اطلس > جریان ها > التوحید و الجهاد فی ارض الکنانه (توحید و جهاد در مصر)

التوحید و الجهاد فی ارض الکنانه (توحید و جهاد در مصر)

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۱۰/۴ تعداد بازدید: 64

یکی از پیش­ قراولان گروه­های سلفی جهادی معاصر در کشور مصر، جنبش التوحید و الجهاد فی ارض الکنانه است که در این مکتوب با نام اختصاری جنبش توحید و جهاد معرفی می­گردد.



مترجم: احمد ربیعی فر

مقدمه

یکی از پیش­ قراولان گروه­های سلفی جهادی معاصر در کشور مصر، جنبش التوحید و الجهاد فی ارض الکنانه است که در این مکتوب با نام اختصاری جنبش توحید و جهاد معرفی می­گردد.

کشور مصر مهد تولد جنبش­ های سلفی مسلحانه و جنگجو در عصر حاضر بوده و نسل های بعدی این سلفیان نیز تاکنون توانسته اند علی رغم فشارهای سازمان نظامی مصر، به حضور و فعالیت خود در این کشور ادامه دهند. از این رو استعداد شکل­گیری روزافزون این جنبش­ها در این کشور هنوزاز بین نرفته و تفکر افراطی و تکفیری توانسته است، جایگاه خود را در مصر به عنوان یکی از مهم ترین کشورهای شمال آفریقا حفظ کند.

هرچند جغرافیای حضور و فعالیت این جنبش ها غالباً محدود شده و به منطقه سینای مصر منحصر گشته است. اما با توجه به اهمیت این منطقه، حضور این افراط گرایان درسینای مصر مشکلات متعددی را برای ملت و دولت این کشور پدید آورده است.

شبه جزیره سینا

مساحت شبه جزیره سینا حدوداً 60هزار کیلومتر است که شش درصد مساحت مصر را به خود اختصاص داده است. این شبه جزیره از شمال به دریای مدیترانه، از غرب به خلیج سوئز و کانال سوئز، از شرق به فلسطین و از جنوب به دریای سرخ اتصال دارد.

یکی از امتیازات سینا این است که مشتمل بر کوه های ناهموار و دره های عمیق و همچنین بیابان های وسیعی است که به گسترش قاچاق اسلحه، مواد مخدر و قاچاق انسان کمک می کند.

شکل گیری جنبش توحید و جهاد

با عقب نشینی اسرائیل از شبه جزیره سینا در ابتدای دهه هشتاد میلادی، شخصیت­ها و نظریه پردازان سلفی مانند: اسعد البیک، حمدین ابوفیصل و هانی ابوشیته  در این منطقه حضور یافته و به فعالیت در سینا پرداختند. آنان موضوعاتی همچون حاکمیت شریعت، ولاء و براء و توحید را محور مباحث خود قرار دادند تا بدین طریق تفکرات افراطی سلفیت را در این منطقه اشاعه دهند.

یکی از کسانی که به تبلیغ سلفیت در سینا مشغول بود، خالد مساعد بود که پس از گرفتن مدرک دکتری خود از دانشکده دندانپزشکی دانشگاه زقازیق، به سینا بازگشته و در شهر العریش که وطن او محسوب می شد مشغول دعوت مردم به تفکر سلفی شد.

او برای انجام عملیات مسلحانه علیه منافع اسرائیل تصمیم گرفت تا فعالیت های تبلیغی خود را وارد فاز جدیدی ساخته و دست به اقدامات مسلحانه بزند.

در سال 2000میلادی، زمانی که شارون، سرکرده اسرائیل به همراه عده ای از نیروهای نظامی این رژیم، وارد مسجد الاقصی شد، خشم مسلمانان به ویژه فلسطینیان نسبت به این مسئله برافروخته شد، انتفاضه اقصی براه افتاد و تعداد زیادی از فلسطینیان در راه حمایت از مسجد الاقصی توسط رژیم صهیونیستی کشته، زخمی و یا اسیر شدند. از طرفی، مردم شبه جزیره سینا که اتصال دینی و خانوادگی با فلسطینیان داشتند نیز به شدت تحت تأثیر این شرایط قرار گرفتند.

در همین شرایط بود که خالد المساعد با همراهی نصر الملاحی، پرچم جهاد علیه یهود را در شبه جزیره سینا برافراشتند و افراد بسیاری نیز به جنبش آنان ملحق شده و با خالد المساعی بیعت کردند.

از این پس در کنار تدریس موضوعاتی مانند حاکمیت شریعت، ولاء و براء، توحید و تدریس کتاب العمده فی اعداد العده، دوره­های آموزش نظامی نیز برای جوانان مصری ملحق شده به جنبش توحید و جهاد برگزار شد.

