می شنوند؟

جریان تکفیری «حدادیه» چیست و بر چه کسانی اطلاق می شود؟

آیا رسول خدا حیات برزخی داشته و با این دنیا در ارتباط هستند؟

آیا علمای اهل سنت، توسل به صالحین برای رسیدن به حوائج را جایز می دانند؟

دیدگاه وهایت و تکفیری ها در خصوص «حقیقت و مجاز» چیست؟

دیدگاه تکفیری ها در مورد دموکراسی چیست؟

آیا در مفهوم و مصداق عدو قریب و بعید انحراف ایجاد شده است؟

قاعده اولويت جهاد عليه دشمن نزدیک چیست؟

زمینه های شکل گیری وحدت و ریشه کن شدن تکفیر چیست؟

مفهوم سلف در کلمات سلفی های امروزی به چه معناست؟

آیا انبیاء و اولیاء الهی دارای قدرت خارق العاده (سلطه غیبی) هستند؟

آیا تقسیم افعال به مقدور انسان و غیر مقدور انسان صحیح است؟

دیدگاه وهابیت، نسبت به تقلید اهل سنّت از ائمه اربعه چیست؟

نواقض الاسلام از دیدگاه تفکیری ها چیست؟

جریان «اخوان التوحید» چه گروهی بودند و چه عملکردی داشتند؟

مفهوم و مراحل شرک چیست؟

چرا وهابیون استغاثه و درخواست از پیامبر و صالحان را شرک می دانند؟

وهابیت در مخالفت با اهل سنت از چه روشهایی استفاده می کند؟

دیدگاه وهابیت نسبت به مسئله شفاعت چیست؟

آیا گسترش دین اسلام با شمشیر بوده است؟

آیا ازآیه يُحَكِّمُوكَ فِيمَاشَجَرَبَيْنَهُمْ می توان به کفرحكام حکم کرد؟

سیر تحول حاکمیت نزد اهل سنت در دوران معاصرچگونه رقم خورد؟

آیادلیل شرک مشرکین عصرپیامبر،تنها درعبادت و پرستش غیرخدابود؟

تترس چیست و چرا داعش به بهانه آن اقدام به بمب گذاری می کند؟

آیاقوانین وضع شده دربلاد اسلامی مخالفت با«إِنِ الْحُكْمُ إِلاَّ لِلَّه‏»است؟

آیا جریانی تندرو و افراطی تر از داعش نیز وجود دارد؟

معیار کفر و کافر از دیدگاه فقهای اهل سنت چیست؟

معیار کفر و کافر از دیدگاه فقهای شیعه چیست؟

مصادیق جاهلیت در قران چیست؟

سلفی‌گری ایرانی چیست؟

آیا محمد ابن عبدالوهاب، مسلمانان قبل از زمان خود را کافر می دانست؟

معنا و اقسام کفر چیست و دیدگاه علمای اسلام در تکفیر اهل قبله چیست؟

معیار ایمان چیست؟ آیا عمل در ایمان شرط است؟

چه اطلاعاتی در مورد جریانهای تکفیری موجود در عراق موجود است؟

چه اطلاعاتی در مورد جریانهای تکفیری موجود در لبنان موجود است؟

آیا وهابیت در مورد خداوند قائل به تشبیه و تجسیم هستند؟

تفاوت مشرکین جاهلیت با مسلمانان

دیدگاه سلفیان جهادی، نسبت به حکومت داعش چیست؟

سازمان تروریستی «جماعة التوحید والجهاد» چه سازمانی است؟

آیا داعش علیه اسرائیل نیز عملیات نظامی انجام می دهد؟

آیا خشونت و جنایت وهابیت علیه مسلمین اقدامی اسلامی است؟

از باورهای «اهل حدیث و حنابله» که ریشه ی فکری سلفی ها هستند توضیح دهید؟

ابن تیمیه با اشعری ها چگونه برخورد می کرد؟

آیا علمای اهل سنت در رابطه با مراسم جشن میلاد، با نظر ابن تیمیه مخالفند؟

آیا نذر برای اموات، مانند نذر مشرکان است؟

چه كساني جذب گروه‌های تکفیری مي‌شوند؟

آمریکا در سوریه به دنبال چیست؟

منهج ابن تیمیه در پذیرش احادیث چگونه است؟

معنای «من لم یحکم بما انزل الله» از دیدگاه علمای اسلام

دیدگاه علمای اهل سنت در مورد خروج بر حاکم چیست؟

آیات قرآنی دال بر معذور بودن جاهل در امور دینی چیست؟

دیدگاه سلفیان تکفیری در مورد آیه (فَإِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا فَضَرْبَ الرِّقَابِ) چیست؟

