مقالات > بررسی جریان سلفیت، وهابیت و تکفیر

بررسی جریان سلفیت، وهابیت و تکفیر

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۱۰/۱۱ تعداد بازدید: 296

 آنچه در ذیل می‌آید حاصل گفت‌وگوی دو ساعته فارس درباره «بررسی جریان سلفیت، وهابیت و تکفیر با رویکردی به تحولات عراق» با حجت الاسلام و المسلمین دکتر سید مهدی علیزاده موسوی است که در ابتدای تشکیل داعش برگزار شده است.



«حجت الاسلام والمسلمین دکتر مهدی علیزاده موسوی»:

تقسم بندی مذاهب اسلامی

اگر جهان اسلام را بخواهیم از حیث مذهبی تقسیم کنیم چند گروه و مذهب در دل جهان اسلام مشاهده می‌کنیم. ما شاهد چهار مذهب شافعی، مالکی، حنفی و حنبلی و از حیث کلامی دو مذهب مهم در اسلام داریم یک مذهب ماتُریدی و دیگری مذهب اشعری است که مذهب ماتریدی معمولا در مناطق شبه قاره است و در دیگر مناطق جهان اسلام بحث اشاعره را داریم . جدای از این مذهب شیعه را که بالغ بر 350 میلیون جمعیت دارد را در جهان داریم و ام‌القری شیعه هم در حقیقت ایران است. جدای از این مذاهب، فرقه‌های تصوف در جهان داریم که مانند نقشبندیه، قادریه، عطیه، وفائیه و دیگر فرق تصوف در جهان اسلام وجود دارد.

 

 اضلاع سه گانه فرقه‌های انحرافی  در اسلام  و نقش انگلیس

*فرقه احمدیه ضلع اول در شبه قاره (زبان اردو)

ما در کشوری مانند مصر بیش از صد فرقه صوفی فعال داریم. واقعیت این است که علی‌رغم این شرایط ما در جهان اسلام شاهد سه جریان عمده انحرافی هستیم که قابل توجه است. جریان اول جریانی است که اگر آن را به صورت مثلث انحراف تصور کنیم می‌بینیم که محور اصلی آن در شبه قاره است (هند، پاکستان و بنگلادش) که بیش از 500 میلیون مسلمان دارد که فرقه قادیانه یا احمدیه در قرن 18 در آن شکل گرفت و غلام احمدخان قادیانی رهبر آن بود و چند ادعا داشت که برخلاف اندیشه اسلامی بود. ادعای آن این بود که «من مسیح هستم» . دومین ادعای آن که با حمایت انگلیس برای خواباندن فتنه اول بود، ادعای مهدویت کرد که اعتراض مسلمان‌ها در این باره کارساز نشد.

و سپس ادعای «خاتمیت» کرد و گفت وحی بر من نازل می‌شود که مسلمان‌ها به او گفتند تو از دین خارج شدی و مرتد هستی که این فتنه با حمایت انگلیس‌ها به بزرگترین فتنه مسلمان‌ها تبدیل شد که زبان این فرقه هم اردو بود تا مخاطبان متوجه شوند و اکنون به عنوان غده سرطانی تمام منطقه شبه‌قاره را گرفته است.

سال 1947 که پاکستان از هند بزرگ جدا شد اعلام کردند که فرقه قادیانی حق فعالیت ندارد و رهبر این گروه طاهر خان قادیانی رفت و شاهد ادامه فعالیت فرقه قادیانی در انگلستان هستیم.

 

*   ضلع دوم انحراف  در ایران (بهائیت)

ضلع دوم در ایران و منطقه فارس‌زبان کلید خورد که آن فرقه «بهائیت» است. بهائیت هم دیدگاه بسیار افراطی داشت و نسبت به علی‌محمد باب می‌رسد که خودش را نزدیک به امام زمان معرفی می‌کند و بعد کار دست حسین علی نوری می‌افتد و می‌بینیم که فرقه کاملا منحرف می‌شود و جالب این است که زبان فرقه بهائیت به زبان فارسی است تا سایرین متوجه شوند و امروز یکی از فرقه‌های بزرگ در کنار یهود و مسیحیت، بهائیت است و چند مرکز بزرگ در سراسر دنیا دارند.

نکته قابل توجه این است که طاهرخان قادیانی به انگلستان رفت ولی می‌بینیم که مرکز امروز بهائیت در حیفا واقع در سرزمین اشغالی فلسطین (اسرائیل) است و می‌دانیم که صهیونیست‌ها معتقدند که قوم برگزیده هستند و سرزمین را ارث خود می‌دانند و به مسیحیت حق فعالیت نمی‌دهند. با این حال شاهد هستیم بهائیت باغ‌های 7گانه در آنجا دارد و کوه کرمل را خالی و مهیا کردند.

 

* وهابیت ضلع سوم

اما ضلع سوم که از همه خطرناک‌تر و تأثیر منفی بیشتری دارد ضلع وهابیت است. وهابیت سال 53 11 هجری قمری به رهبری محمدبن عبدالوهاب در حالی آغاز شد که پدرش از دنیا رفت حتی پدرش با وی مخالف بود و برادرش سلیمان بن عبدالوهاب کتابی با عنوان  الصواعق الإلهیة فی الرد علی الوهابیه نوشت.

 

دلایل حمایت انگلستان از فرقه وهابیت

ویژگی این فرقه انحرافی این بود که اولاً در مکه و مدینه حضور داشت و این دو شهر اسلامی را که در موسم حج شلوغ است را نشانه گرفتند و دارای اهمیت بود (57 کشور اسلامی در مراسم حج حضور دارند) . دومین ویژگی وهابیت این بود که هیچ‌گاه اتحاد جهان اسلام را نداشت. در همه جای دنیا نتوانسته یک ائتلاف و همبستگی ایجاد کند.

ایجاد تفرقه و فتنه وهابیت بهترین عامل برای انگلستان بود که در شرایط آن زمان انگلستان و اکنون امریکا استفاده شد. هنگامی که در یمن انقلاب می‌شود و علی عبدالله صالح را می‌خواهند کنار بگذارند به عربستان پیشنهاد می‌شود برود یا در تونس بن علی به عربستان می‌رود یا انقلاب مصر مشاهده می‌کنیم هیأت الکبار عربستان برعلیه انقلاب فتوی می‌دهند. بحرین که انقلاب می‌شود آنجا باز هم نیروهای درع الجزیره یا سپر جزیره هستند.

وهابیت هر نقطه‌ای که رفته یا فشار و زور بوده و با دعوت نرفته. حتی در پایتخت این فرقه که به نام درعیه است و تا ریاض 7 کیلومتر فاصله دارد و این 7 کیلومتر طی 30 سال و با 4 هزار کشته پیش رفتند و به قول «حامد الگار» نویسنده امریکایی در کتاب وهابی‌گری خودش می‌گوید : از وقتی که وهابیت آغاز شده تاکنون نزدیک به 450 هزار کشته از جهان اسلام گرفتند. اینها کافر واقعی هستند چرا که تمام کشته‌ها مسلمان و بیشتر قربانیان از اهل سنت هستند. در منطقه نجد و حجاز که اصلاً شیعه وجود ندارد و اکثرا اهل سنت هستند و کشتارهای عجیبی توسط وهابیت در اینجا شاهد هستیم.

زمانی که خواستند مکه را بگیرند وارد طائف شدند. بین طائف تا مکه 70 کیلومتر فاصله است و اینقدر در طائف جنایت کردند و شکم زن‌های حامله را پاره کردند و کودکان را کشتند که تداعی شرایط امروز را می‌کند و از طائف که به سمت مکه حرکت کردند  شهر مکه از ترس خالی شد و واگذار شد . ما اینگونه سابقه‌ای از وهابیت مشاهده می‌کنیم.

 

*چگونه وهابیت را از سلفیت تشخیص دهیم

اما بحثی که می‌شود آن را مورد واکاوی قرار داد این موضوع است که جریان شناسی وهابی داشته باشیم. نخست ؛وهابیت سلفیه: اولاً بحث این است که آیا بین این دو ترادف وجود دارد. یعنی هنگامی که می‌گوییم وهابیت آیا منظور سلفیه است؟ آیا هنگامی که می‌گوییم سلفیه آیا مرادمان وهابیت است؟. بین این دو تفاوت وجود دارد.؟ گاه گفته می‌شود در پاکستان سلفی‌ها عملیات انتحاری انجام دادند چه رابطه‌ای بین این دو واژه وجود دارد.؟

نخستین رابطه این دو «رابطه عام و خاص مطلق»‌ است که مفهوم سلفی یک مفهوم گسترده است .این مفهوم گسترده دارای مصادیق مختلفی است. مانند این که ایران را فرض کنی که دارای شهرهای مختلفی است. یکی از مصادیق مهم و اساسی سلفیه آن بحث وهابیت است.

 

پرسش دیگری که وجود دارد این است که آیا تمام گروه‌های سلفی مانند وهابیت تکفیری هستند؟ پاسخ این پرسش این است که نه ...در جریان سلفی شاهد جریان‌های متفاوتی هستیم که گاه متضاد یکدیگرند و این نکته را باید توجه کرد. ضمن آنکه در دل خود وهابیت هم شاهد جریان‌های متضادی هستیم.

در دل خود وهابیت در عربستان  یک جریان سکولار داریم که جریان «حاکمیت» یا جریان ملکیه به آن گفته می‌شود، یک جریان افراطی موافق دولت داریم، و یک جریان دیگری به نام  هیأت «کبار العلما» داریم که وظیفه امر به معروف و نهی از منکر  دارند. کار این‌ها مشروعیت بخشی به دولت است و دولت عربستان برای اینها امنیت ایجاد می‌کند و اینها برای دولت عربستان مشروعیت ایجاد می‌کنند.

گروه سوم «گروه افراطی مخالف دولت» است یعنی کسانی که قائل به این هستند که بر مبانی وهابیت نمانده‌اند یعنی بر اندیشه‌های وهابیت پشت پا زدند و بنابراین ضد دولت موضع گرفتند و قیام کردند و به شدت با دولت مخالفت و مقابله می‌کنند. بنابراین خود وهابیت هم شاخه‌های مختلفی دارد که اگر آنها را نشناسیم راه مقابله با آن‌ها راحت نیست.

 

* تعریف مفهوم سلف و مرجعیت علمی،‌ سیاسی و اجتماعی سلفی ها

تعریف مفهوم سلف این است که هواداران آن قائل به این هستند که سه قرن اولیه اسلام بهترین قرون اسلام است ( قرون مفضله و برتر) و اساس آنها حدیثی از پیامبر است.

