مقالات > گفت‌وگوی مشروح فارس با حجت‌الاسلام مهدی فرمانیان

گفت‌وگوی مشروح فارس با حجت‌الاسلام مهدی فرمانیان

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۱۰/۶ تعداد بازدید: 240

آمریکا داعش را نساخته اما از آن استفاده می‌کند؛ حداقل تا نیم قرن دیگر گرفتار تکفیری‌ها هستیم؛ راهبرد مواجهه ما با مسائل منطقه، علمی نیست.



رئیس دانشکده مذاهب اسلامی با اشاره به اینکه آمریکا داعش و القاعده را به وجود نیاورده است، گفت: خانم کلینتون در کتابش نمی‌گوید که ما می‌خواستیم داعش را در جزیره سینا ایجاد کنیم، اشاره‌ای که وی دارد، غالبا به اخوانی‌ها است.
حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی فرمانیان که حدود 20 سالی است در زمینه فرقه و مذاهب کار می‌کند، دارای تالیفات ومقالات گوناگونی در این رابطه است، وی هم اینک ریاست دانشکده مذاهب اسلامی دانشگاه ادیان و مذهب را بر عهده دارد.
این استاد دانشگاه به عنوان یکی دیگر از مهمان پرونده «فکر تکفیر» با حضور در خبرگزاری فارس به علل تفکیک اندیشه‌ای میان اهل سنت، چرایی رسوخ اندیشه تکفیر میان برخی علمای اهل سنت،‌ جایگاه آمریکا در تاسیس القاعده و داعش و بهترین شیوه برخورد با جریان‌های تندرو سلفی پرداخت که مشروح آن در ادامه می‌آید:
 
 

تفکری که از مصر شروع شد
*تصور می‌شود برخورد رسانه‌ها و جامعه با مباحثی به نام سلفی‌های جهادی یک مقدار بسیط و ساده بوده، یعنی همه اینها را در یک کفه ترازو  قرار دادیم و یک شکل در نظر گرفتیم، آیا شما با این گزاره موافق هستید و برای این که دقیق‌تر «فکر تفکیر» را ریشه‌یابی کنیم، لطفا مختصری در مورد شکل‌گیری آن برایمان بفرمایید.
-در باب سلفی‌های جهادی عقیده ما دقیقاً مانند شما است که آنچه که در ایران اسلامی، در خبرگزاری‌های سیاسی متاسفانه انجام می‌شود، بسیار به مساله ساده و بسیط نگاه می‌کنند و فکر می‌کنند داعش و القاعده را آمریکا درست کرده است و یا برای این درست شده‌اند که جهان اسلام را بهم بریزند، در صورتی که واقعاً اینطور نیست، نه القاعده را آمریکا درست کرده است، نه داعش را!
این یک تفکری بود که از مصر شروع شد، زمینه‌اش این بود که از سال 1924 وقتی که خلافت اسلامی و امپراطوری عثمانی از بین رفت، اهل سنت احساس کرد همه چیزش را از دست داده است، بر اساس اندیشه اهل سنت مبنای حکومت، اقتدار و اعتبار است، اگرچه این حاکم، حاکم ظالم و فاسدی باشد، مهم نیست او ظالم و فاسد است، مهم این است که مقتدر و قوی باشد و امپراطوری باشد، حالا اهل سنت این امپراطوری را از دست داد و فکر کرد همه چیزشان از دست رفته و توسط غربی‌ها تحقیر شده است، در اینجا می‌بینید چندین جریان فکری سیاسی در اهل سنت شکل می‌گیرد، یکی از جریانات سیاسی ـ فکری اخوان‌المسلمین است.
 
 
پیشینه تفکری ابوبکر البغدادی برای احیای خلافت اسلامی
اخوان‌المسلمین سال 1928 تاسیس می‌شود و جالب است در هند هم جهاد التبلیغ در سال 1926 درست می‌شود، این در حالی است که دومین جریانی که امروز که در بسیاری از تفکرات و اتفاقات جهان اسلام تاثیرگذار هست اخوان‌المسلمین است که می‌خواهد دوباره حکومت اسلامی را تشکیل دهد، چون احساس می‌کنند خلافت اسلامی از بین رفته است و دیگر نمی‌توانند آن خلافت اسلامی را احیا کنند.
وقتی در سال 2014 ابوبکر البغدادی می‌گوید: من خلافت اسلامی را احیا کردم، یک پیشینه این چنینی در ذهن اهل سنت است، اخوان المسلمین می‌گوید: من می‌توانم یک خلافت اسلامی در کشور تاسیس کنم، شروع به فعالیت می‌کند، اما جلوی فعالیت او را می‌گیرند، حسن البنا را می‌کشند و بسیاری از بزرگان اخوان را به زندان می‌اندازند، یکی از کسانی که به زندان می‌رود سیدقطب است، سیدقطب یک اخوانی بسیار معتدل و آرامی بود، اما 10 سال زندان وی را افراطی کرد، سیدقطب در مساله شیعه زیاد مطلب نگفته و زیاد هم ورود نکرده است، او می‌بیند که الان حکومت ظالم است و خلافت اسلامی نیست و به حکومت اسلامی هم دسترسی پیدا نکرده، برای رسیدن به حکومت اسلامی یک نظریه‌پردازی می‌کند، می‌گوید: شما اگر می‌خواهید حکومت اسلامی تشکیل دهید، باید یک گروه توحیدی درست کنید، این گروه توحیدی به صورت خیلی جدی و فعالانه علیه جاهلیت مدرن که فرهنگ غرب است، فعالیت کند، آن هم به وسیله جهاد در راه خدا و جهاد یعنی اسلحه در دست بگیرید.
 
 
تحلیل من این است که سیدقطب می‌دید از نظر مبانی فقهی اهل سنت امکان ندارد که بتواند اسلحه علیه حاکم ظالم مسلمان بگیرد، چون از نظر اعتقاد اهل سنت خروج بر حاکم مسلمان اگرچه هر چقدر هم ظالم باشد، جایز نیست، باید تکفیر می‌کرد و برای همین مبنا گفت ما در دوران جاهلیت هستیم، البته تکفیر در عبارت‌های سیدقطب نیست، سیدقطب تکفیر نکرده و نیامده بگوید این حاکم ظالم است، اما نظریه‌پردازی‌ای کرده که نفر دوم تکفیر را از حرف‌های سیدقطب برداشت کرده است.
محمد عبدالسلام فرج، شکری مصطفی و جوانهایی که کتاب سیدقطب را خواندند، نظریه سیدقطب را گرفتند که ما در دوران جاهلیت هستیم، هیچ شهر اسلامی وجود ندارد، همه شهرها جاهلیت هستند و ما باید به نام جهاد برویم، یک شهر اسلامی و یک حکومت اسلامی تشکیل دهیم، افراد بعدی که آمدند گفتند هر کسی حکمی به غیر از ما حکومت کند، کافر است، پس می‌توان اسلحه علیه کافر، علیه ارتش، مجلس و علمایی که آن را تایید می‌کنند، در دست گرفت.
 
 
جوانان اخوانی رفتار رهبران معتدل خودشان را قبول نداشتند/علت گرایش اخوانی‌ها به گروه‌های سلفی جهادی
*خالد اسلامبولی از همین جریان بود؟
-اتفاقاً او عضو گروه جهاد محمد عبدالسلام فرج بود و بر این اساس سادات را کشتند، گفتند سادات فرهنگ غرب و سکولاریسم را در مصر پیاده می‌کند، پس او کافر است، لذا وقتی خالد اسلامبولی سادات را کشت، گفت: من فرعون مصر را کشتم، بیایید یک حکومت اسلامی را تشکیل دهیم؛ این تفکر آنجا بود، آن زمان نه آمریکایی بود، نه کاری به این چیزها داشت و یک اتفاقی داشت می‌افتاد. اینها جوانان اخوانی بودند که رفتار رهبران معتدل خودشان را دیگر قبول نداشتند و جدا شدند، اینها شدند سلفی جهادی!
*انقلاب اسلامی در این دیدگاه موثر بود یا نبود؟
-نبود، به نظرم در ابتدا هیچ تاثیری در این زمینه نداشت، عده‌ای تحت تاثیر مصر در لیبی و سودان بودند و می‌گفتند فرهنگ غرب، فرهنگ جاهلی است، جهاد واجب است، ما باید علیه حاکمان بجنگیم، در همان زمان که اینها جهاد را واجب عینی می‌دانستند، شوروی به افغانستان حمله کرد، در همین زمان هم انقلاب اسلامی پیروز شد، گروهی از اینها به افغانستان می‌روند و می‌گویند الان یک کشور کمونیست و کافر به یک کشور اسلامی حمله کرده است،‌ پس وظیفه ما است که از آنها دفاع کنیم، ما خودمان هم همین کار را کردیم.
 
سال 1979 شوروی به افغانستان حمله کرد، کم‌کم کسانی این طرف بودند به دوستانشان خبر می‌دهند، اگر جهاد می‌خواهید به افغانستان بروید! اینها به صورت موردی یا گروه گروه به افغانستان می‌روند و می‌جنگند، همچنان که تعدادی از دانشجویان دانشکده پزشکی تهران هم به افغانستان می‌روند و می‌جنگند.


بهره‌برداری سیاسی آمریکا از اوضاع جنگ افغانستان/چگونه پای عربستان به کارزار افغانستان کشیده شد؟
*چه اتفاقی می‌افتد؟
- وقتی آنجا می‌روند، انسجامی ندارند و نمی‌دانند با چه کسی باید مرتبط شوند، اتفاقی که می‌افتد این است که آمریکا به این نتیجه می‌رسد که حالا زمان خوبی است که عربستان و پاکستان دست به دست هم بدهند و از اینها هدفمند در افغانستان علیه شوروی استفاده کنند، به گونه‌ای که افغانستان، ویتنام شوروی شود، وقتی خانم هیلاری کلینتون می‌گوید: ما بودیم که اینها را در افغانستان ایجاد کردیم، یعنی ما بودیم که تشکیلات اینها را به صورت غیرمستقیم منسجم کردیم، یک اتفاقی هم در عربستان افتاد و باعث شد عربستان هم ورود کند.
 
