کتابخانه > کتاب > الوهابیة بینَ الشِرک و تصدُّع القَبیلة

الوهابیة بینَ الشِرک و تصدُّع القَبیلة

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۱۰/۱۴ تعداد بازدید: 98
الوهابية-بين-الشرك-وتصدع-القبيلة-لـ-خالد-الدخيل.pdf

الوهابیة بینَ الشِرک و تصدُّع القَبیلةمشخصات

نویسنده: خالد الدخیل

ناشر: الشبکه العربیه للابحاث و النشر

مکان نشر: بیروت لبنان

سال نشر: 2013م

تعداد صفحات: 558 صفحه

در طول 250 سالی که از پیدایش وهابیت می‌گذرد، کتاب های زیادی در نقد افکار و عقاید وهابیت، توسط دانشمندان نگاشته شده است. کتاب «الوهابیة بینَ الشِرک و تصدُّع القَبیلة» یکی از آن آثار است که توسط «خالد الدخیّل» در نقد تاریخی وهابیت نگاشته شده است.



خالد الدخیل نویسنده پرکار سعودی است که در سال 1552 میلادی در ریاض متولد شد. دروس مقطع ابتدایی و متوسطه را در ریاض گذراند و برای ادامه تحصیلات به دانشگاه کالیفورنیا آمریکا رفت. وی مدرک دکترایش را از این دانشگاه در سال 1998 میلادی و در رشته علوم سیاسی اخذ کرد و پس از بازگشت به عربستان در دانشگاه ملک سعود ریاض تدریس دارد. همچنین در جراید عربستان مطلب می‌نویسد. نویسنده: مجتبی محیطی

خالد الدخیل با اینکه در میان جامعه سعودی زندگی می‌کند، اما نگاهی انتقادی به وهابیت دارد. وی از شخصیت‌های سکولار است که با نگاه غیر دینی اتفاقات و رویدادهای جامعه وهابی را تحلیل می‌کند. اما از آن جهت که وی در عربستان بزرگ شده و در این کشور زندگی می‌کند و از نزدیک با وهابیت آشنایی دارد، قطعا سخنان و نظریه‌های او از ارزش خاصی برخوردارد است. کتاب « الوهابیة بینَ الشِرک و تصدُّع القَبیلة» نیز با رویکردی سیاسی به تاریخ و فعالیت وهابیت می پردازد. مؤلف، این کتاب را در 563 صفحه، 8 فصل و یک خاتمه تدوین کرده است. این کتاب در حقیقت رساله دکتری الدخیل در دانشگاه کالیفرنیا است که در سال 1998 به زبان انگلیسی نگاشته شد و در سال 2013 در بیروت و توسط انتشارات «الشبکة العربیة للابحاث و النشر» به زبان عربی ترجمه و وارد بازار نشر شد. همزمان با انتشار کتاب، موافقین و مخالفین به بحث و نقد این کتاب از زوایای مختلف پرداختند. مولف نام این کتاب را «الوهابیة بینَ الشِرک و تصدُّع القَبیلة» انتخاب کرده است. این عنوان، نشان از رویکرد نویسنده در نقد وهابیت است. زیرا معمولا وهابی‌ها از کلمه وهابی استفاده نکرده و این نام را نمی‌پسندند، بلکه خود را با عنوان «سلفیه» یا «اهل السنه و الجماعه» نامگذاری می‌کنند، چون نهضت خود را فراتر از دعوت محمد بن عبدالوهاب می‌دانند. بنابراین استفاده از کلمه «الوهابیه» در عنوان کتاب، دلالت بر رویکرد انتقادی مؤلف بر تاریخ وهابیت دارد.