پیامدهای فردی، اجتماعی و بین‌المللی خروج بر حاکم اسلامی چیست؟

چه چیزی مجوز خروج گروه های تکفیری بر علیه حاکم مسلمان است؟

ملاک دار الاسلام در نظر سلفیان تکفیری چیست؟

تفاوت «قتال فی سبیل الله» با قتال فی سبیل طاغوت» در چیست؟

آیا روایتی دال بر معذور بودن جاهل در غیر مسائل توحید و شرک وجود دارد؟

چه اشکالاتی بر روایات معذور نبودن جاهل وجود دارد؟

دیدگاه وهابیون نسبت به مسئله تقریب چیست؟

موضع علمای اهل‌سنت در برابر حرمت سفر برای زیارت قبور چیست؟

آیا مسلمانان برای غیر خدا نذر می کنند؟

آیا محمد بن عبد الوهاب کسی را تکفیر معین کرده است؟

آیا رسول خدا در زمان حیاتش به پیامبران گذشته متوسل شدند؟

آیا شیعیان رو به قبر امامان خود نماز می خوانند؟

آیا گریه و عزاداری برای امام حسین (عليه السلام) بدعت است؟

آیا توسل مسلمانان مانند فعل مشرکین جاهلیت شرک می باشد؟

مهمترین اختلاف وهابیت با اهل سنت در چه مسائلی است؟

آیا اموات سخن ما را می‌شنوند؟

آیا حیات برزخی وجود دارد؟ دیدگاه وهابیت در این زمینه چیست؟

شرایط و موانع خروج بر حاکم چیست؟

آیا روایات نبوی بر معذور بودن جاهل دلالت می کند؟

منظور از تکفیر مطلق و معین چیست؟

آیا رسیدن حجت (بلوغ حجت) به تنهایی کفایت در اتمام حجت می کند؟

آیا جهل حواریون به قدرت خداوند دلیل بر معذور بودن جاهل در مسائل توحیدی است؟

آیا با اجرای برخی قوانین بشری، کشور اسلامی به دارالکفر تبدیل می‌شود؟

منظور از آیه سیف (فَإِذَا انْسَلَخَ الْأَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ...) چیست؟

آیا آیه میثاق بر معذور نبودن جاهل در مسائل توحیدی دلالت دارد؟

منظور از آیه (وَقَاتِلُوا الْمُشْرِكِينَ كَافَّةً كَمَا يُقَاتِلُونَكُمْ كَافَّةً) چیست؟

احکام مترتب بر دار الاسلام و دار الکفر چیست؟

اصل در بر خورد با کفار و مشرکین صلح است یا قتال؟

معنای سلفیه و سلفی‌گری چیست؟ از چه زمانی پیدا شده است؟

موجبات کفر در احادیث نبوی چیست؟

معیار کفر و کافر از دیدگاه فقهای شیعه و اهل سنت چیست؟

بنیادگرائی چیست و از چه پیشینه ای برخوردار است؟

رابطه میان سازمان القاعده و داعش چگونه است؟

مراد از سلفیه جهادی چه کسانی هستند؟

موجبات کفر در قرآن چیست؟

مراتب ایمان و کفر را از دیدگاه علماء سلفی بیان کنید؟

تعریف ایمان و کفر از دیدگاه علماء اهل سنت و شیعه چیست؟

بنیادگرائی و گونه های آن را بیان فرمائید؟

«وهابی» و «سلفی» به چه کسانی گفته می شود؟

معنا و معیار ایمان و کفر چیست؟

خطرات تفکر افراطی وهابیت برای جهان اسلام چیست؟

رابطه جهاد و قتال در قرآن چیست؟

پیرامون تکفیر و انواع تکفیر و ضوابط آن توضیح دهید؟

آیا در منابع دینی واژه "سلف" که مورد ادعای سلفی هاست، وجود دارد؟

آیا در منابع اهل سنت، روایتی نسبت به جواز توسل وجود دارد؟

آیا رفتن بانوان به زیارت قبور دارای اشکال است؟

آیا صحابه بعد از رحلت پیامبر، به ایشان توسل کرده اند؟

آیا وهابیت مسأله مجاز و حقیقت را در آیات قرآن قبول دارند؟

آیا فهم وهابیت از توحید ربوبی و الوهی با فهم بقیه مسلمین فرق دارد؟

ابن تیمیه را در حوزه هستی شناسی چگونه می بینید؟

وهابیت چه دیدگاهی درباره یزید بن معاویه دارند؟

چگونه دعوت محمدبن عبدالوهاب رشد پیدا کرد؟

آیا محمد بن عبدالوهاب دارای اثر علمی بوده است؟