مقالات > عقائد تکفیر و نقش مسلمانان

عقائد تکفیر و نقش مسلمانان

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۹/۱۸ تعداد بازدید: 151

هدف این مقاله، دامن زدن به آتش تفرقه و جدا کردن مسلمانان به نام های وهابی، سلفی، مذهبی و ایجاد تعصب عمیق نیست، بلکه هدف از نگارش آن کوشش برای اصلاح طرفین است تا اقوام و افعال جاهلانه ای که در میانشان وجود دارد، مشخص شود و کسانی که مطالعه و درک منصفانه دارند راه احتیاط و تقوا در پیش گیرند.



نویسنده: عبدالغفور آخوند رومی

هدف از نگارش این مقاله قناعت دادن مخالفان نیست زیرا آنان چنان بر نظریات خویش معتقدند که اگر کسی آیه ای را بر آنان ارائه کند بی آنکه به کتب مفسران مراجعه نمایند به میل خود آن آیه را ترجمه می کنند و اگر حدیث نبوی به آنان ارائه گردد آن را ضعیف دانسته و برای اثبات ضعیف بودن آن بهانه های گوناگون می تراشند و یا اگر قول عالم فقید و یا شیخی مطرح شود با جرات بسیار نسبت «شرک» به او می دهند و از همین رو مناظره و مباحثه کردن با آنان و کوشش برای قناعت دادن ایشان از نظر نگارنده این سطور ضیاع وقت است و هدف این مقاله، دامن زدن به آتش تفرقه و جدا کردن مسلمانان به نام های وهابی، سلفی، مذهبی و ایجاد تعصب عمیق نیست، بلکه هدف از نگارش آن کوشش برای اصلاح طرفین است تا اقوام و افعال جاهلانه ای که در میانشان وجود دارد، مشخص شود و کسانی که مطالعه و درک منصفانه دارند راه احتیاط و تقوا در پیش گیرند.

مقدمه

بسیاری از مردم که خداوند متعال آنان را اصلاح می کند از فهم و درک آنچه آدمی را از دایره اسلام خارج می کند و موجب کفره می شود سخت در اشتباهند و به راه خطا رفته اند. دیده می شود که آنان به علت مخالفت افراد مسلمان در نسبت کفر به ایشان شتاب به خرج می دهند. ما از آن عده که آن احکام را صادر می کنند تقاضا داریم با حسن ظن با مسلمانان بر خورد نمایند و می گوییم انشاالله این نسبت تند و تیز از وجوب امر به معروف و نهی از منکر نشات گرفته باشد ولی متاسفانه راه آن را که باید از روی حکمت و موعظه به نحو احسن باشد گم کرده اند و اگر این امر منجر به مجادله و مباحثه گردد نباید از روی خشونت اقدام شود بلکه باید برابر آیه قرآنی که می فرماید: «ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ ج إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ» ( النحل / 125).

ترجمه: «(ای رسول ما خلق را) به حکمت (و برهان) و موعظه نیکو به راه خدایت دعوت کن و با بهترین طریق با اهل جدل مناظره کن (وظیفه تو بیش از این نیست) که البته خدای تو (عاقبت حال) کسانی را که از راه او گمراه شده و آنان را که هدایت یافته‌اند بهتر می‌داند».

مجادله می بایست از راه خوب و خوبتر انجام گیرد که از این راه، بهتر مورد قبول واقع می شود و رسیدن به مقصود آسانتر می گردد. بدیهی است خلاف این مفهوم غلط است و نشانه حماقت تلقی می شود. اگر فرد مسلمانی دیده شد که نماز می خواند و واجبات الهی را به جای می آورد و از حرام ها اجتناب می کند امر به معروف و نهی از منکر انجام می دهد و به تعهدات خود وفا می کند، اگر همین شخص را برای انجام کاری که شما آنرا حق می دانی دعوت کنید که ایشان در این مورد عقیده خلاف شما را داشت و این امر هم از قدیم در بین علما مورد اختلاف بوده و هست و به دعوت شما لبیک نگفت به علت اینکه از شما تبعیت نکرده است بلافاصله به او نسبت ناپسند بدهید بدیهی است مرتکب کار بسیار بدی شده و گناه بزرگی کرده اید که خداوند متعال شما را از آن بر حذر داشته است و شما را دعوت کرده که با حکمت و عاقبت اندیشی با او برخورد نمائید.

اجماع بر این است نباید نسبت کفر به هیچ یک از اهل ایمان و قبله داده شود مگر این که صانع را انکار نماید و یا شرک آشکار که غیر قابل تاویل باشد برای او قرار دهد و یا اینکه پیغمبر را انکار کند و یا آنچه از ضروریات دین است را قبول نکند یا حدیث متواتر را رد نماید و یا آنچه با اجماع جزء ضروریات دین است انکار کند.  آنچه در دین جزء ضروریات به حساب می آید عبارت است از: توحید، نبوت، ختم رسالت به وسیله حضرت ختمی مرتبت محمد (ص)، قیامت و حشر و نشر حساب و به جزا و بهشت و جهنم است هر کس که آنها را انکار کند کافر است و هیچ گونه عذری در این باره از مسلمان پذیرفته نیست.

همانا نسبت کفر به مسلمان به جز در موارد بالا که آنرا ذکر کردیم کار بسیار خطرناکی است و باید از آن پرهیز شود. از رسول اکرم (ص) روایت شده است: «اذ قال الرجل لاخیه یا کافر فقد باء بها احد هما» یعنی: «اگر مردی به برادرش بگوید ای کافر، یکی از آن دو مشمول کفر می شود».

بخاری از ابوهریره روایت کرده است: «پس صحیح نیست هیچ کس کفر را به دیگری نسبت دهد مگر کسانی می توانند به این امر مبادرت نمایند که در امور دینی وارد باشند و بدانند چه چیز موجب کفر می شود و به حد فاصل کفر و ایمان در شریعت مبین اسلام دانا باشند».

حرمت تکفیر

شکی نیست که تکفیر بدون حجت قاطع و برهان آشکار تر از خورشید، نادرست است. همین طور، از بزرگ ترین گناهان کبیره است. در کتاب «الدر المختار» جلد 4 آمده است.

1- کسی که به مسلمان بگوید «ای کافر!» باید تعزیر شود. آیا اگر مسلمانی اعتقاد به کفر مسلمانی داشته باشد، کافر است؟ بله، اما اگر اعتقاد نداشته باشد خیر.

2- هر کس به برادر دینی اش بگوید «ای کافر!» این نسبت، به یکی از آنان بر می گردد. اگر واقعیت همان باشد که گفته است آن طرف مقابل کافر می شود و در غیر اینصورت به خودش (گوینده/نسبت دهنده) بر می گردد. پیامبر (ص) فرموده است: «هیچ کس به دیگری نسبت فسق و کفر نمی دهد مگر آن که به خودش بر می گردد، اگر که طرف مقابل مستحق این نسبت نباشد».

روش تکفیر خطرناک ترین شیوه برای از بین بردن پاکی مسلمان و مباح شمردن خون آنان و غارت اموالشان است؛ زیرا این کار به پشتوانه حکم شرعی انجام می شود، هر چند حکم باطلی باشد. بزرگان اهل سنت گفته اند: «از جمله شرایط سنت و جماعت این است که کسی از اهل قبله را تکفیر نکند». از برخی از ایشان در مورد «فاجر» و «بر» سوال شد، پاسخ دادند: «"فاجر" فردی از اهل اسلام و "بر" فرد عادل و معتدل از اهل اسلام است». روایتی از پیامبر اکرم (ص) وارد شده است که فرمود: «هیچ کس با گناه از اسلام بیرون نمی رود» (بحرائق شرح کنز الدقائق ج 2 ص 85).

