اطلس > شخصیت ها > ضد تکفیری > عثمان بن عبدالعزیز بن منصور

عثمان بن عبدالعزیز بن منصور

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۱۰/۵ تعداد بازدید: 153

عثمان بن عبد العزيز بن منصور الناصري، العمري التميمي النجدي در اواخر قرن دوازدهم یا اوائل قرن سیزدهم در سدیر به دنیا آمده و در سال 1282هـ از دنیا رفته است. وی آموختن علوم دینی را در منطقه سدیر شروع کرد.



عثمان بن عبد العزيز بن منصور الناصري، العمري التميمي النجدي در اواخر قرن دوازدهم یا اوائل قرن سیزدهم در سدیر به دنیا امده و در سال 1282هـ از دنیا رفته است. وی آموختن علوم دینی را در منطقه سدیر شروع کرد. اهل این منطقه بعد از مدت های طولانی با کینه و عناد، دعوت ابن عبدالوهاب را پذیرفته است. شاید این اتفاق موجب آن شده است که شیخ عثمان در اواخر عمر خود در نقد ابن عبدالوهاب موضع بگیرد و اندیشه های تکفیری او را رد کند. قصه رویگردانی شیخ عثمان از باورهای وهابیت، واقعا انسان را به حیرت در می آورد زیرا وی بعد از مدتها دفاع از جریان وهابیت، مخالف باورهای ابن عبدالوهاب شده است[1].

وی نزد برخی علمای وهابی مانند عبد العزيز بن عبد الله بن محمد الحصين(م1237هـ) و عبد الرحمن بن حسن بن محمد بن عبد الوهاب(م1285هـ) باورهای وهابیت را دریافت کرده است اما در عین حال بعد از مدتها این جریان رویگردان شده است[2].

یکی از شاگردان شیخ عثمان، مورخ معروف وهابی عثمان بن عبد الله بن بشر الحرقوصي(م1290هـ) است که كتاب «عنوان المجد في تاريخ نجد» را نوشته است. ابن بشر در باره شیخ عثمان می گوید: «الشيخ النبيل، والعالم العلامة الفقيه، الذي حوى فنون العلوم، وكشف إليها الستور، وتلألأ بمعاني بيانه الطروس والسطور[3]»

وی صاحب تألیفاتی در دفاع از وهابیت بوده است اما در اواخر عمر خود کتابی در رد باورهای وهابیت نوشته است که عنوان «كشف الغمة في الرد على من كفر الأمه» یا «جلاء الغمة عن تكفير الأمة» داشته است. وهابی ها از این جریان شدیدا نارحت شده و در برابر ردیه شیخ عثمان نسبت به ابن عبدالوهاب، کتاب هائی از جمله کتاب «مصباح الظلام في الرد على منتقصي شيخ الإسلام» را نوشتند[4].

عبدالطیف بن عبدالرحمن بن حسن آل الشیخ (م1292) نویسنده کتاب «مصباح الظلام» می گوید: شیخ عثمان بن عبدالعزیز بن منصور الناصری التمیمی النجدی (م1282هـ) مولف کتاب « جلاء الغمه عن تکفیر هذه الأمه » در رد باورهای محمد بن عبدالوهاب نوشته است[5]. این کتاب از کتاب هائی است که انتشارات عربستانی اجازه چاپ آن را ندارند لذا امروز در دسترس نیست.

عثمان بن عبدالعزیز از سرسخت‌ترین مخالفان محمد بن‌عبدالوهاب در عراق بود. او که به امر قضاوت اشتغال داشت، چندین رساله علیه ابن‌عبدالوهاب نوشت؛ از جمله جلاء الغمة عن تکفیر هذة الأمة، منهج المعارج لأخبار الخوارج. او همچنین قصیده‌ای در مدح داود بن‌جرجیس بغدادی، از دشمنان محمد بن‌عبدالوهاب، سروده است[6]. نویسنده، مفتی و صاحب قضاوت در شهر سدیر در زمان ترکی بن‌عبدالله بود. وی به شدت مخالف وهابیت بود و آنها را همچون خوارج می‌دانست. او در این کتاب به شدت علیه افراط‌گرایی تفکرات تکفیری وهابیون که باعث رنج و محنت برای مسلمین شده، موضع گرفته است[7].

از جمله مخالفین و معارضین مشهور اندیشه تکفیر ابن عبدالوهاب و پیروان او، قاضی عثمان بن منصور است که قضاوت سدیر را به عهده داشتند وی در زمان پادشاهی ترکی بن عبدالله و فیصل بن ترکی موضع شدیدی علیه وهابیت داشته و به آنان نسبت خوارج می داد. عثمان بن منصور در رد غلوهای وهابیت نوشته هائی دارد که «جلاء الغمه عن تکفیر هذه الامه» یکی از آنها می باشد لذا علمای وهابی موضع شدیدی علیه او اتخاذ کردند[8].

