مقالات > مباني اعتقادی داعش

مباني اعتقادی داعش

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۱۰/۱۲ تعداد بازدید: 92

داعشآن‌ها قائل‌اند که هر کس توحید آن‌ها را نپذیرد کافر حربی است و خونش حلال است؛ یعنی کسانی که با عقاید آن‌ها موافق‌اند باید با آن‌ها بیعت کنند و کسانی که به مقابله برمی‌خیزند باید کشته شوند و اموالشان تقسیم شود.



نگاهی به سیر شکل‌گیری شریعت جريان هاي تکفیري     

آن‌ها قائل‌اند که هر کس توحید آن‌ها را نپذیرد کافر حربی است و خونش حلال است؛ یعنی کسانی که با عقاید آن‌ها موافق‌اند باید با آن‌ها بیعت کنند و کسانی که به مقابله برمی‌خیزند باید کشته شوند و اموالشان تقسیم شود.

موسسه راهبردی دیده بان، «دشمنان دنیای اسلام دنبال این فکرند، دنبال این نقشه‌اند، خوب فهمیدند که اگر در دنیای اسلام مذاهب اسلامی گریبان یکدیگر را بگیرند و کشمکش با همدیگر را شروع کنند رژیم غاصب صهیونیزم نفس راحتی خواهد کشید و این را خوب فهمیدند، درست فهمیدند؛ لذا از یک طرف گروه‌های تکفیری را به راه می‌اندازند و از طرف دیگر یک عده مزدور را به راه بیندازند که برای این آتش هیمنه فراهم کنند، بنزین روی آتش بریزند که می‌بینید، می‌شنوید یا خبر دارید. وسایل ارتباط جمعی و رسانه در اختیار این‌ها می‌گذارند، در آمریکا، در لندن، آن تشیعی که در لندن و از آمریکا بخواهد برای دنیا پخش شود آن تشیع به درد شیعه نمی‌خورد.»(1)

در طول تاریخ همواره انسان‌هایی کژ‌اندیش و خودپسند بوده‌اند که برای رسیدن به اهداف مادی و پلید خود همواره اعتقادات و باورهای مردم را به بازی گرفته‌اند و گاه با سوءاستفاده از این باورها، لطمه‌های غیر قابل جبرانی را به جوامع بشری و تمدن انسانی وارد کرده‌اند. در جوامع اسلامی نیز این عده با استفاده از زور و گاه تزویر، احساسات پاک و بی‌آلایش مسلمانان را به باد سخره گرفته‌اند و حتی سخنان بی‌پایه و اساس خود را با عنوانی اسلامی به جای اسلام ناب معرفی نموده تا به اهدف پست خود نائل شوند.

از حدیث‌های صحیح و متواتر که از رسول بزرگوار اسلام(ص) نقل شده این حدیث است: «سَتَفْتَرِقُ أُمَّتي عَلىٰ ثَلاثٍ وَ سَبعينَ فِرقَةً، فِرقَةٌ مِنْها ناجِيَةٌ وَ الْباقُونَ هالِكون‏؛ پس از من امتم به هفتاد‌و‌سه فرقه تقسیم می‌گردند. یک گروه نجات‌یافته و بقیه هلاک خواهند شد.»(2) این حدیث از حدیث‌هایی است که همه طبقات حدیث‌گویان از اهل تسنن و شیعه آن را درست می‌دانند. خنده‌آور است که هر یک از فرقه‌های جدید، خود را همان یک فرقۀ ناجیه می‌دانند و هفتاد و دو فرقه دیگر را جهنمی. از جمله این انحرافات که کمتر از یک قرن از پیدایش آن می‌گذرد جریان «محمد بن عبدالوهاب» یعنی وهابیت است. این فرقه که در مقابل اکثر مسلمانان قرار گرفته با ادعای احیای دین و توحید، همان عقاید و افکار «ابن‌تیمیه» را در شبه‌جزیره عربستان پیاده کرده است. آل سعود نیز مجری افکار آن‌ها گشت. این فرقه از قرن 12 تا کنون به جا مانده است.

 

روند پیدایش و شکل‌گیری وهابیت

محمد بن عبد‌الوهاب در سال 1111 ه‍.ق متولد شد و در سال 1206 ه‍.ق از دنیا رفت. دوران کودکی را در شهر خود «عُیَینه» در حجاز و به ویژه «نجد» سپری کرد. بعد از مدتی وارد حوزه علمیه حنبلی شد و نزد علمای عیینه به فراگیری علوم پرداخت. (3) محمد بن عبد‌الوهاب که فردی مغرور و خودبزرگ‌بین بود مدتی فقه حنبلی را نزد پدرش آموخت و از همان دوران جوانی آداب و رسوم و بعضی معتقدات مردم را به استهزا می‌گرفت و آنان را جاهل و مشرک می‌نامید؛ به حدی که با مخالفت پدر و برادرش سلیمان بن عبد‌الوهاب مواجه شد و به همین دلیل عزم سفر به عراق، شام و ایران نمود و با مذهب و اعتقادات جوامع دیگر نیز آشنا شد و آن‌ها را نیز مورد انکار قرار می‌داد. او در واقع عقاید خرافی ابن تیمیه را منتشر می‌کرد. بعد از فوت پدرش قصد کشتن او را داشتند ولی چون دائم در سفر بود دوباره به شهر عیینه فرار کرد. قرار شد امیر شهر، عثمان بن معصر او را یاری کند تا بتواند افکارش را در جزیرة العرب منتشر کند و برای تأکید این میثاق امیر عیینه خواهرش جوهره را به نکاح عبدالوهاب در آورد. لکن این ازدواج دوام نیاورد؛ به همین دلیل از ترس اینکه امیر او را بکشد به درعه شهر مسیلمۀ کذاب فرار کرد. وی همان موقع که عیینه بود به کمک امیر شهر درصدد اجرای عقاید و افکار خود برآمد و قبر خطاب را خراب نمود و این عمل موجب فتنه شد. در درعه نیز با محمد بن مسعود (جد آل سعود) که امیر آن شهر بود ملاقات کرد. قرار شد محمد بن مسعود هم او را یاری کند و در عوض او نیز حکومتش را تأیید نماید. محمد بن مسعود نیز به جهت این میثاق یکی از دختران خود را به نکاح او در‌آورد. اولین کار او این بود که حکم به کفر، شرک و ترور امیر عیینه داد و سپس آل سعود را برای حمله به عیینه تشویق کرد. در اثرآن حمله تعداد زیادی کشته، خانه‌هایشان غارت و ویران شد و به نوامیسشان تجاوز نمودند. این‌گونه بود که وهابیت حرکت خود را به اسم نصرت و یاری توحید و محاربه با بدعت و شرک و مظاهر آن شروع کردند. (4)