الدخیل، در این کتاب به قیام دولت سعودی از زوایای تاریخی_سیاسی می‌پردازد. وی بر این بارو است، تصور اینکه محمد بن عبدالوهاب فقط به خاطر زدودن شرک در شبه جزیره قیام کرده باشد، نظریه‌ای نادرست است، زیرا به نظر نمی‌رسد که در آن دوران، شرک در بین مردم شبه جزیره وجود داشته باشد. بلکه گویا محمد بن عبدالوهاب از این حربه استفاده کرد تا بتواند بر قبایل مختلف شبه جزیره عرب غلبه پیدا کند. مؤلف نظریه شرک را در این کتاب بسیار پر رنگ دنبال می‌کند و می‌گوید دولت سعودی در مرحله اول با فرضیه شرک، قدرت را به دست گرفت. نویسنده تبیین می‌کند که این کتاب، تاریخی نیست. بلکه با رویکردی تاریخی، جریان وهابیت را مورد توجه قرار داده است. جریانی که تا زمان حاضر ادامه دارد. خالد الدخیل می‌گوید: در رابطه با حرکت وهابیت دو رویکرد سطحی وجود دارد. نگاه دینی، که وهابیت را یک حرکت دینی محض می‌داند که برای از بین بردن شرک و گسترش توحید قیام کرده است. اما نگاه دوم، نگاهی جدید به وهابیت است که وهابیت را به عنوان یک حکومت در جزیره العرب در کنار دیگر حکومت‌های عربی مورد توجه قرار می دهد. خالد الدخیل پس از بیان این دو قسم، نگاه سومی را بیان می‌کند که قابل توجه است. وی می‌گوید: نظام عربستان در قدیم الایام و در زمان محمد بن عبدالوهاب نظام قبیله‌ای بود، اما به تدریج نظام قبیله‌ای جای خود را به نظام روستایی و شهری داد. در این نظام جدید، سلطه دولت بر این مناطق روستایی و شهری بسیار راحت‌تر از قبل است. چون دولت جایگزین قبیله شده است. محمدبن عبدالوهاب برای اینکه بتواند نظام قبیله‌ای عربستان را با خود همراه کند از دو کلید واژه «شرک» و «توحید» نهایت استفاده را برد. از نظر شیخ، بسیاری از قبایل عرب مشرک بودند و این فرصتی بود که وی بتواند نظام قبیله‌ای را درهم شکند و آنها را تحت نظارت حکومت مرکزی در آورد. بنابراین اگر تصور شود که وهابیت فقط یک حرکت دینی است، اشتباهی محض است بلکه وهابیت حرکتی دینی_سیاسی است. خالد الدخیل، در این کتاب از منابع دسته اول استفاده کرده است. در بحث تاریخی بیشتر به آثار ابن غنام و ابن نجد، دو تاریخ نگار مشهور وهابیت استناد کرده است و در ضمن بحث به روایت سومی اشاره می کند که غیر از نگاه ابن غنام و ابن بشر است. در حقیقت روایت سوم، همان نظریه خودش مبنی بر استفاده ابزاری محمد بن عبدالوهاب از شرک برای به دست گرفتن قدرت است. نویسنده چون به زبان انگلیسی مسلط است از منابع لاتینی نیز در کتابش بهره فراوانی برده است. کتاب «الوهابیة بینَ الشِرک و تصدُّع القَبیلة» را می‌توان یک اثر فاخر در شناخت و نقد تاریخی وهابیت شمرد که خالی از جانب داری مذهبی و ملی به بررسی و نقد وهابیت پرداخته است.

منبع: پایگاه وهابیت شناسی

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

آراء علماء المسلمین و فتاواهم فی تحریم تکفیر أتباع المذاهب الإسلامیّه

آرای وهابیت در ترازوی قرآن و سنت

آیین وهابیت

أعلام النبيل بجواز التقبيل

إتحاف الكائنات ببيان مذهب السلف والخلف في المتشابهات

إتقان الصنعة فی التحقیق معنی البدعة

إحیاء المقبور بأدلة بناء المساجد و القباب علی القبور

ائمة الوهابیة

ابن تیمیه از دیدگاه اندیشمندان حنفی

ابن تیمیه از دیدگاه اهل سنت

اتحاف الزائر و اطراف المقیم للسائر فی زیاره النبی

اخطاء ابن تيمية في حق رسول الله واهل بيته

استعانت از کفار

استمداد از اولیاء

اعلام المسلمین ببطلان فتوی القرضاوی بتحریم التوسل بالانبیاء والصالحین

الأجوبة النجفیة فی الرد علی الفتاوی الوهابیة

الإسلام والعنف قراءه فی ظاهره التکفیر

الإسلاميـون وقضايـا الـدولـة والمواطنـة (الجزء الاول)

