پرسش و پاسخ > نظرعلمای اهل سنت درباره جشن ولادت پیامبر(صلی الله علیه وآله) چیست؟

نظرعلمای اهل سنت درباره جشن ولادت پیامبر(صلی الله علیه وآله) چیست؟

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۹/۸ تعداد بازدید: 1083

برگزاری مراسم جشن مولودی از سوی وهابیت ممنوع، بدعت و حرام و در مقابل آن از نظر علمای اسلام جائز است، علمای اهل سنت نیز مانند علمای شیعه به جواز این عمل فتوا داده اند که در ادامه به برخی از فتاوای ایشان اشاره می شود.



مقدمه:

سران وهابیت و پیروان آنها، با این كه ادعای پیروی از پیامبر نور رحمت حضرت محمد بن عبد الله (صلی الله علیه وآله) و دینش را دارند، اما عملاً ابزار محبت مسلمانان را به محضر آن حضرت به سخریه گرفته و به حرمت جشن و عید گرفتن در روز ولادت آن بزرگواران فتوا داده اند.

سخنان و فتاوای وهابیت در بدعت جشن ولادت

ابن تیمیه از زمینه سازان فكری جریان وهابیت در این باره می گوید: عید گرفتن روز ولادت پیامبر (صلی الله علیه وآله) را یك امر جدید و اساس ندارد. در میان گذشتگان و نیز اهل بیت و غیر آنها كسی نبوده است كه این روز را عید بگیرند و اعمالی را انجام داده با شند؛ زیرا عید گرفتن، شریعتی از شریعت های اسلام است؛ پس باید در این موارد از شرع متابعت كرد نه این كه از نزد خود بدعت گذاری كنیم. رسول خدا در وقایع متعددی همانند: روز بدر، حنین، خندق، فتح مكه، موقع هجرت، هنگام ورود به مدینه خطبه های و عهد نامه های متعددی دارد كه اصول و پایه های دین را بیان كرده اما عید گرفتن در امثال این روزها را واجب نكرده است.

شبیه این كارها را نصاری (مسیحیت) انجام می دهند و ایامی را كه برای حضرت عیسی علیه السلام اتفاق افتاده، جشن و عید می گیرند. و نیز یهود.

عید، شریعتی است كه خداوند آن را تشریع كرده، پس آنچه را خدا تشریع كرده پیروی كرد و گرنه نباید در دین چیزی كه از داخل دین نیست بر آن افزود.

و نیز برخی از مردم كاری جدیدی انجام می دهند یا به خاطر تشبه به نصارا در ولادت عیسی یا به خاطر محبت و تعظیم پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله ...

عید گرفتن را گذشتگان انجام نداده اند، اگر اینها كار خیر محض و یا راجح بود، باید گذشتگان انجام می دادند و نسبت به آن سزاوارتر از ما بودند.[1]

از «ابن باز» یکی از مفتیان وهابیت درباره حكم جشن ولادت پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله) سؤال شده كه در پاسخ، این جشن را بدعت شمرده است.[2]

از سخنان ابن تیمیه و بن باز (مفتی وهابی) استفاده می شود كه جشن ولادت پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله و برگزاری مراسم بدعت است؛ زیرا:

اولا: خود رسول خدا این كار را انجام نداده و در خطبه ها و سخنانش نیز به آن نپرداخته است؛

ثانیا: خلفاء، صحابه و تابعان نیز برای كسی جشن تولد نگرفته اند؛

ثالثا: نصارا و یهود چنین مراسمی را برگزار می كنند، و اگر مسلمانان چنین جشنی داشته باشند، شبیه یهود و نصارا شده و كارشان بدعت و حرام است.

پاسخ شبهه

پاسخ اول؛ رسول خدا (صلی الله علیه وآله) در سالگرد ولادتش قربانی كرد

اتفاقاً خود رسول خدا (صلی الله علیه وآله) نیز در سالگرد ولادتش، دوباره جشن عقیقه خودش را (كه شكر گزاری محسوب می شود) تكرار كرده است و این مطلب در روایت معتبر اهل سنت آمده و جالب این است كه جلال الدین سیوطی یكی از علمای شناخته شده اهل سنت به این روایت بر استحباب جشن مولودی پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله) استدلال كرده است.

سیوطی بعد از این كه فتوای ابن حجر عسقلانی (كه بعدا آن را بیان خواهیم كرد) و استناد وی را به روزه داری یهودیان در روز عاشورا به شكرانه نجات حضرت موسی علیه السلام، بیان كرده، خودش نیز بر استحباب جشن مولودی پیامبر به این روایت استناد كرده و می گوید: برای من جشن مولودی پیامبر بر اصل دیگری آشكار شده است و آن روایتی است كه بیهقی از انس روایت كرده كه رسول خدا صلی الله علیه وآله بعد از رسیدن به مقام نبوت از جانب خودش عقیقه (قربانی) نمود با آن كه طبق روایات، عبدالمطلب برای رسول خدا صلی الله علیه و آله در روز سوم تولد ایشان عقیقه كرده بود، با این كه عقیقه دوباره انجام نمی شود؛ پس ایشان این كار را به خاطر شكر و حمد خدا بر این كه او را رحمت اللعالمین قرار داده انجام داد و خواسته است این كار را برای امت خود تشریع كند؛ چنانكه بر خودش درود می فرستاد. پس برای ما هم مستحب است شكر خدا را به خاطر تولد ایشان با اجتماعات مان به جا آوریم و به فقیران اطعام نماییم و كارهای دیگری را كه موجبات خوشحالی است انجام دهیم.[3]

نكته مهم در كلام سیوطی است كه می گوید: رسول خدا جشن عقیقه را به دو جهت انجام داد؛ اظهار شكر و تشریع این كار برای امت: إظهار للشكر علی إیجاد الله إیاه رحمة للعالمین وتشریع لأمته. آنگاه نتیجه می گیرد كه جشن مولودی هم با این معیار مستحب است: فیستحب لنا أیضاً إظهار الشكر بمولده.