عبدالوهاب و یارانش به شهرهای دیگر هم مثل نجد، یمن، حجاز، سوریه و عراق حمله‌ور شدند و هر شهری که عقاید آنان را قبول نمی‌کرد غارت کرده و افرادش را به خاک و خون می‌کشیدند. (5)

وهابیان با این افکار خشن باعث ایجاد اختلاف و تشتت و درگیری میان مسلمانان شدند و استعمار را خشنود نمودند تا جایی که لُرد کورزن در توصیف شریعت وهابیت می‌گوید: «این عالی‌ترین و پربهاترین دینی است که برای مردم به ارمغان آورده شده است.» (6)

 

سوءاستفاده کشورهای غربی از وهابیت

استفاده کردن ممالک غربی و بی‌دین از فرقه وهابیت وقتی آغاز شد که عبدالوهاب در حوزه علمیه بصره درس می‌خواند. جاسوس معروف انگلیسی «مستر همفر» نیز به عنوان محصل به این مدرسه وارد شد و در پی یافتن مرد مناسبی جهت القای افکار ضد دینی خود برای رسیدن به اهدافش بود. در میان افرادی که همفر با آنان آشنا شد محمد بن عبد الوهاب بر خلاف دیگران دارای عقاید خاص بود، او توانست خود را به عبدالوهاب نزدیک کند تا جایی که عقاید او را متزلزل ساخت، و مواردی از قبیل مجاز شمردن شرب خمر را به او قبولاند. به علاوه او را به مسائل جنسی نیز آلوده ساخت. او در خاطرات خود می‌نویسد: «من گمشده خود را در محمد بن عبد الوهاب یافتم؛ زیرا او به ضوابط دینی پایبند نبود و به خاطر روح غرور و خودپسندی و تنفری که از علمای عصر خود داشت و همچنین در خصوص فهم قرآن و سنت که به استقلال نظرش اتکا می‌کرد، از بارزترین نقاط ضعفی بود که می‌توانستم از این راه‌ها در او نفوذ کنم.» (7)

همچنین می‌گوید: «بسیار اهمیت می‌دادم که او روح استقلال و بی‌قیدی، خود‌پسندی و شک در همه چیزها را ایجاد کنم و همیشه به آینده‌ای درخشان او را مژده می‌دادم و دائماً روح آتشین و طبع پر‌انتقادش را ستایش می‌کردم.» (8) اما استعمار انگلیس که ثمره زحمات جاسوس خود را لمس می‌کرد با پرداخت پول و تطمیع بعضی از افراد عده‌ای را به عنوان اصحاب و طرفداران در کنار عبد الوهاب جمع کرد و نطفه دین جدید بسته شد، پس از چند سال تلاش، انگلیس توانست نظر محمدبن مسعود را به سوی عبدالوهاب جمع کند و زمینه همکاری این دو تن مهیا گردید، از این رو به وسیله خاندان سعود افکار و عقاید وهابی به سراسر عربستان منتشر گردید و پس از مرگ محمد بن عبد الوهاب نیز طریقه وهابیت به دست نظامیان آل سعود گسترش یافت و به صورت ایدئولوژی حکومت عربستان در آمد. (9)

بزرگ‌ترین مشکل وهابیت این است که دین را به صورت قشری و سطحی نگاه می‌کنند و به عمق دین توجهی ندارند و اصلاً قبول ندارند که دین خود را به جای رسول‌الله(ص) از ابن‌تیمیه گرفته‌اند. واضح است که چنین بدعت‌گذاری در دین باعث می‌شود به مرور زمان چیزی از اصل دین باقی نمانده و اسلام هم مانند مسیحیت روشی بلا استفاده شود؛ همان اهداف پلید استعمارگران. بنابراین نتیجه این تفکرات آن شده که گفته می‌شود اسلام دین جامد و خشکی است که به درد همه زمان‌ها نمی‌خورد، در نتیجه طی سال‌های متمادی به این نتیجه می‌رسند که نداشتن این دین بهتر از داشتن آن است. تفکر وهابیت همانند تفکر خوارج در صدر اسلام از جمود، تعصب، خشونت بدوی بودن و متحجرانه از اسلام ریشه گرفته و فاقد هرگونه فکر و فرهنگ پویا و صحیح می‌باشد.(10)

 

برخی از مهم‌ترین عقاید وهابیان

از جمله مسائلی که محمد بن عبد الوهاب و پیروان او از نظر اعتقادی مطرح می‌کنند توسل به پیامبر و اولیای الهی است که آن را نامشروع و شرک معرفی می‌نمایند. وهابیان به طور کلی درخواست شفاعت پیامبران و ائمه اطهار(ع) و تعمیر و ساخت مرقد برای قبور پیامبران و صالحان حساسیت نشان می‌دهند، آن‌ها حتی بزرگداشت موالید و وفات اولیای الهی را بدعت و حرام می‌دانند و معتقدند یادواره‌ها و بر پا کردن جشن در ایام ولادت برای امامان پرستش محسوب می‌شود و نوعی تعظیم نسبت به آنان می‌باشد. (11)

