اطلس > شخصیت ها > ضد تکفیری > عثمان بن عبدالعزیز بن منصور

عثمان بن عبدالعزیز بن منصور

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۱۰/۵ تعداد بازدید: 258

عثمان بن عبد العزيز بن منصور الناصري، العمري التميمي النجدي در اواخر قرن دوازدهم یا اوائل قرن سیزدهم در سدیر به دنیا آمده و در سال 1282هـ از دنیا رفته است. وی آموختن علوم دینی را در منطقه سدیر شروع کرد.



عثمان بن عبد العزيز بن منصور الناصري، العمري التميمي النجدي در اواخر قرن دوازدهم یا اوائل قرن سیزدهم در سدیر به دنیا امده و در سال 1282هـ از دنیا رفته است. وی آموختن علوم دینی را در منطقه سدیر شروع کرد. اهل این منطقه بعد از مدت های طولانی با کینه و عناد، دعوت ابن عبدالوهاب را پذیرفته است. شاید این اتفاق موجب آن شده است که شیخ عثمان در اواخر عمر خود در نقد ابن عبدالوهاب موضع بگیرد و اندیشه های تکفیری او را رد کند. قصه رویگردانی شیخ عثمان از باورهای وهابیت، واقعا انسان را به حیرت در می آورد زیرا وی بعد از مدتها دفاع از جریان وهابیت، مخالف باورهای ابن عبدالوهاب شده است[1].

وی نزد برخی علمای وهابی مانند عبد العزيز بن عبد الله بن محمد الحصين(م1237هـ) و عبد الرحمن بن حسن بن محمد بن عبد الوهاب(م1285هـ) باورهای وهابیت را دریافت کرده است اما در عین حال بعد از مدتها این جریان رویگردان شده است[2].

یکی از شاگردان شیخ عثمان، مورخ معروف وهابی عثمان بن عبد الله بن بشر الحرقوصي(م1290هـ) است که كتاب «عنوان المجد في تاريخ نجد» را نوشته است. ابن بشر در باره شیخ عثمان می گوید: «الشيخ النبيل، والعالم العلامة الفقيه، الذي حوى فنون العلوم، وكشف إليها الستور، وتلألأ بمعاني بيانه الطروس والسطور[3]»

وی صاحب تألیفاتی در دفاع از وهابیت بوده است اما در اواخر عمر خود کتابی در رد باورهای وهابیت نوشته است که عنوان «كشف الغمة في الرد على من كفر الأمه» یا «جلاء الغمة عن تكفير الأمة» داشته است. وهابی ها از این جریان شدیدا نارحت شده و در برابر ردیه شیخ عثمان نسبت به ابن عبدالوهاب، کتاب هائی از جمله کتاب «مصباح الظلام في الرد على منتقصي شيخ الإسلام» را نوشتند[4].

عبدالطیف بن عبدالرحمن بن حسن آل الشیخ (م1292) نویسنده کتاب «مصباح الظلام» می گوید: شیخ عثمان بن عبدالعزیز بن منصور الناصری التمیمی النجدی (م1282هـ) مولف کتاب « جلاء الغمه عن تکفیر هذه الأمه » در رد باورهای محمد بن عبدالوهاب نوشته است[5]. این کتاب از کتاب هائی است که انتشارات عربستانی اجازه چاپ آن را ندارند لذا امروز در دسترس نیست.

عثمان بن عبدالعزیز از سرسخت‌ترین مخالفان محمد بن‌عبدالوهاب در عراق بود. او که به امر قضاوت اشتغال داشت، چندین رساله علیه ابن‌عبدالوهاب نوشت؛ از جمله جلاء الغمة عن تکفیر هذة الأمة، منهج المعارج لأخبار الخوارج. او همچنین قصیده‌ای در مدح داود بن‌جرجیس بغدادی، از دشمنان محمد بن‌عبدالوهاب، سروده است[6]. نویسنده، مفتی و صاحب قضاوت در شهر سدیر در زمان ترکی بن‌عبدالله بود. وی به شدت مخالف وهابیت بود و آنها را همچون خوارج می‌دانست. او در این کتاب به شدت علیه افراط‌گرایی تفکرات تکفیری وهابیون که باعث رنج و محنت برای مسلمین شده، موضع گرفته است[7].

از جمله مخالفین و معارضین مشهور اندیشه تکفیر ابن عبدالوهاب و پیروان او، قاضی عثمان بن منصور است که قضاوت سدیر را به عهده داشتند وی در زمان پادشاهی ترکی بن عبدالله و فیصل بن ترکی موضع شدیدی علیه وهابیت داشته و به آنان نسبت خوارج می داد. عثمان بن منصور در رد غلوهای وهابیت نوشته هائی دارد که «جلاء الغمه عن تکفیر هذه الامه» یکی از آنها می باشد لذا علمای وهابی موضع شدیدی علیه او اتخاذ کردند[8].

پی نوشتها:


[2]. همان

[3]. ابن بشر، عنوان المجد، ج 1، ص 466.

[5]. عبدالطیف بن عبدالرحمن بن حسن آل الشیخ، مصباح الظلام فی الرد علی من کذب علی الشیخ، دارالهدایه، ریاض، تحقیق اسماعیل بن مسعد بن عتیق، ص 6.