پس از عملیات 11 سپتامبر و شهرت یافتن بیش از پیش القاعده، برخی از نیروهای توحید و جهاد نیز برای همسنگری با افغان عرب ها وارد افغانستان شدند. اما علاوه بر القاعده، یکی از جنبش هایی که تأثیر قابل توجهی را بر خالد المساعد بر جای گذاشت جنبش توحید و جهاد در عراق و رهبر آن ابومصعب زرقاوی بود. المساعد به اندازه ای تحت تأثیر زرقاوی قرار گرفت که نام جنبش مسلحانه سلفی خود را همنام گروه تروریستی زرقاوی در عراق، یعنی التوحید و الجهاد نهاد.

رویکرد فکری جنبش

­ جنبش توحید و جهاد مصر، جنبشی سلفی جهادی محسوب می شود که حاکمیت را مخصوص خدا می داند و حاکمانی مانند حسنی مبارک را کافر تلقی می کند؛ زیرا منطبق با شریعت الهی حکمرانی نمی کنند.

نبرد با یهود، یکی از مهم ترین انگیزه های این جنبش بوده و شهروندان غیرمسلمان دولت هایی که در حمله به سرزمین های اسلامی دست داشته اند نیز هدف حملات مسلحانه این جنبش قرار می گیرند.

البته برخی تفکرات این جنبش مخالف با تفکرات سلفیه جهادی است. به عنوان مثال، اگرچه اغلب سلفیان جهادی با متصف کردن جامعه به جاهلیت، حکم تکفیر را به جامعه نیز سرایت داده و منابع عمومی را غارت می کنند اما این گروه چنین اعتقادی ندارد. چنان که احمد سلام، یکی ازاعضای بازداشت شده این جنبش در اعترافات خود گفته: زمانی که یکی از اعضای جنبش، طرحی را مبنی بر ایجاد نفوذ در خط انتقالی بنزین و برداشت بنزین از لوله ها و فروش آن جهت تأمین مالی جنبش پیشنهاد داد، یکی از شیوخ این جنبش به نام سلیمان صالح، طرح او را رد کرده و گفته است که این کار حرام است؛ زیرا این بنزین از اموال مسلمانان است.

مهم ترین عملیات های جنبش

اقدمات مسلحانه جنبش التوحید و الجهاد جزو مهم ترین و گسترده ترین اقدامات تروریستی در این کشور محسوب می گردد که اغلب در مناسبت های خاص و اعیاد ملی مصر صورت گرفته و قربانی های زیادی را برجای گذاشته است.

  1. سه انفجار در طابا و نویبع : 7اکتبر 2004م

در این عملیات سه انفجار توسط خودروهای بمب گذاری شده ترتیب داده شد که هدف اصلی آن توریست های اسرائیلی بودند که در هتل هیلتون شهر طابا حضور داشتند و همچنین توریستهایی از کشورهای دیگر که در شهر نویبع بودند.

این عملیات، 34 کشته برجای گذاشت که 22نفر از آنان اسرائیلی، 9 تن مصری، دو ایتالیایی و یک روسی بودند. 158 نفر نیز در پی این عملیات مجروح شدند.

  1. انفجارهای شرم الشیخ: 23 جولای 2005م

سه انفجار در یک روز توسط این جنبش انجام شد که در شهر شرم الشیخ صورت گرفت. دو انفجار توسط دو خودروی بمب گذاری شده، هتل غزاله و بازار تجاری شرم الشیخ را هدف قرار داده و یک انفجار نیز در کافه ای توریستی توسط بمبی دست ساز که در ساک دستی جاسازی شده بود انجام شد.

در پی این انفجارها 68 تن جان باختند که از این میان 11نفر انگلیسی، 6ایتالیایی، 14 آلمانی، یک نفر از جمهوری جک، یک نفر از اعراب اسرائیل و یک آمکریکایی بوده و باقی مصری بوده اند.

  1. عملیات الجوره: 15 آگوست 2015م

هدف این عملیات، نیروهای نظامی چند ملیتی بودند که طبق روال همیشگی توسط اتوبوس به سمت فرودگاه الجوره در حرکت بودند. اما این بار اتوبوس آنها هدف عملیات تروریستی واقع شد که طی آن دو نفر از این نیروها زخمی شدند. در این عملیات بخت با نیروهای چند ملیتی یار بود که یکی از بمبها (مین های کار گذاشته شده) عمل نکرد و عملیات، تلفات سنگینی در پی نداشت.

  1. انفجارهای شهر ذهب: 24 آوریل 2006م

در این انفجارها 18 تن کشته شدند که 6 نفر آنان از توریستهای خارجی بودند و 90 نفر هم زخمی شدند که 58 مصری در میان این مجروحان بودند.