آن‌ها معتقدند که خداوند دارای جهت و اعضاء و جوارح است و او را دارای جسمی می‌دانند که حد و مرز ندارد؛ چهره، چشم، دهان و دندان دارد، دو دست داردکه دارای کف و انگشت کوچک دست است؛ پهلو، دو ساق، دو پا و دو قدم دارد و بر عرش نشسته است و از مکانی به مکان دیگر جا به جا می‌شود و در نیمه دوم شب به آسمان دنیا فرود می‌آید و مردم را دعوت به استغفار می‌کند. (12)

 

دیگر عقاید وهابیان

· آن‌ها قائل‌اند که هر کس توحید آن‌ها را نپذیرد کافر حربی است و خونش حلال است؛ یعنی کسانی که با عقاید آن‌ها موافق‌اند باید با آن‌ها بیعت کنند و کسانی که به مقابله برمی‌خیزند باید کشته شوند و اموالشان تقسیم شود (درست مثل خوارج) (13).

· تبرک به آثار رسول‌الله(ص) را به شدت منسوخ می‌شمارند و می‌گویند این آثار و قبر ایشان از سنگ و گل ساخته شده و از سنگ و گل کاری بر نمی‌آید. (14)

· داشتن ضریح و مرقد، شرک و حرام است. «ابن‌قیم» در کتاب «زاد المعاد» می‌گوید ویران کردن بنایی که روی قبور ساخته شده واجب است؛ به همین دلیل آن‌ها در 15 ربیع الاول سال 1343 ه‍.ق بر حجاز تسلط یافتند و و در 8 شوال همان سال قبور ائمه و صحابه را تخریب کردند و اثاثیه حرم را غارت نمودند. همچنین راحت و آزادانه به کشتار بی‌رحمانه شیعیان در کربلا پرداختند و حتی اقدام به هتک حرمت حرم حسینی نمودند. آنان نزدیک به ده سال چندین بار حملات شدیدی به شهر کربلا و نجف داشتند. (15)

همچنین به کشتار عمومی علمای اهل‌سنت دست زدند. بویژه علمای سرشناس و مورد توجه را معتقد بودند که تا این‌ها زنده‌اند هم‌کیشان ما روی خوشی نخواهند دید. (16)

انهدام میراث فرهنگی، آتش زدن کتابخانه‌های بزرگ و تخریب آثار بزرگان مکه و مدینه نیز از دیگر اقدامات وهابیون بود. (17) آنها بعلاوه توسل به اولیای الهی را نامشروع می‌دانند، شیعه را مشرک می‌خوانند و خواندن فاتحه بر سر قبور را حرام می‌دانند. آنها معتقدند که به ظاهر قرآن باید تفسیر کرد نه به باطن آن و قسم به پیامبر را شرک و حرام می‌دانند و همچنین یکی از مسائل مهم شفاعت است؛ تکفیری‌ها شفاعت را فقط از آن خدا می‌دانند و آیاتی را که تأکید بر شفاعت دارد نادیده می‌گیرند. غافل از این که شفاعت خدا اصلاً معنی ندارد بلکه شفاعت باید توسط کسانی نزد خدا برای رفع مشکلات دیگر صورت پذیرد.

با توجه به گسترش شبهات در حوزه دین بویژه در مفاهیم تشیع و نیز اهمیت وحدت اسلامی از سوی رهبران مسلمان لازم و ضروری است که مهم‌ترین مانع تحقق وحدت شناسانده شود و از آنجا که پیروان فرقه وهابیت تنها خود را به حق دانسته و پیروان دیگر مذاهب را مرتد می‌شمرند. جدا از خسارت‌های مرگبار مادی این نوع انحرافات، صدمات دینی آن به مراتب عمیق‌تر می‌باشد به طوری که بعد از ظهور وهابیت عقایدشان مانند سمی مهلک به پیکر اسلام وارد شد.

 

نشریه اشارت،موسسه راهبردی دیده بان

 

پی‌نوشت:

1. بیانات در دیدار کارگزاران حج 20شهریور92

2. شیخ حر عاملی، وسائل الشيعة، ج‏27، ص50.

3. علی‌اصغر رضوانی، فتنه وهابیت، ص 9.

4. همان، صص 11-15، تلخیص.

5. جزیرة العرب في القرن العشرین، ص 341 (به نقل از این کتاب).

6. المخططات الإسلامیة لمکافحة الإسلام، ص 87، (به نقل از این کتاب). برداشتی از کتاب‌های «گفتارهای در نقد وهابیت» نجم الدین طبسی و «تیشه‌ها و ریشه‌ها»ی حبیب عباسی.

7. پیدایش وهابیت و عقاید وهابیون، عزت‌الله دهقان، ص 43.

8. همان.

9. آیین وهابیت، جعفر سبحانی، صص 26-27.

10. تحلیلی نو بر عقاید وهابیون، ص 47.

11. تاریخ نهضت‌های دینی سیاسی معاصر، علی‌اصغر حبلی، ص 121.

12. بیراهه 4 وهابیت، احمد‌رضا جاوقارزعیمی، ص 10.

13. فتنه وهابیت، علی‌اصغر رضوانی، صص 28-29(تلخیص).

14. همان، صص 59-60(تلخیص).

15. به نقل از کتاب تاریخ المملکة السعودیة، ج 1، ص 92.

16. به نقل از تاریخ وهابیان، ص 33.