دقیقاً در سال 1360، جُهیمان کعبه را می‌گیرد و درش را می‌بندد و اعلام مهدویت می‌کند، عربستان فکر کرد اگر بخواهد این آدمها را با چنین تفکری کنترل کند، بهترین راه این است که فضای جهاد افغانستان را تبلیغ کند تا جوانان تندرو عربستان بروند در افغانستان بجنگند، لذا عربستان طبق فضایی که آمریکا درست کرده بود، فتوای جهاد می‌دهد، دقیقاً همین کاری که درباره سوریه کرد، مفتی عربستان و بزرگانش فتوای جهاد دادند.


القاعده، آمریکا را دشمن شماره یک خود می‌دانست
عربستان گفت: من به شما پول و امکانات می‌دهم، هر جهادی که به جده می‌آمد، برای او پاسپورتی درست کردند و او را به کشور پاکستان فرستادند، طبق برنامه آمریکا در پاکستان آموزش نظامی دیدند و بعد از آن به افغانستان فرستادند. در واقع اینها فکرشان را 20 سال پیش از سیدقطب، محمد عبدالسلام و شکری مصطفی گرفته بودند، بنابراین آمریکا روی اینها سرمایه‌گذاری کرد و جالب است وقتی رهبری به نام عبدالله عزام پیدا کردند، به او گفتند: چرا با آمریکا مرتبط شده‌ای؟ چرا با آمریکا تعامل می‌کنی؟ گفت: هدف مشترک من و آمریکا کنار هم چیده شده، هدف من شوروی است، هدف آمریکا، هم شوروی است و جالب است کسی که اسلحه‌ها را از رامسفلد تحویل می‌گرفت اسامه بن لادن بود، وی یک وهابی با رویکرد جهادی بود که تحت تاثیر تفکرات جهادی‌ها و عبدالله عزام، معاون عبدالله ... شده بود.
 
این جهادی‌ها در افغانستان تحت یک برنامه آمریکایی انسجام پیدا کرده بودند، به اینها می‌گفتند افغان‌العرب(عرب افغان‌ها) تا اینکه شوروی شکست خورد و عبدالله عزام ترور شد که بنده معتقدم ترور عبدالله عزام کار آمریکایی‌ها بود، چون تاریخ مصرفش تمام شده بود، بعد از ترور عبدالله عزام اینها پراکنده شدند، خیلی از آنها به کشورهای خودشان برگشتند و جالب است خیلی از آنها دستگیر شدند و به زندان افتادند.
عده‌ای از آن‌ها به یمن، سودان، بوسنی و چچن رفتند، در سال 1992 عده‌ای به بوسنی رفتند، در سال 1994 به سودان رفتند؛ یعنی هر جا یک اتفاقی افتاد، آن‌ها رفتند، بعد کم‌کم به این نتیجه رسیدند که باید دوباره دور هم بنشینند و یک تشکیلاتی را شکل بدهند، دور هم جمع شدند و جبهه جهاد علیه صلیبیون و یهود را تاسیس کردند که آمریکا نام آن را القاعده گذاشت. «القاعده» دشمن آمریکا بود، اینها گفتند دشمن اول ما آمریکا است و با آمریکا شروع به مخالفت کردند، انفجارهای سفارت آمریکا در تانزانیا و کنیا، حمله به کشتی آمریکا در خلیج عدن و بعد هم واقعه 11 سپتامبر کار این‌ها بود.
*بعضی‌ها می‌گویند آمریکا اینها را پروبال داد تا در برابر انقلاب اسلامی بیاستند؟!
-ما هیچ شاهدی نداریم.


آمریکا هیچ ارتباطی با القاعده و القاعده هم هیچ ارتباطی با آمریکا ندارد!/مطرح‌ترین فرد ضدآمریکایی بعد از امام خمینی(ره)
*شخص بن لادن چطور؟
- جز در افغانستان و برای گرفتن اسلحه از آمریکا هیچ ارتباطی بین اسامه بن لادن و آمریکا وجود ندارد. بعد از 11 سپتامبر، اسامه بن لادن به عنوان مطرح‌ترین آدم ضدآمریکایی بعد از امام خمینی(ره) مطرح بود، یعنی اگر امام خمینی(ره) دهه 80 مخالف آمریکا بود، دهه 90، بن لادن است، به هر حال بن لادن شاخص بود. اصلاً و ابداً اینگونه نبود و آمریکا هیچ ارتباطی با القاعده و القاعده هم هیچ ارتباطی با آمریکا نداشت، البته آمریکا در بعضی از جاها احساس می‌کرد باید به اینها کمک کند، کمک کرد.
 
از بین رفتن داعش به نفع آمریکا نیست
*درباره داعش هم همین طور است؟
-الان از بین رفتن داعش به نفع آمریکا نیست، ولی داعشی هم که بخواهد خیلی قوی شود، به نفع آمریکا نیست، القاعده هم همینطور، القاعده تا زمانی که کاری به منافع آمریکا ندارد و آمریکا بتواند از القاعده حتی با واسطه‌های متعدد چندگانه استفاده کند و به نفع منابع خودش کار کند، سوء استفاده می‌کند.
نمونه‌اش، آمریکا القاعده سوریه را از تروریسم خارج کرد، یعنی با القاعده مشکلی ندارد؟! القاعده همان القاعده‌ای است که 11 سپتامبر را انجام داده است و سفارت آمریکا را در کنیا و تانزانیا زده است، ولی زمانی که منافع آمریکا را تحت‌الشعاع قرار بدهد، در لیست تروریسم می‌رود، ولی وقتی می‌خواهد منافع آمریکا را در جای دیگری تامین کند از لیست تروریسم خارج می‌شود، خانم هیلاری کلینتون هم که در کتابش گفته است اصلاً نه اشاره‌ای به کلمه داعش دارد، نه اشاره‌ای به دولت اسلامی عراق، ضمیر را اینها اشتباه به داعش بر می‌گردانند، من خودم بررسی کردم و به چند نفر هم گفتم بررسی کنند که خانم کلینتون این را می‌خواهد بگوید! از مجموعه قبل و بعد عبارت خانم کلینتون این در نمی‌آید که ما می‌خواستیم داعش را در جزیره سینا ایجاد کنیم، اشاره‌ای که وی دارد، غالباً به اخوانی‌ها است تا داعشی‌ها.
 


سه نظریه رایج درباره 11 سپتامبر
*آیا 11 سپتامبر  یک جریان ساختگی نبود،‌ یعنی آمریکا در  پشت سایه القاعده عمل نکرد تا از شرایط نهایت بهره را ببرد؟
-درباره 11 سپتامبر سه نظریه وجود دارد، نظریه اول این است که کلاً از صفر تا صدش را آمریکا انجام داد و به عهده القاعده گذاشت، نظریه دوم این است که آمریکا از چند ماه قبل می‌دانست این کار را القاعده دارد می‌کند، اما جلوی آن را نگرفت تا از آن بهره‌برداری‌های سیاسی‌اش را بکند، سوم اینکه القاعده در امنیت آمریکا نفوذ کرد و این کار را انجام داد، نظریه اول نظریه مشهوری است که در ایران وجود دارد، نظریه سوم نظریه‌ای است که القاعده‌ای‌ها بیشتر می‌گویند، ما نظریه دوم را قبول داریم و از برخی از مسئولان بزرگ نظام هم شنیدم که می‌گویند ما همین نظریه را قبول داریم، چون همه شواهد و قرائن نشان می‌دهد، دارد این اتفاق توسط القاعده صورت می‌گیرد و کدهایی هم به امنیت آمریکا می‌رسد؛ یعنی متوجه می‌شوند، ولی عکس‌العمل جدی که بخواهد اینها را بگیرند، انجام نمی‌دهند.
لذا ما نظریه دوم را قبول داریم و معتقد هستیم این کار، کار القاعده بود و آمریکا هم کدهایی در این زمینه به دست آورده بوده، اما عمداً یا سهواً این کدها را نادیده گرفته تا استفاده سیاسی خودش را ببرد، وگرنه چه کسی می‌پذیرد یک کشوری بیاید امنیت خودش را با این حجم عظیم زیر سؤال ببرد و بعد چه چیزی نصیبش شود؟! آیا الان بعد از 16 سال، آمریکا چیزی که می‌خواسته به دست آورده است؟   
 
از سال 2001 که 11 سپتامبر اتفاق افتاد، آمریکا به خاطر اینکه فضای امنیتی خاصی در کشور ایجاد شد و باید در مقابل، اقدامی انجام می‌داد و اسامه بن لادن که متهم اصلی این قضیه در افغانستان است، را دستگیر کند، بنابراین آن زمان به طالبان که 90 درصد افغانستان در دستش بود، اعلام کرد که اسامه بن لادن را به او بدهد، ملاعمر در جواب گفت: چون اسامه بن لادن با من به عنوان رئیس امارات اسلامی افغانستان بیعت کرده و مهمان ماست، او را به شما تحویل نمی‌دهم.
بعد آمریکا به طالبان حمله کرد و حکومت طالبان از بین رفت، با اینکه در افغانستان حضور جدی داشت، ولی نتوانست اسامه بن لادن را بگیرند، در آن زمان 35 هزار القاعده‌ای در افغانستان حضور داشتند، از این 35 هزار تا نزدیک 17، 18 هزار نفر در بمباران کشته شده و بقیه آن‌ها هم فرار کردند، اسامه هم رفت، وی نزدیک 5 سال در غار تورا بورا پنهان شده بود، بعد اداره اطلاعات پاکستان با کمک طالبان او را به منطقه ابیت آباد که یک منطقه نظامی بود، بردند، در نهایت آمریکا او را پیدا کرد و کشت.
 