الإسلاميـون وقضايـا الـدولـة والمواطنـة (الجزء الثانی)

الابانه عن اصول الدیانه (مقدمه و تعلیق حسن سقاف)

الارهاب التشخیص والحلول

الاسعاد فی جواز التوسل و الاستمداد

الاسلام بین المفاهیم و المصطلحات ج (1)

الاسلام بین المفاهیم و المصطلحات ج (2)

الاسلام بین المفاهیم و المصطلحات ج (3)

الاسلام بین المفاهیم و المصطلحات ج (4)

الاعلام بفتاوی ائمه الاعلام حول مولده علیه الصلاه و السلام

الاغاثة بأدلة الاستغاثة

الافهام و الافحام قضایا الوسیله و القبور

الاقوال المرضیه فی الرد علی الوهابیه

الانصاف فیما اثیر حوله الخلاف

الایمان و الکفر فی الکتاب و السنه

البدعه فی مفهوم الاسلامی الدقیق

البدعه و آثارها الموبقه

البدعه، مفهومها، حدها، آثارها

البرهان المبین فی ضوابط تکفیر المعین

البشارة و الاتحاف بما بین ابن تیمیة و الألبانی فی العقیدة من الاختلاف

البصائر لمنکری التوسل باهل المقابر

البیان لما یشغل الاذهان

التبرک بآثار النبی و الاولیاء

التبرک بالصالحین بین المجیزین و المانعین

التبرک بالصالحین و الأخیار و المشاهد المقدسة

التبرک علی ضوء الکتاب والسنه

التبصیر برد شبهات اهل التکفیر

التحذیر من المجازفه بالتکفیر

التراث السلفی تحت المجهر

التطرف و الارهاب فی المنظور الفکر الاسلامی و الدولی

التفکیر فی زمن التکفیر ضد الجهل و الزیف و الخرافة

التندید بمن عدّد التوحید

التوحید عند الشیخ ابن تیمیه

التوحید و الشرک فی القرآن الکریم

التوسل

التوسل بالنبی و جهله الوهابیون

التوسل عباده توحیدیه

التوسل مفهومه و اقسامه و حکمه فی الشریعه الاسلامیة

التوسل و الاستغاثه فی الکتاب و السنه

الجماعة الإسلامية في لبنان 1975-2000

الجوهر المنظم فی زیاره قبر الشریف

الحجج الدامغه والبرهین الساطعه فی جواز الاحتفال بالمولد النبوی الشریف

الحق المبین فی الرد علی من تلاعب بالدین

الحلف بغیرالله عز وجل

الدرر السنیه فی الرد علی الوهابیه

الدعا والتوسل بالاولیاء مطلوب ام ممنوع؟

الدوله الاسلامیه الجذور التوحش المستقبل

الرؤية الوهابية للتوحيد وأقسامه عرض و نقد

الرد علی السقاف فی مسأله التبرک بالآثار النبویه المکانیه

الرد علی الفتاوی المتطرفه

الزیاره النبویه فی ضوء الکتاب و السنه

السادة الحنابلة و اختلافهم مع السلفیة المعاصرة

السلف و السلفیون رؤیه من الداخل

السلفیة مرحلة زمنیة مبارکة لا مذهب إسلامی

السلفیه الجهادیه فی السعودیه

السلفیه النشأه، المرتکزات، الهویه

السلفیه تاریخا و مفهوما و هدفا

السلم والحرب و العلاقات الدولیه فی الاسلام

السیف السقیل فی الرد علی ابن زفیل

الشفاعة

الشفاعه فی الکتاب و السنه

الصوائق الالهیه فی الرد علی الوهابیه

الظاهرة السلفیة التعددیة التنظیمیه والسیاسات

العباده حدها و مفهومها

العذر بالجهل و الرد علی بدعه التکفیر

العصر الوهابی قرائات فی ادبیات التطرف

العقل الاسلامی بین سیاط التکفیر و سبات التفکیر

الفجر الصادق فی الرد علی الفرقه الوهابیه

الفریضه الغائبه جذور و حوارات دراسات و نوصوص

القاعده التنظیم السری

القاعده و خواهرانش

المجاز عند الإمام ابن تيمية وتلاميذه بين الإنكار والإقرار