اقوال علما، فقها، مفسرین و محدثین اهل سنت در برحذر داشتن از تکفیر

علمای مسلمان سنگینی هزینه تکفیر مسلمان را درک کرده اند، بنابراین، اجماع کرده اند که جز با دلیل قاطع تکفیر جایز و قابل دفاع نیست زیرا شهادت به کفر بر انسان موحد از بزرگترین دروغ ها، ستم ها و تهمت هاست. شیخ الاسلام تقی الدین سبکی می گوید: «اقدام کردن به تکفیر مسلمان بسیار سخت است. هر کس که در قلبش ایمانی وجود دارد تکفیر اهل هوا و هوس و بدعت ها را با وجود گفتن لا اله الا الله محمد رسول الله، بزرگ می شمارد. تکفیر امر وحشتناک و پر خطری است (الایمان و الکفر فی الکتاب و سنه ج 1 ص 49).

شوکانی گفته است: «شایسته نیست برای مسلمانی که ایمان به خدا و روز جزا دارد اقدام به حکم بر خروج مسلمانی از دین اسلام و ورود به کفر کند، مگر آن که برهانی روشن و آشکار داشته باشد». همان طور که قبلا نیز اشاره شد، در احادیث رسیده از طریق گروهی از صحابه ثابت شد است که: «هر کس به برادر دینی اش بگوید "ای کافر!" (این نسبت) به یکی از آن دو بر می گردد».

در حدیث فوق و مانند آن، بزرگترین موعظه گری و ممانعت از شتاب در تکفیر وجود دارد. همچنین شایسته است برهان مطلوب برای حکم به کفر مسلمانان، هم طراز برهانی باشد که اسلامش با آن ثابت شده باشد. بر این اساس نام اسلام از فرد مسلمان بجز با نص یا اجماع برداشته نمی شود (حق این است که عقیده اسلام برای او ثابت شده است و تنها با نفی اجماع از بین می رود، اما با ادعا و تهمت خیر). پس واجب است که هیچ کس را به دلیل گفته اش تکفیر نکرد؛ مگر آن که گفته اش مخالف با کلامی باشد که خداوند متعال و یا رسول اکرم (ص) آن را گفته اند –و نزد او صحیح است- پس اجازه ارتکاب خلاف خداوند متعال و رسول اکرم (ص) را طلب می کند؛ خواه در عقاید دینی باشد یا در فرقه ای باشد و یا فتوایی و خواه آنچه از رسول اکرم (ص) صحیح است از طریق اجماع نقل شده باشد یا به نحو متواتر و یا خبر واحد. مانند همین کلام که با فلانی گفته است: «مسلمان تکفیر نمی شود به واسطه نقلی یا نظری، مگر آن که مسلمانان اجماع کنند که این فرد کافر است و دلیلی بر آن وجود دارد در نتیجه حکم به کفر او می شود» (المخلص الفقهی ج2 ص237).

ابن تیمیه می گوید: «هیچ کس حق ندارد یکی از مسلمانان را تکفیر کند، هر چند اشتباهی از او سر زده باشد تا این که حجتی بر آن اقامه شود و راه برای او تبیین شود. هر کس به یقین ایمانش ثابت شده باشد با شک از بین نمی رود، بلکه تنها پس از اقامه حجت و بر طرف شدن شبهه زایل می شود». دیدگاه دیگری که مانند همین قول، موافق احتیاط از این مصیبت است، بیان ابن عبدالبر است که می گوید: «از دیدگاه صحیح که معارضی ندارد، هر کس عقیده اسلام برایش در وقتی ثابت شده باشد با اجمالی از سوی مسلمانان، سپس گناهی مرتکب شود یا تاویل و توجیهی کند، اختلاف کرده اند پس از این گناه و توجیه، در خروج از اسلام. اختلاف مسلمانان پس از اجماعشان معنایی ندارد که حجتی باشد برای خروج او از اسلام. از اسلامی که با اجماع ثابت شده است جز با اجماع دیگر یا سنت ثابت بدون معارض نمی توان بیرون رفت» (التکفیر و ضوابطه ج 1 ص 12).

علمای اسلام، گروه گروه و تک تک، بر خطرناک بودن اعتقاد به کفر مسلمان با هم اتفاق نظر دارند و معتقدند «اشتباه در نسبت دادن مسلمان به کفر از بزرگترین ظلم ها و مایه خسران است». اصل در مورد مسلمان، سلامت او از کفر است. اسلام برای او به یقین ثابت شده است، پس تنها با یقین زائل می شود.

پایین تر از یقین را با حسن ظن، عذرجوئی و پوشیده نگه داشتن دفع می کنیم، بدون آنکه به سراغ تکفیر مسلمانان به استناد روایات ضعیف برویم، دلیل این نظر، احتیاط در دین و حفظ ناموس، آبرو و خون مسلمان است. «نووی» گفته است: «محدثان، فقها و متکلمان اهل سنت اجماع دارند که مومنی که حکم به اهل قبله بودن او شده است و در آتش جهنم خلود ندارد، کسی است که با قلب خود به اسلام اعتقاد محکم و خالی از شک و تردید دارد و شهادتین را بر زبان آورده است. پس اگر بر یکی از این ها بسنده کند از اهل قبله نیست، مگر آنکه به دلیل عیبی در زبانش نتواند شهادتین را بر زبان آورد که در این صورت مومن است».

ملاعلی قاری گفته است: «اجماع بر ایمان کسی منعقد شده است که با قلبش آن را تصدیق کند و با زبانش بر آن اقرار کند مگر آن که مانعی مانند گنگی و امثال آن جلوی اقرار زبانی او را بگیرد».

ابوالحسن مالکی گفته است: «چه نیکوست آنچه عیاض گفته است اگر اعتقاد و نطق وجود داشته باشد به اجماع او مومن است و در صورت نبود آن دو به اتفاق کافر است. اگر اعتقاد وجود داشته باشد ولی مانعی از نطق باشد: او بنابر مشهور مومن است و اگر فقط نطق زبانی ایمان باشد او در صدر اسلام است منافق بوده است و الان زندیق و کافر است. (الغلو فی التکفیر ج 1 ص 14).

غزالی گفته است: «چگونه به کسی که ایمان به خدا و روز جزا دارد و خدا را با گفتارش که او را تنزیه می کند و عملی که قصد می کند با آن خدا را با اخلاص و با آن ایمانش را افزایش می دهد و معرفت به خداوند متعال پیدا می کند و سپس خداوند متعال به او اکرام می کند و زمینه دستیابی بیشتر را به او می دهد و رضایت به او اکرام می کند و زمینه دستیابی بیشتر را به او می دهد و رضایت خود را به او اعلام می کند آن وقت کسی بدون دلیل شرعی او را تکفیر می کند و این، مقیاس کار قرار نمی گیرد ایمان از او بیرون نمی رود مگر با رها کردن آن و اعتقاد به آنچه که با موجودیت ایمان سازگار نیست».