چرا القاعده به عراق آمد
*ایستگاه بعدی القاعده، عراق شد؟!
-یک گروه از القاعده‌ای‌ها وقتی آمریکا در سال 2003 به عراق حمله کرد، به عراق آمدند، دلیلش هم این بود که القاعده دشمن اول خودش را آمریکا می‌دانست، بنابراین خیلی از اینها عراق آمدند تا با آمریکا بجنگند، یکی از کسانی که گروهی را تشکیل داد، زرقاوی بود، زرقاوی شاخه القاعده در عراق را تاسیس کرد و بعد با اسامه بن لادن بیعت کرد، بعد کتابی به نام «هل اتاک حدیث رافضه» نوشت و گفت دشمن نزدیک ما، رافضه است- در حالی که قبلاً در مصر عدو قریب، حاکم سکولار، در افغانستان عدم قریب شوروی و از منظر القاعده عدو قریب آمریکا بود، حال آنکه توسط زرقاوی شیعه، عدو قریب شد و می‌گفت اسلام اینها، اسلام منافقان است و آمده‌اند اسلام را از بین ببرند، خواجه نصیر با مغول‌ها همکاری کرد تا امپراطوری عثمانی را از بین برد و الان هم دوباره شیعه با آمریکا همکاری می‌کند تا اهل سنت را از بین ببرد و صفویه را دوباره گسترش بدهد و از این قبیل ...!
پس علیه شیعیان شروع به عملیات انتحاری کرد، در حالی که اسامه بن لادن به او نامه نوشت که این کار را نکن، دشمن اول ما شیعیان نیستند، اما زرقاوی اینجا راه خودش را کم‌کم از القاعده جدا کرد و گفت: دیگر ما به نوعی گوش به حرف اسامه نمیدهیم و کار خودمان را می‌کنیم.
 
بنابراین زرقاوی در سال 2006 راهش را جدا کرد و شورای مجاهدین را تاسیس کرد، بعد از اینکه کشته شد، ابوعمر البغدادی آمد و او دولت اسلامی عراق را تاسیس کرد و به همه فهماند آن حکومت اسلامی که از سال 1960 طرح‌ریزی شد، در سال 2006 در عراق به نام دولت اسلامی عراق به وقوع پیوست. اینها دشمن خودشان را شیعه می‌دانستند.


هنگامی که اختلافات به اوج رسید
تا سال 2010 و اتفاقی که در سوریه افتاد، ابوعمر البغدادی کشته شد و بعد ابوبکر البغدادی رهبر دولت اسلامی عراق شد، در سوریه وقتی عده‌ای علیه بشار اسد شورش کردند، ایمن الظواهری که دیگر رهبر القاعده فعلی شده بود، حکم جهاد در سوریه داد و گفت: امروز دشمن ما در سوریه بشار اسد است، بنابراین القاعده‌ای‌ها از تمام جهان به سوی سوریه آمدند، ابوبکر البغدادی هم با همه پیروانش آنجا رفت، میان نیروهای آن و القاعده‌ای‌هایی که در سوریه بودند، درگیری ایجاد شد، پس نامه به ایمن الظواهری نامه نوشتند که چه کسی گوش به حرف دیگری باید بدهد؟ گفت: ابومحمد جولانی، القاعده سوریه است و ابوبکر البغدادی القاعده عراق است، ابوبکر البغدادی در سوریه یا باید حرف به ابومحمد جولانی بدهد یا به عراق برگردد، این نامه که از ایمن الظواهری به دست اینها رسید، ابوبکر البغدادی آن دعوایی که زرقاوی شروع کرده بود- بیشتر مخفی بود- اینجا علنی کرد، گفت: اسامه را هم قبول نداشتم چه برسد به ایمن الظواهری تا دیروز دولت اسلامی عراق بودیم از امروز دولت اسلامی عراق و شام هستیم که مخفف‌اش می‌شود داعش و اینچنین داعش در سال 2013 به وجود آمد.
 
از آن طرف هم القاعده‌ای‌هایی که در سوریه بودند، نام خودشان را جبهه‌النصره گذاشتند. سال 2014 داعشی‌ها موصل را گرفتند و اعلام خلافت کردند «الدولة الاسلامیه» یعنی یک خلافت اسلامی که همه باید گوش به حرفش بدهند.
*پس آمریکا در این ماجراها نقشی نداشته است؟
-می‌بینید که آمریکا هم در اینجا حضور ندارد، مگر بعضی جاها که داعش احساس کرد اگر با آمریکا همکاری کنند به نفعشان است!


استفاده ابزاری آمریکا از داعش و القاعده
*کجا؟
-در افغانستان و الان هم بعضی از گروه‌های آنها در سوریه است، مگر اینکه بگوییم القاعده و داعش آمریکا درست کرده است و خودش هم بازیگر اصلی‌اش است و آدم‌هایش را هم خودش تعیین می‌کند، نه ما هیچ دلیلی نداریم. شواهد خیلی زیادی هم در این رابطه داریم. زرقاوی، ابوعمر و ابومهاجر توسط آمریکایی‌ها کشته شدند، آمریکا در عراق و سوریه می‌خواهد توازن را حفظ کند تا حرف خودش را به کرسی بنشاند، یعنی احساس می‌کند اگر دولت سوریه یا عراقی‌ها دارند پیشرفت می‌کنند، به طوری که او سر میز مذاکرات برگ برنده‌ای ندارد، می‌آید دولت سوریه را می‌زند، سربازان عراقی را بمباران می‌کند اما وقتی ببیند داعش هم دارد از آن حوزه خودش فراتر می‌رود، آمریکا می‌آید آنها را بمباران می‌کند، مثلاً وقتی که داعش می‌خواهد فلوجه را بگیرد، آمریکا می‌بیند، ولی کاری نمی‌کند، یا وقتی داعش به سوی اربیل می‌آید، خود آمریکا آن‌ها را بمباران می‌کند.
یعنی چیزی که در گزارشات ما وجود دارد، این است هر جا، آمریکا مواضع داعش را می‌زند، خبرگزاری‌های ما چیزی نمی‌گویند، انگار نه انگار اتفاقی افتاده! اما از آن طرف آمریکا اگر مواضع جبهه مقاومت را بزند، به نوعی به داعش کمک کند، ما این را پررنگ می‌کنیم.
 
القاعده همچنان که ما را کافر می‌داند آل‌سعود را هم کافر می‌داند
*پس نقش ایران در واقعه اربیل را نادیده می‌گیرید؟
-اولین کسی و گروهی که به آنها اسلحه داد و آنها را منسجم کرد تا اربیل سقوط نکند، ایران بود، اما اولین کسانی که مواضع داعش را به شکل شدید بمباران کرد، آمریکایی‌ها بودند. ما آن چیزی که اعتقاد داریم این است که آمریکا می‌خواهد داعش و القاعده باقی بماند، چون برای او سودآوری دارد، هر جا می‌تواند این را علیه مواضع مخالفان خودش استفاده کند، هر جا هم ببیند داعش جاهایی می‌رود که منافع او را زیر سؤال می‌برد، شروع به بمباران می‌کند.
الان القاعده یمن در کنار عربستان به شدت علیه الحوثی‌ها می‌جنگند، این القاعده از منظر آمریکا خوب است، کمکش هم میکند، اسلحه هم می‌دهد، همچنین این القاعده اگر در سوریه علیه بشار اسد بجنگند خوب است، چون کمکش هم می‌کند، اما اگر این القاعده بخواهد علیه عربستان اقدام کند، این القاعده بد است.
باید توجه داشت که القاعده همچنان که ما را کافر می‌داند آل‌سعود را هم کافر می‌داند. القاعده صراحتاً می‌گوید همان اندازه که ایران کافر است، عربستان هم کافر است، اصلاً کلمه آل صهیون، کلمه‌ای است که القاعده‌ای‌ها برای آل‌سعود استفاده می‌کنند، اما القاعده می‌گوید الان نه عربستان و نه ایران هدف ما نیست، لذا القاعده یک بمب هم در ایران نگذاشته و جالب است بدانید اگر فردا بین ایران و عربستان دعوا شد، القاعده کنار عربستان می‌رود و علیه ما اقدام خواهد کرد، این را در کتاب‌هایشان گفته‌اند.
پس این اختلافات، اختلافات فکری میان وهابیت، القاعده است،‌ منتها با داعش اختلافات فکری جدی وجود دارد، اما همین‌ها سر مسائل سیاسی خودشان گاهی وقت‌ها در کنار هم می‌نشینند. القاعده‌ای خیلی دوست دارند که بروند عربستان و آل‌سعود را از بین ببرند، ولی الان با عربستان در یمن همکاری می‌کنند، اما اگر دو داعشی یا دو القاعده‌ای در عربستان چهار  تا بمب گذاشت، با آنها کاری ندارند، القاعده‌ای‌ها که کاری ندارند، داعش هم می‌گوید کار خوبی کرد، این دو را باید از هم تفکیک کرد.
*عربستان برخوردی با القاعده‌ای‌ها نداشته؟!
-همچنان که امنیت ما مانع خیلی از این فعالیت‌ها شده است، امنیت عربستان هم مانع این فعالیت‌ها شده است، در کنار شیخ نمر بررسی کنید، چند القاعده‌ای اعدام کردند؟ 40 نفر را اعدام کردند که 5، 6 نفر آن‌ها القاعده‌ای بودند، محمد بن نایف چرا ولیعهد شد؟ به خاطر اینکه توانست امنیت عربستان را در مقابل القاعده حفظ کند، این برگ برنده محمد بن نایف بود، الان که محمدبن سلمان را گذاشتند. پس این نشان می‌دهد این دعواها، دعواهای جدی است و واقعاً همان مقدار که القاعده ما را کافر می‌داند، عربستان را هم کافر می‌داند، چون طبق همان مبنا می‌گوید اینها فرهنگ غرب را دارند گسترش می‌دهند و آل سعود یک حکومت کافر است، همچنان که ایران یک حکومت کافر است.