آن‌ها معتقدند، که پیامبر فرمود: «خیر القرون قرنی ثم الذین یلونهم ثم الذین یلونهم ثم یجیع اقوام یسبق شهادتهم علی یمینهم و یمینهم علی شهادتهم»، یعنی پیامبر فرمود بهترین قرن‌ها قرن من است یعنی صحابه ثم الذین یلونهم پس کسانی که پس از آنها می‌آیند یعنی تابعین و پس از تابعین یعنی تابعین تابعین بهترین قرن‌های اسلامی است.

اما این روایت چندان معتبر نیست و ثانیا با حوادث تاریخی معتبر نیست. چگونه بهترین قرن‌ها قرن اول است در حالی که جنگ «جمل صفین و نهروان» در قرن اول بود چگونه بگوییم که قرن اول برتر است در حالی که خوارج در قرن اول به وجود آمدند و پیامبر درباره آنها فرمود کسانی هستند که از دین خارج می‌شوند مانند کسانی هستند که مثل تیر از کمان خارج می‌شوند، پس بهترین قرون را حوادث تاریخی نمی‌سازند. خوب حال با این بهترین‌ قرن‌ها چه باید بکنیم. نگاهی باید در سه حوزه  به سلفیت داشت.

 

مرجعیت علمی سلفی ها/ اندیشه ورزی ممنوع

نخست مرجعیت علمی؛ از دید سلفی ها اندیشه ‌ورزی نباید داشت.و باید قائل به عقل و خرد خودتان نباشید و در تفسیر اوضاع روز باید بازگشت به مباحث علمی گذشته بکنید و نمی‌شود کسی بیاید و بگوید من مجتهدم و در علوم دینی وارد شود.

سامر استانبولی یکی از اندیشمندان سوریه است  که می‌گوید وقتی شما با یک سلفی روبه‌رو می‌شوید روح گذشتگان در این کالبد دمیده شده انگار گذشتگان با شما حرف می‌زنند هر چی می‌گویید پاسخ می‌دهد فلانی اینگونه گفت فلانی این حرف را زد، اما خودت چه چیز داری بگویی، هیچ نظری ندارد،

 

مرجعیت سیاسی سلفی ها/ طالبان، داعش و بوکوحرام

مرجعیت سیاسی از دیگر ویژگی‌ها است، می گویند بهترین نوع حکومت، حکومت خلافت است که شما در طالبان افغانستان،‌ بوکوحرام  نیجریه در آفریقا و در انصارالسنه و انصارالشریعه تونس  افریقا می‌بینید که به دنبال احیای خلافت هستند، اما چه خلافتی؛ خلافتی که براساس نظریه‌های اهل سنت قدیم هستند نه جدید و خلیفه ‌محورند نه شورا محور.

براساس تعریف خلیفه کسی است که قدرت آن بسیط است، قدرت آن نقدناپذیر است و نمی‌توان آن را عزل کرد و تمام این ویژگی را برای خلیفه ذکر می‌کنند. وقتی ملامحمد در طالبان به قدرت می‌رسد یکی عبایی در قندهار نگه می‌دارند که به آن عبای شریف می‌گویند این را شاه‌احمد ابدالی در زمان نادرشاه که ژنرال معروفی بود، پوشید و نفر دوم ملامحمد عمر به عنوان خلیفه مسلمانان پوشید و تشت آبی گذاشتند و مردها و زن‌ها از طریق گذاشتن دست‌شان داخل آب با خلیفه بیعت کردند و دولت داعش مبنای سیاسی‌شان بر این اساس است و معتقدند که باید خلافت اسلامی ایجاد کرد. طرفداران آنها به این نکته توجه ندارند که نه تنها با شیعیان و عراق مخالفند بلکه با دیگر کشورها هم مخالفند چون این افراد حکومت آل‌سعود ، آل خلیفه و ملک عبدالله اردن را هم جزو حاکمان فاسق می‌دانند و رفته رفته به طرف همان کشورهایی که حامی این گروه‌ها هستند جریان پیدا می‌کند.

 

مرجعیت اجتماعی داعش/ پنکه / آب یخ/ گل

اما سومین محور، «محور اجتماعی» است که معتقدند در زندگی اجتماعی هم باید شبیه افراد سه قرن اول اسلام بود...ریش‌ها بسیار بلند، سبیل‌ها تراشیده، آستین‌ها و پاچه شلوارها کوتاه و معتقدند این شکل سلف است و باید اینگونه رفتار کرد. بنابراین برخی از اینها به شدت افراطی می‌شوند و حتی برخی از آن‌ها پنکه را هم حرام می‌دانند چرا که در صدر اسلام نبوده یا آب یخ نباید خورد چون در صدر اسلام نبوده است، گل برای مریض نباید برد چون گل بردن بدعت است.

 

*فتواهای عجیب و غریب تکفیری‌ها

عبدالرحمن العفرنجی که خودش عربستانی است تمام فتاوای این گروه‌ها را در کتابی جمع کرده که چقدر فتواهای عجیب و غریب است،. از جمله اینکه خرید گوجه و خیار برای زن حرام است چون موجب تحریک آن می‌شود یا در کنار دیوار نباید زن بخوابد چون دیوار مذکر است . از جمله فتاوای دوره معاصر تکفیری ها ، فتوای جهاد نکاح  است که رسما اوج انحراف جنسی این گروه‌ها را نشان می‌دهد . در هیچ یک از مذاهب اسلامی نداریم کسی دستش را روی سر خانمی بگذارد و الله اکبر بگوید و بعد از دو ساعت یکی دیگر دستش را روی سر خانم این بگذارد و دو ساعت بعد فرد دیگری الله اکبر بگوید و  بدون عده و شرایط با زن محرم ‌شود.

 

خواستگاه سلفیت/ شبه قاره

اما از حیث خاستگاه، سه خاستگاه داریم، شخصیتی مانند دهلوی در قرن 12 پیش می‌آید تا قرن 18 که به مکتب دیوبند می‌رسد که عنصر سلفی در شبه قاره، تصوف هم در آن وجود دارد که نقشبندی ، قادری و..هستند وفرقه‌های مختلف تصوف را دارند. هنگامی که تصوف در کنار مکتب دیوبند قرار می‌گیرد این است که موجب انعطاف و تساهل و تسامح می‌شود.

بنابراین افراط‌گری‌های تند را نمی‌بینیم تا اینکه 1947 که پاکستان از هند جدا می‌شود و مکتب دیوبند به سه شاخه تبدیل می‌شود یک جریان معتدل مثل فضل الرحمان (جریان علمای اسلام).

 

*چگونگی ارتباط طالبان با تکفیری‌ها

دوم جمعیت العلمای اسلام (شاخه سمیع الحق) است که در پیشاور  فعال است و طالبان زاییده این جریان است و جریان سوم لشکر صحابه که تروریستی است و جیش محمد پیرو این فرقه هستند که ریختن خون شیعه را مباح می‌دانند و کشتار وحشتناکی انجام می‌هند، این خاستگاه اولیه سلفیت است.

آن گروهی که از سلفیت خطرناک است همان جریان تروریستی آنها است که سپاه صحابه جیش محمد و لشکر طیبه این را هدایت و رهبری می‌کنند.

جالب است بدانیم پس از انتخابات افغانستان طالبان که به شدت مخالفت برگزاری انتخابت بود تلاش کرد تا برگزار نشود پس از آنکه انتخابات برگزار شد و دو کاندید بالا آمدند لشکر طیبه که در پاکستان فعال بود گروهی را به افغانستان فرستاد و 12 نفر از علمای طالبان را دار زدند و وقتی گفتند چرا اینها را اعدام کردید؛ پاسخ دادند چرا شما قدرتی نداشتید جلوی انتخابات را بگیرید. این نشان می‌دهد که حتی به همدیگر رحم نمی‌کنند.

 

* ایران و خطر تروریست‌های تکفیری

این امر نشان می‌دهد که به یکدیگر هم رحم نمی‌کنند و باید چشم حامیان اینها را باز کرد. عکس‌هایی در فضای سایبری منتشر شد که انگشت‌ها را بریده بودند چرا که اینها رأی دادند و تمام اینها را بریدند و این نمونه‌ای از افراطی‌گری در شبه قاره است که ما مردم ایران باید به آن توجه داشته باشیم. بیش از یک‌هزار و سیصد و پنجاه کیلومتر با پاکستان و افغانستان مرز مشترک داریم، کشورهایی که قرائت های تکفیری اینگونه در آن وجود دارد و اگر اهل سنت و شیعیان ما هوشیار نباشند، و دشمنان دست به اختلاف بزنند شاهد این فضا در کشور خودمان خواهیم بود؛ یعنی در سیستان و بلوچستان، اما الحمدلله شاهد این هستیم هنگامی که جیش العدل که سربازان ما را به گروگان می‌گیرد و می‌برد پاکستان علمای اهل سنت و ریش‌سفیدان پیش‌قدم می‌شوند تا گروگان‌ها آزاد شوند و اگر چشم‌مان را باز نکنیم بر ما و منطقه تأثیر می‌گذارند.

 

* خواستگاه دوم سلفیت/ مصر

 نقطه دیگر جغرافیایی ما مسأله مصر است. مصر در جهان اسلام دارای اهمیت خاصی است، از چندین قرن پیش افرادی مانند طحطاوی که رگه‌های اول بیداری اسلامی را در دو سه قرن قبل در مصر زدند همچنان به عنوان یک کشور پیشرو  در جریان‌های اسلامی بود.

سال 1932 را می‌توان نقطه عطفی در مصر دانست که «حسن البناء» اخوان‌المسلمین را پایه‌گذاری می‌کند . این جماعت به دنبال این بود که بگوید اسلام حوزه خصوصی را شامل نمی‌شود و کما اینکه اینگونه القاء می‌شود و اسلام برنامه‌ای دارد که شامل همه موارد اسلامی می‌شود.

حسن البناء معتقد است که پیامبر در بدو ورود به مکه حکومت و جامعه اسلامی تشکیل داده است و اسلام در حوزه اجتماعی هم شامل می‌شود و روشی که حسن البناء پیش گرفت این بود که باید در درون جامعه، اصلاح کنیم و در درون جامعه دانشگاه ایجاد کنیم و مدارسی ساختند که اسلامی باشد، اما دید اندیشه‌های اینکه بتوان از داخل یک جامعه را متحول کرد، جواب نمی‌دهد باید تدبیر اساسی باشد، اما عمرش کفاف نداد و نقل‌های مختلفی از این موضوع شد.