حلبی نیز بعد از نقل روایت تصریح نموده كه سیوطی این روایت را به عنوان یك اصل و اساس برای برگزاری جشن مولود پیامبر قرار داده است.[4]

روایت عقیقه رسول خدا (صلی الله علیه و آله) در منابع اهل سنت نقل شده و در این قسمت، سخنانی چند تن آنان را در صحت این روایت ذكر می نماییم:

مقدسی در کتاب الاحادیث المختاره بعد از نقل روایت، به صحت سند آن تصریح كرده است.[5]

ابو بكر هیثمی نیز می گوید: از انس روایت شده كه رسول خدا صلی الله علیه وآله بعد از بعثت از جانب خودش عقیقه كرد. این روایت را بزار و طبرانی در اوسط نقل كرده و رجال طبرانی رجال صحیح هستند، جز هیثم بن جمیل كه آنهم ثقه است.[6]

دمیاطی نیز سند این روایت را حسن می داند و می گوید: نیكواست كه از جانب خود عقیقه نماید؛ چنانچه درروایتی كه گذشت رسول خدا از جانب خودش بعد از بعثت عقیقه انجام داد. در كتاب «فتح الجواد» گفته است: ادعای نبوی بر باطل بودن این روایت مردود است بلكه این روایت حدیث حسن است.[7]

پاسخ دوم؛ صحابه به شكرانه ولادت و بعثت پیامبر (صلی الله علیه وآله) هر هفته دو شنبه را روزه می گرفتند.

صحابه رسول خدا صلی الله علیه و آله نیز به شكرانه ولادت رسول خدا صلی الله علیه و آله روزهای دو شنبه را روزه می گرفتند. این مطلب در روایت صحیح مسلم آمده كه از رسول خدا در باره روزه گرفتن روز های دوشنه سؤال كردند، حضرت فرمودند: این روز زوی است كه من به دنیا آمده ام و به پیامبری مبعوث شده ام.

ابو قتاده انصاری می گوید: از رسول خدا صلی الله علیه وآله در باره روزه گرفتنش سؤال شد، آن حضرت خشم كرد . عمر گفت: ما راضی هستیم كه خداوند پروردگار ما، اسلام دین ما و محمد پیامبر ما و بیعت ما بیعت ما است. ... راوی می گوید: از رسول خدا سؤال شد، اگر یك روز روزه بگیریم و یك روز افطار كنیم، فرمود: این روزه برادرم داود علیه السلام است. از روزه گرفتن روز دوشنبه سؤال شد، حضرت فرمود: این روزی است كه من به دنیا آمده ام و مبعوث به رسالت شده ام یا وحی بر من نازل شده است.[8]

این روایت صراحت دارد كه از روزه روز دوشنبه سؤال كردند و حضرت روزه گرفتن در این روز را به این دو مناسبت تأیید كردند.

عبدری مالكی بعد از این كه به قسمتی از این روایت اشاره دارد، بزرگداشت این روز را بزرگداشت ماه ربیع الاول می داند و می گوید: بزرگداشت این روز، به منزله بزرگداشت این ماه است كه رسول خدا صلی الله علیه وآله در آن متولد شده است. پس سزاوار است كه آن را محترم بشماریم و حق احترام را اداء كنیم و آن را بر سایر ماه ها برتری دهیم به سبب آنچه خداوند آن را برتری داده است.[9]

بنابراین، سخن افرادی كه بزرگداشت این روز را به بهانه ی این كه صحابه در این روز كاری انجام نداده اند، زیر سؤال می برند و عید و جشن را بدعت می دانند، باطل است.

پاسخ سوم: جشن ولادت، جشن شكر اعطای نعمت وجود پیامبر (صلی الله علیه وآله) است

ابن حجر عسقلانی از علمای مشهور اهل سنت، ولادت پیامبر اكرم صلی الله علیه وآله را از نعمت های بزرگ الهی دانسته و در عبارت صریح و روشن، جشن ولادت آن حضرت را از مصادیق شكر نعمت محسوب می نماید.

نكته مهم در سخنان وی این كه فتوای خود را در جواز جشن مولودی، مستند به روایت صحیح نموده كه در آن رسول خدا صلی الله علیه وآله عمل جشن یهودیان را برای شكر گذاری غرق شدن فرعون و نجات حضرت موسی تقریر كرده است. ابن حجر از این روایت صحیح نتیجه می گیرد كه اگر به قصد شكر گذاری، این گونه مراسم برگزار شود، جایز است.

ابن حجر می گوید: از این روایت استفاده می شود كه انجام شكر خدا بر آنچه كه خداوند در یك روز معین بر انسان منت نهاد، همانند: اعطاء نعمت و یا دفع عقوبت، لازم است. این شكر بر نعمت الهی در هر سال و در این روز معین بر می گردد. و شكر گذاری برای خدا با انواع عبادت همانند: سجده كردن، روزه گرفتن، صدقه دادن، تلاوت قرآن حاصل می شود. و چه نعمتی بزرگتر از نعمت وجود پیامبر رحمت در این روز است؟ بنابراین، این روز سزاوار شكر گذاری است تا با داستان نجات حضرت موسی در روز عاشورا مطابقت كند.

اما اعمالی كه در این روز انجام می شود باید مصداق شكر خداوند باشد. همانند: تلاوت قرآن، اطعام كردن، صدقه دادن، مدیح سرایی در مقام نبوت، و چیزی كه دلهای انسان را به سوی انجام خیر و عمل آخرت سوق می دهد.[10]

پاسخ چهارم: علمای اهل سنت جشن ولادت پیامبر (ص) را جایز می دانند

1. ابن حجر عسقلانی (متوفای852 هـ):

ابن حجر عسقلانی از بزرگان اهل سنت شافعی در قرن نهم در پاسخ به سؤالی كه از ایشان شده، جشن مولود پیامبر را كار خوب می داند. متن سؤال و فتوای ایشان را جناب سیوطی چنین نقل می كند: از شیخ الاسلام حافظ زمان، ابو الفضل احمد بن حجر از جشن ولادت پیامبر سؤال شد و پاسخ ایشان این است: اصل جشن ولادت یك امر جدیدی است كه از هیچ یكی صالحان گذشته در قرن سوم نقل نشده است. ولی در عین حال خوبی ها و بدیهای دارد؛ پس اگر كسی كار خوبش را انجام دهد و از كار بدش دوری كرد، عملش بدعت نیكوست.[11]

2. صالحی شامی (متوفای 947هـ)

ایشان در نقد كلام یكی از كسانی كه جشن ولادت را صحیح نمی داند می گوید: برگزاری جشن ولادت نبی مكرم اسلام صلی الله علیه وآله، جز به قصد شكر در این ماه شریف برگزار نمی شود، این معنای نیت جشن مولودی است، پس این نیت، بدون شك خوب و قابل ستایش است.[12]

3. ابن جزری (متوفای833هـ):

شمس الدین محمد بن محمد جزری شافعی از علمای قرن نهم اهل سنت در كتاب «التعریف بالمولد الشریف» روایت تخفیف عذاب ابو لهب را (كه به خاطر خبر تولد پیامبر كنیزش را در راه خدا آزاد كرد) در جنهم ذكر كرده و پس از آن تصریح می كند اگر كار ابو لهب كافر باعث تخفیف عذاب وی شود، پاداش آن مسلمان موحدی كه در ایام ولادت حضرت خوشحال می شود، بهشت خواهد بود و بر این نكته سوگند یاد می كند.