تا 50 سال دیگر گرفتار این تکفیری‌ها هستیم
*پیش‌بینی‌ شما از آینده آن‌ها چیست؟
-ما تا 50 سال دیگر گرفتار این تکفیری‌ها هستیم و تکفیری‌ها تا وقتی که به حکومتی نرسند هیچگاه اسلحه را زمین نخواهند گذاشت و لذا کشت و کشتار و این فضایی که امروز در جهان اسلام است، هر روز بیشتر خواهد شد.
*برخی مطرح می‌کنند که جمهوری اسلامی خیلی بهتر می‌توانست درباره این گروه‌های سلفی جهادی عمل کند، زیرا القاعده با ما طبق مبانی خودش کاری نداشت،‌ می‌توانستیم با گفت‌وگو و کارهای فرهنگی جلوی بسیاری از آسیب‌های را بگیریم، نظر شما در این رابطه چیست؟
-یک ایرادی که ما در ایران داریم و هنوز هم داریم و به نظر من این ایراد به مراکز تصمیم‌گیر ما هم وارد است، این است که خیلی از تصمیماتی که گرفته می‌شود، بر اساس یک تحقیقات عمیق علمی نیست و چون این وجود ندارد، خیلی وقت‌ها تصمیمات شورای عالی امنیت ملی ما آن قوت لازم را ندارد، مثلاً همان زمانی که این اتفاق افتاد و اینها تازه نام القاعده را م‌ی شنیدند، اولین کتاب درباره القاعده توسط محمدرضا تاجیک نوشته شد، در واقع یک جزوه بود که بسیار ابتدایی بود، دولت آن زمان، دولت آقای خاتمی بود و قطعاً هم خط خودش را داشت، بحث من این است که چرا ما نباید از قبل اینها را بررسی و رصد کنیم و تحقیقات قوی علمی نداشته باشیم که حالا به مشکل رسیدیم، شورای امنیت ملی می‌خواهد تصمیم بگیرد، چه تصمیمی درست باید بگیرد؟ در حالی که شناخت ما کافی نیست.


بسیاری از راهبردهای ما براساس یک تحقیق علمی همه جانبه نیست
بنابراین معتقدم بسیاری از راهبردهای ما براساس یک تحقیق علمی همه جانبه نیست، تحقیق است ولی غالباً تحقیق نخبگانی است، یعنی مجموعه‌ای از نخبگان را جمع می‌کنند و با آنها مشورت می‌کنند، بعد مشورت نخبگانی جمع می‌شود و در شورای امنیت ملی می‌رود و یک تصمیم و راهبرد می‌شود! در صورتی که مثلاً درباره القاعده یمن باید یک کار جدی و علمی همه‌جانبه باید انجام دهیم، چون نظام می‌خواهد با او ارتباط برقرار کند یا ضد آن عمل کند، با صورت ذهنیات خودمان نمی‌توانیم نظر بدهیم و بعد ذهنیات ما راهبرد شود، مشکل ما الان اینجاست که همه ما هم گرفتار آن هستیم، یعنی همه شوراهای بزرگ عالی ما این مشکل را دارند.
لذا من معتقدم زمانی که اسامه بن لادن 21 نفر از خانواده خودش را به ایران فرستاد، ما باید برخورد مناسبتری با خانواده او می‌کردیم، شاید امروز جلوی برخی از این تضادهایی که القاعده با ما پیدا کرده است، گرفته می‌شد، وقتی عروسش بعد از 15 سال فرار کرد، تازه فهمیدند مگر عروس بن لادن ایران بوده؟ اینها نکاتی است که ما باید به آن از نظر علمی توجه کنیم، یعنی مسئولان ما به این فضا توجه داشته باشند و الان هم معتقدم ارتباط باید با طالبان و رهبران القاعده باشد، حتی معتقدم چه اشکالی دارد با داعش مذاکره کنیم؟ هر دو مسلمان هستیم، ولی داعش تندرو است، یعنی ما باید به این تندروها هم فکر کنیم، حتی اگر قابل عملیاتی و یا مصلحت نیست، حداقل فکر کنیم و راه‌های ارتباطی خود را ایجاد کنیم که اگر یک زمانی برای مصالح جهان اسلام و  مسلمانان نیاز داشتیم، با آن‌ها ارتباط برقرار شود تا مساله بهتر حل شود.


منبع: فارس

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

اسلام هراسی و سناریوهای پیش روی آن

بررسی عقاید جریانات سلفی جهادی بر اساس عامل هویت

آینده‌پژوهی تروریسم تکفیری در ایران (2)

آموزه‌های بربهاری و تأثیر آن بر جریان‌های سلفی‌گری

گزارشی از رساله عقائد علمای دیوبندی

آینده‌پژوهی تروریسم تکفیری در ایران (1)

پدیده تکفیر از دیدگاه قرآن و حدیث

زمینه‌های اصلی سربرآوردن گروهک‌های تروریستی مانند انصار الفرقان در ایران چیست؟

مشروعیت نام‌گذاری به «عبد النبی»، «عبد الحسین» و… از دیدگاه شیعه و اهل سنت

نبرد رمضان البوطي و سلفيت..؛ داستاني که بسياري دوست ندارند بشنوند!

رهبران داعش در چنگ آمریکا؛ اسیر یا پناهجو؟

زندان‌‌‌ها؛ کارخانه‌جات تولید تروریست تکفیری

افراط گرایی و تفریط گرایی: آسیب اصلی وحدت در جهان کنونی اسلام و ضرورت مقابله با آن

اقتصاد سیاسی بین الملل و ظهور و کارکرد داعش در خاورمیانه

چگونگی پیدایش ایدئولوژی تکفیری

وهابیت و گسترش اسلام تندرو در جنوب شرق آسیا

مجرای فهم تکفیریها: مشابهت های تکفیریها و خوارج

گسترش نوسلفی‌گری در اروپا؛ زمینه‌های هویتی و پیامدهای امنیتی

آیندة گروهک های تکفیری و راه کارهای ثبات بخش دولت سوریه و عراق

بررسی علل نفوذ داعش در آسیای مرکزی و پیامدهای احتمالی آن

ساختار نظام بین الملل و هویت یابی اسلام سلفی-افراطی

علل ظهور و تکوین گروه‌های تکفیری در جهان اسلام؛ از تقابل زندگی قبیله ای با مدنیت تا تقابل سنت با مدرنیته؛ مطالعۀ موردی؛ خوارج و داعش

تبارشناسی دگرستیزی گروه‌های افراطی-تکفیری: گذار از دیگر دگرسازی به خود دگرسازی

تبیین خاستگاه های شناختی و ترسیم مدل ذهنی گروه تروریستی داعش

معنا و پاسخ: (بررسی تطبیقی افراط‌گرایی اسلامی و نهیلیسم)

آینده پژوهی گروههای تکفیری و تاثیر آنها بر منازعات منطقه ای در غرب آسیا

بررسی و نقد دیدگاه وهابیان درباره تبرک با نگاهی به تفسیر آیه اذْهَبُواْ بِقَمِيصِي...

وحدت؛ یگانه راه مبارزه با افراط

خدا در نگاه وهابیت

فضیلت زیارت قبور بزرگان دین، در فقه فریقین

پاسـخ به شـبهات وهابیـان بر روایت مالک الدار در توســل به پیـامبر پس از وفـات

ریشه ‏های پدیده تکفیر در گذر تاریخ

سلفى‏ گرى دیرینه و نوین

وهابیت، آیین تشبیه و تجسیم

مشروعیت دعا نزد قبور اولیای الهی

پاسخ به شبهات وهابیان بر روایات عثمان‏ بن حنیف در خصوص توسل

انحرافات وهابیت در توحید صفات

بررسی تطبیقی«شفـاعت» از منظر آیات و روایات و دانشمندان فریقین

ریشه‏ هاى اعتقادى تکفیر‏نوین در تاریخ اسلام‏

تقابل توحید محمد بن عبدالوهاب با توحید قرآنی

ممنوعیت تکفیر اهل قبله از نگاه متکلمان و فقیهان تشیع و تسنن

ماهیت «تأویل» از دیدگاه ابن‌تیمیه و علامه طباطبائی

واکاوی پدیدۀ «فرقه‌سازی درون‌مذهبی» در جریان سلفیه معاصر

بررسی و تقویت نقدهای «محمد بن علوی مالکی» بر «محمد بن صالح عثیمین» درباره توسل

نقد ادلۀ قرآنی برقعی دربارۀ برزخ از دیدگاه علمای شیعه

بررسی تطبیقی مبانی کلامی سید قطب و سلفیه در مباحث توحید و تکفیر

تكفير در انديشه كلامى ابوالثناء آلوسى با محوريت تطبيق رويكرد وى بر جريان فكرى سلفيه

ابن تيميه از ديدگاه علماي شافعي

بررسي تطبيقي توحيد و شرک از ديدگاه مذاهب اسلامي و جريان‌هاي تکفيري

بررسی بدعت از دیدگاه البانی

گفت و گو با اندیشه تکفیر و مخالفان آن

مشروعیت شدِّ رحال برای زیارت قبور

وهابیت در سفرنامه دومینگو بادیا ای لبلیچ (علی بیک عباسی)، خاورشناس اسپانیایی

معنا و شروط تکفیر

واکاوي فقهي مشروعيت زيارت قبور توسط زنان با تاکيد بر مباني قرآن و سنت

چالش‌های انتقال سیاسی در عربستان سعودی

روانشناسی داعش و داعشی ها

معرفی مهم ترین گروه های مسلح تحت پشتیبانی ترکیه در شمال سوریه

نقش ایالات متحده امریکا در شکل گیری جریانهای افراطی در جهان اسلام(مطالعه موردی القاعده و داعش)

بررسی پدیده ترور و نفی و محکومیت آن از منظر امام خمینی(ره)

جهاد و تکفیر در جهان اسلام؛گذر از فقه الخلافه به فقه المصلحه

جریان‌شناسی سلفی‌گری هندی و تطبیق مبانی آن با سلفی‌گری وهابی

ملاک و شرایط تکفیر از دید رشید رضا

بازنگری مفاهیم قابل تأمل اندیشه‌های محمد قطب در پرتو سلفی‌گری اعتدالی و اعتزال نوین

نقدی بر تأویل‌ستیزی ابن‌تیمیه

عناصر ظاهرگرایی سلفیه افراطی در تفسیر قرآن

بررسی و نقد آراء وهابیّت در انتساب عنوان شرک به شیعه از منظر قرآن کریم

ابن قيم جوزيه

ابن تیمیه

آل سعود

غزالی و ابن تیمیه

وهابیت شناسی در بیان آیت الله سبحانی (2)

وهابیت شناسی در بیان آیت الله سبحانی (1)