بعد از حسن البناء آقای «سید قطب» در مصر آمد که تأثیر بیشتری از خود برجای گذاشت و معتقد بود ما باید از درون کل جامعه را شخم بزنیم و طرحی نو دراندازیم. اندیشه سید قطب ریشه در بحث توحید داشت و معتقد بود مفهوم توحید در حاکمیت است. ما باید حاکم را در رأس هرم جامعه قرار دهیم و حاکم الهی باشد و این نظر تا حدودی به اندیشه شیعی نزدیک می‌شود (انتصاب) و شخصی که در رأس هست باید از طرف خدا مبعوث باشد. یک مقدار نزدیک به اندیشه شیعه بود.

سیدقطب به جایی رسید که گفت تمام جهان چون حاکم رسمی ندارند در جاهلیت به سر می‌برند. از او پرسیدند کشورهای اروپایی که واقعاً کافرند درست اما کشورهای اسلامی که اهل نماز و روزه هستند ؟ گفت: نه چون در رأس آن‌ها حاکم غیراسلامی است این جوامع هم جاهلی است. از سوی سیدقطب مصر، لیبی، اردن، عربستان و... جامعه جاهلیت لقب گرفت.

 

* مقایسه آمار کشتار انسان‌ها در عصر جاهلیت و عصر حاضر

ما معمولا قبل از اسلام را جاهلیت می‌گوییم چرا چون کشتار و جنگ بود. به اینها باید گفت آن زمان که مردم با شمشیر و نیزه جنگ می‌کردند مگر چند نفر می‌مردند آیا آن زمان جاهلیت بود یا اکنون که در نیمه اول قرن حاضر 15 میلیون نفر کشته شدند. آیا آن جاهلیت است یا در جنگ جهانی دوم که تنها در 5 سال در نیمه دوم دهه پنجاه میلادی نزدیک به 50 میلیون نفر کشته شدند یعنی در نیم قرن 65 میلیون نفر کشته شدند. اینکه انسان کنونی ماهواره به فضا پرتاب می‌کند یا به کرات دیگر سفر می‌کند درست، اما انسان در حوزه اخلاق به کجا رسیده است؟ دلیلش چیست که همدیگر را قتل‌عام می‌کنید؟

پارامتر دیگر جاهلیت را «فساد» می‌داند و معتقد است قبل از اسلام در جاهلیت دختران یکدیگر را می‌دزدیدند چند مورد اینگونه داشتیم و باید پرسید آیا آن جاهلیت است یا امروز که اول تجارت تسلیحات، بعد تجارت مواد مخدر و سومین تجارت مسائل جنسی و سکس در جهان است دختران اروپایی شرقی را بدزدند و تجارت کنند.

 

* هجرت و جهاد ؛ راهکار «سید قطب» برای جامعه اسلامی

سید قطب با ترسیم این مسائل نگاه‌ها را به سوی خود جلب کرد. وقتی از سیدقطب راهکار خواستند دو راه پیشنهاد کرد اول «هجرت» باید از جامعه جاهلی به جامعه اسلامی هجرت کرد و (براساس اندیشه سیدقطب جامعه اسلامی وجود نداشت) با این حال براساس این اندیشه گروهی به نام التکفیر و الهجره به وجود آمد. از قاهره بیرون آمدند و به داخل کوه‌ها رفتند و جامعه اسلامی کوچکی را شکل دادند که دوام نیاورد اما راه دومی که سیدقطب پیشنهاد کرد و امروز ما متاسفانه در جهان اسلام شاهد قرائت انحرافی این نگاه هستیم قرائت «جهاد» بود (یعنی جهاد کنیم تا از این شرایط بیرون آییم).

 

سوء استفاده از اندیشه جهاد سید قطب/ تکفیر عقیدتی به جای تکفیر سیاسی

براساس اندیشه جهادی سیدقطب «گروه الجهاد» شکل گرفت. کسانی بودند که رسماً اعلام کردند که باید جهاد کنیم. عبدالسلام فرج رئیس این گروه شد و کتابی نوشت «الفریضة الغائبه» یعنی فریضه‌ای که از جهان اسلام غائب شده و مرادش مفهوم جهاد بود که انورسادات را بر همین این اساس ترور کردند.

درست است که سیدقطب بحث جهاد را مطرح کرد اما  جهاد با  چه کسی؟ با فرقه‌های اسلامی؛؟ نه !  جهاد با حاکمان فاسق، در اندیشه سیدقطب اصلاً نمی‌بیند که این باشد که بکشید و ببرید و مقابله و مبارزه کنید. این نکته در اندیشه سیدقطب نیست بلکه مبارزه با حاکمان وقت است و جامعه را که تکفیر می‌کند اما این تکفیر سیاسی است نه اعتقادی و گفته شود چون اعتقادات با یکدیگر متفاوت است باید کشته شود.

اساس اندیشه سید قطب جهاد با حاکمان بود که پس از اعدام سیدقطب می‌بنیم که برادرش از مصر اخراج می‌شود و وارد فضای عربستان می‌گردد.

 

سومین خواستگاه سلفیت/ عربستان

خواستگاه سوم سلفی‌گری در عربستان بود که سیدمحمد قطب که وارد عربستان می‌شود می‌بیند که عده‌ای عبادت می‌کنند و به آنها ایراد می‌گیرد که شما کافرید؟

 

*غفلت وهابیت از مبارزه  با  حکما ی فاسد و توجه به مقابله با قبور

سید محمد قطب که وارد عربستان می‌شود می‌بیند در بقیع زیارت قبور را می‌بیند و می‌گوید این کفر است وقتی وارد حرم پیامبر می‌شود می‌بینند مسلمانان می‌گویند السلام علیک یا نبی می‌گوید باید گفت السلام علی رسول‌الله و می‌گوید این معنای توحید است. در اندیشه وی و برادرش توحید در حاکمیت بود و بعد فکر کرد و گفت توحیدی که شما فکر می‌کنید توحید قبور و قبرها است( زیارت نکن برو و ..) و نباید زیارت کرد ...در اینجا باید به این نکته توجه کرد که هیچ پیامبری نیامد برای اینکه بگوید قبور را زیارت نکن  بلکه پیامبران آمدند برای مقابله با توحید قصرها . اما این‌ها بر روی زیارت نکردن قبور تمرکز کرده‌اند و از حاکمان فاسق غافل شده‌اند.

 

فلسفه تبر حضرت ابراهیم

حضرت ابراهیم وقتی آمد بیل یا کلنگ نداشت بلکه تبر داشت و بت‌ها را از بین برد که نماد حاکمان فاسد بودند .بنابراین پیامبر هم نیامد بگوید  قبرها را خراب کنید بلکه  بت ها را خراب کرد.

حرف دیگری که محمد قطب گفت این است که حاکمان دارند از توحید بیرون می‌روند و براساس این اندیشه جریان انقلابی در عربستان به وجود آمد به اصطلاح «جریان قطبیت» را در اسلام دامن می‌زند. از دل این جریان دو جریان «نو سلفی‌ها» که چهره‌های معتدل قرائت قطبی عربستانی هستند معتقدند اولا دولت باید دولت مشروطه باشد نه مطلقه و بعد مباحثی مانند استثمار و استعمار مطرح کردند و در سال 2003 که آمریکا برای مقابله با عراق در عربستان پایگاه زد و گفتند اینها کافرند و درست نیست در عربستان پایگاه بزنند. این گروه به شدت با حضور آمریکایی‌ها مخالفت کردند و بسیاری از آنها که علمای بزرگ عربستان بودند به زندان افتادند و می‌گفتند نباید به آمریکا اجازه دهیم در یک کشور اسلامی پایگاه بزند و فعال باشد.

 

*«سلفی‌گری تکفیری جهادی» چگونه شکل گرفت/ نمونه القاعده

بعد در دهه 70 کمیته دفاع از حقوق مشروع را ایجاد کردند که از یک سو متاثر از اندیشه‌های غربی و مدرن بودند و از طرف دیگر دل در اندیشه‌های وهابی داشتند و به نوعی اهل گفتمان و گفت‌وگو هم بودند این جریان از دل قطبیه درآمد.

 

اما یک جریان دیگری از دل قطبیه درآمد که یک قرائت تحریف ‌گونه از جهاد ارائه کرد. همانطور که اشاره کردیم در اندیشه سید قطب مقابله با حاکمان بود در حالی که قرائتی که از  اندیشه سید قطب در عربستان شکل گرفت ترکیبی از اندیشه تکفیر و جهاد بود و آمیخته شدن این دو مولودی به نام «سلفی‌گری تکفیری جهادی» را سبب شد و این‌ها را با هم قفل کرد و در بیرون عربستان دیده شد. به عنوان مثال اسامه بن لادن که پیرو محمد قطب در عربستان بود، القاعده را شکل دادند.

القاعده ابتدا مکتب الخدمه را داشت برای مقابله با کفار و کمونیست‌ها و یهودی ها . اما هنگامی که کمونیست‌ها از بین رفتند کمان و جهت خود را عوض کرد و به سمت مسلمان‌ها و کشتار آنها نشانه رفتند. امروز اتفاقاتی که می بینیم دقیقا  به دلیل قرائت تکفیری از جهاد است که در جهان اسلام جولان می‌دهد.

بوکوحرام در نیجریه ،‌ الشباب در سومالی و انصارالسنه در الجزایر نمونه های بعدی

بوکوحرام در نیجریه  270 دختر در الجزایر دزدیده و دوباره 40 دختر دیگر دزدیدن و یا مدارس را با دانش‌آموزان به آتش می‌کشند چراکه آن را جزء برنامه‌های اسلامی نمی‌دانند.

«انصار السنه» در الجزایر نزدیک به 200 هزار نفر را در دهه 90 کشتن وارد خانه افراد می‌شوند و سر آنها را جدا می‌کنند و دور تا دور خانه می‌چینند.

تونس و الجزایر با هم هم‌مرز هستند و همان گرایش‌ها امروز در تونس فعال شد که با عنوان الانصار الشریعه است و گروهی برای جهاد نکاح فرستادند که همان تکفیری‌ها هستند که حتی گروه‌های النهضه در تونس به شدت با این امر مخالفند و موج‌های اعتراضی ایجاد کردند.«الشباب تکفیری» در سومالی را داریم که مسلمان‌ها را می‌کشند و جنایت‌های بسیار زیادی در آفریقا دارند.

 

*تکفیری‌ها سوار بر موج بیداری اسلامی / تبدیل غرب ستیزی به اسلام ستیزی

از آفریقا که وارد آسیا می‌شویم شرایط حادتر است چیزی که در سلفی‌گری جهادی دیدیم این بود که آنها سوار بر موج بیداری اسلامی شدند و از این تحولات به نفع غرب استفاده کردند به این معنی که پیکان و موج غرب‌ستیزی به سمت  اسلام ستیزی عوض شد.