 

تکفیر از نگاه امام اعظم امام ابوحنیفه

حضرت امام ابوحنیفه رضی الله عنه در کتاب معروفش فقه اکبر و آن می فرماید: «ولانکفر بذنب مسلماً من الذنوب و ان کانت کبیره و لاتزیل اسم الایمان عنه و نتمیه مومناً حقیقه»، یعنی: «هیچ اهل قبله و مسلمانی را به خاطر ارتکاب گناه کافر نمی دانیم و اسم ایمان را از وی سلب نمی کنیم و او را مومن واقعی می دانیم» (شرح فقه اکبر ص 177).

نکته شایان توجه

از قرآن و حدیث ثابت است هر کس خود را مسلمان می نامد، نسبت دادن کفر به او جایز نیست. مطلب روشن این سخن آن است، مادام که قول یا عملی که علامت قطعی کفر است از وی صادر نشود و انجام نگیرد، ادعای مسلمان بودن او پذیرفته می شود و مانند مسلمانان با وی رفتار می شود. کیفیات قلبی و درونی او و هم چنین منافق و مخلص بودن او به ذات حق موکول می گردد (لایغرب عنه شی/ هیچ چیزی از حضرت پنهان نیست).

یافته های تحقیق

عامل بزرگ و اساسی ناتوانی های امروزه مسلمانان اختلافاتی است که در میانشان وجود دارد و به چندین گونه است. اول، اختلافات مذهبی که فعلاً مسلمان به گروه های زیادی تقسیم شده اند و هر گروهی خود را بر حق می داند و دیگران را ناحق یا کافر و مشرک تلقی می کند. مانند سلفی ها، وهابی ها، اهل حدیث و فرقه های مذهبی جدید دیگر. دوم، اختلاف حزبی که ناشی از پدیدار شدن احزاب گوناگون در میان مسلمان است و اعضای هر حزب با اعضای احزاب دیگر در حال نفرت و کینه به سر می برند. سوم، اختلافات قومی که بر همگان آشکار است.

عامل بزرگ و اساسی بغض و نفرت میان گروه های مذهبی؛ امروزه در میان مسلمانان فرق گوناگون با نام های مختلف ساخته شده است و چنان بغض و نفرت و حسادت میان آنان وجود دارد که هر کدام بر دیگری تهمت کفر و الحاد و بدعت و شرک می زند و تنها و تنها گروه خود و رفقای خود را مسلمان خوب و فرقه ناجی می انگارند و تمام فرقه های دیگر را دور از اسلام تصور می کند. علت و سبب اصلی این نفاق در بحث های دینی، مناظره ها، رساله نگاری ها و تخریب علیه یکدیگر است و جستجوی دلایل برای سخنان و افکار پیشگامان خویش و تلاش برای بر راه حق معرفی کردن آنان است. حال آنکه علمای هر کدام از فرقه ها بنده ای از بندگان خدا هستند و در کلام ایشان احتمال حق و صواب و یا خطا وجود دارد. اگر سخنان ایشان با مفاهیم قرآن کریم و حدیث برابر باشد، حق و درست است و اگر در برابر آنها آیات و احادیث صریح موجود باشد، لازم است که قول آن عالم فرو گذاشته شود.

مباحثه و مناظره و هر علمی که مسلمان را از هم دور می کند و در میانشان سبب بغض، حسادت و نفرت می گردد، از نگاه اسلام کرداری قبیح و حرام شناخته شده است؛ اگر چه هدف و غرض بحث کننده تنها اثبات حق باشد. بحث و مباحثه به دو گونه است. اول آنکه هر دو طرف برای دریافت حق تلاش و کوشش می کنند و هرگاه نکته ای به نظرشان صحیح باشد بی درنگ آن را می پذیرند و سخنان دیگر را فرو نهند  و بحث شان مملو از محبت و برادری باشد. بحث هایی از این دست، به آنچه که در میان حضرات مجتهدان با شاگردانشان روی می داد، شبیه است.

اما نوع دوم بحثی است که هر دو طرف بر سخنان خویش پافشاری می کنند و هیچ کدام از طرفین نمی خواهد حرف طرف مقابل خویش را بپذیرد و هدفشان در این گونه از مباحثه، ملامت کردن طرف مقابل است. چنین بحثی را «کج بحثی» گویند که علمی ناشایسته است؛ اگر چه بحث آنان بر حق باشد. چرا که پیامد اینگونه بحث کردن ها نفرت و کینه است و در اسلام از این قسم بحث ها شدیداً ممانعت شده است.

منابع

  1. قرآن کریم
  2. الدر المختار، ج 4 ابن عابدين، محمد أمين بن عمر بن عبد العزيز عابدين الدمشقي الحنفي (المتوفى: 1252هـ).
  3. بحر الرا‌ءق شرح کنز الدقایق ج2 ص 85 زين الدين بن إبراهيم بن محمد، المعروف بابن نجيم المصري (المتوفى: 970هـ).
  4. الإیمان والکفر في الکتاب و السنّة: رسالة موجزة تبحث عن حقیقة الإیمان والکفر وحدودهما والفرق بین الإسلام والإیمان و حکم تکفیر أهل القبلة و تدعو إلی الوحدة الإسلامیّة: جعفر سبحانی تبریزی، قم، مؤسسه امام صادق(علیه السلام)، 1416ق/1374، 232ص، وزیری.
  5. المخلص الفقهی ج 2 ص 237 صالح بن فوزان بن عبد الله الفوزان. 
  6. الرحیلی، ابراهیم بن عامر، التکفیر و ضوابطه، دارالامام احمد، کویت 2008 م، ج1 ص 12.
  7. آراء علماء مسلمین فی التقید و الصحابه وصیانه القرآن الکریم ج 4 ص 7.
  8. شرح فقه اکبر ص 177 مغنیساوی، احمد شرح فقه اکبر؛ احمد بن ابوالمنتهی محمد معنیساوی (قرن۱۰).
  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

«جریان تکفیری» از نگاه رهبر انقلاب

«داعش» و «القاعده» دو شاخه درخت وهابیت در عربستان

آثار سیاسی - اجتماعی جریان‌های تکفیری بر عقب‌ماندگی کشورهای اسلامی

آسيب‏ شناسى رشد جريان‏هاى تكفيرى به عنوان يك چالش عمده فراروى اسلام‏گرايى‏

آسیب شناسی جریان‌های تکفیری و راهکارهای مقابله با آن، از منظر مقام معظم رهبری

آسیب شناسی رشد جریان‌های تکفیری در خاورمیانه

آشنایی با رهبران "اخوان المسلمین" از ابتدا تا کنون

آشنایی با مکتب سلفیه

آل سعود و عربستان سعودی

آموزه‌ها و آینده داعش

آيا استعانت از غير خدا جايز است؟

آيا به‌کارگيري زور براي رسيدن به قدرت، گزينه­ اي شکست ­خورده است؟

آينده داعش در عراق

آينده ‏نگارى رفتار گروه‏ هاى تكفيرى‏

آیا ترکیه به سرنوشت پاکستان مبتلا خواهد شد؟

آیا تهدید داعش را جدی بگیریم؟

آیا توحید وهابیت مطابق احادیث حضرت خاتم الانبیا است؟

آیا جامعه عراق پس از جنگ آمریکا، از صوفی گری به جریان سلفی تکفیری تغییر کرد؟

آینده جنبش های اسلامی

آیندۀ داعش و تفکرات سلفی در خاورمیانه

آیین وهابی؛ بنیادگرایی یا اصلاح طلبی؟!

