اطلس > جریان ها > جنبش انصار الدین مالی

جنبش انصار الدین مالی

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۹/۲۲ تعداد بازدید: 205

جنبش انصارالدین مالی تشکیلاتی سلفی و مسلحانه است که با هدف برپایی دولتی اسلامی در قسمتهایی از شمال آفریقا تأسیس شده و فعالیت چشمگیری در این منطقه داشته است.



نویسنده: احمد ربیعی فر

مقدمه

جنبش انصارالدین مالی تشکیلاتی سلفی و مسلحانه است که با هدف برپایی دولتی اسلامی در قسمتهایی از شمال آفریقا تأسیس شده و فعالیت چشمگیری در این منطقه داشته است.

این جنبش با نفوذ بالای خود در بومیان این منطقه كه از قبیله طوارق هستند و همبستگی با سایر گروه های مسلح و سلفی موجود در آفریقا توانسته است مناطق و شهرهای متعددی را تحت سیطره خود قرار داده و هزاران نفر از مردم منطقه را جذب این تشکیلات کرده است.

جامعه و جغرافیای فعالیت

انصارالدین مالی چنان که از نامش پیداست بخش اعظم فعالیتش مربوط به کشور مالی است. اما جغرافیای حضور این گروه به این کشور منحصر نمی شود.

اعضا و مؤسسان این گروه را طوارقی[1] تشکیل می­دهند که بومی همین منطقه بوده­اند. جمعیت طوارق در سال ۲۰۱۲ حدود ۲ تا ۳ میلیون نفر برآورد شده که نواری وسیع در صحرای بزرگ آفریقا و کناره‌های آن از لیبی، شمال نیجر، جنوب الجزایر و شمال مالی تا بورکینافاسو را در بر می‌گیرد.

 

منطقه ای که طوارق در آن حضور دارند، به نام منطقه ازواد شناخته می شود.

بیشترین جمعیت آن‌ها در مالی ساکن است که حدود ۱ میلیون نفر از جمعیت این کشور را تشکیل می‌دهد. تاریخ پسااستعماری طوارق در مالی و نیجر شاهد زنجیره‌ای از شورش‌ها بوده که به دلیل در حاشیه قرار گرفتن آن‌ها و عدم رعایت موافقتنامه‌های صلح بین آن‌ها و حکومت‌ها رخ داده است. مالی شاهد سه قیام بزرگ طوارق در سال‌های ۶۴-۱۹۶۲، ۹۵-۱۹۹۰ و ۹-۲۰۰۷ بوده است.[2] 

در دهه هشتاد میلادی بسیاری از طوارق، تحت فشار حکومت مالی مجبور شدند به لیبی هجرت کنند که معمر قذافی رئیس جمهور لیبی نیز لشکری نظامی از طوارق مهاجر تشکیل داد و از آنان برای حفظ استقلال لیبی و نبرد با متجاوزان استفاده کرد.[3] مؤسس و رهبر انصارالدین مالی نیز در آن دوره در میان این لشکر حضور داشت.

مؤسس و سرکرده انصار الدین؛ أیاد آگ غالی

ایاد آگ غالی که خود در شهر کیدال به دنیا آمده بود، در دهه هشتاد میلادی در زمره طوارقی بود که به لیبی مهاجرت کرده و در قوای نظامی معمر قذافی حضور داشت. او که در این دوران فنون نظامی را به واسطه شرکت در مأموریت­های متعدد و متنوع، کسب کرده و دارای تفکر چپ و قوم گرا بود، در ابتدای دهه نود میلادی فرماندهی طوارق استقلال طلب در منطقه ازواد (شمال مالی) را بر عهده گرفت. در نهایت، این نبرد با میانجی گری دولت الجزایر در سال 1992م پایان یافت و ده ها تن از نیروهای جنبش مردمی استقلال طلب ازواد در ارتش مالی پذیرفته شدند و آگ غالی نیز به عنوان سفیر مالی در شهر جده عربستان مشغول به کار شد. از جانب دیگر، او بارها برای آزادسازی گروگان­های اروپایی که توسط نیروهای وابسته به القاعده در شمال آفریقا گرفتار شده بودند، واسطه شد و بارها با مذاکره با نیروهای القاعده، گروگان­های اروپایی را از چنگال آنها رهانید.