ارزش و جایگاه وحدت از منظر قرآن و سنّت

تفکر تکفیری

راهبردهای ضدتروریسم در ایران: رویکرد فرهنگی

سند «نقشه محرمانه» القاعده در مصر

توسل به اموات

بررسی علل رفتار خشونت آمیز نیروهای اسلامی در پاكستان با تاكید بر طالبانیسم

داعش: پیوند سلفیت تکفیری و بعثی گرایی

تحليل عملكرد گروه هاي تكفيري در تضاد با هويت تمدني مسلمان

تحلیل گفتمانی نقش دستگاه استنباطی گروه های تکفیری بر عملکرد آن ها

بازکاوی روانشناختی کنش گروه‌های سلفی- تکفیری: مطالعه موردی داعش

القاعده، داعش؛ افتراقات و تشابهات

مبانی اعتقادی تروریسم تکفیری

ریشه یابی مؤلفه هاي تأثیرگذار بر گسترش تروریسم در خاورمیانه

روانشناسی تروریسم و تأثیر آن بر گسترش تکفیر

مفهوم‌سازی گفتمان ژئوپلیتیکی تروريسم؛ تصویرسازی ژئوپلیتیکی دولت بوش از خاورمیانه

سنخ شناسی و دگردیسی گروه های تروریستی ادلب

گزارش کتاب «الصارم المسلول علی من انکر التسمیة بعبد النبي و عبدالرسول»

بررسی دلایل حضور گروهک تروریستی- تکفیری داعش در افغانستان بر اساس تئوری دومینوی ویلیام بولیت

تبیین زیرساختار های ایدئولوژیک و ساختاری گروه تکفیری تروریستی داعش

بررسی اندیشه‌های سلفی ـ تکفیری و تفاوت‌های داعش با سایر گروه‌های تروریستی

سلفی کیست و چه می گوید؟چرا سلفی گری بزرگترین خطر پیش روی جهان اسلام است؟

مرحله جدید اختلافات درونی دواعش

اهداف آمریکا و هم‏ پیمانان از ایجاد تا ائتلاف علیه جریان‏هاى تکفیرى

بررسی و تکوین حضور داعش در غرب آسیا؛ مطالعه موردی افغانستان

بررسى مبانى فکرى تکفیر

علل و آینده حضور داعش در آفریقا

چرخش خلافت داعشی؛ از خلافت حقیقی تا خلافت مجازی

تكفير از دیدگاه مذهب شيعه

مکتب تکفیر بر خلاف عقل، نص و صریح قرآن است

نقش داعش در شکل‌گیری معادلات جدید در خاورمیانه

واکاوی ریشه‌های پدیده بنیادگرایی در خاورمیانه؛ مطالعه موردی جهانی شدن

خشم به فرمان خرد، شرع و غریزه: تأملی در خشونت داعش از زاویه‌ای دیگر

آسیب شناسی رشد جریان‌های تکفیری در خاورمیانه

دو متن ماندگار: «هنر جنگ» و «درباره جنگ»

تأملی غیر غربی در افراطی گری و خشونت ورزی به نام دین

خشونت تکفیری‌ها، توحشی چنگیزی در لباس اسلامی است

درنگی در مبانی و آینده‌ خشونت به سبک رادیکالیسم تکفیری

سلفی‌گری افراطی در قفقاز شمالی؛ با تاکید بر مولفه‌های تاریخی، فرهنگی و سیاسی

نئوتروریسم با تأکید بر تروریسم مذهبی

راهبردهای مدیریتی نبی اکرم(ص) در راستای تحکیم وحدت بین اقوام در صدر اسلام

زیارت از دیدگاه احادیث اهل سنت

واکاوی جایگاه تروریسم بنیادگرا در راهبرد خاورمیانه ای غرب

خوارج، اولین گروه تکفیری در جهان اسلام (پیشینه جریان تکفیری خوارج) و پیامدها و نتایج سوء تکفیر و افراطی گری در جهان اسلام

قرآن و همگرایی بین مذاهب اسلامی

تکفیر از نگاه برخی ائمه مذاهب اهل سنت

بررسی ارتداد در مذاهب اسلامی

زیارت قبور از نگاه مذاهب اسلامی

تأثیر اندیشه های سیاسی برنارد لویس در ترویج اسلام هراسی در غرب

آيا استعانت از غير خدا جايز است؟

داعش پس از ناكامي در تأسيس دولت

بررسی زبان شناختی واژه‌ی قرآنی «کفر»

چالش امنیتی تروریسم تکفیری علیه ایران

شبکه سلول هاي تروريستي داعش در آسياي مرکزي

پرسمان؛ آیا تبرک جایز است؟

شناسایی و تأمین منابع مالی داعش

وضعیت فعلی و آینده کشورهای شمال آفریقا (تاکید بر کشورهای مصر، تونس و لیبی)

رفت و برگشت اسلام‌گرایی رادیکال از سوریه به شمال آفریقا

اسلام سیاسی و نقش آن در خاورمیانه

طالبان در عصر داعش: آینده سلفی گری تکفیری در همسایگان شرقی ایران

چرخش خلافت داعشی؛ از خلافت حقیقی تا خلافت مجازی

واقعه 11 سپتامبر ؛ سرآغاز شکل گیری بزرگترین گروههای تروریستی

دلایل و پیامدهای حمایت عربستان از گروه‌های اسلام‌گرای افراطی

آموزه‌ها و آینده داعش

بررسی استناددهی تروریسم تکفیری به سنت نبوی و جهاد اسلامی

توسل در سیره پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله)

توسل و شفاعت از نگاه دیوبندیه

سرچشمه های فکری القاعده

تضاد عقايد احناف با وهابيت درموضوع توسل

مسئله توسل به اموات با نگاهی به آیه 22 سوره مبارکه فاطر

مخالفت دیوبندیان با دعوت محمد بن عبدالوهاب

سماع موتی و رابطه آن با توسل به ارواح اولیای الهی

نگاهی به رشد تکفیری‌ها در تونس

نقدي بر كتاب «التبرك المشروع و التبرك الممنوع»

ردّ نظر وهابیت از سوی اهل‌سنت در حرمت زیارت قبور

نقد و بررسی اندیشه‌های دهلوی

قبیله خشونت

تحقیقی درباره رابطه ذهبی و ابن‌تیمیه

اندیشمندان حنفی و کژ اندیشی های ابن تیمیه

وهابیان و توحید ربوبی

وهابیان و تحریف قرآن کریم

محمد بن عبدالوهاب و مخالفان نجدی معاصر او

وهابیان و توحید در اسما و صفات

شگرد ابن تیمیه در انکار فضائل امام امیرالمؤمنین (علیه السلام)

قبیله بدعت

وهابیت و تحریف میراث‌های علمی

بررسی رابطه عقاید دیوبندیه و وهابیت

قبیله انحراف

علمای شافعی و ابن‌تیمیه

مرز بین تروریسم و جهاد در اسلام

سرچشمه اندیشه وهابیت

القاعده در تانزانیا

عوامل مؤثر در تبلیغ وهابیّت(1)

عوامل مؤثر در تبلیغ وهابیّت(2)

عربستان و وهابیت در آفریقا

پاکستان و «نبرد جهانی علیه تروریسم»

التکفیر و الهجره

نقش وهابیت در کنیا

کفر و تکفیر در قرآن کریم و سوء برداشت از آن

نقش وهابیت در اوگاندا

کویت و وهابیت در آفریقا

القاعده در اوگاندا

نقش وهابیت در تانزانیا

المرابطون؛ نسل جدید القاعده مصر

مفهوم دولت در گفتمان داعش؛ دولت سلفی داعش؛ تحقق ناکام یک نظریه آلترناتیو

مانیفست توحش در فقه داعش

وهابیت و تکفیر شیعه

بدعت

توحید در مذاهب کلامی

ابن تیمیه و اهل بیت

وهابیت و توحید الوهی (عبادی)

وهابیت و سماع موتی

مراتب و متعلقات ایمان

پاسخ به مهم‌ترین شبهات وهابیت (توسل، شفاعت، تبرک، زیارت قبور)

بررسی مبانی فقهی تکفیر

توحید عبادی و شبهات وهابیت

مفهوم و مراحل شرک

وضعیت سیاسی داعش در قاره سیاه

خاستگاه سلفی گری تکفیری

تأویل

سیر تاریخی ظاهرنگری در آیات صفات

معیارهای توسل از دیدگاه وهابیت

تحول گفتمانی و بازتعریف نسل جدید القاعده در سوریه

شکاف‌‌‌های درونی داعش؛ نزاع دو نسل القاعده

وهابیت و توحید ربوبی (2)

وهابیت و توحید ربوبی (1)

تشبیه: مانند کردن خدا به مخلوقات

وهابیت، مکتب تشبیه

تکفیر از دیدگاه ابن تیمیه

حرکت سلفیه

سلفی گری

سلفیه

عربستان در عرصه تبلیغات

آل سعود و عربستان سعودی

بیوگرافی ابن تیمیه

قتل عام حجاج یمنی توسط وهابیان

مخالفت وهابیان با عقاید اهل سنت

بربهاری

همگرايي استراتژيك؛ اتحاد سلفي‌هاي عربستان، هند و مصر

وهابیت و موضع اهل سنت در قبال آن

کارنامه وهابیت؛ دوره تثبیت

تاريخچه فرقه وهابيه و عقايد ايشان

تکفیر

توحید از دیدگاه تشیع و وهابیت

مبانی فکری ابن تیمیه

وهابیت منطق تزویر و تکفیر

حزب التحریر ازبکستان

جنبش شاه ولی­ الله در هند

ترسیم نقشه راه جدید داعش

نقد دیدگاه سلفیه درباره مجاز در قرآن

پيشينه و جايگاه جريان هاي سلفي

تأويل در قرآن و «تأويل قرآن»

سلفيان

ارزش (ضد) امنيتي بنيادگرايي؛ با تأكيد بر نهضت سلفي‌‌‌‌‌ ـ وهابي

اسلام سیاسی و منتقدان آن: اندیشه های قاضی عشماوی پیرامون رادیكالیسم سیاسی

ابن تیمیه که بود و چه کرد

مفهوم شناسی سَلَفیه و سَلَفی­گری

نخستین آشنایی مسلمانان شبه‌قاره هند با اندیشه وهّابیت

جهانى شدن و ظهور هویت بنیادگرا در غرب آسیا

جریانات افراطی و تکفیری در منطقه و راهکارهای مقابله با آنها با توجه به نقش خاورمیانه ای روسیه

القاعده و شاخه‌هاي آن؛ نيروهاي اجاره‌اي و انتحاريون مزدور

کابوس جدید آل‌سعود؛ آنچه همه باید درباره جنبش 15 سپتامبر در عربستان بدانند

آیین وهابی؛ بنیادگرایی یا اصلاح طلبی؟!