ابزارهای تبلیغی وهابیت در زمان حاضر

ابن تیمیه حنبلی، نظریه پرداز تفکر وهابیت

ابن تیمیه و اهل بیت

ابن تیمیه و نگرش آن به مذاهب

ابن تیمیه که بود و چه کرد

ابوبكر بغدادی

ابومصعب زرقاوي و داعش

اجتهاد از نگاه وهابیون

احتیاط در تکفیر مسلمان از نظر فقهای احناف

احزاب سلفی در مصر

احمد بن حنبل و دیدگاه‌های او درباره تکفیر

اختلاف میان وهابیون و دیوبندیه

اختلافات نظری و اعتقادی وهابیت با مسلمین

ادله داعش بر خلافت اسلامی و نقد آن از سوی سلفیان جهادی

ارائه مدل تحلیل جامع جریان تکفیری و راهبردهای مقابله با آن

ارتباط اسلام‌ستیزی با جریان‌های تکفیری

ارزش (ضد) امنيتي بنيادگرايي؛ با تأكيد بر نهضت سلفي‌‌‌‌‌ ـ وهابي

ارزیابی دیدگاه ابن تیمیه در بحث حسن و قبح

ارزیابی سیاست کیفری بین‌المللی در رسیدگی به جنایات داعش

ارکان سیاسی اندیشه های داعش؛ از امامت تا تکفیر و جهاد

ارکان و مقومات مفهوم «عبادت»

ازبکستان بعد از کریم اف و ترسیم جریان شناسی دینی سیاسی آینده

اسامه بن‌ لادن

استراتژی «گرگ‌های تنها»؛ این بار در افغانستان

استراتژی انحرافی ابن تیمیه در تفسیر آیات قرآن

استراتژی داعش در عراق و شام

اسلام دین صلح و مهربانی و محبت و رحمت

اسلام سیاسی و منتقدان آن: اندیشه های قاضی عشماوی پیرامون رادیكالیسم سیاسی

اسلام سیاسی و نقش آن در خاورمیانه

اسلام و تروریسم؛ دو واژه بیگانه

افترائات وهابیت علیه شیعه

افترائات وهابیت علیه شیعه در مصاحبه با حجت الاسلام والمسلمین توحیدی

افغانستان در دوران پساطالبان

افغانستان و گروه طالبان

افغانستان، گذرگاه داعش به آسيای مركزی

اقدامات سلفی‌های تکفیری؛ فرصت‌های به وجود آمده برای جمهوری اسلامی ایران

اقسام توحید از دیدگاه وهابیت و نقد آن

اقسام ذبح و قربانی و اشتباه وهابیت

التکفیر و الهجره

القاعده

القاعده در اوگاندا

القاعده در تانزانیا

القاعده و تروریسم مذهبی

القاعده و شاخه‌هاي آن؛ نيروهاي اجاره‌اي و انتحاريون مزدور

القاعده پس از 11 سپتامبر (با تأکید بر عراق)

القاعده: زمینه ساز استقرار پایگاه های نظامی آمریکا و ناتو در آفریقا

المرابطون؛ نسل جدید القاعده مصر

الگوی حکومت در اندیشه جریان سلفی تکفیری

الگوی سازمانی القاعده و داعش

امکان سنجی تحقق همگراییِ جهان اسلام در مواجهه با تهدید جریان تکفیری

اندیشمندان حنفی و کژ اندیشی های ابن تیمیه

اندیشه تکفیری و راههای علاج آن

اندیشه جاهلیت محمد قطب در بوته نقد تشیع، تسنن و عقل

اندیشه سیاسی ابن قیم جوزیه

انگلستان و ظهور وهابیت و آل سعود

اهداف آمریکا و هم‏ پیمانان از ایجاد تا ائتلاف علیه جریان‏هاى تکفیرى

ایدئولوژی تکفیر؛ سرشت و راهبرد مواجهه با آن

ایمن الظواهری

بازخوانی ماجرای جهیمان العتیبی و ظهور اندیشه مهدویت در بطن وهابیت

بازخوردهای ضد‌امنیتی هستی‌شناسی اجتماعی سلفیت جهادی

بازشناسی بنیادگرایی و سلفیه در دوران معاصر با تأکید بر طالبان و القاعده

بازشناسی تفاوت سلفی نوگرا و افراط‏ گرا

بدعت

بدعت از منظر وهابیان

بدعت در دین

بدعت و سنت از ديدگاه فرق اسلامى و جريان‏هاى تكفيرى‏

بربهاری

بربهاری از کهن ترین تئوریسین های وهابیت

برداشت اشتباه تکفیریها از جهاد در قرآن

برداشت‌های القاعده از افکار جهادی سید قطب

برررسی شخصیت و نظرات شیخ عبدالعزیز بن باز مفتی سابق سعودی

برررسی قتال در قرآن 4

بررسى مبانى فکرى تکفیر

بررسي متني و سندي روايت شد رحال

بررسی اختلاف چهار جریان عمدۀ وهابیت در دهه‌های شصت و هفتاد میلادی در زمینۀ تکفیر

بررسی ارتباط خوارج با وهابیت

بررسی ارتداد در مذاهب اسلامی

بررسی استناددهی تروریسم تکفیری به سنت نبوی و جهاد اسلامی

بررسی اقدامات تکفیریون در عراق و سوریه

بررسی تاریخی جریان‌های تکفیری تروریستی

بررسی تطبیقی ایده‌ها و رفتارهای خوارج و وهابیت

بررسی تطبیقی ایمان و کفر از دیدگاه مذاهب اسلامی و جریان‌های تکفیری

بررسی تطبیقی دیدگاه فقهای فریقین درباره حرمت تکفیر مسلمانان

بررسی جریان سلفیت، وهابیت و تکفیر

بررسی حدیث «قرن الشیطان» از دیدگاه علمای اهل سنت

بررسی دیدگاه ابن تیمیه درباره زیارت قبور

بررسی دیدگاه محمد بن‌عبدالوهاب درباره شرک و مشرک

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_1

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_2

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_3

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_4

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_5

بررسی دیدگاه گروه های تکفیری درباره آیات جهاد_6

بررسی رابطه عقاید دیوبندیه و وهابیت

بررسی روایت التجاء ابو ایوب انصاری به قبر پیامبرصلی الله علیه و آله و سلم

بررسی زبان شناختی واژه‌ی قرآنی «کفر»

بررسی زمینه های سیاسی اجتماعی شکل گیری طالبان در پاکستان

بررسی زمینه‌های صدور فتاوای تکفیری و پیامدهای آن بر جهان اسلام

بررسی سلفی‌گری ابن ابی العز با تأکید بر «شرح العقیدة الطحاویة»

بررسی قتال در قرآن 1

بررسی قتال در قرآن 2

بررسی قتال در قرآن 3

بررسی مبانی فقهی تکفیر

بررسی موانع تکفیر از دیدگاه وهابیت با تأکید بر مانعیت تأویل

بررسی و ارزیابی تاثیر عرفان در تعدیل قرائت های افراطی از دین

بررسی و تکوین حضور داعش در غرب آسیا؛ مطالعه موردی افغانستان

بررسی و نقد توحید در اندیشه سلفیه وهابی و سلفیه جهادی

بررسی و نقد دلیل وهابیت بر انقطاع عمل بعد از موت

بررسی و نقد دیدگاه سلفیه در ارتباط ارواح با عالم جسمانی

بررسی و نقد دیدگاه شاه ولی‌الله دهلوی در مسئله شرک

بررسی و نقد رابطه دعا و عبادت، از منظر قرآن و وهابیت

بررسی و نقد منهج قفاری در کتاب اصول مذهب الشیعه

بررسی پیشینه ورود تروریسم تکفیری به کشور (بخش دوم)