این سخن وی را سیوطی در كتاب «الحاوی للفتاوی» نقل كرده است[13]

4. ابو الخیر سخاوی (متوفای 902هـ)

سخاوی شافعی نیز تصریح نموده بر این كه مسلمانان در سراسر عالم و شهرهای بزرگ جشن میلاد آن حضرت را با انجام كارهای خیر برگزار می كنند. سخن وی را صالحی شامی این گونه نقل كرده است.

حافظ ابو الخیر سخاوی در فتاوایش گفته است: جشن میلاد پیامبر (صلی الله علیه وآ له) از هیچ یكی از گذشتگان صالح در سه قرن برتر نقل نشده بلكه بعد از آن به وجود آمده و سپس مسلمانان در سراسر عالم و شهرهای بزرگ در ماه میلاد آن حضرت ولیمه و اطعام می دهند و اموری كه باعث خوشحالی می شوند انجام می دهند. همانند: صدقه دادن در شب میلاد، خیران و اطعام به فقراء و قرائت مولودی . با این كار خدای متعال بر آنها بركات خودش را ظاهر می سازد.[14]

5. عبد الرحمن ابو شامه (متوفای665هـ)

ابو شامه یكی از علمای شافعی مذهب، در ابتدا تصریح می كند كه جشن میلاد پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) از كارهای خوبی است كه جدیدا اتفاق افتاده و این كارها نیز به خاطر تعظیم پیامبر و شكر گزاری از خداوند است كه وجود آن حضرت را برای ما ارزانی داشته است.

ایشان می گوید: از نیكوترین بدعت ها در زمان ما آن اعمالی است كه در شهر اربل(كه خداوند آنجا را آباد كند) هر سال در روزی كه مصادف با ولادت پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله می باشد، انجام می دهند. مثل صدقه دادن، نیكی كردن، آزین بندی و اظهار شادمانی. این كارها علاوه بر این كه احسان به فقراء است، محبت به رسول خدا صلی الله علیه وآله ، تعظیم و بزرگداشت ایشان است در دلهای كسانی كه این كارها را انجام می دهند و انجام شكر خداست بر آنچه كه خدا بر آنها منت نهاده از این كه رسول رحمت را برایشان فرستاده است.

در پایان تصریح می كند كه اولین مجلس بزرگداشت و جشن مولودی در موصل توسط یكی از صالحان برگزار شده است.[15]

6. نصیر الدین مبارك بن یحیی شافعی (متوفای669هـ)

شیخ نصیر الدین مبارك بن یحیی شافعی نیز برگزاری مراسم جشن و سرور ولادت پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله را جایز و دارای ثواب و پاداش می داند. سخن ایشان را صالحی شامی در كتابش این گونه نقل كرده است:

شیخ، پیشوا، علامه نصیر الدین مبارك ، مشهور به ابن طباخ در فتوایی به خط خودش گفته است: هرگاه شخصی در این شب (شب تولد پیامبر) انفاق كند، و گروهی را كه احتیاج به طعام دارد، اطعام نماید، و برای آنها چیزی كه شیندن آن جایز است بشنواند، و برای مستمعینی كه شوق آخرت را دارند، لباسی هدیه بدهد، همه اینها سرور و خوشحالی در ولادت پیامبر صلی الله علیه وآله است و تمام این كارها جایز و پاداش دارد.[16]

عده دیگر از علما هستند که به خاطر اختصار از نام بردن آنان صرف نظر می شود.

جمع بندی سخنان علمای اهل سنت این است كه جشن میلاد پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله، بزرگداشت و تعظیم مقام بلند آن حضرت، نشانه ارادت و محبت، شكر گذاری از نعمت وجود با بركت آن حضرت است. با این بیان، جشن میلاد با آن كارهای خیری كه در آن انجام می شود، از دائره بدعت مورد نظر وهابیان خارج است.

پاسخ پنجم؛ بر مبنای اهل سنت، جشن میلاد بدعت حسنه است.

علمای اهل سنت، بدعت را بر دونوع بدعت حسن (نیكو) و بدعت قبیح تقسیم كرده اند. [17]

برخی از علمایی كه سخنانشان را نقل كردیم، این موضوع را بدعت حسنه دانسته به این مطلب تصریح كرده اند.

علاوه بر آنها، حلبی از ابن حجر هیتمی نقل كرده است كارهایی كه در مراسم میلاد پیامبر صلی الله علیه وآله انجام می شود، داخل در بدعت حسنه است.[18]

حتی از نظر ابن تیمیه با معیاری كه ارائه داده، جشن میلاد رسول خدا صلی الله علیه وآله در نوع بدعت حسنه داخل می شود. او می گوید:

بدعت حسنه را در نزد كسانی كه بدعت را به حسنه و سیئه تقسیم می كنند، باید یكی از اهل علم كه مورد اقتدای مردم باشد، مستحب بداند و دلیل شرعی بر استحباب آن باشد.[19]

 

جمع بندی

اولا: وهابیت ادعا دارند كه خود رسول خدا صلی الله علیه وآله جشن و سالگرد نگرفته است. در حالی كه دو تن از علمای اهل سنت همانند ابن حجر عسقلانی و جلال الدین سیوطی جشن میلاد آن حضرت را بر اساس دو روایت صحیح می دانند. و در یكی از این روایات تصریح شده است كه رسول خدا در سالگرد تولدش بعد از چندین سال، جشن عقیقه گرفت و قربانی انجام داد.

ثانیا: گفته اند صحابه نیز در سالگرد میلاد آن حضرت جشن نگرفته اند در حالی كه طبق روایت صحیح مسلم، صحابه هر هفته روز دوشبنه را به مناسبت این كه رسول خدا صلی الله علیه وآله در آن روز به دنیا آمده و نیز مبعوث به رسالت شده، روزه می گرفته اند.

ثالثا: برگزارش جشن میلاد رسول خدا صلی الله علیه وآ له و فرزندش امام صادق علیه السلام، مراسم بزرگداشت و به شكرانه اعطای وجود مبارك این پیشوایان است و بدون شك از نظر هیچ مسلمانی، شكر نعمت الهی قبیح و مذموم نیست.

رابعا: از نظر علمای اهل سنت، جشن میلاد آن حضرت كار خوب و پسندیده است؛ زیرا این كار نشانه تعظیم و بزرگداشت پیامبر، اظهار ارادت و شكر گزاری و سپاس از نعمت وجود با بركت آن حضرت است.

خامسا: بر مبنای اهل سنت كه بدعت را دو قسم می داند، برگزاری این گونه جشن ها، داخل در بدعت حسنه است. و به ادعای ابن حجر هیتمی اموری در قسمت بدعت حسنه قرار می گیرد، مستحب هستند.