المشاهد المشرفه و الوهابیون

المنحة الوهبية في الرد علي الوهابيه

النزعه التکفیریه فی فکر الوهابیه

النقول الشرعیه فی الرد علی الوهابیه

اله التوحش التکفیر و السیاسه الوهابیه

الوسیط بین الافراط و التفریط

الوهابیة بینَ الشِرک و تصدُّع القَبیلة

الوهابیة و التوحید

الوهابیه (مع ملحق مذکرات مستر همفر)

الوهابیه فکراً و ممارسةً

الوهابیه فی المیزان

الوهابیه مقاله نقدیه

الوهابیون تاریخ ما أهمله التاریخ

انتحار و استشهاد

انتفاع الاموات باهداء التلاوات والصدقات وسائر القربات

ایمان و کفر

بحوث قرآنیه فی التوحید و الشرک

بدعت و احکام آن

برداشتهای نادرست سلفیه جهادی از آیات جهاد

بررسی احادیث توسل و زیارت

بررسی فتوای تکفیر در نگاه مذاهب اسلامی

بلاء التکفیر

تأویل صفات خدا

تاریخ و نقد وهابیت

تبرک الصحابة بآثار رسول الله صلی الله علیه و بیان فضلة

تروریسم و تکفیر (از دوره باستان تا ظهور داعش)

تشریح الفکر السلفی المتطرف

تصحیح الاعتقاد فیما توهمه الشیخ محمد بن عبد الوهاب واشیاعه من الاصحاب

تطهیر المناهج من التکفیر

تعریف الانام فی التوسل بالنبی وزیارته علیه الصلاه والسلام

تفسير اولي النهي لقوله تعالي الرحمن علي العرش استوي

تقاریر نجد

توحید العباده

توسل و رد شبهات

تَتَرُس

تکفیر اهل الشهادتین موانعه و مناطاته

ثقافه الارهاب فی کتب الوهابیه

جاهلیت

جذور الارهاب فی العقیده الوهابیه

جذور داعش قراءه فی تراث الوهابیه

جریان شناسی سلفی گری معاصر سلفی کیست و چه می گوید.

جهادگرایی سلفی تاریخچه یک اندیشه

حرمه الغلو فی الدین و تکفیر المسلمین

حسن التفهم و الدرک لمسأله التَرک

حقیقت شرک

حکم بازسازی قبور انبیا و اولیا علیهم‌السلام و عبادت در آنها

حکم بغیر ما انزل الله

خروج بر حاکم از دیدگاه اهل سنت

خلافه داعش

دارالاسلام و دارالکفر

داعش العراق و الشام فی میزان السنه و الاسلام

داعش من النجدی الی البغدادی

داعش و جبهه‌النصره چگونه می‌جنگند؟

دفع شبه عن الرسول و الرساله

دموکراسی

دوازده نکته در بررسی و ارزیابی ادله توسل، شفاعت، تبرک و زیارت

ذبح

رحله التطرف من التکفیر الی التفجیر

رفتار وهابیان با مسلمانان

سعاده الدارین فی الرد علی الفریقین الوهابیة و مقلده الظاهریة (ج1)

سعاده الدارین فی الرد علی الفریقین الوهابیة و مقلده الظاهریة (ج2)

سلف و مدعیان سلفیت

سلفی ها

سلفی گری (وهابیت) و پاسخ به شبهات

سلفی گری وهابی

سلفیه بدعت یا مذهب

سیف الجبار المسلول علی اعداء الابرار

شبهات تنظیم الدولة الاسلامیة و الرد علیها

شفاء السقام فی زیاره خیر الانام

شفاء الفؤاد بزیارة خیر العباد

شناخت وهابیت

صحیح شرح العقیده الطحاویه

صدق الخبر فی خوارج القرن الثانی عشر

صریح البیان فی الرد علی من خالف القرآن

صیانة القبور

طاغوت

عدو قریب و بعید

عذر به جهل

عربستان سعودی و جریان‎های اسلامی جدید

عقل از منظر وهابیان

علم و سلطه غیبی اولیا

عمدة الکلام فی اثبات التوسل و التبرک بخیر الانام

فتاوای جریان های تکفیری در جواز قتل مسلمانان

فتن التکفیریین (العرب المعاصرين)

