اطلس > شخصیت ها > ضد تکفیری > خلیل احمد سهارنپوری

خلیل احمد سهارنپوری

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۸/۲۲ تعداد بازدید: 350

خلیل احمد سهارنپوری عالم، محدث و فقیه حنفی، اواخر ماه صفر 1269ق در روستای نانوته از توابع سهارنپور متولد شد. وی یكی از مخالفان وهابیت است و در این زمینه کتاب المهند علی المفند را در مخالفت با وهابیت نگاشته است.



خلیل احمد در شهرهای سهارنپورو لاهور، نزد شیخ یعقوب بن مملوک علی نانوتوی، شیخ محمد مظهر نانوتوی، فیض الحسن سهارنپوری و دیگر اساتید و شیوخ در مدرسه عربی دیوبند و مدرسه مظاهرالعلوم  دروس مختلف را آموخت و پس از مدتی به عنوان دستیار و معین مدرسین در مظاهر العلوم معین شد.

او در شهرهای بوپال، اسکندر آباد، بالپور و بریلی تدریس کرد؛  سال 1308ق ب به عنوان استاد دارالعلوم دیوبند انتخاب شد و مدت شش سال در آنجا ماند. سال 1314ق به مدرسه مظاهر العلوم رفت و ریاست تدریس این مدرسه را به عهده گرفت و به مدت سی سال در این مدرسه باقی ماند. او سال 1344ق عازم حرمین شریفین شد.[1]

این عالم از شیوخ به نامی همچون عبدالقیوم برهانوی، زینی دحلان، محمد مظهر نانوتوی، عبدالغنی مهاجر و سید احمد برزنجی اجازه حدیث داشت.

خلیل احمد از  رشید احمد گنگوهی بهره های فراوانی برده و رشید احمد او را تکریم کرده و به او اجازه نقل روایت داده است. خلیل احمد در تصوف با رشید احمد گنگوهی بیعت کرد همچنین در مکه با حاج امدادالله مهاجر ملاقات کرد. 

این دانشمند در مقابل بدعتها و کجرویها بی تفاوت و ساکت نبود و مخصوصا در مقابل بدعت وهابیت و تفکرات زیانبار این فرقه واکنش نشان داده است.

کتاب المهند (نام اصلی کتاب که به زبان اردو بوده است )هنگامی نوشته شد که علمای مذاهب اربعه در حجاز از علمای دیوبند سؤال کردند که آیا شما وهابی هستید یا سنی؟ بدین منظور ۲۴ پرسش اعتقادی را برای آنان طرح کردند. مولوی سهارنپوری به این پرسش‌ها پاسخ داد و نوشت که ما اهل‌سنّت و جماعتیم و در برخی موارد، با آنچه در نامه‌های شما از عقاید وهابیت شمرده شده است، مخالفیم. ایشان این جوابیه را به امضای علمای هند رساند و به حجاز فرستاد و پس از دریافت آن، علمای اهل‌سنّت چهار مذهب در عربستان، الأزهر مصر، سوریه و عراق بر آن صحه گذاشتند و تأیید کردند. از دیگر تالیفات او «اتمام النعم علی تبویب الحکم» و «بذل المجهود فی شرح سنن ابی داود» است.

خلیل احمد سهارنپوری در رابطه به سوالی در مورد (پیروان محمد بن عبد الوهاب) نظر خود را در باره ایشان اینگونه اعلام می کند: حکم آنان (پیروان محمد بن عبد الوهاب) نزد ما همان حکم نویسنده کتاب (الدر المختار) است که گفته :آنها خوارج هستند.

و همچنیین (الشامی) که در حاشیه این سخن گفته است : آنچنان که در زمان ما پیروان محمد بن عبد الوهاب که از نجد خروج کرده و بر حرمین غلبه پیدا کردند؛ کسانی هستند که مذهب حنابله را به خود نسبت داده اند ، ولی معتقدند که تنها خودشان مسلمانند و هر کس که مخالف اعتقاداتشان باشد مشرک است و از این طریق کشتن اهل سنت و علمای اسلام را جایز دانسته اند ، تا این که خداوند شوکت آنان را خورد کرده و نابود کرد. خلیل احمد این سخن را در جواب سوال دوازدهم در کتاب المهند علی المفند گفته است.

خلیل احمد سهارنپوری چهارشنبه 16 ربیع الثانی 1346ق در مدینه درگذشت و پیکرش در قبرستان بقیع دفن شد.[2]

پی نوشت:

[1] یوسف المرعشلی، نثر الجواهر و الدرر فی علماء القرن الرابع عشر، ص411و412.

[2] همان.

 

 

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

شیخ محمود محمد شلتوت

آیت الله ناصر مکارم شیرازی

علامه سید محسن امین

آیت الله نجم الدین طبسی

آیت الله سید کمال حیدری

صائب عبد الحميد

آیت الله جعفر سبحانی

محمد عابد سندی انصاری

محمد المسعری

عثمان بن سند بصری نقشبندی

محمد انور شاه کشمیری

خلیل احمد سهارنپوری

محمد بن علوی المالکی

سمهودی

محمود سعید ممدوح

عمر عبدالله کامل

علی بن عبدالکافی سبکی

رمضان البوطی

حسن سقاف

احمد زینی دحلان

سلیمان بن عبد الوهاب

محمد عبده یمانی

احمد بن محمد بن صدیق حسنی غماری

سید احمد زینی دحلان

شيخ محمد زكي إبراهيم

محمد زاهد الکوثری

حسن فرحان مالکی

عبدالله تلیدی

محمد راتب نابلسی

محمد طاهر کردی

محمد سقاف

عیسی بن مانع حمیری

عبدالله هرری

ابوبکر عدنی بن علی مشهور

عبدالعزيز عرفة السليمانی

حبيب علي جفری

سعید عبداللطیف فودة