 

پی نوشت:


[1] . ابن تیمیه الحرانی الحنبلی، ابوالعباس أحمد عبد الحلیم (متوفای 728 هـ)، اقتضاء الصراط المستقیم مخالفة أصحاب الجحیم، ج 1، ص 294، تحقیق: محمد حامد الفقی، دار النشر: مطبعة السنة المحمدیة - القاهرة، الطبعة: الثانیة1369

[2] . عبد الرحمن بن إسماعیل أبو شامة (متوفای 665 هـ)، الباعث علی إنكار البدع والحوادث ، ج 1، ص 107، تحقیق : عثمان أحمد عنبر، ، دار النشر : دار الهدی - القاهرة ، الطبعة : الأولی ، 1398 - 1978

[3] . الحاوی للفتاوی، ج 1، ص 188

[4] . الحلبی، علی بن برهان الدین (متوفای1044هـ)، السیرة الحلبیة فی سیرة الأمین المأمون، ج 1، ص 130، ناشر: دار المعرفة - بیروت - 1400.

[5] . المقدسی الحنبلی، ابوعبد الله محمد بن عبد الواحد بن أحمد (متوفای643هـ)، الأحادیث المختارة، ج 5 ، ص 204، تحقیق عبد الملك بن عبد الله بن دهیش، ناشر: مكتبة النهضة الحدیثة - مكة المكرمة، الطبعة: الأولی، 1410هـ.

[6] . الهیثمی، ابوالحسن علی بن أبی بكر (متوفای807 هـ)، مجمع الزوائد ومنبع الفوائد، ج 4، ص 59، ناشر: دار الریان للتراث/ دار الكتاب العربی - القاهرة، بیروت - 1407هـ.

[7] . الدمیاطی ، أبی بكر ابن السید محمد شطا (معاصر) حاشیة إعانة الطالبین علی حل ألفاظ فتح المعین لشرح قرة العین بمهمات الدین ، ج 2، ص 336، ناشر: دار الفكر للطباعة والنشر والتوزیع - بیروت.

[8] . صحیح مسلم، ج 2، ص 819

[9] . المدخل ج 2،ص 3، أبو عبد الله محمد بن محمد بن محمد العبدری الفاسی المالكی الشهیر بابن الحاج الوفاة: 737هـ ، دار النشر : دار الفكر - 1401هـ - 1981م

[10] . السیوطی، جلال الدین أبو الفضل عبد الرحمن بن أبی بكر (متوفای911هـ)، الحاوی للفتاوی فی الفقه وعلوم التفسیر والحدیث والاصول والنحو والاعراب وسائر الفنون، ج1، ص 188، تحقیق: عبد اللطیف حسن عبد الرحمن، ناشر: دار الكتب العلمیة - بیروت، الطبعة: الأولی، 1421هـ - 2000م.

[11] . السیوطی، جلال الدین أبو الفضل عبد الرحمن بن أبی بكر (متوفای911هـ)، الحاوی للفتاوی فی الفقه وعلوم التفسیر والحدیث والاصول والنحو والاعراب وسائر الفنون، ج1، ص 188، تحقیق: عبد اللطیف حسن عبد الرحمن، ناشر: دار الكتب العلمیة - بیروت، الطبعة: الأولی، 1421هـ - 2000م.

[12] . السیوطی، جلال الدین أبو الفضل عبد الرحمن بن أبی بكر (متوفای911هـ)، الحاوی للفتاوی فی الفقه وعلوم التفسیر والحدیث والاصول والنحو والاعراب وسائر الفنون، ج1، ص 188، تحقیق: عبد اللطیف حسن عبد الرحمن، ناشر: دار الكتب العلمیة - بیروت، الطبعة: الأولی، 1421هـ - 2000م.

[13] . الحاوی للفتاوی فی الفقه وعلوم التفسیر ، ج 1، ص 188

[14] . سبل الهدی والرشاد، ج 1، ص 362

[15] . الباعث علی إنكار البدع والحوادث، ج1 ، ص 23، عبد الرحمن بن إسماعیل أبو شامة الوفاة: 665 ، دار النشر : دار الهدی - القاهرة - 1398 - 1978 ، الطبعة : الأولی ، تحقیق : عثمان أحمد عنبر

[16] . الصالحی الشامی، محمد بن یوسف (متوفای942هـ)، سبل الهدی والرشاد فی سیرة خیر العباد، ج1، ص363 ، تحقیق: عادل أحمد عبد الموجود وعلی محمد معوض، ناشر: دار الكتب العلمیة - بیروت، الطبعة: الأولی، 1414هـ.

[17] . الانتصار لأصحاب الحدیث، ج 1، ص 28، منصور بن محمد السمعانی أبو المظفر الوفاة: 489هـ ، دار النشر : مكتبة أضواء المنار - السعودیة - 1417هـ - 1996م ، الطبعة : الأولی ، تحقیق : محمد بن حسین بن حسن الجیزانی

[18] . السیرة الحلبیة ج 1، ص 137

[19] . كتب ورسائل وفتاوی ابن تیمیة فی الفقه ج 27، ص 152

منبع: بر گرفته از سایت ولیعصر

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

آیا جشن گرفتن به مناسبت میلاد پیامبر(ص) بدعت است؟

اهل سنت واقعی از نگاه ابن عثیمین چه کسانی هستند؟

آیا سند روایت مالک الدار در جواز توسل به رسول خدا صحیح است؟

آیا رسول خدا و اهل بیت برای عزیزان خود گریه و عزاداری می کردند؟

حدود ایمان و کفر در عقیده اهل سنت و جماعت چیست؟ (بخش دوم)

حدود ایمان و کفر در عقیده اهل سنت و جماعت چیست؟ (بخش اول)