[6]. تبصرة أولی الالباب: عثمان بن عبدالعزیز بن‌منصور تمیمی (م1282ق)، بی‌جا، بی‌نا، بی‌تا. به نقل از پایگاه پژوهی تخصصی وهابیت شناسی.

[7]. جلاء الغمة عن تکفیر هذه الامة: عثمان بن‌عبدالعزیز بن‌منصور تمیمی (م1282ق)، بی‌جا، بی‌نا، بی‌تا. به نقل از پایگاه پژوهی تخصصی وهابیت شناسی.

[8]. من أشهر معارضي الوهابية ... أما القاضي عثمان بن منصور الناصري «1282هـ» - الذي تولى القضاء في سدير وحائل في أيام تركي بن عبد الله وفيصل بن تركي فكان له رأي شديد في الوهابية فيرى أنهم من الخوارج وله كتب في الرد على غلوهم « جلاء الغمة عن تكفير هذه الأمة » لذلك أطلق علماء الوهابية فيه التكفير والذم الشديد.
www.sunnaonline.org/text.php?action=show&;;id=1168
http://www.riadnachef.org/index.php?o ... arabic-text&Itemid=98

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

آخوند احمد قربان پور

آخوند عبدالصدیق کشمیری

آیت الله جعفر سبحانی

آیت الله سید کمال حیدری

آیت الله میرزا محمد حسن شیرازی

آیت الله ناصر مکارم شیرازی

آیت الله نجم الدین طبسی

ابوالحسن اشعری

ابوبکر عدنی بن علی مشهور

ابومحمد یوسف، فرید الباجی المالکی التونسی

احمد بن محمد بن صدیق حسنی غماری

احمد حمدی صابونی

احمد زینی دحلان

الشریف حاتم بن عارف العونی

امام الحرمین جوینی

امام موسی صدر

حاج ماموستا حسام الدین مجتهدی

حبيب علي جفری

حسن سقاف

حسن فرحان مالکی

حمد الله جان الداجوی

خلیل احمد سهارنپوری

دكتر احمد راسم النفيس المصري

دکتر شیخ عدنان ابراهیم

دکتر صالح الوردانی

رمضان البوطی

سعید عبداللطیف فودة

سلیمان بن عبد الوهاب

سمهودی

سید احمد زینی دحلان

شمس الدین محمد بن أحمد السفـّاريني حنبلی

شيخ أسامه محمود الأزهري

شيخ حسين حلمي ايشيق

شيخ عبد الله أحمد کاظم يوسف

شيخ عبد الله بن محمد بن الصديق الغماري

شيخ علوي امين الخليل

شيخ محمد زكي إبراهيم

شيخ محمد مختار جمعه مصری

شیخ ابوالمحاسن یوسف دجوی

شیخ احمد الطيب

شیخ احمد الوائلی

شیخ احمد محمود کریمه

شیخ اکرم احمد برکات

شیخ جمیل صدقی الزهاوی

شیخ حسن عبدالطیف الشافعی المصری

شیخ حسنین محمد مخلوف المالکی المصری

شیخ حيدر محمد كامل حب الله

شیخ خالد عبدالوهاب الملا

شیخ داود بغدادی نقشبندی

شیخ زهیر عثمان الجعید لبنانی

شیخ شوقی ابراهیم علام

شیخ صالح المغامسی

شیخ عبدالطیف دریان، مفتی لبنان

شیخ عبدالغنی بن اسماعیل نابلسی

شیخ عبدالغنی غنیمی حنفی

شیخ عبدالملک سعدی

شیخ عبدالکریم الخصاونه مفتی بزرگ اردن

شیخ علی جمعه

شیخ مأمون رحمه سوری

شیخ ماهر حمود

شیخ محمد العربی التبانی

شیخ محمد بن علوی السقاف

شیخ محمد حسن هيتو شافعی

شیخ محمد حسین ذهبی مصری

شیخ محمد عوامه

شیخ محمد متولی الشعراوی

شیخ محمود محمد شلتوت

شیخ وهبي سليمان غاوجي حنفی

شیخ یوسف بن سید هاشم رفاعی

شیخ یوسف نبهانی

صائب عبد الحميد

عبدالحلیم محمود

عبدالعزيز عرفة السليمانی

عبدالله تلیدی

عبدالله هرری

عثمان بن سند بصری نقشبندی

عثمان بن عبدالعزیز بن منصور

عصام العماد

علامه سید محسن امین

علوی بن احمد حداد

علی بن عبدالکافی سبکی

عمر عبدالله کامل

عیسی بن مانع حمیری

محمد المسعری

محمد النوری الحاتمی

محمد الهذال العنزی

محمد امین ابن عابدین

محمد انور شاه کشمیری

محمد بن علوی المالکی

محمد بن محمد مشهور به ابن الحاج

محمد راتب نابلسی

محمد زاهد الکوثری

محمد سقاف

محمد طاهر کردی

محمد عابد سندی انصاری

محمد عبده یمانی

محمود سعید ممدوح

مولوی طارق جمیل

مولوی عبدالخیر صمدانی فر

مولوی محمد امین صفدر

مولوی محمد عمر سربازی ملازهی

نذیر احمد سلامی