17. فتنه وهابیت، علی اصغر رضوانی، ص 14 تا 26، (تلخیص)

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

بربهاری از کهن ترین تئوریسین های وهابیت

القاعده و تروریسم مذهبی

بنیادگرایی اسلامی داعش- القاعده: تمایزهای ساختاری و ایدئولوژیکی

بنیاد گرایی و سلفیه بازشناسی طیفی از جریان های دینی

جریان شناسی بنیادگرایی در جنبش های اسلامی

چقدر با تروریست‌های دنیا آشنا هستید؟

سازوکار نیروگیری و نحوه عمل جریانهای تکفیری در گفت‌وگو با دکتر فیرحی

روش شناسی پیامبر(ص) در تقویت اتحاد مسلمانان و تعدیل افراط گرایی

تعدیل افراط گرایی دینی؛ براساس روش شناسی ائمّه(ع) در مواجهه با تفکر غالیان

آیندۀ داعش و تفکرات سلفی در خاورمیانه

افغانستان و گروه طالبان

استراتژی انحرافی ابن تیمیه در تفسیر آیات قرآن

گونه‏ شناسی فکری جنبش‏های اسلامی معاصر و پیامدهای سیاسی امنیتی آن در جهان اسلام

جهانى شدن و القاعده

بررسی و ارزیابی تاثیر عرفان در تعدیل قرائت های افراطی از دین

اختلاف میان وهابیون و دیوبندیه

ارزیابی دیدگاه ابن تیمیه در بحث حسن و قبح

زمینه‌های ظهور و گسترش داعش در محیط امنیتی غرب آسیا

تروریسم از منظر بنیادگرایان اسلامی رادیکال و فقه سیاسی شیعه با نگاهی به عملیات استشهادی

داعش چگونه القاعده را زمین‌گیر کرد

القاعده

آیا جامعه عراق پس از جنگ آمریکا، از صوفی گری به جریان سلفی تکفیری تغییر کرد؟

عوامل مؤثر در تبلیغ وهابیّت(2)

اسلام و تروریسم؛ دو واژه بیگانه

جهاد و مجاهد از نگاهی دیگر

بررسی زمینه های سیاسی اجتماعی شکل گیری طالبان در پاکستان

بررسی اختلاف چهار جریان عمدۀ وهابیت در دهه‌های شصت و هفتاد میلادی در زمینۀ تکفیر

نگاهی به عقبه تکفیر و دیدگاه های آن

احتیاط در تکفیر مسلمان از نظر فقهای احناف

سلفیه درباری

تجاوز نیروهای اتحاد جماهیر شوروی به افغانستان سر برآوردن القاعده

طالبان؛ دین و حکومت

جریان شناسی القاعده

ماهیت دینی ـ سیاسی گروه طالبان

مبانی مذهبی و قومی طالبان

تأثیر تقابل وهابیت سعودی با گفتمان انقلاب اسلامی ایران بر ژئوپلتیک جدید خاورمیانه

توسل و رابطه آن با توحید عبادی

مفهوم عبادت از دیدگاه ابن‌تیمیه

ابزارهای تبلیغی وهابیت در زمان حاضر

بدعت در دین

جنگ در شبه جزيره مروري بر شكل گيري وهابيت در عربستان

سابقه سیاه وهابیت در تخریب آثار اسلامی

تأملی بر ماهیت گروهک تروریستی ریگی

تبار شناسی سلفیه سروری از ابن تیمیه تا سید قطب

مقایسه دیدگاه وهابیت و اخوان المسلمین در زمینه حکومت

داعش یاد آور خاطرات نسل اول وهابیت

ابن تیمیه حنبلی، نظریه پرداز تفکر وهابیت

آشنایی با مکتب سلفیه

سلفیه و تقریب

خاندان آل سعود و عربستان سعودی

القاعده: زمینه ساز استقرار پایگاه های نظامی آمریکا و ناتو در آفریقا

بررسی حدیث «قرن الشیطان» از دیدگاه علمای اهل سنت

طالبان و سپاه صحابه فرزندان وهابیت

پاکستان و بنیادگرایی اسلامی

سپاه صحابه و لشکر جهنگوی نماینده افکار افراطی سلفی‌گری

لشگر جهنگوی

تاریخ وهابیت

وهابیت در آیینه تاریخ

آیا توحید وهابیت مطابق احادیث حضرت خاتم الانبیا است؟

انگلستان و ظهور وهابیت و آل سعود

نظری بر تاریخ وهابیت

سازمان کنفرانس اسلامی و نقش آن در گسترش وهابیت

بررسي متني و سندي روايت شد رحال

نقد تفسیر وهابیون از آیات «من دون الله»