پی نوشتها:


[2]. همان

[3]. ابن بشر، عنوان المجد، ج 1، ص 466.

[5]. عبدالطیف بن عبدالرحمن بن حسن آل الشیخ، مصباح الظلام فی الرد علی من کذب علی الشیخ، دارالهدایه، ریاض، تحقیق اسماعیل بن مسعد بن عتیق، ص 6.

[6]. تبصرة أولی الالباب: عثمان بن عبدالعزیز بن‌منصور تمیمی (م1282ق)، بی‌جا، بی‌نا، بی‌تا. به نقل از پایگاه پژوهی تخصصی وهابیت شناسی.

[7]. جلاء الغمة عن تکفیر هذه الامة: عثمان بن‌عبدالعزیز بن‌منصور تمیمی (م1282ق)، بی‌جا، بی‌نا، بی‌تا. به نقل از پایگاه پژوهی تخصصی وهابیت شناسی.

[8]. من أشهر معارضي الوهابية ... أما القاضي عثمان بن منصور الناصري «1282هـ» - الذي تولى القضاء في سدير وحائل في أيام تركي بن عبد الله وفيصل بن تركي فكان له رأي شديد في الوهابية فيرى أنهم من الخوارج وله كتب في الرد على غلوهم « جلاء الغمة عن تكفير هذه الأمة » لذلك أطلق علماء الوهابية فيه التكفير والذم الشديد.
www.sunnaonline.org/text.php?action=show&;;id=1168
http://www.riadnachef.org/index.php?o ... arabic-text&Itemid=98

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

شيخ عبد الله بن محمد بن الصديق الغماري

شيخ أسامه محمود الأزهري

شیخ اکرم احمد برکات

شیخ محمد حسن هيتو شافعی

شیخ وهبي سليمان غاوجي حنفی

شیخ محمد عوامه

شیخ احمد محمود کریمه

شيخ علوي امين الخليل

شیخ ابوالمحاسن یوسف دجوی

امام موسی صدر

شیخ یوسف بن سید هاشم رفاعی

شیخ مأمون رحمه سوری

شیخ احمد الطيب

حاج ماموستا حسام الدین مجتهدی

شیخ شوقی ابراهیم علام

مولوی محمد امین صفدر

مولوی محمد عمر سربازی ملازهی

شیخ محمد متولی الشعراوی

شیخ عبدالملک سعدی

شيخ حسين حلمي ايشيق

شمس الدین محمد بن أحمد السفـّاريني حنبلی

آیت الله میرزا محمد حسن شیرازی

شيخ عبد الله أحمد کاظم يوسف

شیخ حيدر محمد كامل حب الله

محمد بن محمد مشهور به ابن الحاج

شیخ داود بغدادی نقشبندی

شیخ احمد الوائلی

مولوی عبدالخیر صمدانی فر

حمد الله جان الداجوی

دکتر شیخ عدنان ابراهیم

شیخ عبدالغنی غنیمی حنفی

آخوند احمد قربان پور

آخوند عبدالصدیق کشمیری

شیخ صالح المغامسی

محمد النوری الحاتمی

الشریف حاتم بن عارف العونی

شیخ یوسف نبهانی

ابوالحسن اشعری

شیخ علی جمعه

محمد امین ابن عابدین

شیخ خالد عبدالوهاب الملا

محمد الهذال العنزی

عثمان بن عبدالعزیز بن منصور

مولوی طارق جمیل

امام الحرمین جوینی

شیخ ماهر حمود

علوی بن احمد حداد

شیخ محمد العربی التبانی

نذیر احمد سلامی

عصام العماد

احمد حمدی صابونی

دکتر صالح الوردانی

عبدالحلیم محمود

شیخ محمود محمد شلتوت

آیت الله ناصر مکارم شیرازی

علامه سید محسن امین

آیت الله نجم الدین طبسی

آیت الله سید کمال حیدری

صائب عبد الحميد

آیت الله جعفر سبحانی

محمد عابد سندی انصاری

محمد المسعری

عثمان بن سند بصری نقشبندی

محمد انور شاه کشمیری

خلیل احمد سهارنپوری

محمد بن علوی المالکی

سمهودی

محمود سعید ممدوح

عمر عبدالله کامل

علی بن عبدالکافی سبکی

رمضان البوطی

حسن سقاف

احمد زینی دحلان

سلیمان بن عبد الوهاب

محمد عبده یمانی

احمد بن محمد بن صدیق حسنی غماری

سید احمد زینی دحلان

شيخ محمد زكي إبراهيم

محمد زاهد الکوثری

حسن فرحان مالکی

عبدالله تلیدی

محمد راتب نابلسی

محمد طاهر کردی

محمد سقاف

عیسی بن مانع حمیری

عبدالله هرری

ابوبکر عدنی بن علی مشهور

عبدالعزيز عرفة السليمانی

حبيب علي جفری

سعید عبداللطیف فودة