آیا سفر به مدینه منوره به قصد زیارت قبر رسول الله اشکال دارد؟

مرز بين تروريسم و جهاد در اسلام چيست ؟

آیا سلفیان تکفیری شیعه را مسلمان می دانند؟

مقصود از آیاتی که به صراحت شفاعت را نفی می کند، چیست؟

مخازن فکری این همه خشونت تکفیری چیست؟ و از کجا نشات و تغذیه می شود؟

آیا تکریم و بزرگ داشت قبور انبیاء و اولیاء تعظیم شعائر الهى است؟

آیا طلب شفاعت از اموات شرک است؟

آیا ابن تیمیه در عمل پیرو احمد بن حنبل بوده است؟

آیا در طول تاریخ، وهابیت با غیر مسلمانان هم جنگ کرده است؟

ابن قيم جوزي چه تأثیری در ترویج افکار ابن تیمیه داشت؟

ازدرخواست حضرت یوسف برای سرپرستی خزائن مصرچگونه علیه تکفیریها استدلال می شود؟

شرط علمای اسلام بر استعانت کردن مسلمین از کفار چیست؟

آیا گروه های تکفیری در موضوع استعانت از کفار اختلاف نظر دارند؟

انتقاد علمای اهل سنت برتقسیمات سه گانه توحید ابن تیمیه چیست؟

آیا ابن تیمیه از تکفیر مسلمانان به بهانه استغاثه به اولیای الهی پشیمان شد؟

با توجه به آیه انک لا تسمع الموتی آیا مردگان قدرت شنوایی ندارند؟‌

روایت ابن‌عمر از پیامبر (صلی الله علیه و آله) صحیح است یا تأویل عایشه؟

وهابیت در موضوع شفاعت دچار چه انحرافی شده اند؟

انحراف وهابیت در شرک پنداشتن استغاثه به ارواح انبیاء و اولیاء چیست؟

گروه های تکفیری دچار چه انحرافی در فهم مساله جهاد شدند؟

استناد تکفیری ها به «قاعده لا ضرر»دچار چه انحرافی است؟

دیدگاه علماء درباره استعانت از کفار چیست؟

شباهت میان تکفیری ها با خوارج در مساله هجرت چیست؟

آیا هر استعانتی از کفار به معنای موالات داشتن به ایشان است؟

تکفیری ها در تفسیر آیه افحم الجاهلیه دچار چه انحرافی شده اند؟

برخورد رسول گرامی اسلام با مظاهر جاهلیّت چگونه بوده است؟

تکفیری ها در معنای «اِجْتَنِبُوا اَلطّاغُوت» دچار چه انحرافی شده اند؟

از نظر تکفیری ها علم غیب از مصادیق طاغوت است انحراف این اندیشه در چیست؟

چه نقدهایی بر دیدگاه تکفیری ها بر تکفیر یاری کنندگان طواغیت وجود دارد؟

آیا کفر به طاغوت، مقدمه ایمان به خدا است؟

تکفیری ها در معنای «یَکفُر بالطّاغوت» دچار چه انحرافی شده اند؟

چه اشکالاتی بر دیدگاه تفکیری ها نسبت به آیه من لم یحکم بما انزل الله وجود دارد؟

آیا از انتساب جاهلیت به کفار می توان رفتارهای تعصبی را محکوم به کفر نمود؟

آیا قران عنوان جاهلیت را به مسلمانان نیز نسبت داده است؟

اخوان المسلمین یکی از گرو ه های نسل دوم سلفیان، دارای چه ویژگی های بودند؟

آیا دلایلی برای همراهی ابن تیمیه و اهل حدیث با حاکم فاجر وجود دارد؟

پاسخ به اشتباه وهابیت در تفسیر آیه ما انت بمسمع من فی القبور چیست؟

اندیشه های سیدقطب چه تاثیراتی بر جریان های فکری معاصر داشته است؟

انتقادات تند علمای اهل سنت نسبت به ابن تیمیه شامل چه مواردی است؟

متن نامه توبیخی ذهبی نسبت به ابن تیمیه چه بوده است؟

گروه های تکفیری جهت تحقق مفهوم امت دچار چه انحرافاتی شدند؟

آیا این ادعای وهابیت که «عنوان وهابیت را دشمنان بر ما نهاده اند» صحیح است؟

اشتباهات تکفیری ها در فهم معنای دموکراسی شامل چه مواردی است؟

برخی از فتاوای وهابیت که نشان ازعدم تعمق آنان از اسلام است را بیان کنید؟

اقدامات فتنه برانگیر بربهاری و یاران او علیه مذاهب اسلامی چه بوده است؟

بربهاری از کهن ترین تئوریسین های وهابیت که بوده است؟

آیا روش سلف در تبیین صفات خبریه موافق دیدگاه وهابیت است؟

پاسخ به اشکال وهابیت درباره پیامد تاویل صفات خبری در قران چیست؟

نقد دیدگاه وهابیت در معنای صفات خبری خداوند چیست؟

چه اشکالاتی بر عقیده توحید سلفیه درباری وارد است؟

علمای وهابی درباری که آنان را جامی یا مدخلی می نامند چه کسانی هستند؟

آیا ساختار قومی و قبیله ای جامعه افغانستان علاقه ای به حضور طالبان دارد؟

نقد دیدگاه وهابیت در نفی سماع موتی مستند به آیه انک لاتسمع الموتی چیست؟

چه نقدهایی بر سلفیه بر عدم وجود مجاز در قران وجود دارد؟

گزیده ای از اعتقادات ابن تیمیه را بیان کنید؟

دلائل مخالفت اسلام با ترور چیست؟

مانیفست توحش در فقه داعش برگرفته از چه محتوایی است؟

جهاد به مفهوم نظامی در اسلام چه شرائطی دارد؟

آیا ترور در فرهنگ اسلامی وجود دارد؟

تفاوت دیدگاه سلفیه و اهل سنت در موضوع اجتهاد و تقلیدچیست؟

برخی از اختلاف میان دیوبندیه و وهابیت چیست؟

نقدهای حسن بن علی السقاف بر افراط گری های وهابیت چیست؟

رمضان البوطی چه دیدگاهی نسبت به وهابیت دارد؟

اشکالات مبانی فکری وهابیت از نظر حسن بن فرحان المالکی چیست؟

محمد زاهد کوثری چه نقدهایی بر اندیشه وهابیت دارد؟

نقدهای سید احمد زینی دحلان بر اعتقادات وهابیت چیست؟

نقد سلیمان بن عبدالوهابی بر اعتقادات برادرش محمد بن عبدالوهاب چه بوده است؟

دیدگاه علما و اندیشمندان اسلام درباره وهابیت و ابن تیمیه چیست؟

یکی از شبهات وهابیت در خصوص احتفال را پاسخ دهید.