تکاپوی داعش برای بقای سرزمینی

آيا به‌کارگيري زور براي رسيدن به قدرت، گزينه­ اي شکست ­خورده است؟

مشکلات پیش روی عراق پساداعش

تروریسم تکفیری داعش و محور مقاومت ضدصهیونیستی

جنبش اسلامی ترکستان شرقی؛ جهانی تهدید و نگرانی

ایدئولوژی تکفیر؛ سرشت و راهبرد مواجهه با آن

تحلیل کنش های خشونت‌بار داعش از چشم انداز روان شناسی سیاسی‏

کارنامه وهابیت؛ دوره تأسیس

جمعیت اخوان التوحید: شکل گیری و نقش آن در پیشرفت آل سعود

جهاد و نظم بین‌الملل سلفیسم جهادی و تحول معنایی جهاد

کلام سیاسی و حیات سلولی تروریسم تکفیری

نگاهی بر وهابیت

بازخوانی ماجرای جهیمان العتیبی و ظهور اندیشه مهدویت در بطن وهابیت

مبانی جهادگرایی تکفیری در اهل سنت و نقد آن

مباني اعتقادی داعش

مبانی و مفاهیم اسلام سیاسی القاعده

بررسی جریان سلفیت، وهابیت و تکفیر

«داعش» و «القاعده» دو شاخه درخت وهابیت در عربستان

سلفی گرایی جهادی-تکفیری و آینده ثبات سیاسی در منطقه خاورمیانه

اختلافات نظری و اعتقادی وهابیت با مسلمین

گفت‌وگوی مشروح فارس با حجت‌الاسلام مهدی فرمانیان

داعشی‌ها به نام جهاد سر می‌برند/ علت شکل‌گیری گروه‌های تکفیری

نقد استدلال تکفیری ها وداعشی ها براولویت کشتن مسلمانان

جريانهاي جديد وهابيت از ديدگاه دکتر عصام العماد

مروری بر افکار وهابیت و جایگاه آن در جهان باورهای فطرت ستیز

نقد قرآنی مبانی وهابیت در حوزه ی جهاد

نقد و بررسی مبانی جهادگرایی تکفیری ها

جریان شناسی گروه‌های تکفیری جهادی در مصر

توسل، شفاعت، استغاثه؛ رفع نزاع با تبیینی جدید

افترائات وهابیت علیه شیعه

گزارش کتاب «سيف الجبار المسلول على أعداء الأبرار» اثر شاه فضل رسول قادری

تقابل فیزیکی وهابیت با تشیع

بررسی تطبیقی ایده‌ها و رفتارهای خوارج و وهابیت

اندیشه جاهلیت محمد قطب در بوته نقد تشیع، تسنن و عقل

مبانی اعتقادی جریانهای تکفیری و مقایسه ی آن با آرای دیگر مذاهب

گزارشی از کتاب مصباح الأنام و جلاء الظلام

تبرک و استشفا به آثار اولیا

گرایش های فکری سلفیه در جهان امروز

بررسی کتاب تاریخ نجد نوشته حسین بن غنام

تفاوت توسل با استغاثه مشرکین به بت ها

بررسی دیدگاه محمد بن‌عبدالوهاب درباره شرک و مشرک

ارکان سیاسی اندیشه های داعش؛ از امامت تا تکفیر و جهاد

اندیشه تکفیری و راههای علاج آن

کتاب شناسی تکفیر

تکفیر از نگاه بزرگان اهل سنت

سونامی تکفیری در جهان بشری

عقائد تکفیر و نقش مسلمانان

مفهوم شناسی خودکشی یا انتحار

بررسی گفتمان سید قطب و تأثیر آن بر شکل گیری جریان‌های تکفیری مصر

بررسی و نقد منهج قفاری در کتاب اصول مذهب الشیعه

تکفیر تکفیریان خشونت تکفیری، در خدمت استعمار نوین

بررسی و نقد توحید در اندیشه سلفیه وهابی و سلفیه جهادی

وهابیان و برگزاری مراسم جشن وشادی

خشونت، ترور و افراط گرایی در قرآن

جشن و سرور در میلاد پیامبر گرامی از دیدگاه قرآن و سنت

راهبردهای مقابله با تهدیدات نرم جریان‌های تکفیری در جهان

معرفی و بررسی شیوه‌های مقابله با تکفیر در جهان اسلام و آثار آن

اجتهاد از نگاه وهابیون

سنّت پیامبر و تکفیر مسلمانان

شباهتهای فکری خوارج عصر علوی و داعشیهای امروز

رادیکالیسم اسلامی در جنوب شرق آسیا: جماعت اسلامی اندونزی

آسیب شناسی جریان‌های تکفیری و راهکارهای مقابله با آن، از منظر مقام معظم رهبری

احمد بن حنبل و دیدگاه‌های او درباره تکفیر

عوامل ظهور جریان‌های تکفیری در جهان اسلام/ تبارشناسی گروه‌های افراطی

«جریان تکفیری» از نگاه رهبر انقلاب

حدیث منع نشستن و عبادت کردن در مقابر بررسی تطبیقی دیدگاه ابن‌تیمیه و مذاهب اربعه اهل سنت

حرمت تکفیر اهل قبله در کتاب و سنت

روش قرآن در علاج و جلوگیری از پدیده تکفیر

بدعت از منظر وهابیان

مبانی کلامی «القاعده» در تکفیر و کشتار مسلمانان

صحیحین و نفی تکفیر

ریشه های تاریخی و نحوه شکل گیری وهابیت

تکفیر از دیدگاه سید قطب

چه کسی تجددخواهی اسلامی را هدایت می‌کند؟

قرآن کریم و همزیستی مسالمت‌آمیز در جامعه بشری

فقه تکفیر میان برهان شرعی و فقه خودساخته

نقش گروه‌های تکفیری در تغییر نقشه منطقه

علل شکل گیری جریان‌های تکفیری در افغانستان و شبه قاره هند

تکفیر از دیدگاه قرآن

علل شکل گیری تکفیری‌ها از دیدگاه جغرافیای سیاسی

سماع موتی و رابطه آن با توسل به ارواح اولیای الهی

تکفیر

درگذر تکفیر فکری و تکفیر جنایت‌کارانه

خطر تکفیر برای جوامع اسلامی

خطر گروه‌های تکفیری علیه اسلام و مسلمانان

روش های تبلیغی وهابیت

چگونگی پیدایش تکفیر و خارجی‌گری

سلفی‌گری و تکفیر در تونس میان گفتمان النهضة و دیگر گفتمان‌های بومی

عبادت در اندیشه شیعه و وهابیت

جریان‌های تکفیری و خطرهای آن برای امت اسلامی و بشریت و عوامل شکل‌گیری آن

تمدن اسلامی و جریان‌های تکفیری

ارتباط اسلام‌ستیزی با جریان‌های تکفیری

بررسی و نقد دلیل وهابیت بر انقطاع عمل بعد از موت

نقد دیدگاه وهابیت درباره عبادت با نظر به سجده برادران یوسف

جریانات تکفیری بناهای اسلامی (در عراق به عنوان نمونه)

تفاوت میان جنبش‌های انقلابی و جریانات تکفیری و تروریستی

بررسی اقدامات تکفیریون در عراق و سوریه

تکفیر اهل قبله در اندیشه علمای دیوبند

عملکرد وحشیانه ی فرقه ی وهابیت و خاندان آل سعود

راهبرد تکفیری و ضد وحدت عربستان سعودی در عرصه آموزش و رسانه

گزارش کتاب جذور داعش قراءة فی تراث الوهابیة و علماء السعودیة

اقسام ذبح و قربانی و اشتباه وهابیت

معیار توحید شرک از دیدگاه شهید مطهری و سید قطب

هجوم وهابیان به مدینه منوّره

وهابیت و تخریب قبور

سلفیت و جنبه های شبهه آمیز آن در مذاهب اربعه

عبور از «خاورمیانه جدید»