امروز بیش از 25 گروه تکفیری از جبهه النصره تا داعش،  انصارالشام و...  در سوریه فعالیت می کنند. ماحصل این حضور  165 هزار کشته در سوریه  بود.

در دیداری که با وزیر اوقاف سوریه داشتم  وی گفت: نزدیک به 10 هزار  نفر از قربانیان کودکان بوده اند. واقعا در کجای اسلام که پیامبر آن مظهر رافت و رحمت اسلامی است که حتی سراغ مخالفان خود را که روی سرش خاروخاشاک می‌ریزند می‌گیرد به چنین مسائلی دستور داده شده است. چگونه اینها در دل اسلام جنایت‌هایی انجام می‌دهند که شاهدش نبودیم.

 

* شکست تکفیری‌ها در سوریه و افغانستان آن‌ها را به عراق کشاند

در کشور عراق گروه داعش را شاهدیم  و در لبنان گروه وابسته «باب الاسیر» را داشتیم و کار می‌کنند و گروهی از داعش امروز به بیرون سر ریز شده است.

در حقیقت فضای امروز عراق آخرین دست و پا زدن تکفیری‌ها است علت آن این است که  وقتی به روند افت و خیز تکفیری‌ها در دو سال اخیر نگاه کنیم ترس اساسی در حوزه تکفیری‌ها مشاهده می‌کنیم، نخست شکست اینها در مصر بود وقتی اخوان‌المسلمین در مصر بود به شدت فعال شد اما اخوان‌المسلمین متاسفانه علی‌رغم فعالیتشان حرکت سلفی‌های تند را پیش گرفت و تاثیراتی گذاشت. در مصر حزب‌النور، الفضیله، الاصاله و الاصلاح... در سطوح مختلف گرایش سلفی دارند.

اوج فعالیت آنها را در شهادت شیخ حسن شحاته  می بینیم از شخصیت های شیعی مصر. امری که مردم مصر را هم منزجر کرد که این امر هم یک شکست برای این گروه بود.

دومین شکست اینها در سوریه بود علی‌رغم اینکه اینها گفته بودند شش ماهه کل سوریه را  اشغال می کنند اما 3 سال طول کشید که به کشته شدن 200 هزار نفر منجر شد . اوج شکست اینها در انتخابات سوریه بود که 74 درصد مردم رای دادند و نزدیک به 84 درصد آرا به بشاراسد اختصاص داشت که نشانگر این واقعیت است که در سوریه هم تکفیری واقعا شکست خورده اند.

تکفیری‌ها تلاش کردند تا مثلث شکست حزب‌الله (جنگ 33 روزه) ایران و سوریه  محقق کنند که موفق نشدند.

شکست بعدی اینها در افغانستان بود آنها تلاش کردند تا با تلاش طالبان فضا را به گذشته ببرند که عملا انتخابات شروع شد و چهره‌های معتدلی مثل عبدالله عبدالله روی کار آمدند و نشانگر این واقعیت است که پایگاه تکفیر در افغانستان هم جایگاهی ندارد.

نهایتا در عراق ورود کردند . انتخابات که شکل گرفت نوری مالکی رای بالایی گرفت . بعد از او حکیم و مقتدی صدر آرا بالایی داشتند و اهل سنت معتدل هم در جایگاه دیگر قرار گرفتند و بعد افراطی‌ها کف این فضا بودند که این هم شکست نهایی برای تکفیری‌ها شد. به نظر من عراق قربانی شکست‌های مداومی شد که تکفیر در طی مدت مدید تجربه کرده و امروز جهان اسلام به شدت از آنها منزجر شد .جمله‌ای که حضرت امام خمینی(ره) فرمود که خداوند دشمنان ما را از احمق‌ها قرار داد الان ثابت شده است. آنها با گذاشتن تصاویر وحشتناک رعب و وحشت ایجاد کردند. اما این نکته را توجه ندارند که مکتبی که باید بماند باید نماد رأفت داشته باشد.

 

* مخدوش کردن چهره اسلام توسط تکفیری‌ها

غرب از شرایط بوجود آمده دارد استفاده می‌کند، در غرب هم کتاب آیات شیطانی نوشتند  و هم کاریکاتورهای  ضداسلامی کشیدند .ولی باز جهان اسلام متحد شدند. جونز کشیش امریکایی گفت قرآن را آتش می‌زنم و باز تمام مسلمان‌ها متحد شدند و اتفاقی که امروز در جهان اسلام افتاد رشد اسلام از مسیحیت بیشتر است و این نکته‌ای است که آنها متوجه شدند. استیفون می‌گوید : پاریس و واشنگتن را اسلامی می‌نامم چون در کنار هر کلیسایی مناره‌های مساجد هم برافراشته شده است.

بنابراین، اینها هر کاری کردند تا چهره‌ اسلام را مخدوش کنند ولی نتوانستند و هم و غم خود را برای پروژه اسلام علیه اسلام گذاشته‌اند که تا حدودی موفق بوده‌اند. کسی که در غرب نشسته فکر نمی‌کند کسی که می‌گوید الله اکبر و بعد سر یک انسان را می‌برد تکفیری است آنها تصور می کنند همه اسلام یعنی این و می‌گویند مسلمانان وقتی با خودشان این کار را می‌کنند به دیگران رحم نخواهند کرد.

 

اندیشه تکفیر عامل دست غرب

تکفیری‌ها امروز به شدت عامل دست غرب برای مبارزه با اسلام شدند اما متوجه نمی‌شوند. استفاده دیگر غرب این بود که به افغانستان لشکرکشی کرد شکست خورد به عراق حمله کرد شکست خورد. تکفیری ها امروز در میان مسلمانان از سوریه گرفته تا عراق حکم پیاده‌نظام را دارند.

اخیراً از سوی صهیونیست‌ها، به اوباما توصیه شده بود که اجازه بده دشمنان تو خودشان را بکشند چرا جلوی آنها را می‌گیری. متاسفانه کاری که تکفیری ها در سوریه کردند 50 سال وقت نیاز دارد تا دوباره سوریه ساخته شود. امروز زیرساخت‌های عراق دارد از بین می‌رود.

 

تکفیر اهل تسنن در عراق/ اعدام 12 عالم اهل سنت

اگرچه در تبلیغات گفته می شود که جریان تکفیری امروز شیعه را سیبل قرار داده، اما می‌بینیم اسمش شیعه است و 14 نفر عالم اهل سنت را در موصل اعدام کردند. چندین زن خودکشی کردند حتی کمیساریای عالی حقوق بشر در عراق اعلام کرد 4 زن به دلیل تجاوز خودکشی کردند و جنایت‌های بسیار دیگری در عراق صورت گرفته است و این کارها هجمه بسیار زیادی به اسلام وارد می‌کند.

در واکاوی و تحلیل عراق معتقدم زمانی که امریکا در عراق بود مهره‌های خودش را در نظام سیاسی عراق تحمیل کرد. طارق الهاشمی معاون نخست‌وزیر که بعد ماهیت خودش را نشان داد چقدر دستش در این جنایت‌ها آلوده بود و بعد ارتش و دیگر سازمان‌های عراق.

از سال 2013 در عراق شاهد 9 هزار کشته در عراق بودیم که به دلیل عملیات انتحاری صورت گرفت. در ماه گذشته در عراق گفتند آمار کشته‌ها بالا است، این اتفاق باید در عراق می‌افتاد تا گروه‌های داعش، تکفیری و بعثی باید ماهیت خودشان را نشان می‌دادند.

بعثی‌ها گروه‌هایی بودند که حتی در یمن برای مقابله با حوثی‌ها نیرو فرستادند و نشانگر این واقعیت است که فضای عراق مسموم شده است. امروز اگر مردم عراق دست به دست هم بدهند و ائتلاف کنند و توطئه‌ها را بشناسند می‌توانند یک عراق آباد داشته باشند.

 

*بررسی نقش مرجعیت شیعه در عراق

امروز عراق شبیه سال‌های 56 و 57 ایران است که گروه‌هایی همچون ملی مذهبی‌ها، خلق، توده‌ای‌ها و... جریان داشتند و چهره‌ای مانند حضرت امام خمینی(ره) آمدند و فضای خوبی را ترسیم کردند که شیعه، سنی، کرد و بلوچ و.. در کنار هم زندگی می‌کنند.

عراق امروز واقعاً مرجعیت شیعه به میدان آمده و در طول این سال‌ها که حضرت آیت‌الله سیستانی که نگاه فرقه‌ای نداشتند نقل می‌شود که به اهل سنت نگویید لا تقولوا اخواننا بلکه بگویید انفسنا چون از خود ما هستند. انشاءالله شاهد عراقی یکپارچه باشیم.

 

رابطه صهیونیسم و وهابیت

برای نزدیگی صهیونیست و وهابیت باید گفت: این دو با هم‌ همپوشانی دارند و حتی جزیره‌ای (جزیره تیران) در عربستان در اختیار صهیونیست‌هاست و آنها پروازهای شناسایی خود را انجام می‌دهند و صهیونیست‌ها عنصر امریکا هستند و چون این منافع در هم گره خورده است وهابیت هم در گروه آنها است و در مقابله با آن‌ها قرار ندارد.

جریان‌های تکفیری ریشه در تکفیر دارند یعنی کسانی که اهل قبله را تکفیر می‌کنند، و می‌گویند نه تنها کافرند بلکه خون و جان و مال و ناموس‌شان را مباح می‌دانند. ما در جهان اسلام به ندرت شاهدشان بودیم.

 

خوارج نمونه تکفیر در صدر اسلام

اولین تکفیری ها در تاریخ اسلام گروه خوارج هستند که قائل بر این بودند کسی که مرتکب گناه کبیره شود کافر است و خونش مباح است و امام علی(ع) را هم که شهید کردند گفتند:حکمیت را قبول کرده و مرتکب گناه کبیره شده است و به این ترتیب حضرت علی(ع) را شهید کردند.

این افراد وقتی به جایی که وارد می‌شدند بچه‌ها را هم قتل و عام می‌کردند و می‌گفتند بچه‌ها هم کسب کفر کردند و زن خانواده را به عنوان کنیز می‌گرفتند.

 

تئوریسین تکفیر

بعد از دو سه دهه دیگر چیزی نماند و در قرن هفتم «ابن تیمیه»که ظهور کرد تکفیر را نظریه‌پردازی کرد و عناوینی برای تکفیر تعریف کرد که در اندیشه اسلامی نبود و زیارت یا طلب شفاعت، بنای بر قبور همه را کافر نامید، اما با این حال خودش جرأت نکرد کسی را بکشد یا در کنار افرادی قرار بگیرد و کشتار را دامن زند.