بررسی پیشینه ورود تروریسم تکفیری به کشور (بخش نخست)

بررسی کتاب تاریخ نجد نوشته حسین بن غنام

بررسی گفتمان سید قطب و تأثیر آن بر شکل گیری جریان‌های تکفیری مصر

بلای تکفیر، مصیبت اسلام و مسلمین

بن بست خلافت با اندیشه داعش

بنیاد گرایی و سلفیه بازشناسی طیفی از جریان های دینی

بنیادگرایی اسلامی داعش- القاعده: تمایزهای ساختاری و ایدئولوژیکی

بوکوحرام و قرائن همپیمانی با داعش

بیوگرافی ابن تیمیه

تأثیر افکار ابن‌تیمیه در گسترش جنایت‌های جریان‌های تکفیری

تأثیر اندیشه های سیاسی برنارد لویس در ترویج اسلام هراسی در غرب

تأثیر تقابل وهابیت سعودی با گفتمان انقلاب اسلامی ایران بر ژئوپلتیک جدید خاورمیانه

تأملاتی درباره بیانیه اخیر شبکه تروریستی القاعده علیه داعش

تأملی بر ماهیت گروهک تروریستی ریگی

تأملی غیر غربی در افراطی گری و خشونت ورزی به نام دین

تأويل در قرآن و «تأويل قرآن»

تأويل در قرآن و «تأويل قرآن»

تأویل

تاثیرات سید قطب بر گروهک های جهادی تکفیری

تاريخچه فرقه وهابيه و عقايد ايشان

تاریخ وهابیت

تبار شناسی سلفیه سروری از ابن تیمیه تا سید قطب

تبارشناسی مبانی معرفت شناختی و انسان شناختی اسلام سلفی - تکفیری

تبرک (لمس و تقبیل) از نگاه اهل سنت

تبرک و استشفا به آثار اولیا

تجاوز نیروهای اتحاد جماهیر شوروی به افغانستان سر برآوردن القاعده

تحرک‌پذیری سلفیت جهادی در آسیای غربی و امنیت عمومی جمهوری اسلامی ایران

تحقیقی درباره رابطه ذهبی و ابن‌تیمیه

تحليلى بر هويت جديد تروريست‏هاى تكفيرى در خاورميانه ...

تحلیل کنش های خشونت‌بار داعش از چشم انداز روان شناسی سیاسی‏

تحلیلی بر رویکرد‌های متناقض به اندیشه‌های سلفی- تکفیری سید قطب

تحلیلی بر هویت جدید تروریست‌های تکفیری در خاورمیانه

تحلیلی شرق‌شناسانه از جریان‌های تکفیری قدیم و جدید

تحول گفتمانی و بازتعریف نسل جدید القاعده در سوریه

تحولات اسلام سیاسی رادیکال

ترسیم نقشه راه جدید داعش

ترور، تروریسم و حقوق بشردوستانه

تروریسم از منظر بنیادگرایان اسلامی رادیکال و فقه سیاسی شیعه با نگاهی به عملیات استشهادی

تروریسم تکفیری داعش و محور مقاومت ضدصهیونیستی

تشبیه: مانند کردن خدا به مخلوقات

تضاد عقايد احناف با وهابيت درموضوع توسل

تضاد عقايد حنفيت با وهابيت 2 (زندگى حقيقى همراه با عمل براى انبيا و اوليا در قبر)

تضاد عقايد حنفيت با وهابيت 4 (علم غيب)

تضاد عقايد حنفيت با وهابيت3 (توسل)

تضاد عقايد حنفيت با وهابيت5 (وهابيت و موضع اهل‏ سنت در قبال آن)

تضاد عقايد حنفيت با وهابیت 6 (وهابیت را بهتر بشناسیم)

تضادهای ایدئولوژیک؛ چرا داعش و القاعده متحد نشدند؟

تعدیل افراط گرایی دینی؛ براساس روش شناسی ائمّه(ع) در مواجهه با تفکر غالیان

تفاوت توسل با استغاثه مشرکین به بت ها

تفاوت میان جنبش‌های انقلابی و جریانات تکفیری و تروریستی

تقابل دیدگاه وهابیت تکفیری در حرمت تکفیر اهل قبله با آیات و روایات

تقابل فیزیکی وهابیت با تشیع

تقليد از ديدگاه سلفى‏هاى تكفيرى‏

تكفير از دیدگاه مذهب شيعه

تكفيريت در پاكستان و راه برون‏ رفت از آن‏

تمدن اسلامی و جریان‌های تکفیری

تناقضات ابن عبدالوهاب در مسئله تکفیر مسلمین

توحید از دیدگاه تشیع و وهابیت

توحید در مذاهب کلامی

توحید عبادی و شبهات وهابیت

توحید و شرک

توحید و شرک از دیدگاه استاد مطهری و سید قطب

توسل در سیره انبیا از دیدگاه اهل‌سنت

توسل در سیره پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله)

توسل و رابطه آن با توحید عبادی

توسل و شفاعت از نگاه دیوبندیه

توسل، شفاعت، استغاثه؛ رفع نزاع با تبیینی جدید

توسل، مرگ و شفاعت از دیدگاه تشیع و وهابیت

تکاپوی داعش برای بقای سرزمینی

تکفیر

تکفیر

تکفیر از دیدگاه ابن تیمیه

تکفیر از دیدگاه بزرگان دیوبند

تکفیر از دیدگاه سید قطب

تکفیر از دیدگاه قرآن

تکفیر از دیدگاه قرآن کریم

تکفیر از نگاه برخی ائمه مذاهب اهل سنت

تکفیر از نگاه برخی ائمه مذاهب اهل سنت

تکفیر از نگاه بزرگان اهل سنت

تکفیر از کدام قسم: کفر در مقابل ایمان یا کفر در مقابل اسلام

تکفیر اهل قبله

تکفیر اهل قبله در اندیشه علمای دیوبند

تکفیر تکفیریان خشونت تکفیری، در خدمت استعمار نوین

تکفیر در آیات و روایات

تکفیر در جهان اسلام

تکفیر در روایات نبوی (1)

تکفیر در روایات نبوی (2)

تکفیر در روایات نبوی (3)

تکفیر در روایات نبوی (4)

تکفیر و اقسام آن در نگاه شیعه

تکفیر گذشته، حال، آینده

تکفیری ها و تجاور از حدود جهاد

تکفیریها در انگلستان

تیشه داعش به ریشه‌های تاریخ ایران در موصل

جاهلیت در نگاه سلفیه جهادی و اثرات سوء آن بر جهان اسلام

جایگاه علمی و دینی مردم نجد در دوران محمد بن‌عبدالوهاب

جريانهاي جديد وهابيت از ديدگاه دکتر عصام العماد

جريان‏هاى تكفيرى و نقض حقوق زنان‏

جریان داعش و تحریف مفهوم جهاد

جریان شناسی اختلافات طالبان بر سر رهبری

جریان شناسی القاعده

جریان شناسی بنیادگرایی در جنبش های اسلامی

جریان شناسی وهابیت مصری

جریان شناسی گروهک تروریستی انصارالاسلام

جریان شناسی گروه‌های تکفیری جهادی در مصر

جریان شناسی سلفیگری

جریان های تکفیری عراق

جریانات افراطی و تکفیری در منطقه و راهکارهای مقابله با آنها با توجه به نقش خاورمیانه ای روسیه

جریانات تکفیری بناهای اسلامی (در عراق به عنوان نمونه)