مفهوم شناسی سلف، سلفی گری و سلفی

نفی خشونت از منظر قرآن و سنت

بربهاری از کهن ترین تئوریسین های وهابیت

القاعده و تروریسم مذهبی

بنیادگرایی اسلامی داعش- القاعده: تمایزهای ساختاری و ایدئولوژیکی

بنیاد گرایی و سلفیه بازشناسی طیفی از جریان های دینی

جریان شناسی بنیادگرایی در جنبش های اسلامی

چقدر با تروریست‌های دنیا آشنا هستید؟

سازوکار نیروگیری و نحوه عمل جریانهای تکفیری در گفت‌وگو با دکتر فیرحی

روش شناسی پیامبر(ص) در تقویت اتحاد مسلمانان و تعدیل افراط گرایی

تعدیل افراط گرایی دینی؛ براساس روش شناسی ائمّه(ع) در مواجهه با تفکر غالیان

آیندۀ داعش و تفکرات سلفی در خاورمیانه

افغانستان و گروه طالبان

استراتژی انحرافی ابن تیمیه در تفسیر آیات قرآن

گونه‏ شناسی فکری جنبش‏های اسلامی معاصر و پیامدهای سیاسی امنیتی آن در جهان اسلام

جهانى شدن و القاعده

بررسی و ارزیابی تاثیر عرفان در تعدیل قرائت های افراطی از دین

اختلاف میان وهابیون و دیوبندیه

ارزیابی دیدگاه ابن تیمیه در بحث حسن و قبح

زمینه‌های ظهور و گسترش داعش در محیط امنیتی غرب آسیا

تروریسم از منظر بنیادگرایان اسلامی رادیکال و فقه سیاسی شیعه با نگاهی به عملیات استشهادی

داعش چگونه القاعده را زمین‌گیر کرد

القاعده

آیا جامعه عراق پس از جنگ آمریکا، از صوفی گری به جریان سلفی تکفیری تغییر کرد؟

اسلام و تروریسم؛ دو واژه بیگانه

جهاد و مجاهد از نگاهی دیگر

بررسی زمینه های سیاسی اجتماعی شکل گیری طالبان در پاکستان

بررسی اختلاف چهار جریان عمدۀ وهابیت در دهه‌های شصت و هفتاد میلادی در زمینۀ تکفیر

نگاهی به عقبه تکفیر و دیدگاه های آن

احتیاط در تکفیر مسلمان از نظر فقهای احناف

سلفیه درباری

تجاوز نیروهای اتحاد جماهیر شوروی به افغانستان سر برآوردن القاعده

طالبان؛ دین و حکومت

جریان شناسی القاعده

ماهیت دینی ـ سیاسی گروه طالبان

مبانی مذهبی و قومی طالبان

تأثیر تقابل وهابیت سعودی با گفتمان انقلاب اسلامی ایران بر ژئوپلتیک جدید خاورمیانه

توسل و رابطه آن با توحید عبادی

مفهوم عبادت از دیدگاه ابن‌تیمیه

ابزارهای تبلیغی وهابیت در زمان حاضر

بدعت در دین

جنگ در شبه جزيره مروري بر شكل گيري وهابيت در عربستان

سابقه سیاه وهابیت در تخریب آثار اسلامی

تأملی بر ماهیت گروهک تروریستی ریگی

تبار شناسی سلفیه سروری از ابن تیمیه تا سید قطب

مقایسه دیدگاه وهابیت و اخوان المسلمین در زمینه حکومت

داعش یاد آور خاطرات نسل اول وهابیت

ابن تیمیه حنبلی، نظریه پرداز تفکر وهابیت

آشنایی با مکتب سلفیه

سلفیه و تقریب

خاندان آل سعود و عربستان سعودی

القاعده: زمینه ساز استقرار پایگاه های نظامی آمریکا و ناتو در آفریقا

بررسی حدیث «قرن الشیطان» از دیدگاه علمای اهل سنت

طالبان و سپاه صحابه فرزندان وهابیت

پاکستان و بنیادگرایی اسلامی

سپاه صحابه و لشکر جهنگوی نماینده افکار افراطی سلفی‌گری

لشگر جهنگوی

تاریخ وهابیت

وهابیت در آیینه تاریخ

آیا توحید وهابیت مطابق احادیث حضرت خاتم الانبیا است؟

انگلستان و ظهور وهابیت و آل سعود

نظری بر تاریخ وهابیت

سازمان کنفرانس اسلامی و نقش آن در گسترش وهابیت

بررسي متني و سندي روايت شد رحال

نقد تفسیر وهابیون از آیات «من دون الله»

تکاپوی داعش برای بقای سرزمینی

آيا به‌کارگيري زور براي رسيدن به قدرت، گزينه­ اي شکست ­خورده است؟

مشکلات پیش روی عراق پساداعش

تروریسم تکفیری داعش و محور مقاومت ضدصهیونیستی

جنبش اسلامی ترکستان شرقی؛ جهانی تهدید و نگرانی

ایدئولوژی تکفیر؛ سرشت و راهبرد مواجهه با آن

تحلیل کنش های خشونت‌بار داعش از چشم انداز روان شناسی سیاسی‏

کارنامه وهابیت؛ دوره تأسیس

جمعیت اخوان التوحید: شکل گیری و نقش آن در پیشرفت آل سعود

جهاد و نظم بین‌الملل سلفیسم جهادی و تحول معنایی جهاد

کلام سیاسی و حیات سلولی تروریسم تکفیری

نگاهی بر وهابیت

بازخوانی ماجرای جهیمان العتیبی و ظهور اندیشه مهدویت در بطن وهابیت

مبانی جهادگرایی تکفیری در اهل سنت و نقد آن

مباني اعتقادی داعش

مبانی و مفاهیم اسلام سیاسی القاعده

بررسی جریان سلفیت، وهابیت و تکفیر

«داعش» و «القاعده» دو شاخه درخت وهابیت در عربستان

سلفی گرایی جهادی-تکفیری و آینده ثبات سیاسی در منطقه خاورمیانه

اختلافات نظری و اعتقادی وهابیت با مسلمین

گفت‌وگوی مشروح فارس با حجت‌الاسلام مهدی فرمانیان

داعشی‌ها به نام جهاد سر می‌برند/ علت شکل‌گیری گروه‌های تکفیری

نقد استدلال تکفیری ها وداعشی ها براولویت کشتن مسلمانان

جريانهاي جديد وهابيت از ديدگاه دکتر عصام العماد

مروری بر افکار وهابیت و جایگاه آن در جهان باورهای فطرت ستیز

نقد قرآنی مبانی وهابیت در حوزه ی جهاد

نقد و بررسی مبانی جهادگرایی تکفیری ها

جریان شناسی گروه‌های تکفیری جهادی در مصر

توسل، شفاعت، استغاثه؛ رفع نزاع با تبیینی جدید

افترائات وهابیت علیه شیعه

گزارش کتاب «سيف الجبار المسلول على أعداء الأبرار» اثر شاه فضل رسول قادری

تقابل فیزیکی وهابیت با تشیع

بررسی تطبیقی ایده‌ها و رفتارهای خوارج و وهابیت

اندیشه جاهلیت محمد قطب در بوته نقد تشیع، تسنن و عقل

مبانی اعتقادی جریانهای تکفیری و مقایسه ی آن با آرای دیگر مذاهب

گزارشی از کتاب مصباح الأنام و جلاء الظلام

تبرک و استشفا به آثار اولیا

گرایش های فکری سلفیه در جهان امروز

بررسی کتاب تاریخ نجد نوشته حسین بن غنام

تفاوت توسل با استغاثه مشرکین به بت ها

بررسی دیدگاه محمد بن‌عبدالوهاب درباره شرک و مشرک

ارکان سیاسی اندیشه های داعش؛ از امامت تا تکفیر و جهاد

اندیشه تکفیری و راههای علاج آن

کتاب شناسی تکفیر

تکفیر از نگاه بزرگان اهل سنت

سونامی تکفیری در جهان بشری

عقائد تکفیر و نقش مسلمانان

مفهوم شناسی خودکشی یا انتحار

بررسی گفتمان سید قطب و تأثیر آن بر شکل گیری جریان‌های تکفیری مصر

بررسی و نقد منهج قفاری در کتاب اصول مذهب الشیعه

تکفیر تکفیریان خشونت تکفیری، در خدمت استعمار نوین

بررسی و نقد توحید در اندیشه سلفیه وهابی و سلفیه جهادی

وهابیان و برگزاری مراسم جشن وشادی

خشونت، ترور و افراط گرایی در قرآن

جشن و سرور در میلاد پیامبر گرامی از دیدگاه قرآن و سنت

راهبردهای مقابله با تهدیدات نرم جریان‌های تکفیری در جهان

معرفی و بررسی شیوه‌های مقابله با تکفیر در جهان اسلام و آثار آن

اجتهاد از نگاه وهابیون

سنّت پیامبر و تکفیر مسلمانان

شباهتهای فکری خوارج عصر علوی و داعشیهای امروز

رادیکالیسم اسلامی در جنوب شرق آسیا: جماعت اسلامی اندونزی

آسیب شناسی جریان‌های تکفیری و راهکارهای مقابله با آن، از منظر مقام معظم رهبری

احمد بن حنبل و دیدگاه‌های او درباره تکفیر

عوامل ظهور جریان‌های تکفیری در جهان اسلام/ تبارشناسی گروه‌های افراطی

«جریان تکفیری» از نگاه رهبر انقلاب

حدیث منع نشستن و عبادت کردن در مقابر بررسی تطبیقی دیدگاه ابن‌تیمیه و مذاهب اربعه اهل سنت