 

مجری تکفیر

محمدبن عبدالوهاب که می‌آید نظریه تکفیر را اجرایی کرد و لباس عملگرایی بر آن پوشاند . این واقعیت آنها است در حالی که ما در قران داریم که همواره به ما توصیه می کند که قبل از هرکاری ابتدا بررسی کنید . « یا أیها الذین آمنوا إذا ضربتم فی سبیل الله فتبینوا» هنگامی که می‌خواهید جنگ کنید بررسی کنید خطاب به همین گروه تکفیری است برای کسی که ادعای اسلام می‌کند به این بگویید که تو مسئول تمام کشتارهایی هستی که به اسم اسلام انجام می شود.

این آیه زمانی وحی شد که روزی در یکی از جنگها اسامة بن زید گروهی از دشمن را در منطقه ای محاصره می کند و به رغم اینکه رئیس آن گروه و همراهانش شهادتین را بر زبان جاری کردند لیکن اسامه همه آنها را از دم تیغ می گذراند... حضرت پیامبر (ص)می‌بینند که اسامه ناراحت است و دلیلش را می‌پرسد، اسامه در پاسخ می گوید:‌ گروهی از دشمن را به رغم شهادتین کشتم چرا که از روی ترس شهادتین گفتند. پیامبر فرمود: ‌تو چطور فهمیدی که شهادتین‌شان از روی دل نبوده است.؟

گروه‌های تکفیری هم اهل قبله را می‌کشند  و هم دین را دارند از بین می برند. حتی احمدبن حنبل را هم که قبول دارند او هم پشت سر شیعیان نماز خوانده است. ابوالحسن اشعری هنگامی که از دنیا می‌رود به نزدیکانش گفت: «اشهدوا علی لم افکر احد من اهلها » شهادت بدهید که من یکی از اهل اسلام را تکفیر نکردم .

در پاکستان 7 عالم اهل تکفیر به دلیل اثرات منفی آن از تکفیر برگشتند.  علمای اهل سنت این روزها برای در امان ماندن از جنایات تکفیری ها  برای خود محافظ بکار گرفته اند و می‌گویند از تکفیری‌ها می‌ترسیم نه از شیعه، شیعیان ما را نمی کشند ولی تکفیری‌ها ما را می‌کشند.

 

راهکار خلاصی جهان اسلام از اندیشه تکفیر

کنگره بین‌المللی خطر جریان تکفیری برای اسلام و مسلمین و جهان بشریت با نگاه علمایی آذرماه در قم برگزار می‌شود. آیت ‌الله مکارم شیرازی و آیت الله العظمی سبحانی بعد از این کشتار که تکفیری‌ها صورت دادند، به این نتیجه رسیده‌اند که خاستگاه آن از میان جاهلیت است و علم ندارند، و بر همین اساس تصمیم دارند آذرماه کنگره بین‌المللی باعنوان خطر جریان تکفیری برای اسلام و مسلمین و جهان بشریت برگزار کنند که از بزرگترین چهره‌های علمی و فقهی اهل تسنن و تشیع  در جهان اسلام به قم دعوت می‌شوند. دو پیش نشست  در این زمینه برگزار شده است یکی در سوریه و دیگری در پاکستان که با حضور 120 نفر از علمای اهل سنت برگزار شد.

در تاریخ شیعه سابقه ندارد که اینگونه کنگره‌ای برگزار شود که خاستگاه علمایی دارد و دولتی نیست. آیت ‌الله مکارم شیرازی رئیس کنگره  و آیت الله العظمی سبحانی دبیر علمی و بنده (حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده موسوی) قائم مقام علمی این کنگره بین‌المللی هستیم.

 

منبع: خبرگزاری فارس تهیه و تنظیم: روح الله فرقانی فدافن

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

«جریان تکفیری» از نگاه رهبر انقلاب

«داعش» و «القاعده» دو شاخه درخت وهابیت در عربستان

آثار سیاسی - اجتماعی جریان‌های تکفیری بر عقب‌ماندگی کشورهای اسلامی

آسيب‏ شناسى رشد جريان‏هاى تكفيرى به عنوان يك چالش عمده فراروى اسلام‏گرايى‏

آسیب شناسی جریان‌های تکفیری و راهکارهای مقابله با آن، از منظر مقام معظم رهبری

آسیب شناسی رشد جریان‌های تکفیری در خاورمیانه

آشنایی با رهبران "اخوان المسلمین" از ابتدا تا کنون

آشنایی با مکتب سلفیه

آل سعود و عربستان سعودی

آموزه‌ها و آینده داعش

آيا استعانت از غير خدا جايز است؟

آيا به‌کارگيري زور براي رسيدن به قدرت، گزينه­ اي شکست ­خورده است؟

آينده داعش در عراق

آينده ‏نگارى رفتار گروه‏ هاى تكفيرى‏

آیا ترکیه به سرنوشت پاکستان مبتلا خواهد شد؟

آیا تهدید داعش را جدی بگیریم؟

آیا توحید وهابیت مطابق احادیث حضرت خاتم الانبیا است؟

آیا جامعه عراق پس از جنگ آمریکا، از صوفی گری به جریان سلفی تکفیری تغییر کرد؟

آینده جنبش های اسلامی

آیندۀ داعش و تفکرات سلفی در خاورمیانه

آیین وهابی؛ بنیادگرایی یا اصلاح طلبی؟!

ابزارهای تبلیغی وهابیت در زمان حاضر

ابن تیمیه حنبلی، نظریه پرداز تفکر وهابیت

ابن تیمیه و اهل بیت

ابن تیمیه و نگرش آن به مذاهب

ابن تیمیه که بود و چه کرد

ابوبكر بغدادی

ابومصعب زرقاوي و داعش

اجتهاد از نگاه وهابیون

احتیاط در تکفیر مسلمان از نظر فقهای احناف

احزاب سلفی در مصر

احمد بن حنبل و دیدگاه‌های او درباره تکفیر

اختلاف میان وهابیون و دیوبندیه

اختلافات نظری و اعتقادی وهابیت با مسلمین

ادله داعش بر خلافت اسلامی و نقد آن از سوی سلفیان جهادی

ارائه مدل تحلیل جامع جریان تکفیری و راهبردهای مقابله با آن

ارتباط اسلام‌ستیزی با جریان‌های تکفیری

ارزش (ضد) امنيتي بنيادگرايي؛ با تأكيد بر نهضت سلفي‌‌‌‌‌ ـ وهابي

ارزیابی دیدگاه ابن تیمیه در بحث حسن و قبح

ارزیابی سیاست کیفری بین‌المللی در رسیدگی به جنایات داعش

ارکان سیاسی اندیشه های داعش؛ از امامت تا تکفیر و جهاد

ارکان و مقومات مفهوم «عبادت»

ازبکستان بعد از کریم اف و ترسیم جریان شناسی دینی سیاسی آینده

اسامه بن‌ لادن

استراتژی «گرگ‌های تنها»؛ این بار در افغانستان

استراتژی انحرافی ابن تیمیه در تفسیر آیات قرآن

استراتژی داعش در عراق و شام

اسلام دین صلح و مهربانی و محبت و رحمت

اسلام سیاسی و منتقدان آن: اندیشه های قاضی عشماوی پیرامون رادیكالیسم سیاسی

اسلام سیاسی و نقش آن در خاورمیانه

اسلام و تروریسم؛ دو واژه بیگانه

افترائات وهابیت علیه شیعه

افترائات وهابیت علیه شیعه در مصاحبه با حجت الاسلام والمسلمین توحیدی

افغانستان در دوران پساطالبان

افغانستان و گروه طالبان

افغانستان، گذرگاه داعش به آسيای مركزی

اقدامات سلفی‌های تکفیری؛ فرصت‌های به وجود آمده برای جمهوری اسلامی ایران

اقسام توحید از دیدگاه وهابیت و نقد آن

اقسام ذبح و قربانی و اشتباه وهابیت

التکفیر و الهجره

القاعده

القاعده در اوگاندا

القاعده در تانزانیا

القاعده و تروریسم مذهبی

القاعده و شاخه‌هاي آن؛ نيروهاي اجاره‌اي و انتحاريون مزدور

القاعده پس از 11 سپتامبر (با تأکید بر عراق)

القاعده: زمینه ساز استقرار پایگاه های نظامی آمریکا و ناتو در آفریقا

المرابطون؛ نسل جدید القاعده مصر

الگوی حکومت در اندیشه جریان سلفی تکفیری

الگوی سازمانی القاعده و داعش

امکان سنجی تحقق همگراییِ جهان اسلام در مواجهه با تهدید جریان تکفیری

اندیشمندان حنفی و کژ اندیشی های ابن تیمیه

اندیشه تکفیری و راههای علاج آن

اندیشه جاهلیت محمد قطب در بوته نقد تشیع، تسنن و عقل

اندیشه سیاسی ابن قیم جوزیه

انگلستان و ظهور وهابیت و آل سعود

ایدئولوژی تکفیر؛ سرشت و راهبرد مواجهه با آن

ایمن الظواهری

بازخوانی ماجرای جهیمان العتیبی و ظهور اندیشه مهدویت در بطن وهابیت

بازخوردهای ضد‌امنیتی هستی‌شناسی اجتماعی سلفیت جهادی

بازشناسی بنیادگرایی و سلفیه در دوران معاصر با تأکید بر طالبان و القاعده

بازشناسی تفاوت سلفی نوگرا و افراط‏ گرا

بدعت

بدعت از منظر وهابیان

بدعت در دین

بدعت و سنت از ديدگاه فرق اسلامى و جريان‏هاى تكفيرى‏

بربهاری

بربهاری از کهن ترین تئوریسین های وهابیت

برداشت اشتباه تکفیریها از جهاد در قرآن

برداشت‌های القاعده از افکار جهادی سید قطب

برررسی شخصیت و نظرات شیخ عبدالعزیز بن باز مفتی سابق سعودی

برررسی قتال در قرآن 4

بررسى مبانى فکرى تکفیر

بررسي متني و سندي روايت شد رحال

بررسی اختلاف چهار جریان عمدۀ وهابیت در دهه‌های شصت و هفتاد میلادی در زمینۀ تکفیر

بررسی ارتباط خوارج با وهابیت

بررسی ارتداد در مذاهب اسلامی

بررسی استناددهی تروریسم تکفیری به سنت نبوی و جهاد اسلامی

بررسی اقدامات تکفیریون در عراق و سوریه

بررسی تاریخی جریان‌های تکفیری تروریستی

بررسی تطبیقی ایده‌ها و رفتارهای خوارج و وهابیت

بررسی تطبیقی ایمان و کفر از دیدگاه مذاهب اسلامی و جریان‌های تکفیری

بررسی تطبیقی دیدگاه فقهای فریقین درباره حرمت تکفیر مسلمانان

بررسی جریان سلفیت، وهابیت و تکفیر

بررسی حدیث «قرن الشیطان» از دیدگاه علمای اهل سنت

بررسی دیدگاه ابن تیمیه درباره زیارت قبور

بررسی دیدگاه محمد بن‌عبدالوهاب درباره شرک و مشرک

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_1

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_2

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_3

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_4

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_5

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_6

بررسی رابطه عقاید دیوبندیه و وهابیت

بررسی روایت التجاء ابو ایوب انصاری به قبر پیامبرصلی الله علیه و آله و سلم

بررسی زبان شناختی واژه‌ی قرآنی «کفر»