جریان‌شناسی تکفیری در افغانستان

جریان‌شناسی گروه‌های تکفیری: ابعاد و پیامدها

جریان‌های تکفیری در عراق از ظهور وهابیت تا عصر حاضر

جریان‌های تکفیری فعال در پاکستان

جریان‌های تکفیری و خطرهای آن برای امت اسلامی و بشریت و عوامل شکل‌گیری آن

جریان‌های تکفیری، مهمترین خطر فراروی بیداری اسلامی

جشن و سرور در میلاد پیامبر گرامی از دیدگاه قرآن و سنت

جمعیت اخوان التوحید: شکل گیری و نقش آن در پیشرفت آل سعود

جنایات جریان‌های تکفیری در لبنان

جنبش اسلامی ترکستان شرقی؛ جهانی تهدید و نگرانی

جنبش شاه ولی­ الله در هند

جنبش های سیاسی معاصر در عربستان سعودی

جنبشهای اسلامی و خشونت در خاورمیانه

جنگ در شبه جزيره مروري بر شكل گيري وهابيت در عربستان

جهاد در اندیشه سید قطب

جهاد و مجاهد از نگاهی دیگر

جهاد و نظم بین‌الملل سلفیسم جهادی و تحول معنایی جهاد

جهادی‌های جدید کیستند؟

جهان از نگاه داعش

جهانى شدن و القاعده

جهانى شدن و ظهور هویت بنیادگرا در غرب آسیا

جوانان يهودی در صف داعش

حدیث منع نشستن و عبادت کردن در مقابر بررسی تطبیقی دیدگاه ابن‌تیمیه و مذاهب اربعه اهل سنت

حرمت تكفير اهل قبله در انديشه علماى اسلام

حرمت تکفیر اهل قبله در کتاب و سنت

حرمت تکفیر نزد پیشوایان چهارگانه اهل سنت

حرکت سلفیه

حزب التحریر ازبکستان

حزب التحریر در آسیای مرکزی

حقوق بشر و جریان‌های تکفیری

خاستگاه سلفی گری تکفیری

خاندان آل سعود و عربستان سعودی

خاورمیانه و جنگ های دینی

خشم به فرمان خرد، شرع و غریزه: تأملی در خشونت داعش از زاویه‌ای دیگر

خشونت تکفیری‌ها، توحشی چنگیزی در لباس اسلامی است

خشونت، ترور و افراط گرایی در قرآن

خط بطلان جولانی بر فانتزی‌های غرب در سوريه

خطر تکفیر برای جوامع اسلامی

خطر گروه‌های تکفیری علیه اسلام و مسلمانان

خلافت از دیدگاه سلفیه جهادی

خوارج، اولین گروه تکفیری در جهان اسلام (پیشینه جریان تکفیری خوارج) و پیامدها و نتایج سوء تکفیر و افراطی گری در جهان اسلام

خیانت های خلافت داعش به جامعه اسلامی

داعش خوب داعش بد

داعش در مسیر القاعده شدن

داعش و استفاده از گرافیک اطلاع‌رسان

داعش و عملکرد آن برای اهداف غرب و رژیم صهیونیستی

داعش پس از ناكامي در تأسيس دولت

داعش چگونه القاعده را زمین‌گیر کرد

داعش یاد آور خاطرات نسل اول وهابیت

داعش، القاعده؛ فرزند در مقابل پدرخوانده /بازخوانی روند شکل گیری القاعده در عراق و انشعاب درون سازمانی

داعش، قفقاز و واکنش روسیه

داعشی‌ها به نام جهاد سر می‌برند/ علت شکل‌گیری گروه‌های تکفیری

در آمدی بر مناسبات وهابیت و علم کلام

درنگی بر دیدگاه ابن‌تیمیه در مواجهه با مذاهب و بزرگان اسلام

درنگی در مبانی و آینده‌ خشونت به سبک رادیکالیسم تکفیری

درگذر تکفیر فکری و تکفیر جنایت‌کارانه

دشمن نزدیک و دور

دلایل و پیامدهای حمایت عربستان از گروه‌های اسلام‌گرای افراطی

دموکراسی

دو متن ماندگار: «هنر جنگ» و «درباره جنگ»

دگردیسی اسلام سیاسی در تونس

رابطه ولایت تکوینی و استغاثه به ارواح اولیای الاهی

رادیکالیسم اسلامی در جنوب شرق آسیا: جماعت اسلامی اندونزی

راهبرد آمریکا برای مبارزه با القاعده و داعش

راهبرد تکفیری و ضد وحدت عربستان سعودی در عرصه آموزش و رسانه

راهبردهای مدیریتی نبی اکرم(ص) در راستای تحکیم وحدت بین اقوام در صدر اسلام

راهبردهای مقابله با تهدیدات نرم جریان‌های تکفیری در جهان

ردّ نظر وهابیت از سوی اهل‌سنت در حرمت زیارت قبور

رفت و برگشت اسلام‌گرایی رادیکال از سوریه به شمال آفریقا

رقابتى براى هويت و شناسه‏

روش شناسی پیامبر(ص) در تقویت اتحاد مسلمانان و تعدیل افراط گرایی

روش قرآن در علاج و جلوگیری از پدیده تکفیر

روش های تبلیغی وهابیت

روش‌های برخورد محمد بن‌عبدالوهاب با مخالفان خود

روش‏هاى جهان اسلام براى فائق آمدن بر بحران تكفير

رویکرد دوگانه غرب در مواجهه با تروریسم؛ داعش سیاه، داعش سفید

ریشه های تاریخی و نحوه شکل گیری وهابیت

ریشه‌های تفکر داعش (١)

ریشه‌های تفکر داعش (٢)

ریشه‌های تفکر داعش (٣)

ریشه‌های تفکر داعش (٤)

ریشه‌های تفکر داعش (٥)

ریشه‌های تفکر داعش (٦)