بررسی واژه رب در لغت و اصطلاح را بیان کنید؟

برخی از نتايج و آثار توحيد در حاکميت چیست؟

برخی از ادله انحصار توحید حاکمیت خدا را بیان کنید؟

مفهوم حاکمیت در اسلام چیست؟

توحید در حاکمیت چیست؟

اشکالات وهابیت در تعریف عبادت چیست؟

انحراف وهابیت در فهم توحید عبادت چیست؟

توحید الوهی در قران به چه مفهومی استعمال شده است؟

رابطه ایمان و اسلام چیست؟

آیا اجتماع ایمان و شرک ممکن است؟

مراتب و درجات ایمان چگونه است؟

سلفيه جهادی به چه معناست؟

تکفیر چه پیامدهایی در پی دارد؟

موضع داعش نسبت به اسرائیل چگونه است؟

تعریف وهابیت از عبادت و اشکالات وارد بر آن چیست؟

پاسخ این ادعای نادرست که اسلام با جنگ و لشکر کشی گسترش یافت چیست؟

از تناقضات محمد بن عبدالوهاب پذیرش اجتهاد دیگران است توضیح آن چیست؟

از تناقضات محمدبن عبدالوهاب مدعای جواز استغاثه به مخلوق است. تناقض آن در چیست؟

از ادعاهای محمد بن عبدالوهاب عدم ادعای اجتهاد است، تناقض این ادعا در چیست؟

چند مورد از توسل در سیره انبیا از دیدگاه اهل‌سنت، بیان کنید؟

ادله جواز توسل به انبیاء و اولیاء صالح چیست؟

چه ادله ای بر جواز توسل وجود دارد؟

دعا در قران دارای چند معنا و چه اقسامی است؟

آیا بین دعاء و نداء که در موضوع استغاثه مطرح است تفاوتی وجود دارد؟

چه نقد هایی بر ادله وهابیت بر عدم جواز استغاثه وجود دارد؟

حکم انواع استغاثه و صورت های آن چگونه است؟

چرا استغاثه و درخواست از پیامبر و صالحان منجر به شرک نمی شود؟

از نظر اسلام اگر فردی کفر کافری را اعلام نکند خودش مرتکب کفر می گردد؟

موضع قرآن و سیره مسلمین در حفظ آثارو اماکن تاریخی چیست؟

آیا توسل به اولیای الهی، همچون عمل مشرکین، مصداق آیه ی سوم سوره زمر است؟

مقصود از آیاتی که به صراحت شفاعت را نفی می کند؛ چیست؟

مهم ترین اندیشه وهابیت و چهار اشتباه اساسی آنان چیست؟

نمونه های تاریخی از چگونگی توسل به انبياء و صالحان را ذکر نمایید؟

کفر و اقسام کفر را نام ببرید. دیدگاه علمای اسلام در تکفیراهل قبله چیست؟

ادله ای از قران و سنت نام ببرید که نشان دهد عمل شرط ایمان نیست؟

نام گروه های تکفیری در عراق چیست و عملکرد آنان چگونه بوده است؟

دیدگاههای علما را در مورد بدعت بیان کنید؟

خطرات تفکر افراطی وهابیت برای جهان اسلام چیست؟

چه کتابهایی در رد وهابیت نگارش شده است ؟

القاعده پس از بروز امواج بیداری اسلامی از چه فرصتهایی بهره برد؟

مهمترین اختلاف گروه های سلفی جهادی با وهابیت در چه موضوعی است؟

اصطلاح «دشمن نزدیک و دشمن دور» چه نقشی در رفتار سلفی های مسلح دارد.

مبانی جهاد از منظر القاعده چگونه شکل گرفته است؟

آرا و افکار القاعده برگرفته از چه کتبی است و توحید از منظر آنان چیست؟

مهم ترین اقدامات سازمان القاعده چه بوده است؟

سازمان القاعده چگونه بوجود آمد؟

تاریخچه مختصر عقاید سلفی چیست؟

نام اصلی سازمان القاعده چیست و اهداف آن چه بوده است؟

آیا تکفیر نکردن کافر سبب کفر می شود؟

آیا وهابیت قائل به اجتهاد هستند؟ دیدگاه آن ها نسبت به اجتهاد چیست؟

دیدگاه وهابیت نسبت به مکاتب فقهی و کلامی اهل سنت چیست؟

کتابهایی از علمای اهل سنت نام ببرید که در جواز برگزاری جشن میلاد پیامبر اسلام نگارش شده است.

آئين وهابيت چيست ؟ و پايه گذار آن كيست؟

آیا توسل به اولیای الهی شرک است؟

آیا در خواست از اولیاء الهی پس از مرگ آنها جایز است؟

نظر علمای اهل سنت در مورد گروه های تکفیری چیست؟

ارتداد چیست و چه عواملی موجب ارتداد می شود؟

تفاوت توحید ربوبی و توحید الوهی در چیست؟

عوامل موفقیت محمد بن عبدالوهاب در شکل گیری وهابیت چیست؟

وهابیت چه جنایت هایی در مکه و مدینه مرتکب شدند؟

ادله جواز توسل به اوليای الهي چیست؟

ادله جواز بوسیدن ضریح معصومین و امامزاده ها چیست؟

آیا طلب شفاعت از اولیاء خدا شرک است؟

آیا بزرگداشت ایام تولد و وفات اولیاء خدا بدعت است؟

آیا توسل به پیامبر و اولیاء الهی شرک است؟

نظر علماي اهل سنت درباره گريه بر اموات چیست؟

آيا ساختن و بناء بر قبور از قبيل گنبد و ضريح منع شرعى دارد؟

ادله استحباب زیارت قبور پاکان چیست؟

دیدگاه علمای اهل سنت در جواز نذر چیست؟

چرا خواندن و صدا زدن غیر خدا در کنار خدا شرک نیست؟

آیا نامگذاری فرزندان به عبدالنبی و عبدالرسول شرک محسوب می شود؟

آیا تنها معیار در تعریف عبادت خضوع و خشوع است؟

نظر سلفیان تکفیری در ارتباط با آیه «فَقَاتلُواْ أَوْليَاء الشَّيْطَان» چیست؟

آیا برگزاری جشن میلاد پیامبر گرامی اسلام شرک است؟

آیا تکفیر مسلمانان با مبانی قرآن و سنت سازگاری دارد؟

آیا استعمال عدو قریب(دشمن نزدیک) برای مسلمین صحیح است؟

توحید و شرک از دیدگاه وهابیت چگونه است؟

آیا مرکز دولت داعش به شمال افغانستان و آسیای مرکزی منتقل می‌شود؟

واژه ی دعا (خواندن) در قرآن به چند معنی استعمال شده است؟

از دیدگاه تکفیری ها، «انصار طاغوت» به چه کسانی گفته می شود؟

مراد از آیه «و ما انت بمسمع من القبور» چیست؟

حاکمان طاغوتی از منظر سلفیان تکفیری چه کسانی هستند؟

آيا سوگند به غير خدا جايز است؟

اقسام طاغوت از دیدگاه سلفیه تکفیری چیست؟

طاغوت چیست و دیدگاه سلفیه تکفیری جهادی در این باره چیست؟

دیدگاه وهابیت درباره تبرک به پیامبر و قبر آن حضرت چیست؟

آیا در سیره ی اهل بیت(علیهم السلام) توسل انجام شده است؟

انتقادات احناف نسبت به وهابی ها چیست؟

گروه تکفیری «اجناد القوقاز» در منطقه چچن چه کسانی هستند؟

وحدت بین اهل سنت و شیعه به چه معنا است؟

سلفی ها چه کسانی هستند؟

در نظر تکفیری ها، تقلید از چه جایگاهی برخوردار است؟

انحراف وهابیت در تعریف «نواقض الاسلام» چیست؟

مفهوم طاغوت و دیدگاه سلفیه تکفیری-جهادی در این باره چیست؟

اختلافات داعش و القاعده چیست؟

نظرعلمای اهل سنت درباره جشن ولادت پیامبر(صلی الله علیه وآله) چیست؟

آیا جشن میلاد پیامبر بدعت و حرام است؟

چگونه رشید رضا پس از برهه ای مخالفت با وهابیت به یکباره از مروجین تفکر وهابیت شد؟