فتنه وهابیت

فرقه ای برای تفرقه

فرماندهان تکفیر

فصل الخطاب من كتاب الله وحديث الرسول وكلام العلماء في مذهب ابن عبد الوهاب

فی ظلال التوحید

قاعده من لم یکفر الکافر

لعن های نامقدس

ماضی استمراری

مبلغ، نه پیامبر

متاهة الحاکمیه اخطاء الجهادیین فی فهم ابن تیمیه

مجله سراج منیر شماره 10

مجله سراج منیر شماره 11

مجله سراج منیر شماره 12

مجله سراج منیر شماره 13

مجله سراج منیر شماره 14

مجله سراج منیر شماره 15

مجله سراج منیر شماره 16

مجله سراج منیر شماره 17

مجله سراج منیر شماره 18

مجله سراج منیر شماره 19

مجله سراج منیر شماره 20

مجله سراج منیر شماره 21

مجله سراج منیر شماره 22

مجله سراج منیر شماره 4

مجله سراج منیر شماره 5

مجله سراج منیر شماره 6

مجله سراج منیر شماره 7 و 8

مجله سراج منیر شماره 9

مجله سلفی پژوهی شماره دو

مجله سلفی پژوهی شماره سه

مجله سلفی پژوهی شماره یک

مجموع رسائل السقاف (جلد اول)

مجموع رسائل السقاف (جلد دوم)

مجموعه مقالات همایش ملی واکاوی قرائت های افراطی از دین

مخالفة الوهابیة للقرآن و السنة

مرزهای توحید و شرک در قرآن

مشروعیه التبرک و فلسفه التوسل و دلیل شرعیته

مصباح الأنام و جلاء الظلام فی رد شبه البدعی النجدی

مصباح الظلام فی المستغیثین بخیر الانام

مفهوم الشفاعه فی القرآن

منهج ابن تیمیة فی التوحید(قرائه نقدیه مقارنه)

منهج الرشاد لمن اراد السداد

منهج السلف فی فهم النصوص بين النظریه والتطبیق

مَحقُ التَقَول فی مساله التوسل

نبتة ابلیس داعش و القرآن

نصیحة لشباب المسلمین فی کشف غلو العلماء المعاصرین

نفی ظاهره التکفیر عند الامامیه

نقد الخطاب السلفی ابن تیمیه نموذجاً

نقد الشیخ محمد بن عبدالوهاب من الداخل

نقد وهابیت از درون

نقدی بر افکار ابن تیمیه

نقض الفریضه الغائبة

نقض فتاوى الوهابية

نوسلفی گری و جهانی شدن امنیت خاورمیانه

هجرت

هذی هی الوهابیه

هشدار در خصوص تکفیر های بی‎رویه

هل نجد أرض الشیطان

هولاء هم الخوارج

وابتغوا الیه الوسیله

ولاء و براء

وهابيت و بازنگرى از درون‏

وهابیت بر سر دو راهی

وهابیت مبانی فکری کارنامه عملی

وهابیت و تبرک

وهابیت و ریشه‎های آن

وهابیت و غلوّ

وهابیگری

پندهای هدایتگر

پژوهشنامه علمی ترویجی نقد وهابیت؛ سراج منیر 20

پیامبر و فرعون (جنبش های نوین اسلامی در مصر)

چکیده مقالات کنگره جهانی جریان های افراطی تکفیری

کتابشناسی نقد وهابیت

کتابشناسی تکفیر

کشف الستور عما اُشکل من احکام القبور

کلکم کفره (دراسه علمیه تثبت بالادله القاطعه تکفیر السلفیه للامه جمیعا)

کنت فی الرقه هارب من الدولة الاسلامیة