زادگاه فکری اندیشه تکفیری در جامعه اسلامی

زمینه های تاریخی سلفیه

زمینه‌های ظهور و گسترش داعش در محیط امنیتی غرب آسیا

زمینه‏ های گفتمانی تعامل داعش در قبال اسرائیل و مسئله فلسطین

زیارت از دیدگاه احادیث اهل سنت

زیارت از دیدگاه احادیث اهل سنت

زیارت قبور از نگاه مذاهب اسلامی

سابقه سیاه وهابیت در تخریب آثار اسلامی

ساختار تشکیلاتی جدید داعش؛ نسل دوم فرماندهان دولت خلافت

سازمان کنفرانس اسلامی و نقش آن در گسترش وهابیت

سازوکار نیروگیری و نحوه عمل جریانهای تکفیری در گفت‌وگو با دکتر فیرحی

سب الصحابه

سرنوشت مدعیان خلافت در انتظار داعش

سرچشمه اندیشه وهابیت

سرچشمه های فکری القاعده

سفر وهابیت به مصر

سلفى‏گرى در تونس و آينده پيش رو

سلفيان

سلفيان

سلفی ها، روند نوگرایی که به افراط گرایی رسید

سلفی گرایی جهادی-تکفیری و آینده ثبات سیاسی در منطقه خاورمیانه

سلفی گری

سلفی گری در مصر و دوره جدید

سلفیت و جنبه های شبهه آمیز آن در مذاهب اربعه

سلفیه

سلفیه جهادی در شبه جزیره؛ بررسی رویکرد و عملکرد القاعده شبه جزیره

سلفیه درباری

سلفیه و تقریب

سلفیه و جنبش‌های اسلامی ـ دیوبندیه

سلفی‌گرایی متحرک: چالش امنیتی بدون مرز

سلفی‌گری افراطی در قفقاز شمالی؛ با تاکید بر مولفه‌های تاریخی، فرهنگی و سیاسی

سلفی‌گری و تکفیر در تونس میان گفتمان النهضة و دیگر گفتمان‌های بومی

سلفی‏گری در عراق و تأثیر آن بر جمهوری اسلامی ‏ایران

سماع موتی و تقابل دیدگاه وهابیان با بزرگان خود

سماع موتی و رابطه آن با توسل به ارواح اولیای الهی

سماع موتی و رابطه آن با توسل به ارواح اولیای الهی

سنت‏ گرایی و نقد اسلام‏ گرایی سلفی

سنّت پیامبر و تکفیر مسلمانان

سونامی تکفیری در جهان بشری

سپاه صحابه و لشکر جهنگوی نماینده افکار افراطی سلفی‌گری

سیر تاریخی ظاهرنگری در آیات صفات

سیر تطور هیئت‌‏های شرعی داعش

سیر مطالعاتی نقد اندیشه تکفیر (جهادی تکفیری)

سیر مطالعاتی نقد اندیشه تکفیر (وهابیت تکمیلی)

سیر مطالعاتی نقد اندیشه تکفیر (وهابیت مقدماتی)

شباهت وهابی ها با خوارج

شباهتهای فکری خوارج عصر علوی و داعشیهای امروز

شبکه سلول هاي تروريستي داعش در آسياي مرکزي

شخصیت شناسی ابوبكر بغدادی

شدّ رحال برای زیارت قبر نبی اکرم ص از منظر دیوبندیه و ابن‌تیمیه

شناسایی و تأمین منابع مالی داعش

شکاف شیعی – سنی در اسلام سیاسی و پیامدهای آن برای جمهوری اسلامی

شکاف‌‌‌های درونی داعش؛ نزاع دو نسل القاعده

شگرد ابن تیمیه در انکار فضائل امام امیرالمؤمنین (علیه السلام)

شیوه‌های وهابیت در مخالفت با اهل سنت

صحیحین و نفی تکفیر

صنعانی؛ سلفی تکفیری یا سلفی میانه‌رو

طالبان در عصر داعش: آینده سلفی گری تکفیری در همسایگان شرقی ایران

طالبان و سپاه صحابه فرزندان وهابیت

طالبان؛ دین و حکومت

ظهور داعش در شبه‌ قاره

ظهور داعش؛ پایانی بر نظم جهانی

ظهور و افول القاعده در عراق

عبادت

عبادت در اندیشه شیعه و وهابیت

عبور از «خاورمیانه جدید»

عربستان در عرصه تبلیغات

عربستان معمار جنایت و مکافات

عربستان و وهابیت در آفریقا

عزاداری بدعت یا سنت

عقائد تکفیر و نقش مسلمانان

عقل از دیدگاه سلفیه

عقل از منظر وهابیان

علل شکل گیری تکفیری‌ها از دیدگاه جغرافیای سیاسی

علل شکل گیری جریان‌های تکفیری در افغانستان و شبه قاره هند

علل و آینده حضور داعش در آفریقا

علل گسترش دعوت محمد بن‌عبدالوهاب

علمای شافعی و ابن‌تیمیه

عملکرد وحشیانه ی فرقه ی وهابیت و خاندان آل سعود

عوامل روانی تکفیر

عوامل ظهور جریان‌های تکفیری در جهان اسلام/ تبارشناسی گروه‌های افراطی

عوامل مؤثر در تبلیغ وهابیّت(1)

عوامل مؤثر در تبلیغ وهابیّت(2)

فتنه تكفير

فتنه و هابیت

فرا واقعیت بنا العابد!

فضای مجازی (سایبری) و شبکه‌های ماهواره‌ای جریان‌های تکفیری

فعالیت وهابیت در جهان

فقه تکفیر میان برهان شرعی و فقه خودساخته

فهرستواره پایان‌نامه‌های حوزوی-دانشگاهی در موضوع سلفی‌گری و نقد وهابیت

فواید توسل به ارواح پیامبران و اولیای الهی

قبیله انحراف

قبیله بدعت

قبیله خشونت

قتل عام حجاج یمنی توسط وهابیان

قتل و تکفیر در آیات قرآن (1)

قرآن و همگرایی بین مذاهب اسلامی

قرآن کریم و همزیستی مسالمت‌آمیز در جامعه بشری

لشگر جهنگوی

لیست حامیان مالی گروه های تروریستی همسو با القاعده در 31 کشور جهان

مانیفست توحش در فقه داعش

ماهیت دینی ـ سیاسی گروه طالبان

مبانى كلامى «القاعده» در تكفير و كشتار مسلمانان‏

مباني اعتقادی داعش

مبانی اعتقادی جریانهای تکفیری و مقایسه ی آن با آرای دیگر مذاهب

مبانی اعتقادی محمد ابن عبدالوهاب

مبانی جهادگرایی تکفیری در اهل سنت و نقد آن

مبانی فکری ابن تیمیه

مبانی مذهبی و قومی طالبان

مبانی و مفاهیم اسلام سیاسی القاعده

مبانی کلامی «القاعده» در تکفیر و کشتار مسلمانان

متافیزیک خشونت داعشی؛ سه مفهوم نکایه، توحش و تمکین

متغيرهاى منطقه ‏اى و بين‏ المللى و علل داخلى ورود داعش به عراق‏

متن قطعنامه شورای امنیت درباره گروه تروریستی داعش

محمد بن عبدالوهاب و مخالفان نجدی معاصر او

مخالفت دیوبندیان با دعوت محمد بن عبدالوهاب

مخالفت وهابیان با عقاید اهل سنت

مخالفت وهابیان با عقاید اهل سنت

مراتب و متعلقات ایمان

مرز بین تروریسم و جهاد در اسلام

مروری بر افکار وهابیت و جایگاه آن در جهان باورهای فطرت ستیز

مسئله توسل به اموات با نگاهی به آیه 22 سوره مبارکه فاطر

مشکلات پیش روی عراق پساداعش

معرفی و بررسی شیوه‌های مقابله با تکفیر در جهان اسلام و آثار آن

معناشناسى عبادت در نظام تعاليم وحى و دفع اتهام كفر و شرك از مسلمين‏

معیار توحید شرک از دیدگاه شهید مطهری و سید قطب

معیارهای توسل از دیدگاه وهابیت

مفهوم دولت در گفتمان داعش؛ دولت سلفی داعش؛ تحقق ناکام یک نظریه آلترناتیو

مفهوم شناسی جنبش های اسلامی معاصر

مفهوم شناسی خودکشی یا انتحار

مفهوم شناسی سلف، سلفی گری و سلفی

مفهوم شناسی سَلَفیه و سَلَفی­گری

مفهوم عبادت از دیدگاه ابن‌تیمیه

مفهوم و مراحل شرک

مقايسه انديشه‏ و رفتار جبهه النصره و داعش

مقایسه دیدگاه وهابیت و اخوان المسلمین در زمینه حکومت

موافقين و مخالفين خلافت داعش

موانع تکفیر با تأکید بر مسئله جهل از دیدگاه ابن‌تیمیه

موضع انتقادی اندیشه‌وران اهل سنت در برابر جریان‌های تکفیری

موضع ‌گيري‌ علماي‌ جهان‌ اسلام‌ درباره‌ تشيع‌

مکتب تکفیر بر خلاف عقل، نص و صریح قرآن است

نئوتروریسم با تأکید بر تروریسم مذهبی

ناتوانی حکومت ها و رشد سلفیسم در غرب افریقا

نخستین آشنایی مسلمانان شبه‌قاره هند با اندیشه وهّابیت

ندای غیراللّه از ديدگاه علمای دیوبندیه

نظری بر تاریخ وهابیت

نفی خشونت از منظر قرآن و سنت

نقد استدلال تکفیری ها وداعشی ها براولویت کشتن مسلمانان

نقد برداشت‌های تکفیری‌ها از آیات جهاد

نقد تفسیر وهابیون از آیات «من دون الله»