حرمت تکفیر اهل قبله در کتاب و سنت

روش قرآن در علاج و جلوگیری از پدیده تکفیر

بدعت از منظر وهابیان

مبانی کلامی «القاعده» در تکفیر و کشتار مسلمانان

صحیحین و نفی تکفیر

ریشه های تاریخی و نحوه شکل گیری وهابیت

تکفیر از دیدگاه سید قطب

چه کسی تجددخواهی اسلامی را هدایت می‌کند؟

قرآن کریم و همزیستی مسالمت‌آمیز در جامعه بشری

فقه تکفیر میان برهان شرعی و فقه خودساخته

نقش گروه‌های تکفیری در تغییر نقشه منطقه

علل شکل گیری جریان‌های تکفیری در افغانستان و شبه قاره هند

تکفیر از دیدگاه قرآن

علل شکل گیری تکفیری‌ها از دیدگاه جغرافیای سیاسی

سماع موتی و رابطه آن با توسل به ارواح اولیای الهی

تکفیر

درگذر تکفیر فکری و تکفیر جنایت‌کارانه

خطر تکفیر برای جوامع اسلامی

خطر گروه‌های تکفیری علیه اسلام و مسلمانان

روش های تبلیغی وهابیت

چگونگی پیدایش تکفیر و خارجی‌گری

سلفی‌گری و تکفیر در تونس میان گفتمان النهضة و دیگر گفتمان‌های بومی

عبادت در اندیشه شیعه و وهابیت

جریان‌های تکفیری و خطرهای آن برای امت اسلامی و بشریت و عوامل شکل‌گیری آن

تمدن اسلامی و جریان‌های تکفیری

ارتباط اسلام‌ستیزی با جریان‌های تکفیری

بررسی و نقد دلیل وهابیت بر انقطاع عمل بعد از موت

نقد دیدگاه وهابیت درباره عبادت با نظر به سجده برادران یوسف

جریانات تکفیری بناهای اسلامی (در عراق به عنوان نمونه)

تفاوت میان جنبش‌های انقلابی و جریانات تکفیری و تروریستی

بررسی اقدامات تکفیریون در عراق و سوریه

تکفیر اهل قبله در اندیشه علمای دیوبند

عملکرد وحشیانه ی فرقه ی وهابیت و خاندان آل سعود

راهبرد تکفیری و ضد وحدت عربستان سعودی در عرصه آموزش و رسانه

گزارش کتاب جذور داعش قراءة فی تراث الوهابیة و علماء السعودیة

اقسام ذبح و قربانی و اشتباه وهابیت

معیار توحید شرک از دیدگاه شهید مطهری و سید قطب

هجوم وهابیان به مدینه منوّره

وهابیت و تخریب قبور

سلفیت و جنبه های شبهه آمیز آن در مذاهب اربعه

عبور از «خاورمیانه جدید»

فتنه و هابیت

وهابيت از نگاهي ديگر

پیشینه و کارنامه وهابیت (3)-عقاید و عملکرد

پیشینه و کارنامه وهابیت (2)- شکل گیری وهابیت

پیشینه و کارنامه وهابیت (1)- وهابیت و تفرقه

سفر وهابیت به مصر

سلفیه و جنبش‌های اسلامی ـ دیوبندیه

تضاد عقايد حنفيت با وهابيت3 (توسل)

تضاد عقايد حنفيت با وهابيت5 (وهابيت و موضع اهل‏ سنت در قبال آن)

تضاد عقايد حنفيت با وهابيت 2 (زندگى حقيقى همراه با عمل براى انبيا و اوليا در قبر)

تضاد عقايد حنفيت با وهابيت 4 (علم غيب)

تضاد عقايد حنفيت با وهابیت 6 (وهابیت را بهتر بشناسیم)

مخالفت وهابیان با عقاید اهل سنت

سلفيان

تأويل در قرآن و «تأويل قرآن»

اندیشه سیاسی ابن قیم جوزیه

تکفیر گذشته، حال، آینده

شباهت وهابی ها با خوارج

نقدی برعقاید وهابیت (توسل، شفاعت)

لیست حامیان مالی گروه های تروریستی همسو با القاعده در 31 کشور جهان

توسل، مرگ و شفاعت از دیدگاه تشیع و وهابیت

گزارشی از برخی فتاوای وهابیت

تقابل دیدگاه وهابیت تکفیری در حرمت تکفیر اهل قبله با آیات و روایات

بررسی موانع تکفیر از دیدگاه وهابیت با تأکید بر مانعیت تأویل

حرمت تكفير اهل قبله در انديشه علماى اسلام

فتنه تكفير

تبارشناسی مبانی معرفت شناختی و انسان شناختی اسلام سلفی - تکفیری

جهاد در اندیشه سید قطب

نقش قدرت‌های بین‌المللی در رشد و گسترش جریان‌های تکفیری

موضع انتقادی اندیشه‌وران اهل سنت در برابر جریان‌های تکفیری

نقد و بررسی مهم‌ترین ادله جریاهای تکفیری در تکفیر شیعه

جریان‌شناسی تکفیری در افغانستان

تحلیلی بر هویت جدید تروریست‌های تکفیری در خاورمیانه

بررسی تاریخی جریان‌های تکفیری تروریستی

ارائه مدل تحلیل جامع جریان تکفیری و راهبردهای مقابله با آن

تحلیلی بر رویکرد‌های متناقض به اندیشه‌های سلفی- تکفیری سید قطب

چیستی و چرایی شکل گیری جریان‌های تکفیری

جنایات جریان‌های تکفیری در لبنان

الگوی حکومت در اندیشه جریان سلفی تکفیری

فضای مجازی (سایبری) و شبکه‌های ماهواره‌ای جریان‌های تکفیری

قتل و تکفیر در آیات قرآن (1)

داعش و عملکرد آن برای اهداف غرب و رژیم صهیونیستی

بررسی تطبیقی ایمان و کفر از دیدگاه مذاهب اسلامی و جریان‌های تکفیری

تأثیر افکار ابن‌تیمیه در گسترش جنایت‌های جریان‌های تکفیری

جایگاه علمی و دینی مردم نجد در دوران محمد بن‌عبدالوهاب

زمینه های تاریخی سلفیه

شیوه‌های وهابیت در مخالفت با اهل سنت

اقدامات سلفی‌های تکفیری؛ فرصت‌های به وجود آمده برای جمهوری اسلامی ایران

بررسی زمینه‌های صدور فتاوای تکفیری و پیامدهای آن بر جهان اسلام

تحرک‌پذیری سلفیت جهادی در آسیای غربی و امنیت عمومی جمهوری اسلامی ایران

ادله داعش بر خلافت اسلامی و نقد آن از سوی سلفیان جهادی

جاهلیت در نگاه سلفیه جهادی و اثرات سوء آن بر جهان اسلام

بررسی تطبیقی دیدگاه فقهای فریقین درباره حرمت تکفیر مسلمانان

موانع تکفیر با تأکید بر مسئله جهل از دیدگاه ابن‌تیمیه

نقد و بررسی تکفیر از دیدگاه سلفی وهابی و سلفی جهادی

سلفیه جهادی در شبه جزیره؛ بررسی رویکرد و عملکرد القاعده شبه جزیره

تکفیر در روایات نبوی (4)

تکفیر در روایات نبوی (3)

برررسی شخصیت و نظرات شیخ عبدالعزیز بن باز مفتی سابق سعودی

ابوبكر بغدادی

جریان شناسی اختلافات طالبان بر سر رهبری

تکفیر در روایات نبوی (1)

تکفیر در روایات نبوی (2)

جریان شناسی گروهک تروریستی انصارالاسلام

تأملاتی درباره بیانیه اخیر شبکه تروریستی القاعده علیه داعش

تکفیر در آیات و روایات

شخصیت شناسی ابوبكر بغدادی

داعش، القاعده؛ فرزند در مقابل پدرخوانده /بازخوانی روند شکل گیری القاعده در عراق و انشعاب درون سازمانی

جریان شناسی وهابیت مصری

زادگاه فکری اندیشه تکفیری در جامعه اسلامی

رویکرد دوگانه غرب در مواجهه با تروریسم؛ داعش سیاه، داعش سفید

خیانت های خلافت داعش به جامعه اسلامی

سلفى‏گرى در تونس و آينده پيش رو

بررسی پیشینه ورود تروریسم تکفیری به کشور (بخش نخست)

بررسی پیشینه ورود تروریسم تکفیری به کشور (بخش دوم)

تحليلى بر هويت جديد تروريست‏هاى تكفيرى در خاورميانه ...