بررسی زمینه های سیاسی اجتماعی شکل گیری طالبان در پاکستان

بررسی زمینه‌های صدور فتاوای تکفیری و پیامدهای آن بر جهان اسلام

بررسی سلفی‌گری ابن ابی العز با تأکید بر «شرح العقیدة الطحاویة»

بررسی قتال در قرآن 1

بررسی قتال در قرآن 2

بررسی قتال در قرآن 3

بررسی مبانی فقهی تکفیر

بررسی موانع تکفیر از دیدگاه وهابیت با تأکید بر مانعیت تأویل

بررسی و ارزیابی تاثیر عرفان در تعدیل قرائت های افراطی از دین

بررسی و نقد توحید در اندیشه سلفیه وهابی و سلفیه جهادی

بررسی و نقد دلیل وهابیت بر انقطاع عمل بعد از موت

بررسی و نقد دیدگاه سلفیه در ارتباط ارواح با عالم جسمانی

بررسی و نقد دیدگاه شاه ولی‌الله دهلوی در مسئله شرک

بررسی و نقد رابطه دعا و عبادت، از منظر قرآن و وهابیت

بررسی و نقد منهج قفاری در کتاب اصول مذهب الشیعه

بررسی پیشینه ورود تروریسم تکفیری به کشور (بخش دوم)

بررسی پیشینه ورود تروریسم تکفیری به کشور (بخش نخست)

بررسی کتاب تاریخ نجد نوشته حسین بن غنام

بررسی گفتمان سید قطب و تأثیر آن بر شکل گیری جریان‌های تکفیری مصر

بلای تکفیر، مصیبت اسلام و مسلمین

بن بست خلافت با اندیشه داعش

بنیاد گرایی و سلفیه بازشناسی طیفی از جریان های دینی

بنیادگرایی اسلامی داعش- القاعده: تمایزهای ساختاری و ایدئولوژیکی

بوکوحرام و قرائن همپیمانی با داعش

بیوگرافی ابن تیمیه

تأثیر افکار ابن‌تیمیه در گسترش جنایت‌های جریان‌های تکفیری

تأثیر اندیشه های سیاسی برنارد لویس در ترویج اسلام هراسی در غرب

تأثیر تقابل وهابیت سعودی با گفتمان انقلاب اسلامی ایران بر ژئوپلتیک جدید خاورمیانه

تأملاتی درباره بیانیه اخیر شبکه تروریستی القاعده علیه داعش

تأملی بر ماهیت گروهک تروریستی ریگی

تأملی غیر غربی در افراطی گری و خشونت ورزی به نام دین

تأويل در قرآن و «تأويل قرآن»

تأويل در قرآن و «تأويل قرآن»

تأویل

تاثیرات سید قطب بر گروهک های جهادی تکفیری

تاريخچه فرقه وهابيه و عقايد ايشان

تاریخ وهابیت

تبار شناسی سلفیه سروری از ابن تیمیه تا سید قطب

تبارشناسی مبانی معرفت شناختی و انسان شناختی اسلام سلفی - تکفیری

تبرک (لمس و تقبیل) از نگاه اهل سنت

تبرک و استشفا به آثار اولیا

تجاوز نیروهای اتحاد جماهیر شوروی به افغانستان سر برآوردن القاعده

تحرک‌پذیری سلفیت جهادی در آسیای غربی و امنیت عمومی جمهوری اسلامی ایران

تحقیقی درباره رابطه ذهبی و ابن‌تیمیه

تحليلى بر هويت جديد تروريست‏هاى تكفيرى در خاورميانه ...

تحلیل کنش های خشونت‌بار داعش از چشم انداز روان شناسی سیاسی‏

تحلیلی بر رویکرد‌های متناقض به اندیشه‌های سلفی- تکفیری سید قطب

تحلیلی بر هویت جدید تروریست‌های تکفیری در خاورمیانه

تحلیلی شرق‌شناسانه از جریان‌های تکفیری قدیم و جدید

تحول گفتمانی و بازتعریف نسل جدید القاعده در سوریه

تحولات اسلام سیاسی رادیکال

ترسیم نقشه راه جدید داعش

ترور، تروریسم و حقوق بشردوستانه

تروریسم از منظر بنیادگرایان اسلامی رادیکال و فقه سیاسی شیعه با نگاهی به عملیات استشهادی

تروریسم تکفیری داعش و محور مقاومت ضدصهیونیستی

تشبیه: مانند کردن خدا به مخلوقات

تضاد عقايد احناف با وهابيت درموضوع توسل

تضاد عقايد حنفيت با وهابيت 2 (زندگى حقيقى همراه با عمل براى انبيا و اوليا در قبر)

تضاد عقايد حنفيت با وهابيت 4 (علم غيب)

تضاد عقايد حنفيت با وهابيت3 (توسل)

تضاد عقايد حنفيت با وهابيت5 (وهابيت و موضع اهل‏ سنت در قبال آن)

تضاد عقايد حنفيت با وهابیت 6 (وهابیت را بهتر بشناسیم)

تضادهای ایدئولوژیک؛ چرا داعش و القاعده متحد نشدند؟

تعدیل افراط گرایی دینی؛ براساس روش شناسی ائمّه(ع) در مواجهه با تفکر غالیان

تفاوت توسل با استغاثه مشرکین به بت ها

تفاوت میان جنبش‌های انقلابی و جریانات تکفیری و تروریستی

تقابل دیدگاه وهابیت تکفیری در حرمت تکفیر اهل قبله با آیات و روایات

تقابل فیزیکی وهابیت با تشیع

تقليد از ديدگاه سلفى‏هاى تكفيرى‏

تكفير از دیدگاه مذهب شيعه

تكفيريت در پاكستان و راه برون‏ رفت از آن‏

تمدن اسلامی و جریان‌های تکفیری

تناقضات ابن عبدالوهاب در مسئله تکفیر مسلمین

توحید از دیدگاه تشیع و وهابیت

توحید در مذاهب کلامی

توحید عبادی و شبهات وهابیت

توحید و شرک

توحید و شرک از دیدگاه استاد مطهری و سید قطب

توسل در سیره انبیا از دیدگاه اهل‌سنت

توسل در سیره پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله)

توسل و رابطه آن با توحید عبادی

توسل و شفاعت از نگاه دیوبندیه

توسل، شفاعت، استغاثه؛ رفع نزاع با تبیینی جدید

توسل، مرگ و شفاعت از دیدگاه تشیع و وهابیت

تکاپوی داعش برای بقای سرزمینی

تکفیر

تکفیر

تکفیر از دیدگاه ابن تیمیه

تکفیر از دیدگاه بزرگان دیوبند

تکفیر از دیدگاه سید قطب

تکفیر از دیدگاه قرآن

تکفیر از دیدگاه قرآن کریم

تکفیر از نگاه برخی ائمه مذاهب اهل سنت

تکفیر از نگاه برخی ائمه مذاهب اهل سنت

تکفیر از نگاه بزرگان اهل سنت

تکفیر از کدام قسم: کفر در مقابل ایمان یا کفر در مقابل اسلام

تکفیر اهل قبله

تکفیر اهل قبله در اندیشه علمای دیوبند

تکفیر تکفیریان خشونت تکفیری، در خدمت استعمار نوین

تکفیر در آیات و روایات

تکفیر در جهان اسلام

تکفیر در روایات نبوی (1)

تکفیر در روایات نبوی (2)

تکفیر در روایات نبوی (3)

تکفیر در روایات نبوی (4)

تکفیر و اقسام آن در نگاه شیعه

تکفیر گذشته، حال، آینده

تکفیری ها و تجاور از حدود جهاد

تکفیریها در انگلستان

تیشه داعش به ریشه‌های تاریخ ایران در موصل

جاهلیت در نگاه سلفیه جهادی و اثرات سوء آن بر جهان اسلام

جایگاه علمی و دینی مردم نجد در دوران محمد بن‌عبدالوهاب

جريانهاي جديد وهابيت از ديدگاه دکتر عصام العماد

جريان‏هاى تكفيرى و نقض حقوق زنان‏

جریان داعش و تحریف مفهوم جهاد

جریان شناسی اختلافات طالبان بر سر رهبری

جریان شناسی القاعده

جریان شناسی بنیادگرایی در جنبش های اسلامی

جریان شناسی وهابیت مصری

جریان شناسی گروهک تروریستی انصارالاسلام

جریان شناسی گروه‌های تکفیری جهادی در مصر

جریان شناسی سلفیگری

جریان های تکفیری عراق

جریانات افراطی و تکفیری در منطقه و راهکارهای مقابله با آنها با توجه به نقش خاورمیانه ای روسیه

جریانات تکفیری بناهای اسلامی (در عراق به عنوان نمونه)

جریان‌شناسی تکفیری در افغانستان

جریان‌شناسی گروه‌های تکفیری: ابعاد و پیامدها

جریان‌های تکفیری در عراق از ظهور وهابیت تا عصر حاضر

جریان‌های تکفیری فعال در پاکستان

جریان‌های تکفیری و خطرهای آن برای امت اسلامی و بشریت و عوامل شکل‌گیری آن

جریان‌های تکفیری، مهمترین خطر فراروی بیداری اسلامی

جشن و سرور در میلاد پیامبر گرامی از دیدگاه قرآن و سنت

جمعیت اخوان التوحید: شکل گیری و نقش آن در پیشرفت آل سعود

جنایات جریان‌های تکفیری در لبنان

جنبش اسلامی ترکستان شرقی؛ جهانی تهدید و نگرانی

جنبش شاه ولی­ الله در هند

جنبش های سیاسی معاصر در عربستان سعودی

جنبشهای اسلامی و خشونت در خاورمیانه

جنگ در شبه جزيره مروري بر شكل گيري وهابيت در عربستان

جهاد در اندیشه سید قطب

جهاد و مجاهد از نگاهی دیگر

جهاد و نظم بین‌الملل سلفیسم جهادی و تحول معنایی جهاد

جهادی‌های جدید کیستند؟

جهان از نگاه داعش

جهانى شدن و القاعده

جهانى شدن و ظهور هویت بنیادگرا در غرب آسیا

جوانان يهودی در صف داعش

حدیث منع نشستن و عبادت کردن در مقابر بررسی تطبیقی دیدگاه ابن‌تیمیه و مذاهب اربعه اهل سنت