فتنه و هابیت

وهابيت از نگاهي ديگر

پیشینه و کارنامه وهابیت (3)-عقاید و عملکرد

پیشینه و کارنامه وهابیت (2)- شکل گیری وهابیت

پیشینه و کارنامه وهابیت (1)- وهابیت و تفرقه

سفر وهابیت به مصر

سلفیه و جنبش‌های اسلامی ـ دیوبندیه

تضاد عقايد حنفيت با وهابيت3 (توسل)

تضاد عقايد حنفيت با وهابيت5 (وهابيت و موضع اهل‏ سنت در قبال آن)

تضاد عقايد حنفيت با وهابيت 2 (زندگى حقيقى همراه با عمل براى انبيا و اوليا در قبر)

تضاد عقايد حنفيت با وهابيت 4 (علم غيب)

تضاد عقايد حنفيت با وهابیت 6 (وهابیت را بهتر بشناسیم)

مخالفت وهابیان با عقاید اهل سنت

سلفيان

تأويل در قرآن و «تأويل قرآن»

اندیشه سیاسی ابن قیم جوزیه

تکفیر گذشته، حال، آینده

شباهت وهابی ها با خوارج

نقدی برعقاید وهابیت (توسل، شفاعت)

لیست حامیان مالی گروه های تروریستی همسو با القاعده در 31 کشور جهان

توسل، مرگ و شفاعت از دیدگاه تشیع و وهابیت

گزارشی از برخی فتاوای وهابیت

تقابل دیدگاه وهابیت تکفیری در حرمت تکفیر اهل قبله با آیات و روایات

بررسی موانع تکفیر از دیدگاه وهابیت با تأکید بر مانعیت تأویل

حرمت تكفير اهل قبله در انديشه علماى اسلام

فتنه تكفير

تبارشناسی مبانی معرفت شناختی و انسان شناختی اسلام سلفی - تکفیری

جهاد در اندیشه سید قطب

نقش قدرت‌های بین‌المللی در رشد و گسترش جریان‌های تکفیری

موضع انتقادی اندیشه‌وران اهل سنت در برابر جریان‌های تکفیری

نقد و بررسی مهم‌ترین ادله جریاهای تکفیری در تکفیر شیعه

جریان‌شناسی تکفیری در افغانستان

تحلیلی بر هویت جدید تروریست‌های تکفیری در خاورمیانه

بررسی تاریخی جریان‌های تکفیری تروریستی

ارائه مدل تحلیل جامع جریان تکفیری و راهبردهای مقابله با آن

تحلیلی بر رویکرد‌های متناقض به اندیشه‌های سلفی- تکفیری سید قطب

آسيب‏ شناسى جريان‏هاى تكفيرى و ...، از منظر مقام معظم رهبرى

چیستی و چرایی شکل گیری جریان‌های تکفیری

جنایات جریان‌های تکفیری در لبنان

الگوی حکومت در اندیشه جریان سلفی تکفیری

فضای مجازی (سایبری) و شبکه‌های ماهواره‌ای جریان‌های تکفیری

قتل و تکفیر در آیات قرآن (1)

داعش و عملکرد آن برای اهداف غرب و رژیم صهیونیستی

بررسی تطبیقی ایمان و کفر از دیدگاه مذاهب اسلامی و جریان‌های تکفیری

تأثیر افکار ابن‌تیمیه در گسترش جنایت‌های جریان‌های تکفیری

جایگاه علمی و دینی مردم نجد در دوران محمد بن‌عبدالوهاب

زمینه های تاریخی سلفیه

شیوه‌های وهابیت در مخالفت با اهل سنت

اقدامات سلفی‌های تکفیری؛ فرصت‌های به وجود آمده برای جمهوری اسلامی ایران

بررسی زمینه‌های صدور فتاوای تکفیری و پیامدهای آن بر جهان اسلام

تحرک‌پذیری سلفیت جهادی در آسیای غربی و امنیت عمومی جمهوری اسلامی ایران

ادله داعش بر خلافت اسلامی و نقد آن از سوی سلفیان جهادی

جاهلیت در نگاه سلفیه جهادی و اثرات سوء آن بر جهان اسلام

بررسی تطبیقی دیدگاه فقهای فریقین درباره حرمت تکفیر مسلمانان

موانع تکفیر با تأکید بر مسئله جهل از دیدگاه ابن‌تیمیه

نقد و بررسی تکفیر از دیدگاه سلفی وهابی و سلفی جهادی

سلفیه جهادی در شبه جزیره؛ بررسی رویکرد و عملکرد القاعده شبه جزیره

تکفیر در روایات نبوی (4)

تکفیر در روایات نبوی (3)

برررسی شخصیت و نظرات شیخ عبدالعزیز بن باز مفتی سابق سعودی

ابوبكر بغدادی

جریان شناسی اختلافات طالبان بر سر رهبری

تکفیر در روایات نبوی (1)

تکفیر در روایات نبوی (2)

جریان شناسی گروهک تروریستی انصارالاسلام

تأملاتی درباره بیانیه اخیر شبکه تروریستی القاعده علیه داعش

تکفیر در آیات و روایات

داعش، القاعده؛ فرزند در مقابل پدرخوانده /بازخوانی روند شکل گیری القاعده در عراق و انشعاب درون سازمانی

جریان شناسی وهابیت مصری

زادگاه فکری اندیشه تکفیری در جامعه اسلامی

رویکرد دوگانه غرب در مواجهه با تروریسم؛ داعش سیاه، داعش سفید

خیانت های خلافت داعش به جامعه اسلامی

سلفى‏گرى در تونس و آينده پيش رو

بررسی پیشینه ورود تروریسم تکفیری به کشور (بخش نخست)

بررسی پیشینه ورود تروریسم تکفیری به کشور (بخش دوم)

تحليلى بر هويت جديد تروريست‏هاى تكفيرى در خاورميانه ...