نقد دیدگاه سلفیه درباره مجاز در قرآن

نقد دیدگاه وهابیت در مسئله تبرک با تکیه بر نظر علمای معاصر وهابی

نقد دیدگاه وهابیت درباره عبادت با نظر به سجده برادران یوسف

نقد قرآنی مبانی وهابیت در حوزه ی جهاد

نقد و بررسی اندیشه‌های دهلوی

نقد و بررسی تکفیر از دیدگاه سلفی وهابی و سلفی جهادی

نقد و بررسی حکم بغیر ما انزل الله

نقد و بررسی دار الاسلام از نظر سلفیه تکفیری

نقد و بررسی دشمن نزدیک و دور(عدو قریب و بعید)

نقد و بررسی روش های جدلی ابن تیمیه در «منهاج السنه»

نقد و بررسی مبانی جهادگرایی تکفیری ها

نقد و بررسی مهم‌ترین ادله جریاهای تکفیری در تکفیر شیعه

نقدي بر كتاب «التبرك المشروع و التبرك الممنوع»

نقدی بر خلافت ابوبکر بغدادی

نقدی برعقاید وهابیت (توسل، شفاعت)

نقش جریان های سلفی در سوریه و فلسطین در مصاحبه با شیخ عبدالله کتمتو

نقش داعش در شکل‌گیری معادلات جدید در خاورمیانه

نقش قدرت‌های بین‌المللی در رشد و گسترش جریان‌های تکفیری

نقش وهابیت در اوگاندا

نقش وهابیت در تانزانیا

نقش وهابیت در کنیا

نقش گروه‌های تکفیری در تغییر نقشه منطقه

نگاه داعش به مهدویت

نگاه هند به گروه‌های شبه نظامی پاکستان

نگاهی اجمالی به منهج درسی مدارس ابتدایی داعش

نگاهی بر وهابیت

نگاهی به تشکیلات سازمانی داعش

نگاهی به رشد تکفیری‌ها در تونس

نگاهی به عقبه تکفیر و دیدگاه های آن

نگاهی به عملکرد داعش از منظر کتاب تروریسم جهانی و رسانه های جدید

نگاهی کوتاه به جریان رسانه‏ ای گروه داعش

نگرشی به ظرفیت‌های تقریبی الازهـر

هجوم وهابیان به مدینه منوّره

همگرايي استراتژيك؛ اتحاد سلفي‌هاي عربستان، هند و مصر

واقعه 11 سپتامبر ؛ سرآغاز شکل گیری بزرگترین گروههای تروریستی

واكاوى رابطه ميان نفاق و تكفير

واکاوی جایگاه تروریسم بنیادگرا در راهبرد خاورمیانه ای غرب

واکاوی ریشه‌های پدیده بنیادگرایی در خاورمیانه؛ مطالعه موردی جهانی شدن

وضعیت القاعده پس از ظهور داعش

وضعیت سیاسی داعش در قاره سیاه

وضعیت فعلی و آینده کشورهای شمال آفریقا (تاکید بر کشورهای مصر، تونس و لیبی)

وهابيت از نگاهي ديگر

وهابیان و برگزاری مراسم جشن وشادی

وهابیان و تحریف قرآن کریم

وهابیان و توحید در اسما و صفات

وهابیان و توحید ربوبی

وهابیت تکفیری (دوره ی معاصر)

وهابیت در آیینه تاریخ

وهابیت منطق تزویر و تکفیر

وهابیت و تحریف میراث‌های علمی

وهابیت و تخریب قبور

وهابیت و توحید الوهی (عبادی)

وهابیت و توحید ربوبی (1)

وهابیت و توحید ربوبی (2)

وهابیت و تکفیر شیعه

وهابیت و سماع موتی

وهابیت و موضع اهل سنت در قبال آن

وهابیت، سلفیت و اسلام‌گرایی؛ دشمن کیست؟

وهابیت، مکتب تشبیه

پاسخ به شبهات جهاد

پاسخ به مهم‌ترین شبهات وهابیت (توسل، شفاعت، تبرک، زیارت قبور)

پاسخی به شبهه ابن تیمیه در استمرار عزاداری برای امام حسین علیه السلام

پاکستان و «نبرد جهانی علیه تروریسم»

پاکستان و بنیادگرایی اسلامی

پرسمان؛ آیا تبرک جایز است؟

پيشينه و جايگاه جريان هاي سلفي

پژوهشی درباره حدیث «اللهم لا تجعل قبری وثناً یعبد»

پیام مهم ترور سرکرده جیش الاسلام

پیشینه و کارنامه وهابیت (1)- وهابیت و تفرقه

پیشینه و کارنامه وهابیت (2)- شکل گیری وهابیت

پیشینه و کارنامه وهابیت (3)-عقاید و عملکرد

چالش امنیتی تروریسم تکفیری علیه ایران

چالش های همگرایی جهان اسلام در تأسیس تمدن اسلامی

چرخش خلافت داعشی؛ از خلافت حقیقی تا خلافت مجازی

چرخش خلافت داعشی؛ از خلافت حقیقی تا خلافت مجازی

چقدر با تروریست‌های دنیا آشنا هستید؟

چه کسی تجددخواهی اسلامی را هدایت می‌کند؟

چگونگی پیدایش تکفیر و خارجی‌گری

چیستی و چرایی شکل گیری جریان‌های تکفیری

کابوس جدید آل‌سعود؛ آنچه همه باید درباره جنبش 15 سپتامبر در عربستان بدانند

کارنامه وهابیت؛ دوره تأسیس

کارنامه وهابیت؛ دوره تثبیت

کتاب شناسی تکفیر

کفر در مقابل ایمان یا اسلام

کفر و تکفیر در قرآن کریم و سوء برداشت از آن

کفر و جهاد از منظر حزب التحریر

کلام سیاسی و حیات سلولی تروریسم تکفیری

کودتا در داعش

کویت و وهابیت در آفریقا

گرایش های فکری سلفیه در جهان امروز

گزارش کتاب «سيف الجبار المسلول على أعداء الأبرار» اثر شاه فضل رسول قادری

گزارش کتاب جذور داعش قراءة فی تراث الوهابیة و علماء السعودیة

گزارشی از برخی فتاوای وهابیت

گزارشی از کتاب مصباح الأنام و جلاء الظلام

گفتمان اسلام سلفی و جهانی‏ شدن امنیت خاورمیانه

گفتگو با مأمون رحمه روحانی دمشقی درباره تکفیریها

گفت‌وگوی مشروح فارس با حجت‌الاسلام مهدی فرمانیان

گونه ‏شناسی فکری جنبش‏های اسلامی معاصر

گونه‏ شناسی فکری جنبش‏های اسلامی معاصر و پیامدهای سیاسی امنیتی آن در جهان اسلام