حرمت تكفير اهل قبله در انديشه علماى اسلام

حرمت تکفیر اهل قبله در کتاب و سنت

حرمت تکفیر نزد پیشوایان چهارگانه اهل سنت

حرکت سلفیه

حزب التحریر ازبکستان

حزب التحریر در آسیای مرکزی

حقوق بشر و جریان‌های تکفیری

خاستگاه سلفی گری تکفیری

خاندان آل سعود و عربستان سعودی

خاورمیانه و جنگ های دینی

خشم به فرمان خرد، شرع و غریزه: تأملی در خشونت داعش از زاویه‌ای دیگر

خشونت تکفیری‌ها، توحشی چنگیزی در لباس اسلامی است

خشونت، ترور و افراط گرایی در قرآن

خط بطلان جولانی بر فانتزی‌های غرب در سوريه

خطر تکفیر برای جوامع اسلامی

خطر گروه‌های تکفیری علیه اسلام و مسلمانان

خلافت از دیدگاه سلفیه جهادی

خوارج، اولین گروه تکفیری در جهان اسلام (پیشینه جریان تکفیری خوارج) و پیامدها و نتایج سوء تکفیر و افراطی گری در جهان اسلام

خیانت های خلافت داعش به جامعه اسلامی

داعش خوب داعش بد

داعش در مسیر القاعده شدن

داعش و استفاده از گرافیک اطلاع‌رسان

داعش و عملکرد آن برای اهداف غرب و رژیم صهیونیستی

داعش پس از ناكامي در تأسيس دولت

داعش چگونه القاعده را زمین‌گیر کرد

داعش یاد آور خاطرات نسل اول وهابیت

داعش، القاعده؛ فرزند در مقابل پدرخوانده /بازخوانی روند شکل گیری القاعده در عراق و انشعاب درون سازمانی

داعش، قفقاز و واکنش روسیه

داعشی‌ها به نام جهاد سر می‌برند/ علت شکل‌گیری گروه‌های تکفیری

در آمدی بر مناسبات وهابیت و علم کلام

درنگی بر دیدگاه ابن‌تیمیه در مواجهه با مذاهب و بزرگان اسلام

درنگی در مبانی و آینده‌ خشونت به سبک رادیکالیسم تکفیری

درگذر تکفیر فکری و تکفیر جنایت‌کارانه

دشمن نزدیک و دور

دلایل و پیامدهای حمایت عربستان از گروه‌های اسلام‌گرای افراطی

دموکراسی

دو متن ماندگار: «هنر جنگ» و «درباره جنگ»

دگردیسی اسلام سیاسی در تونس

رابطه ولایت تکوینی و استغاثه به ارواح اولیای الاهی

رادیکالیسم اسلامی در جنوب شرق آسیا: جماعت اسلامی اندونزی

راهبرد آمریکا برای مبارزه با القاعده و داعش

راهبرد تکفیری و ضد وحدت عربستان سعودی در عرصه آموزش و رسانه

راهبردهای مدیریتی نبی اکرم(ص) در راستای تحکیم وحدت بین اقوام در صدر اسلام

راهبردهای مقابله با تهدیدات نرم جریان‌های تکفیری در جهان

ردّ نظر وهابیت از سوی اهل‌سنت در حرمت زیارت قبور

رفت و برگشت اسلام‌گرایی رادیکال از سوریه به شمال آفریقا

رقابتى براى هويت و شناسه‏

روش شناسی پیامبر(ص) در تقویت اتحاد مسلمانان و تعدیل افراط گرایی

روش قرآن در علاج و جلوگیری از پدیده تکفیر

روش های تبلیغی وهابیت

روش‌های برخورد محمد بن‌عبدالوهاب با مخالفان خود

روش‏هاى جهان اسلام براى فائق آمدن بر بحران تكفير

رویکرد دوگانه غرب در مواجهه با تروریسم؛ داعش سیاه، داعش سفید

ریشه های تاریخی و نحوه شکل گیری وهابیت

ریشه‌های تفکر داعش (١)

ریشه‌های تفکر داعش (٢)

ریشه‌های تفکر داعش (٣)

ریشه‌های تفکر داعش (٤)

ریشه‌های تفکر داعش (٥)

ریشه‌های تفکر داعش (٦)

زادگاه فکری اندیشه تکفیری در جامعه اسلامی

زمینه های تاریخی سلفیه

زمینه‌های ظهور و گسترش داعش در محیط امنیتی غرب آسیا

زمینه‏ های گفتمانی تعامل داعش در قبال اسرائیل و مسئله فلسطین

زیارت از دیدگاه احادیث اهل سنت

زیارت از دیدگاه احادیث اهل سنت

زیارت قبور از نگاه مذاهب اسلامی

سابقه سیاه وهابیت در تخریب آثار اسلامی

ساختار تشکیلاتی جدید داعش؛ نسل دوم فرماندهان دولت خلافت

سازمان کنفرانس اسلامی و نقش آن در گسترش وهابیت

سازوکار نیروگیری و نحوه عمل جریانهای تکفیری در گفت‌وگو با دکتر فیرحی

سب الصحابه

سرنوشت مدعیان خلافت در انتظار داعش

سرچشمه اندیشه وهابیت

سرچشمه های فکری القاعده

سفر وهابیت به مصر

سلفى‏گرى در تونس و آينده پيش رو

سلفيان

سلفيان

سلفی ها، روند نوگرایی که به افراط گرایی رسید

سلفی گرایی جهادی-تکفیری و آینده ثبات سیاسی در منطقه خاورمیانه

سلفی گری

سلفی گری در مصر و دوره جدید

سلفیت و جنبه های شبهه آمیز آن در مذاهب اربعه

سلفیه

سلفیه جهادی در شبه جزیره؛ بررسی رویکرد و عملکرد القاعده شبه جزیره

سلفیه درباری

سلفیه و تقریب

سلفیه و جنبش‌های اسلامی ـ دیوبندیه

سلفی‌گرایی متحرک: چالش امنیتی بدون مرز

سلفی‌گری افراطی در قفقاز شمالی؛ با تاکید بر مولفه‌های تاریخی، فرهنگی و سیاسی

سلفی‌گری و تکفیر در تونس میان گفتمان النهضة و دیگر گفتمان‌های بومی

سلفی‏گری در عراق و تأثیر آن بر جمهوری اسلامی ‏ایران

سماع موتی و تقابل دیدگاه وهابیان با بزرگان خود

سماع موتی و رابطه آن با توسل به ارواح اولیای الهی

سماع موتی و رابطه آن با توسل به ارواح اولیای الهی

سنت‏ گرایی و نقد اسلام‏ گرایی سلفی

سنّت پیامبر و تکفیر مسلمانان

سونامی تکفیری در جهان بشری

سپاه صحابه و لشکر جهنگوی نماینده افکار افراطی سلفی‌گری

سیر تاریخی ظاهرنگری در آیات صفات

سیر تطور هیئت‌‏های شرعی داعش

سیر مطالعاتی نقد اندیشه تکفیر (جهادی تکفیری)

سیر مطالعاتی نقد اندیشه تکفیر (وهابیت تکمیلی)

سیر مطالعاتی نقد اندیشه تکفیر (وهابیت مقدماتی)

شباهت وهابی ها با خوارج

شباهتهای فکری خوارج عصر علوی و داعشیهای امروز

شبکه سلول هاي تروريستي داعش در آسياي مرکزي

شخصیت شناسی ابوبكر بغدادی

شدّ رحال برای زیارت قبر نبی اکرم ص از منظر دیوبندیه و ابن‌تیمیه

شناسایی و تأمین منابع مالی داعش

شکاف شیعی – سنی در اسلام سیاسی و پیامدهای آن برای جمهوری اسلامی

شکاف‌‌‌های درونی داعش؛ نزاع دو نسل القاعده

شگرد ابن تیمیه در انکار فضائل امام امیرالمؤمنین (علیه السلام)

شیوه‌های وهابیت در مخالفت با اهل سنت

صحیحین و نفی تکفیر

صنعانی؛ سلفی تکفیری یا سلفی میانه‌رو

طالبان در عصر داعش: آینده سلفی گری تکفیری در همسایگان شرقی ایران

طالبان و سپاه صحابه فرزندان وهابیت

طالبان؛ دین و حکومت

ظهور داعش در شبه‌ قاره

ظهور داعش؛ پایانی بر نظم جهانی

ظهور و افول القاعده در عراق

عبادت

عبادت در اندیشه شیعه و وهابیت

عبور از «خاورمیانه جدید»

عربستان در عرصه تبلیغات

عربستان معمار جنایت و مکافات

عربستان و وهابیت در آفریقا

عزاداری بدعت یا سنت

عقائد تکفیر و نقش مسلمانان

عقل از دیدگاه سلفیه

عقل از منظر وهابیان

علل شکل گیری تکفیری‌ها از دیدگاه جغرافیای سیاسی

علل شکل گیری جریان‌های تکفیری در افغانستان و شبه قاره هند

علل و آینده حضور داعش در آفریقا

علل گسترش دعوت محمد بن‌عبدالوهاب

علمای شافعی و ابن‌تیمیه

عملکرد وحشیانه ی فرقه ی وهابیت و خاندان آل سعود

عوامل روانی تکفیر

عوامل ظهور جریان‌های تکفیری در جهان اسلام/ تبارشناسی گروه‌های افراطی

عوامل مؤثر در تبلیغ وهابیّت(1)

عوامل مؤثر در تبلیغ وهابیّت(2)

فتنه تكفير

فتنه و هابیت

فرا واقعیت بنا العابد!