استراتژی «گرگ‌های تنها»؛ این بار در افغانستان

الگوی سازمانی القاعده و داعش

نگاهی اجمالی به منهج درسی مدارس ابتدایی داعش

جهادی‌های جدید کیستند؟

نگاهی کوتاه به جریان رسانه‏ ای گروه داعش

زمینه‏ های گفتمانی تعامل داعش در قبال اسرائیل و مسئله فلسطین

تضادهای ایدئولوژیک؛ چرا داعش و القاعده متحد نشدند؟

ساختار تشکیلاتی جدید داعش؛ نسل دوم فرماندهان دولت خلافت

ریشه‌های تفکر داعش (٦)

ریشه‌های تفکر داعش (٥)

ریشه‌های تفکر داعش (٤)

ریشه‌های تفکر داعش (٣)

ریشه‌های تفکر داعش (٢)

ریشه‌های تفکر داعش (١)

جریان‌های تکفیری در عراق از ظهور وهابیت تا عصر حاضر

ابومصعب زرقاوي و داعش

موافقين و مخالفين خلافت داعش

سیر تطور هیئت‌‏های شرعی داعش

بلای تکفیر، مصیبت اسلام و مسلمین

دشمن نزدیک و دور

جریان شناسی سلفیگری

در آمدی بر مناسبات وهابیت و علم کلام

داعش خوب داعش بد

دموکراسی

آیا تهدید داعش را جدی بگیریم؟

عقل از منظر وهابیان

جریان های تکفیری عراق

بن بست خلافت با اندیشه داعش

جنبشهای اسلامی و خشونت در خاورمیانه

تحولات اسلام سیاسی رادیکال

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_6

آینده جنبش های اسلامی

مفهوم شناسی جنبش های اسلامی معاصر

کفر در مقابل ایمان یا اسلام

جریان داعش و تحریف مفهوم جهاد

خلافت از دیدگاه سلفیه جهادی

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_5

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_4

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_3

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_2

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_1

آسيب‏ شناسى رشد جريان‏هاى تكفيرى به عنوان يك چالش عمده فراروى اسلام‏گرايى‏

جوانان يهودی در صف داعش

برداشت‌های القاعده از افکار جهادی سید قطب

روش‌های برخورد محمد بن‌عبدالوهاب با مخالفان خود

برداشت اشتباه تکفیریها از جهاد در قرآن

سنت‏ گرایی و نقد اسلام‏ گرایی سلفی

ارزیابی سیاست کیفری بین‌المللی در رسیدگی به جنایات داعش

استراتژی داعش در عراق و شام

گونه ‏شناسی فکری جنبش‏های اسلامی معاصر

ظهور داعش در شبه‌ قاره

پاسخ به شبهات جهاد

سلفی‏گری در عراق و تأثیر آن بر جمهوری اسلامی ‏ایران

گفتمان اسلام سلفی و جهانی‏ شدن امنیت خاورمیانه

شکاف شیعی – سنی در اسلام سیاسی و پیامدهای آن برای جمهوری اسلامی

برررسی قتال در قرآن 4

بررسی قتال در قرآن 3

بررسی قتال در قرآن 2

بررسی قتال در قرآن 1

تاثیرات سید قطب بر گروهک های جهادی تکفیری

حزب التحریر در آسیای مرکزی

مبانی اعتقادی محمد ابن عبدالوهاب

تکفیری ها و تجاور از حدود جهاد

حرمت تکفیر نزد پیشوایان چهارگانه اهل سنت

معناشناسى عبادت در نظام تعاليم وحى و دفع اتهام كفر و شرك از مسلمين‏

مبانى كلامى «القاعده» در تكفير و كشتار مسلمانان‏

احزاب سلفی در مصر

تکفیر از دیدگاه قرآن کریم

سلفی گری در مصر و دوره جدید

تكفيريت در پاكستان و راه برون‏ رفت از آن‏

متافیزیک خشونت داعشی؛ سه مفهوم نکایه، توحش و تمکین

القاعده پس از 11 سپتامبر (با تأکید بر عراق)

آينده داعش در عراق

جهان از نگاه داعش

بازشناسی بنیادگرایی و سلفیه در دوران معاصر با تأکید بر طالبان و القاعده

جنبش های سیاسی معاصر در عربستان سعودی

زیارت از دیدگاه احادیث اهل سنت

ظهور و افول القاعده در عراق

تکفیر از نگاه برخی ائمه مذاهب اهل سنت

نگرشی به ظرفیت‌های تقریبی الازهـر

چالش های همگرایی جهان اسلام در تأسیس تمدن اسلامی

جريان‏هاى تكفيرى و نقض حقوق زنان‏

تقليد از ديدگاه سلفى‏هاى تكفيرى‏

بدعت و سنت از ديدگاه فرق اسلامى و جريان‏هاى تكفيرى‏

واكاوى رابطه ميان نفاق و تكفير

روش‏هاى جهان اسلام براى فائق آمدن بر بحران تكفير

نقد و بررسی دار الاسلام از نظر سلفیه تکفیری

نقد و بررسی دشمن نزدیک و دور(عدو قریب و بعید)

نقد و بررسی حکم بغیر ما انزل الله

نقد برداشت‌های تکفیری‌ها از آیات جهاد

متغيرهاى منطقه ‏اى و بين‏ المللى و علل داخلى ورود داعش به عراق‏

رقابتى براى هويت و شناسه‏

پاسخی به شبهه ابن تیمیه در استمرار عزاداری برای امام حسین علیه السلام

عزاداری بدعت یا سنت

توحید و شرک

آیا ترکیه به سرنوشت پاکستان مبتلا خواهد شد؟

عوامل روانی تکفیر

وهابیت تکفیری (دوره ی معاصر)