 منبع: المعهد المصری للدراسات السیاسیه و الاستراتیجیه

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

طالبان پاکستان

گردان های عبدالله عزام

طالبان

سپاه صحابه(2)

جیش محمد

جنبش اسلامی ترکستان شرقی

انصار الشریعه یمن

سلفیت سنتی(وهابی) در یمن

التوحید و الجهاد فی ارض الکنانه (توحید و جهاد در مصر)

لواء التوحید

جنبش نورالدین زنکی

جنبش انصار الدین مالی

اخوان المسلمین اردن

عمليات درع الفرات

اخوان المسلمين يمن

جیش الحر السوری

حرکه احرار الشام الاسلامیه

المرابطون (مالی)

القاعده فی بلاد المغرب الاسلامی

انصار الشریعه تونس

جیش احرار الشام

جنبش حسم «حرکة سواعد مصر»

جماعت اسلامی اندونزی

الشباب المجاهدین

هیئه تحریر الشام

جماعة المسلمين في بلاد الشام

جیش محمد فی بلاد الشام

سرایا مروان حدید

جماعت انصار بیت المقدس

جنبش انصار الشریعه لیبی

کتیبه صقور العز

اجناد القوقاز

التکفیر و الهجره

جند الاقصی

حرکه الفجر الاسلامیه

حرکه شام الاسلام

جیش المهاجرین و الانصار                                          

الکتبیه الخضراء

احرار الشام

تحریر الشام

آل شیخ

القاعده عراق

دیوبندیه در پاکستان

تقابل دیوبندیه با جریان ها و مذاهب دیگر

اندیشه های طیف حیاتی جریان دیوبندیه

اندیشه های گرایش «مماتی» جریان دیوبندیه

امارت اسلامی قفقاز

دورنمائی از مکتب دیویند (2)

دورنمائی از مکتب دیویند (1)

جریان شناسی گروهک تروریستی انصارالاسلام

جريان نوسلفي‌ها

داعش 2017/دگرگونی ها و تاکتیک ها

گروهک تروریستی ـ تکفیری جندالله

آشنایی با گروهک تررویستی جندالشیطان

گروه تکفیری ریاض الصالحین

حدادیه

  سازمان جماعة التبلیغ

النهضه تونس؛ از «حرکت» تا «حزب»

وهابیت تکفیری (دوران تاسیس و تثبیت)

قبیله انحراف

تحریک نفاذ شریعت محمدی

سلفیه درباری

جیش محمد

حرکت النهضه تونس

گرایش های فکری سلفیه در جهان امروز

شباب محمد (آکادمی ارتش)

گونه شناسی جریان های فکری و جنبش های اسلامگرا

احزاب سلفی در مصر

گروه طالبان

شبکه ی حقانی

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار (دوره سوم)

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار (دوره دوم)

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار(دوره اول)

جريان نوسلفي‌ها در دوران معاصر (2)

اخوان المسلمین سوریه

القاعده در تانزانیا

القاعده در کنیا

جماعت تبلیغ

سلفی گری در شبه قاره هند

جریان شناسی جماعت التبلیغ و الدعوه

دیوبندیه، بریلویه و رابطه آنها با وهابیت

جریان های تکفیری عراق

حزب التحریر ازبکستان

سلفی گری در پاکستان

جريان های سلفی در تونس

جماعت اخوان المسلمین: ریشه ها و روندها

سازمان القاعده

ریشه‌های تفکر داعش (٤)

ریشه‌های تفکر داعش (٣)

ریشه‌های تفکر داعش (٢)

ریشه‌های تفکر داعش (١)

بوکوحرام

خلافت داعش، موافقان و مخالفان

لشکر طیبه

اخوان المسلمين و شيعه (بخش دوم)

اخوان المسلمين و شيعه (بخش اول)

گروههای تروریستی در آفریقا

حرکت المجاهدین

سیر شکل گیری جریان دیوبندیه در شبه قاره هند

گروههای تروریستی در آفریقا

حزب التحریر: آسیب ها وتحریف ها

آشنایی با داعش

سپاه صحابه

طالبان

لشگر جهنگوی

اخوان‌المسلمین امارات؛ پیوندی دیرهنگام

اخوان المسلمین عربستان؛ زندگی گیاهی

اخوان اصیل (حسن البناء)؛ جریانی در رؤیای اصلاح

اخوان المسلمین قطر؛ حرکتی خزنده

سروریه

حازمیه

اخوان در عربستان

البانیه

جریان جامیة یا عالمان درباری

حرکت جهیمان العتیبی

جریان اخوان‌التوحید

جریان های سلفیه