فضای مجازی (سایبری) و شبکه‌های ماهواره‌ای جریان‌های تکفیری

فعالیت وهابیت در جهان

فقه تکفیر میان برهان شرعی و فقه خودساخته

فهرستواره پایان‌نامه‌های حوزوی-دانشگاهی در موضوع سلفی‌گری و نقد وهابیت

فواید توسل به ارواح پیامبران و اولیای الهی

قبیله انحراف

قبیله بدعت

قبیله خشونت

قتل عام حجاج یمنی توسط وهابیان

قتل و تکفیر در آیات قرآن (1)

قرآن و همگرایی بین مذاهب اسلامی

قرآن کریم و همزیستی مسالمت‌آمیز در جامعه بشری

لشگر جهنگوی

لیست حامیان مالی گروه های تروریستی همسو با القاعده در 31 کشور جهان

مانیفست توحش در فقه داعش

ماهیت دینی ـ سیاسی گروه طالبان

مبانى كلامى «القاعده» در تكفير و كشتار مسلمانان‏

مباني اعتقادی داعش

مبانی اعتقادی جریانهای تکفیری و مقایسه ی آن با آرای دیگر مذاهب

مبانی اعتقادی محمد ابن عبدالوهاب

مبانی جهادگرایی تکفیری در اهل سنت و نقد آن

مبانی فکری ابن تیمیه

مبانی مذهبی و قومی طالبان

مبانی و مفاهیم اسلام سیاسی القاعده

مبانی کلامی «القاعده» در تکفیر و کشتار مسلمانان

متافیزیک خشونت داعشی؛ سه مفهوم نکایه، توحش و تمکین

متغيرهاى منطقه ‏اى و بين‏ المللى و علل داخلى ورود داعش به عراق‏

متن قطعنامه شورای امنیت درباره گروه تروریستی داعش

محمد بن عبدالوهاب و مخالفان نجدی معاصر او

مخالفت دیوبندیان با دعوت محمد بن عبدالوهاب

مخالفت وهابیان با عقاید اهل سنت

مخالفت وهابیان با عقاید اهل سنت

مراتب و متعلقات ایمان

مرز بین تروریسم و جهاد در اسلام

مروری بر افکار وهابیت و جایگاه آن در جهان باورهای فطرت ستیز

مسئله توسل به اموات با نگاهی به آیه 22 سوره مبارکه فاطر

مشکلات پیش روی عراق پساداعش

معرفی و بررسی شیوه‌های مقابله با تکفیر در جهان اسلام و آثار آن

معناشناسى عبادت در نظام تعاليم وحى و دفع اتهام كفر و شرك از مسلمين‏

معیار توحید شرک از دیدگاه شهید مطهری و سید قطب

معیارهای توسل از دیدگاه وهابیت

مفهوم دولت در گفتمان داعش؛ دولت سلفی داعش؛ تحقق ناکام یک نظریه آلترناتیو

مفهوم شناسی جنبش های اسلامی معاصر

مفهوم شناسی خودکشی یا انتحار

مفهوم شناسی سلف، سلفی گری و سلفی

مفهوم شناسی سَلَفیه و سَلَفی­گری

مفهوم عبادت از دیدگاه ابن‌تیمیه

مفهوم و مراحل شرک

مقايسه انديشه‏ و رفتار جبهه النصره و داعش

مقایسه دیدگاه وهابیت و اخوان المسلمین در زمینه حکومت

موافقين و مخالفين خلافت داعش

موانع تکفیر با تأکید بر مسئله جهل از دیدگاه ابن‌تیمیه

موضع انتقادی اندیشه‌وران اهل سنت در برابر جریان‌های تکفیری

موضع ‌گيري‌ علماي‌ جهان‌ اسلام‌ درباره‌ تشيع‌

مکتب تکفیر بر خلاف عقل، نص و صریح قرآن است

نئوتروریسم با تأکید بر تروریسم مذهبی

ناتوانی حکومت ها و رشد سلفیسم در غرب افریقا

نخستین آشنایی مسلمانان شبه‌قاره هند با اندیشه وهّابیت

ندای غیراللّه از ديدگاه علمای دیوبندیه

نظری بر تاریخ وهابیت

نفی خشونت از منظر قرآن و سنت

نقد استدلال تکفیری ها وداعشی ها براولویت کشتن مسلمانان

نقد برداشت‌های تکفیری‌ها از آیات جهاد

نقد تفسیر وهابیون از آیات «من دون الله»

نقد دیدگاه سلفیه درباره مجاز در قرآن

نقد دیدگاه وهابیت در مسئله تبرک با تکیه بر نظر علمای معاصر وهابی

نقد دیدگاه وهابیت درباره عبادت با نظر به سجده برادران یوسف

نقد قرآنی مبانی وهابیت در حوزه ی جهاد

نقد و بررسی اندیشه‌های دهلوی

نقد و بررسی تکفیر از دیدگاه سلفی وهابی و سلفی جهادی

نقد و بررسی حکم بغیر ما انزل الله

نقد و بررسی دار الاسلام از نظر سلفیه تکفیری

نقد و بررسی دشمن نزدیک و دور(عدو قریب و بعید)

نقد و بررسی روش های جدلی ابن تیمیه در «منهاج السنه»

نقد و بررسی مبانی جهادگرایی تکفیری ها

نقد و بررسی مهم‌ترین ادله جریاهای تکفیری در تکفیر شیعه

نقدي بر كتاب «التبرك المشروع و التبرك الممنوع»

نقدی بر خلافت ابوبکر بغدادی

نقدی برعقاید وهابیت (توسل، شفاعت)

نقش جریان های سلفی در سوریه و فلسطین در مصاحبه با شیخ عبدالله کتمتو

نقش داعش در شکل‌گیری معادلات جدید در خاورمیانه

نقش قدرت‌های بین‌المللی در رشد و گسترش جریان‌های تکفیری

نقش وهابیت در اوگاندا

نقش وهابیت در تانزانیا

نقش وهابیت در کنیا

نقش گروه‌های تکفیری در تغییر نقشه منطقه

نگاه داعش به مهدویت

نگاه هند به گروه‌های شبه نظامی پاکستان

نگاهی اجمالی به منهج درسی مدارس ابتدایی داعش

نگاهی بر وهابیت

نگاهی به تشکیلات سازمانی داعش

نگاهی به رشد تکفیری‌ها در تونس

نگاهی به عقبه تکفیر و دیدگاه های آن

نگاهی به عملکرد داعش از منظر کتاب تروریسم جهانی و رسانه های جدید

نگاهی کوتاه به جریان رسانه‏ ای گروه داعش

نگرشی به ظرفیت‌های تقریبی الازهـر

هجوم وهابیان به مدینه منوّره

همگرايي استراتژيك؛ اتحاد سلفي‌هاي عربستان، هند و مصر

واقعه 11 سپتامبر ؛ سرآغاز شکل گیری بزرگترین گروههای تروریستی

واكاوى رابطه ميان نفاق و تكفير

واکاوی جایگاه تروریسم بنیادگرا در راهبرد خاورمیانه ای غرب

واکاوی ریشه‌های پدیده بنیادگرایی در خاورمیانه؛ مطالعه موردی جهانی شدن

وضعیت القاعده پس از ظهور داعش

وضعیت سیاسی داعش در قاره سیاه

وضعیت فعلی و آینده کشورهای شمال آفریقا (تاکید بر کشورهای مصر، تونس و لیبی)

وهابيت از نگاهي ديگر

وهابیان و برگزاری مراسم جشن وشادی

وهابیان و تحریف قرآن کریم

وهابیان و توحید در اسما و صفات

وهابیان و توحید ربوبی

وهابیت تکفیری (دوره ی معاصر)

وهابیت در آیینه تاریخ

وهابیت منطق تزویر و تکفیر

وهابیت و تحریف میراث‌های علمی

وهابیت و تخریب قبور

وهابیت و توحید الوهی (عبادی)

وهابیت و توحید ربوبی (1)

وهابیت و توحید ربوبی (2)

وهابیت و تکفیر شیعه

وهابیت و سماع موتی

وهابیت و موضع اهل سنت در قبال آن

وهابیت، سلفیت و اسلام‌گرایی؛ دشمن کیست؟

وهابیت، مکتب تشبیه

پاسخ به شبهات جهاد

پاسخ به مهم‌ترین شبهات وهابیت (توسل، شفاعت، تبرک، زیارت قبور)

پاسخی به شبهه ابن تیمیه در استمرار عزاداری برای امام حسین علیه السلام

پاکستان و «نبرد جهانی علیه تروریسم»

پاکستان و بنیادگرایی اسلامی

پرسمان؛ آیا تبرک جایز است؟

پيشينه و جايگاه جريان هاي سلفي

پژوهشی درباره حدیث «اللهم لا تجعل قبری وثناً یعبد»

پیام مهم ترور سرکرده جیش الاسلام

پیشینه و کارنامه وهابیت (1)- وهابیت و تفرقه

پیشینه و کارنامه وهابیت (2)- شکل گیری وهابیت

پیشینه و کارنامه وهابیت (3)-عقاید و عملکرد

چالش امنیتی تروریسم تکفیری علیه ایران

چالش های همگرایی جهان اسلام در تأسیس تمدن اسلامی

چرخش خلافت داعشی؛ از خلافت حقیقی تا خلافت مجازی

چرخش خلافت داعشی؛ از خلافت حقیقی تا خلافت مجازی

چقدر با تروریست‌های دنیا آشنا هستید؟

چه کسی تجددخواهی اسلامی را هدایت می‌کند؟

چگونگی پیدایش تکفیر و خارجی‌گری

چیستی و چرایی شکل گیری جریان‌های تکفیری

کابوس جدید آل‌سعود؛ آنچه همه باید درباره جنبش 15 سپتامبر در عربستان بدانند

کارنامه وهابیت؛ دوره تأسیس

کارنامه وهابیت؛ دوره تثبیت

کتاب شناسی تکفیر

کفر در مقابل ایمان یا اسلام

کفر و تکفیر در قرآن کریم و سوء برداشت از آن

کفر و جهاد از منظر حزب التحریر

کلام سیاسی و حیات سلولی تروریسم تکفیری

کودتا در داعش

کویت و وهابیت در آفریقا

گرایش های فکری سلفیه در جهان امروز

گزارش کتاب «سيف الجبار المسلول على أعداء الأبرار» اثر شاه فضل رسول قادری

گزارش کتاب جذور داعش قراءة فی تراث الوهابیة و علماء السعودیة

گزارشی از برخی فتاوای وهابیت

گزارشی از کتاب مصباح الأنام و جلاء الظلام

گفتمان اسلام سلفی و جهانی‏ شدن امنیت خاورمیانه

گفتگو با مأمون رحمه روحانی دمشقی درباره تکفیریها

گفت‌وگوی مشروح فارس با حجت‌الاسلام مهدی فرمانیان

گونه ‏شناسی فکری جنبش‏های اسلامی معاصر

گونه‏ شناسی فکری جنبش‏های اسلامی معاصر و پیامدهای سیاسی امنیتی آن در جهان اسلام