شکل گیری و تاریخچه جنبش انصارالدین مالی   

حضور در شهر جده و ارتباط با نیروهای سلفی و مبارزان القاعده، أیاد آگ غالی را به تفکرات سلفی متمایل ساخت و او که دیگر به یک سلفی جنگجو مبدل شده بود، پس از سقوط معمر قذافی در سال 2011م به وطن خود بازگشت و مقر خود را در رشته کوه های اغارغار ایجاد کرد. او طوارق مبارز را که بسیاری از آنان پس از سقوط معمر قذافی به همراه اسلحه و مهمات فراوان به شمال مالی بازگشته بودند جذب جنبش خویش ساخت و بدین ترتیب در دسامبر 2011م جنبش انصارالدین مالی در شهر کیدال در شمال مالی به رهبری ایاد آگ غالی، تأسیس شد.

این جنبش با شعار محقق ساختن شریعت خدا در زندگی و در اداره حکومت مالی، به نبرد با حکومت مالی و همچنین مبارزه مسلحانه با نیروهای نظامی فرانسوی شدند؛ چرا که فرانسه از دیرباز با نفوذ نظامی در شمال مالی، از حکومت های آن منطقه پشتیبانی کرده و نفوذ سیاسی و نظامی خود را در آن دیار افزایش داده است.

انصارالدین مالی که هزاران نیروی مسلح را تحت لوای خود جای داده بود با تسلط یافتن بر شهر تمبتکو در شمال غرب مالی، نفوذ خود را در منطقه ازواد افزایش داد. این گروه به انجام عملیات مسلحانه، کمین و تله گذاری برای نیروهای فرانسوی و ارتش مالی پرداخته و تا کنون نیز در شمال مالی به فعالیت مشغول است.

تفکرات و اهداف انصارالدین مالی

این جنبش که یکی از جنبش های سلفی محسوب می شود، مهم ترین شعار خود را اجرای دین و شریعت اسلامی قرار داده و خواهان اخراج نیروهای فرانسوی از منطقه ازواد است.

انصار الدین از همان ابتدای سیطره خود بر شهر تمبتکو در شمال مالی به تخریب زیارتگاه ها و بناهای تاریخی همت گماشت که این امر نشان دهنده میزان بالای نفوذ تفکر سلفیت در این جنبش است.

پرچم، تفکرات و نحوه عملکرد جنبش انصار الدین دقیقاً منطبق بر الگوی القاعده است. اما سرکرده این گروه، رسماً با رهبران القاعده بیعت نکرده و تنها با گروه های تحت بیعت القاعده در شمال آفریقا هم پیمانی و همکاری دارد.

اما این جنبش برخلاف سایر جنبشهای سلفی مسلح و همسو با القاعده، گروگانگیری و هدف قراردادن اتباع بیگانه را در مناطق تحت سیطره خود ممنوع دانسته و بارها تمایل خود را به گفتگو با حکومت از طریق دولت الجزایر نشان داده است. هرچند حضور نظامی فرانسه در این منطقه و فشار نظامی بر این جنبش، بارها بر افراط گرایی این جنبش افزوده است.

منابع

  1. کتاب الحرکات الاسلامیه فی الوطن العربی، گروهی از نویسندگان تحت اشراف عبدالغنی عماد.
  2. «حركة "أنصار الدين".. طالبان مالي »، سایت بوابة الحرکات الاسلامیه.
  3. «حرکة انصارالدین»، سایت الجزیره.
  4. مدخل های: طوارق، ازواد و إیاد آغ غالی در سایت ویکی پدیا.
  5. «حركة أنصار الدين الإسلامية في شمال مالي»، سایت الاسلامیون.

پی نوشت:

[1]. کسانی  که جزو قبیله طوارق هستند.  

[2]. سایت ویکی پدیا.

[3]. سایت بوابه الحرکات الاسلامیه.