عقیده گروه های تکفیری درباره ولاء و براء چیست؟

دلائل عقلی بر جواز برگزاری جشن میلاد نبی اسلام چیست؟

آیا صحابه به غیر خدا قسم خورده اند؟

نقش معبود در مفهوم عبادت به چه شکل است؟

چه شباهتی بین وهابیت و خوارج وجود دارد؟

ماهیت و ارکان ایمان از نگاه علمای دیوبند چگونه است؟

منظور از جاهلیت در ادبیات گروه‏‎های تکفیری چیست؟

ارکان بدعت چیست؟

منظور از «انقطاع عمل» بعد از موت چیست؟

«آل الشیخ» به چه کسانی گفته می شود؟

فرق عبادت و اطاعت در چیست؟

آیا طبق نظر محمد بن عبد الوهاب، احمد بن حنبل مشرک بود؟

نقش مدارس مذهبی پاکستان در رشد افراطی‌گری به چه شکل است؟

نظر متکلمین و فقهای اهل سنت درباره تکفیر چیست؟

آیا اموات در قبر و برزخ می شنوند؟

مفهوم اسلام در قرآن و روایات به چه معنا است؟

وهابیت و تکفیری ها از چه روش هایی در تبلیغات خود استفاده می کنند؟

آیا نام گذاری اشخاص به عبد النبی و یا عبد الحسین و امثال آن اشکال دارد؟

جریان «سلفیه درباری» چه جریانی است؟

عقاید داعش چیست؟

آیا دلیلی بر زیارت قبور توسط زنان وجود دارد؟

دیدگاه ابن تیمیه در مورد مسح و تقبیل اماکن متبرکه چیست؟

آیا علمای هم عصر ابن تیمیه با افکار او مخالف بودند؟

نگاه مکتب دیوبند به جریان‌های تکفیری چگونه است؟

دیدگاه سلفی های معاصر در مورد عملیات استشهادی چیست؟

نظر فقهای مذاهب اربعه در مورد عملیات استشهادی چیست؟

آیا از منظر اسلام، کمک گرفتن از کفار جایز است؟

مفهوم عملیات استشهادی، انتحاری و انغماسی چیست؟

منظور از کفر چیست؟

منظور از توسل چیست؟ و چه جایگاهی در دین دارد؟

منظور از سنت و بدعت در نگاه سلفیه چیست؟

منظور از «نکایه و انهاک» و «اداره التوحش» در نگاه تکفیری ها چیست؟

نظر علمای حنفی در مورد توسل به مقام و جاه انبیاء و اولیاء چیست؟

آیا از سیره صحابه دلیلی بر جواز سفر برای زیارت (شد الرحال) وجود دارد؟

آیا همکاری با کفار ناقض رکن عبودیت است؟

آیا قرآن، استعانت از کفار را از نتایج دوستی با آنها می‌داند؟

نظر علمای اسلام در جواز کمک خواستن از کفار در جنگ چیست؟

اندیشه سیاسی سلفی ها در زمینه های اجتماعی چیست؟

آیا در سیره پیامبر خدا دلیلی بر استعانت از کفار در جنگ وجود دارد؟

اقسام همکاری با کفار از دیدگاه اسلام به چند صورت است؟

چرا درخواست از غیر خدا شرک نیست؟

آیا نذر بر قبور اولیاء مانند عمل مشرکان است؟

آیا اموات می شنوند؟

جریان تکفیری «حدادیه» چیست و بر چه کسانی اطلاق می شود؟

آیا رسول خدا حیات برزخی داشته و با این دنیا در ارتباط هستند؟

آیا علمای اهل سنت، توسل به صالحین برای رسیدن به حوائج را جایز می دانند؟

دیدگاه وهایت و تکفیری ها در خصوص «حقیقت و مجاز» چیست؟

دیدگاه تکفیری ها در مورد دموکراسی چیست؟

آیا در مفهوم و مصداق عدو قریب و بعید انحراف ایجاد شده است؟

قاعده اولويت جهاد عليه دشمن نزدیک چیست؟

زمینه های شکل گیری وحدت و ریشه کن شدن تکفیر چیست؟

مفهوم سلف در کلمات سلفی های امروزی به چه معناست؟

آیا انبیاء و اولیاء الهی دارای قدرت خارق العاده (سلطه غیبی) هستند؟

آیا تقسیم افعال به مقدور انسان و غیر مقدور انسان صحیح است؟

دیدگاه وهابیت، نسبت به تقلید اهل سنّت از ائمه اربعه چیست؟

نواقض الاسلام از دیدگاه تفکیری ها چیست؟

جریان «اخوان التوحید» چه گروهی بودند و چه عملکردی داشتند؟

مفهوم و مراحل شرک چیست؟

چرا وهابیون استغاثه و درخواست از پیامبر و صالحان را شرک می دانند؟

وهابیت در مخالفت با اهل سنت از چه روشهایی استفاده می کند؟

دیدگاه وهابیت نسبت به مسئله شفاعت چیست؟

آیا گسترش دین اسلام با شمشیر بوده است؟

آیا ازآیه يُحَكِّمُوكَ فِيمَاشَجَرَبَيْنَهُمْ می توان به کفرحكام حکم کرد؟

سیر تحول حاکمیت نزد اهل سنت در دوران معاصرچگونه رقم خورد؟

آیادلیل شرک مشرکین عصرپیامبر،تنها درعبادت و پرستش غیرخدابود؟

تترس چیست و چرا داعش به بهانه آن اقدام به بمب گذاری می کند؟

آیاقوانین وضع شده دربلاد اسلامی مخالفت با«إِنِ الْحُكْمُ إِلاَّ لِلَّه‏»است؟

آیا جریانی تندرو و افراطی تر از داعش نیز وجود دارد؟

معیار کفر و کافر از دیدگاه فقهای اهل سنت چیست؟

معیار کفر و کافر از دیدگاه فقهای شیعه چیست؟

مصادیق جاهلیت در قران چیست؟

سلفی‌گری ایرانی چیست؟

آیا محمد ابن عبدالوهاب، مسلمانان قبل از زمان خود را کافر می دانست؟

معنا و اقسام کفر چیست و دیدگاه علمای اسلام در تکفیر اهل قبله چیست؟

معیار ایمان چیست؟ آیا عمل در ایمان شرط است؟

چه اطلاعاتی در مورد جریانهای تکفیری موجود در عراق موجود است؟