استراتژی «گرگ‌های تنها»؛ این بار در افغانستان

الگوی سازمانی القاعده و داعش

جهادی‌های جدید کیستند؟

نگاهی اجمالی به منهج درسی مدارس ابتدایی داعش

نگاهی کوتاه به جریان رسانه‏ ای گروه داعش

زمینه‏ های گفتمانی تعامل داعش در قبال اسرائیل و مسئله فلسطین

تضادهای ایدئولوژیک؛ چرا داعش و القاعده متحد نشدند؟

ساختار تشکیلاتی جدید داعش؛ نسل دوم فرماندهان دولت خلافت

ریشه‌های تفکر داعش (٦)

ریشه‌های تفکر داعش (٥)

ریشه‌های تفکر داعش (٤)

ریشه‌های تفکر داعش (٣)

ریشه‌های تفکر داعش (٢)

ریشه‌های تفکر داعش (١)

جریان‌های تکفیری در عراق از ظهور وهابیت تا عصر حاضر

ابومصعب زرقاوي و داعش

موافقين و مخالفين خلافت داعش

سیر تطور هیئت‌‏های شرعی داعش

بلای تکفیر، مصیبت اسلام و مسلمین

دشمن نزدیک و دور

جریان شناسی سلفیگری

در آمدی بر مناسبات وهابیت و علم کلام

داعش خوب داعش بد

دموکراسی

آیا تهدید داعش را جدی بگیریم؟

عقل از منظر وهابیان

بن بست خلافت با اندیشه داعش

جریان های تکفیری عراق

جنبشهای اسلامی و خشونت در خاورمیانه

تحولات اسلام سیاسی رادیکال

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_6

آینده جنبش های اسلامی

مفهوم شناسی جنبش های اسلامی معاصر

کفر در مقابل ایمان یا اسلام

جریان داعش و تحریف مفهوم جهاد

خلافت از دیدگاه سلفیه جهادی

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_5

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_4

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_3

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_2

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_1

آسيب‏ شناسى رشد جريان‏هاى تكفيرى به عنوان يك چالش عمده فراروى اسلام‏گرايى‏

جوانان يهودی در صف داعش

برداشت‌های القاعده از افکار جهادی سید قطب

روش‌های برخورد محمد بن‌عبدالوهاب با مخالفان خود

برداشت اشتباه تکفیریها از جهاد در قرآن

سنت‏ گرایی و نقد اسلام‏ گرایی سلفی

ارزیابی سیاست کیفری بین‌المللی در رسیدگی به جنایات داعش

استراتژی داعش در عراق و شام

گونه ‏شناسی فکری جنبش‏های اسلامی معاصر

ظهور داعش در شبه‌ قاره

پاسخ به شبهات جهاد

سلفی‏گری در عراق و تأثیر آن بر جمهوری اسلامی ‏ایران

گفتمان اسلام سلفی و جهانی‏ شدن امنیت خاورمیانه

شکاف شیعی – سنی در اسلام سیاسی و پیامدهای آن برای جمهوری اسلامی

برررسی قتال در قرآن 4

بررسی قتال در قرآن 3

بررسی قتال در قرآن 2

بررسی قتال در قرآن 1

تاثیرات سید قطب بر گروهک های جهادی تکفیری

حزب التحریر در آسیای مرکزی

مبانی اعتقادی محمد ابن عبدالوهاب

تکفیری ها و تجاور از حدود جهاد

حرمت تکفیر نزد پیشوایان چهارگانه اهل سنت

معناشناسى عبادت در نظام تعاليم وحى و دفع اتهام كفر و شرك از مسلمين‏

مبانى كلامى «القاعده» در تكفير و كشتار مسلمانان‏

احزاب سلفی در مصر

تکفیر از دیدگاه قرآن کریم

سلفی گری در مصر و دوره جدید

تكفيريت در پاكستان و راه برون‏ رفت از آن‏

متافیزیک خشونت داعشی؛ سه مفهوم نکایه، توحش و تمکین

القاعده پس از 11 سپتامبر (با تأکید بر عراق)

آينده داعش در عراق

بازشناسی بنیادگرایی و سلفیه در دوران معاصر با تأکید بر طالبان و القاعده

جهان از نگاه داعش

جنبش های سیاسی معاصر در عربستان سعودی

زیارت از دیدگاه احادیث اهل سنت

ظهور و افول القاعده در عراق

تکفیر از نگاه برخی ائمه مذاهب اهل سنت

نگرشی به ظرفیت‌های تقریبی الازهـر

چالش های همگرایی جهان اسلام در تأسیس تمدن اسلامی

جريان‏هاى تكفيرى و نقض حقوق زنان‏

تقليد از ديدگاه سلفى‏هاى تكفيرى‏

بدعت و سنت از ديدگاه فرق اسلامى و جريان‏هاى تكفيرى‏

واكاوى رابطه ميان نفاق و تكفير

روش‏هاى جهان اسلام براى فائق آمدن بر بحران تكفير

نقد و بررسی دار الاسلام از نظر سلفیه تکفیری

نقد و بررسی دشمن نزدیک و دور(عدو قریب و بعید)

نقد و بررسی حکم بغیر ما انزل الله

نقد برداشت‌های تکفیری‌ها از آیات جهاد

متغيرهاى منطقه ‏اى و بين‏ المللى و علل داخلى ورود داعش به عراق‏

رقابتى براى هويت و شناسه‏

پاسخی به شبهه ابن تیمیه در استمرار عزاداری برای امام حسین علیه السلام

عزاداری بدعت یا سنت

توحید و شرک

آیا ترکیه به سرنوشت پاکستان مبتلا خواهد شد؟

عوامل روانی تکفیر

وهابیت تکفیری (دوره ی معاصر)

ازبکستان بعد از کریم اف و ترسیم جریان شناسی دینی سیاسی آینده

ارکان و مقومات مفهوم «عبادت»

بوکوحرام و قرائن همپیمانی با داعش

نگاهی به تشکیلات سازمانی داعش

آينده ‏نگارى رفتار گروه‏ هاى تكفيرى‏

تکفیر اهل قبله

دگردیسی اسلام سیاسی در تونس

ناتوانی حکومت ها و رشد سلفیسم در غرب افریقا

داعش در مسیر القاعده شدن

عربستان معمار جنایت و مکافات

اسلام دین صلح و مهربانی و محبت و رحمت

علل گسترش دعوت محمد بن‌عبدالوهاب

گفتگو با مأمون رحمه روحانی دمشقی درباره تکفیریها

ابن تیمیه و نگرش آن به مذاهب

تکفیریها در انگلستان

کودتا در داعش

فرا واقعیت بنا العابد!

خاورمیانه و جنگ های دینی

بررسی ارتباط خوارج با وهابیت

موضع ‌گيري‌ علماي‌ جهان‌ اسلام‌ درباره‌ تشيع‌

اقسام توحید از دیدگاه وهابیت و نقد آن

فعالیت وهابیت در جهان

بررسی روایت التجاء ابو ایوب انصاری به قبر پیامبرصلی الله علیه و آله و سلم

فواید توسل به ارواح پیامبران و اولیای الهی

نقش جریان های سلفی در سوریه و فلسطین در مصاحبه با شیخ عبدالله کتمتو

امکان سنجی تحقق همگراییِ جهان اسلام در مواجهه با تهدید جریان تکفیری

شدّ رحال برای زیارت قبر نبی اکرم ص از منظر دیوبندیه و ابن‌تیمیه

کفر و جهاد از منظر حزب التحریر

صنعانی؛ سلفی تکفیری یا سلفی میانه‌رو

بررسی و نقد رابطه دعا و عبادت، از منظر قرآن و وهابیت

سماع موتی و تقابل دیدگاه وهابیان با بزرگان خود

تبرک (لمس و تقبیل) از نگاه اهل سنت

رابطه ولایت تکوینی و استغاثه به ارواح اولیای الاهی

تکفیر از دیدگاه بزرگان دیوبند

پژوهشی درباره حدیث «اللهم لا تجعل قبری وثناً یعبد»

درنگی بر دیدگاه ابن‌تیمیه در مواجهه با مذاهب و بزرگان اسلام

افترائات وهابیت علیه شیعه در مصاحبه با حجت الاسلام والمسلمین توحیدی

فهرستواره پایان‌نامه‌های حوزوی-دانشگاهی در موضوع سلفی‌گری و نقد وهابیت

توسل در سیره انبیا از دیدگاه اهل‌سنت

ندای غیراللّه از ديدگاه علمای دیوبندیه

بررسی دیدگاه ابن تیمیه درباره زیارت قبور

تناقضات ابن عبدالوهاب در مسئله تکفیر مسلمین

نقد و بررسی روش های جدلی ابن تیمیه در «منهاج السنه»

وهابیت، سلفیت و اسلام‌گرایی؛ دشمن کیست؟

بررسی و نقد دیدگاه سلفیه در ارتباط ارواح با عالم جسمانی

تکفیر از کدام قسم: کفر در مقابل ایمان یا کفر در مقابل اسلام

آشنایی با رهبران "اخوان المسلمین" از ابتدا تا کنون

بررسی سلفی‌گری ابن ابی العز با تأکید بر «شرح العقیدة الطحاویة»

نقد دیدگاه وهابیت در مسئله تبرک با تکیه بر نظر علمای معاصر وهابی

بررسی و نقد دیدگاه شاه ولی‌الله دهلوی در مسئله شرک

تکفیر و اقسام آن در نگاه شیعه

تکفیر در جهان اسلام

سرنوشت مدعیان خلافت در انتظار داعش

توحید و شرک از دیدگاه استاد مطهری و سید قطب

داعش و استفاده از گرافیک اطلاع‌رسان

نگاه هند به گروه‌های شبه نظامی پاکستان

مقايسه انديشه‏ و رفتار جبهه النصره و داعش

ترور، تروریسم و حقوق بشردوستانه

جریان‌های تکفیری فعال در پاکستان

بازشناسی تفاوت سلفی نوگرا و افراط‏ گرا

نگاه داعش به مهدویت

جریان‌شناسی گروه‌های تکفیری: ابعاد و پیامدها

وضعیت القاعده پس از ظهور داعش

جریان‌های تکفیری، مهمترین خطر فراروی بیداری اسلامی

حقوق بشر و جریان‌های تکفیری

آثار سیاسی - اجتماعی جریان‌های تکفیری بر عقب‌ماندگی کشورهای اسلامی

تحلیلی شرق‌شناسانه از جریان‌های تکفیری قدیم و جدید

سلفی‌گرایی متحرک: چالش امنیتی بدون مرز

بازخوردهای ضد‌امنیتی هستی‌شناسی اجتماعی سلفیت جهادی

عقل از دیدگاه سلفیه

عبادت

سب الصحابه

نقدی بر خلافت ابوبکر بغدادی

ایمن الظواهری

اسامه بن‌ لادن

تیشه داعش به ریشه‌های تاریخ ایران در موصل

سلفی ها، روند نوگرایی که به افراط گرایی رسید

افغانستان در دوران پساطالبان

داعش، قفقاز و واکنش روسیه

افغانستان، گذرگاه داعش به آسيای مركزی

متن قطعنامه شورای امنیت درباره گروه تروریستی داعش

نگاهی به عملکرد داعش از منظر کتاب تروریسم جهانی و رسانه های جدید

خط بطلان جولانی بر فانتزی‌های غرب در سوريه

ظهور داعش؛ پایانی بر نظم جهانی

پیام مهم ترور سرکرده جیش الاسلام

راهبرد آمریکا برای مبارزه با القاعده و داعش