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

آشنایی با داعش

آشنایی با گروهک تررویستی جندالشیطان

آل شیخ

اجناد القوقاز

احرار الشام

احزاب سلفی در مصر

اخوان اصیل (حسن البناء)؛ جریانی در رؤیای اصلاح

اخوان المسلمين و شيعه (بخش اول)

اخوان المسلمين و شيعه (بخش دوم)

اخوان المسلمين يمن

اخوان المسلمین اردن

اخوان المسلمین سوریه

اخوان المسلمین عربستان؛ زندگی گیاهی

اخوان المسلمین قطر؛ حرکتی خزنده

اخوان در عربستان

اخوان‌المسلمین امارات؛ پیوندی دیرهنگام

البانیه

التوحید و الجهاد فی ارض الکنانه (توحید و جهاد در مصر)

التکفیر و الهجره

الشباب المجاهدین

القاعده در تانزانیا

القاعده در کنیا

القاعده عراق

القاعده فی بلاد المغرب الاسلامی

المرابطون (مالی)

النهضه تونس؛ از «حرکت» تا «حزب»

الکتبیه الخضراء

امارت اسلامی قفقاز

اندیشه های طیف حیاتی جریان دیوبندیه

اندیشه های گرایش «مماتی» جریان دیوبندیه

انصار الشریعه تونس

انصار الشریعه یمن

بوکوحرام

تحریر الشام

تحریک نفاذ شریعت محمدی

تقابل دیوبندیه با جریان ها و مذاهب دیگر

جريان نوسلفي‌ها

جريان نوسلفي‌ها در دوران معاصر (2)

جريان های سلفی در تونس

جریان اخوان‌التوحید

جریان جامیة یا عالمان درباری

جریان شناسی جماعت التبلیغ و الدعوه

جریان شناسی گروهک تروریستی انصارالاسلام

جریان های تکفیری عراق

جریان های سلفیه

جماعة المسلمين في بلاد الشام

جماعت اخوان المسلمین: ریشه ها و روندها

جماعت اسلامی اندونزی

جماعت انصار بیت المقدس

جماعت تبلیغ

جنبش اسلامی ترکستان شرقی

جنبش انصار الدین مالی

جنبش انصار الشریعه لیبی

جنبش حسم «حرکة سواعد مصر»

جنبش نورالدین زنکی

جند الاقصی

جیش احرار الشام

جیش الحر السوری

جیش المهاجرین و الانصار                                          

جیش محمد

جیش محمد

جیش محمد فی بلاد الشام

حازمیه

حدادیه

حرکت المجاهدین

حرکت النهضه تونس

حرکت جهیمان العتیبی

حرکه احرار الشام الاسلامیه

حرکه الفجر الاسلامیه

حرکه شام الاسلام

حزب التحریر ازبکستان

حزب التحریر: آسیب ها وتحریف ها

خلافت داعش، موافقان و مخالفان

داعش 2017/دگرگونی ها و تاکتیک ها

دورنمائی از مکتب دیویند (1)

دورنمائی از مکتب دیویند (2)

دیوبندیه در پاکستان

دیوبندیه، بریلویه و رابطه آنها با وهابیت

ریشه‌های تفکر داعش (١)

ریشه‌های تفکر داعش (٢)

ریشه‌های تفکر داعش (٣)

ریشه‌های تفکر داعش (٤)

سازمان القاعده

سازمان جماعة التبلیغ

سرایا مروان حدید

سروریه

سلفی گری در شبه قاره هند

سلفی گری در پاکستان

سلفیت سنتی(وهابی) در یمن

سلفیه درباری

سپاه صحابه

سپاه صحابه(2)

سیر شکل گیری جریان دیوبندیه در شبه قاره هند

شباب محمد (آکادمی ارتش)

شبکه ی حقانی

طالبان

طالبان

طالبان پاکستان

عمليات درع الفرات

قبیله انحراف

لشکر طیبه

لشگر جهنگوی

لواء التوحید

هیئه تحریر الشام

وهابیت تکفیری (دوران تاسیس و تثبیت)

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار (دوره دوم)

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار (دوره سوم)

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار(دوره اول)

کتیبه صقور العز

گرایش های فکری سلفیه در جهان امروز

گردان های عبدالله عزام

گروه تکفیری ریاض الصالحین

گروه طالبان

گروههای تروریستی در آفریقا

گروههای تروریستی در آفریقا

گروهک تروریستی ـ تکفیری جندالله

گونه شناسی جریان های فکری و جنبش های اسلامگرا