چه اطلاعاتی در مورد جریانهای تکفیری موجود در لبنان موجود است؟

آیا وهابیت در مورد خداوند قائل به تشبیه و تجسیم هستند؟

تفاوت مشرکین جاهلیت با مسلمانان

دیدگاه سلفیان جهادی، نسبت به حکومت داعش چیست؟

سازمان تروریستی «جماعة التوحید والجهاد» چه سازمانی است؟

آیا داعش علیه اسرائیل نیز عملیات نظامی انجام می دهد؟

آیا خشونت و جنایت وهابیت علیه مسلمین اقدامی اسلامی است؟

از باورهای «اهل حدیث و حنابله» که ریشه ی فکری سلفی ها هستند توضیح دهید؟

ابن تیمیه با اشعری ها چگونه برخورد می کرد؟

آیا علمای اهل سنت در رابطه با مراسم جشن میلاد، با نظر ابن تیمیه مخالفند؟

آیا نذر برای اموات، مانند نذر مشرکان است؟

چه كساني جذب گروه‌های تکفیری مي‌شوند؟

آمریکا در سوریه به دنبال چیست؟

منهج ابن تیمیه در پذیرش احادیث چگونه است؟

معنای «من لم یحکم بما انزل الله» از دیدگاه علمای اسلام

دیدگاه علمای اهل سنت در مورد خروج بر حاکم چیست؟

آیات قرآنی دال بر معذور بودن جاهل در امور دینی چیست؟

دیدگاه سلفیان تکفیری در مورد آیه (فَإِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا فَضَرْبَ الرِّقَابِ) چیست؟

پیامدهای فردی، اجتماعی و بین‌المللی خروج بر حاکم اسلامی چیست؟

چه چیزی مجوز خروج گروه های تکفیری بر علیه حاکم مسلمان است؟

ملاک دار الاسلام در نظر سلفیان تکفیری چیست؟

تفاوت «قتال فی سبیل الله» با قتال فی سبیل طاغوت» در چیست؟

آیا روایتی دال بر معذور بودن جاهل در غیر مسائل توحید و شرک وجود دارد؟

چه اشکالاتی بر روایات معذور نبودن جاهل وجود دارد؟

دیدگاه وهابیون نسبت به مسئله تقریب چیست؟

موضع علمای اهل‌سنت در برابر حرمت سفر برای زیارت قبور چیست؟

آیا مسلمانان برای غیر خدا نذر می کنند؟

آیا محمد بن عبد الوهاب کسی را تکفیر معین کرده است؟

آیا رسول خدا در زمان حیاتش به پیامبران گذشته متوسل شدند؟

آیا شیعیان رو به قبر امامان خود نماز می خوانند؟

آیا گریه و عزاداری برای امام حسین (عليه السلام) بدعت است؟

آیا توسل مسلمانان مانند فعل مشرکین جاهلیت شرک می باشد؟

مهمترین اختلاف وهابیت با اهل سنت در چه مسائلی است؟

آیا اموات سخن ما را می‌شنوند؟

آیا حیات برزخی وجود دارد؟ دیدگاه وهابیت در این زمینه چیست؟

شرایط و موانع خروج بر حاکم چیست؟

آیا روایات نبوی بر معذور بودن جاهل دلالت می کند؟

منظور از تکفیر مطلق و معین چیست؟

آیا رسیدن حجت (بلوغ حجت) به تنهایی کفایت در اتمام حجت می کند؟

آیا جهل حواریون به قدرت خداوند دلیل بر معذور بودن جاهل در مسائل توحیدی است؟

آیا با اجرای برخی قوانین بشری، کشور اسلامی به دارالکفر تبدیل می‌شود؟

منظور از آیه سیف (فَإِذَا انْسَلَخَ الْأَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ...) چیست؟

آیا آیه میثاق بر معذور نبودن جاهل در مسائل توحیدی دلالت دارد؟

منظور از آیه (وَقَاتِلُوا الْمُشْرِكِينَ كَافَّةً كَمَا يُقَاتِلُونَكُمْ كَافَّةً) چیست؟

احکام مترتب بر دار الاسلام و دار الکفر چیست؟

اصل در بر خورد با کفار و مشرکین صلح است یا قتال؟

معنای سلفیه و سلفی‌گری چیست؟ از چه زمانی پیدا شده است؟

موجبات کفر در احادیث نبوی چیست؟

معیار کفر و کافر از دیدگاه فقهای شیعه و اهل سنت چیست؟

بنیادگرائی چیست و از چه پیشینه ای برخوردار است؟

رابطه میان سازمان القاعده و داعش چگونه است؟

مراد از سلفیه جهادی چه کسانی هستند؟

موجبات کفر در قرآن چیست؟

مراتب ایمان و کفر را از دیدگاه علماء سلفی بیان کنید؟

تعریف ایمان و کفر از دیدگاه علماء اهل سنت و شیعه چیست؟

بنیادگرائی و گونه های آن را بیان فرمائید؟

«وهابی» و «سلفی» به چه کسانی گفته می شود؟

معنا و معیار ایمان و کفر چیست؟

خطرات تفکر افراطی وهابیت برای جهان اسلام چیست؟

رابطه جهاد و قتال در قرآن چیست؟

پیرامون تکفیر و انواع تکفیر و ضوابط آن توضیح دهید؟

آیا در منابع دینی واژه "سلف" که مورد ادعای سلفی هاست، وجود دارد؟

آیا در منابع اهل سنت، روایتی نسبت به جواز توسل وجود دارد؟

آیا رفتن بانوان به زیارت قبور دارای اشکال است؟

آیا صحابه بعد از رحلت پیامبر، به ایشان توسل کرده اند؟

آیا وهابیت مسأله مجاز و حقیقت را در آیات قرآن قبول دارند؟

آیا فهم وهابیت از توحید ربوبی و الوهی با فهم بقیه مسلمین فرق دارد؟

ابن تیمیه را در حوزه هستی شناسی چگونه می بینید؟

وهابیت چه دیدگاهی درباره یزید بن معاویه دارند؟

چگونه دعوت محمدبن عبدالوهاب رشد پیدا کرد؟

آیا محمد بن عبدالوهاب دارای اثر علمی بوده است؟