ازبکستان بعد از کریم اف و ترسیم جریان شناسی دینی سیاسی آینده

ارکان و مقومات مفهوم «عبادت»

بوکوحرام و قرائن همپیمانی با داعش

نگاهی به تشکیلات سازمانی داعش

آينده ‏نگارى رفتار گروه‏ هاى تكفيرى‏

تکفیر اهل قبله

دگردیسی اسلام سیاسی در تونس

عربستان معمار جنایت و مکافات

ناتوانی حکومت ها و رشد سلفیسم در غرب افریقا

داعش در مسیر القاعده شدن

اسلام دین صلح و مهربانی و محبت و رحمت

علل گسترش دعوت محمد بن‌عبدالوهاب

گفتگو با مأمون رحمه روحانی دمشقی درباره تکفیریها

ابن تیمیه و نگرش آن به مذاهب

تکفیریها در انگلستان

کودتا در داعش

فرا واقعیت بنا العابد!

خاورمیانه و جنگ های دینی

بررسی ارتباط خوارج با وهابیت

موضع ‌گيري‌ علماي‌ جهان‌ اسلام‌ درباره‌ تشيع‌

اقسام توحید از دیدگاه وهابیت و نقد آن

فعالیت وهابیت در جهان

بررسی روایت التجاء ابو ایوب انصاری به قبر پیامبرصلی الله علیه و آله و سلم

فواید توسل به ارواح پیامبران و اولیای الهی

نقش جریان های سلفی در سوریه و فلسطین در مصاحبه با شیخ عبدالله کتمتو

امکان سنجی تحقق همگراییِ جهان اسلام در مواجهه با تهدید جریان تکفیری

شدّ رحال برای زیارت قبر نبی اکرم ص از منظر دیوبندیه و ابن‌تیمیه

کفر و جهاد از منظر حزب التحریر

صنعانی؛ سلفی تکفیری یا سلفی میانه‌رو

بررسی و نقد رابطه دعا و عبادت، از منظر قرآن و وهابیت

سماع موتی و تقابل دیدگاه وهابیان با بزرگان خود

تبرک (لمس و تقبیل) از نگاه اهل سنت

رابطه ولایت تکوینی و استغاثه به ارواح اولیای الاهی

تکفیر از دیدگاه بزرگان دیوبند

پژوهشی درباره حدیث «اللهم لا تجعل قبری وثناً یعبد»

درنگی بر دیدگاه ابن‌تیمیه در مواجهه با مذاهب و بزرگان اسلام

افترائات وهابیت علیه شیعه در مصاحبه با حجت الاسلام والمسلمین توحیدی

فهرستواره پایان‌نامه‌های حوزوی-دانشگاهی در موضوع سلفی‌گری و نقد وهابیت

توسل در سیره انبیا از دیدگاه اهل‌سنت

ندای غیراللّه از ديدگاه علمای دیوبندیه

بررسی دیدگاه ابن تیمیه درباره زیارت قبور

تناقضات ابن عبدالوهاب در مسئله تکفیر مسلمین

نقد و بررسی روش های جدلی ابن تیمیه در «منهاج السنه»

وهابیت، سلفیت و اسلام‌گرایی؛ دشمن کیست؟

بررسی و نقد دیدگاه سلفیه در ارتباط ارواح با عالم جسمانی

تکفیر از کدام قسم: کفر در مقابل ایمان یا کفر در مقابل اسلام

آشنایی با رهبران "اخوان المسلمین" از ابتدا تا کنون

بررسی سلفی‌گری ابن ابی العز با تأکید بر «شرح العقیدة الطحاویة»

نقد دیدگاه وهابیت در مسئله تبرک با تکیه بر نظر علمای معاصر وهابی

بررسی و نقد دیدگاه شاه ولی‌الله دهلوی در مسئله شرک

تکفیر و اقسام آن در نگاه شیعه

تکفیر در جهان اسلام

سرنوشت مدعیان خلافت در انتظار داعش

توحید و شرک از دیدگاه استاد مطهری و سید قطب

داعش و استفاده از گرافیک اطلاع‌رسان

نگاه هند به گروه‌های شبه نظامی پاکستان

مقايسه انديشه‏ و رفتار جبهه النصره و داعش

ترور، تروریسم و حقوق بشردوستانه

جریان‌های تکفیری فعال در پاکستان

بازشناسی تفاوت سلفی نوگرا و افراط‏ گرا

نگاه داعش به مهدویت

جریان‌شناسی گروه‌های تکفیری: ابعاد و پیامدها

کفر و جهاد از منظر حزب التحریر

وضعیت القاعده پس از ظهور داعش

جریان‌های تکفیری، مهمترین خطر فراروی بیداری اسلامی

حقوق بشر و جریان‌های تکفیری

آثار سیاسی - اجتماعی جریان‌های تکفیری بر عقب‌ماندگی کشورهای اسلامی

تحلیلی شرق‌شناسانه از جریان‌های تکفیری قدیم و جدید

سلفی‌گرایی متحرک: چالش امنیتی بدون مرز

بازخوردهای ضد‌امنیتی هستی‌شناسی اجتماعی سلفیت جهادی

عقل از دیدگاه سلفیه

عبادت

سب الصحابه

نقدی بر خلافت ابوبکر بغدادی

تیشه داعش به ریشه‌های تاریخ ایران در موصل

سلفی ها، روند نوگرایی که به افراط گرایی رسید

افغانستان در دوران پساطالبان

داعش، قفقاز و واکنش روسیه

افغانستان، گذرگاه داعش به آسيای مركزی

متن قطعنامه شورای امنیت درباره گروه تروریستی داعش

نگاهی به عملکرد داعش از منظر کتاب تروریسم جهانی و رسانه های جدید

خط بطلان جولانی بر فانتزی‌های غرب در سوريه

ظهور داعش؛ پایانی بر نظم جهانی

پیام مهم ترور سرکرده جیش الاسلام

راهبرد آمریکا برای مبارزه با القاعده و داعش