اطلس > مفاهیم و مبانی > سفر برای زیارت قبور اولیای الهی

سفر برای زیارت قبور اولیای الهی

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۸/۷ تعداد بازدید: 168

زیارت قبور شریف اولیای الهی آثار و برکات فراوانی دارد و در روایات به زیارت قبور و مخصوصا قبر شریف پیامبر توصیه فراوان شده است. 



زیارت قبور شریف اولیای الهی آثار و برکات فراوانی دارد و در روایات به زیارت قبور و مخصوصا قبر شریف پیامبر توصیه فراوان شده است. بر همین اساس علمای اسلامی زیارت قبر آن حضرت را از افضل قربات می دانند و سیره مسلمانان در طول چهارده قرن گذشته بر این امر استوار بوده است. اما وهابیان علی رغم مستحب دانستن زیارت قبور مومنین و اولیای الهی، با استناد به روایت «لا تشدّ الرحال الّا الی ثلاثة»[1]بار سفر بستن برای زیارت قبور را بدعت و حرام می دانند.

نقد و بررسی دیدگاه وهابیان

اولاً: نظر وهابیان مخالف مفهوم آیات قرآن است.

خداوند در قرآن به تکریم و تعظیم پیامبر اکرم دستور داده و می فرماید: «فالذین آمنوا به و عزّروه و نصروه واتبعوا النور الذی انزل معه اولئک هم المفلحون»؛[2] یعنی مؤمنانی که او را احترام و یاری کنند و از نوری(قرآنی) که با او نازل شده تبعیت کنند رستگار می­شوند و روشن است که یکی از مظاهر تعظیم و احترام به پیامبر(ص)، زیارت آن حضرت است که لازمه آن،  سفر برای زیارت قبر ایشان است.

ثانیاً: روایات نبوی مدعای وهابیان را رد می‌کند.

روایات زیادی درباره استحباب زیارت قبور و زیارت قبر شریف پیامبر اکرم(ص) نقل شده است.[3]

پیامبر اکرم درباره زیارت قبور فرمود: «قد كنت نهيتکم عن زیاره القبور... فَزُورُوهَا فاِنّها تُذَكِّرُ الآخرة؛ شما را از زیارت قبور نهی می‌کردم... پس قبور را زیارت کنید، آخرت را به یاد شما می‌آورد.»[4]

آن حضرت همچنین درباره زیارت قبر خودش فرمود: «من حجّ فَزَارَ قبری بعد وفاتی فکانّما زارنی فی حیاتی؛[5]  هر کس پس از رحلتم مرا زیارت کند گویا در حال حیاتم مرا زیارت نموده است».

همچنین فرمود: «من زار قبری وجبت له شفاعتی؛[6] هر کس پس از وفاتم مرا زیارت کند، شفاعت من برای او حتمی می‌شود» و فرمود: «مَن حجَّ ولم یَزُرنِی فقد جفانی؛[7] هر کس حج به جا آورد؛ اما مرا زیارت نکند به من جفا کرده است» که این حدیث از چهل نفر از دانشمندان اهل سنت نقل شده است.

از اینکه پیامبر اکرم (ص) استحباب زیارت قبر خود را در کنار حج ذکر کرده است که لازمه انجام آن برای غیر اهل مکه سفر کردن به مکه است روشن می‌شود که این روایات شامل استحباب سفر برای زیارت قبر پیامبر نیز می‌گردد.

ثالثاً: سیره سلف صالح، جواز سفر برای زیارت قبر نبوی را تایید می‌کند.

بلال، مؤذن پیغمبر اکرم که بعد از رحلت آن حضرت مدینه را ترک کرده و به شام رفته بود پس از اینکه در خواب، پیامبر اکرم را دید که او را به زیارت قبر خود ترغیب کرد، بار سفر بست و برای زیارت قبر پیامبر اکرم به مدینه آمد.[8]

 کعب الاحبار نیز که پس از فتح مسجد الاقصی توسط عمر بن الخطاب اسلام آورد به پیشنهاد عمر برای زیارت قبر پیامبر به مدینه آمد و پس از ورود به مدینه قبل از هر کاری وارد مسجدالنبی شد و به پیامبر سلام داد.[9]

همچنین عمر بن عبدالعزیز از خلفای اموی در موارد متعدد افرادی را اجیر می‌کرد تا از طرف او برای زیارت قبر پیامبر به مدینه سفر کنند.[10]

مسلمانان نیز از صدر اسلام تا‌ دوران معاصر برای زیارت قبر پیغمبر اکرم (ص) از اقصی نقاط جهان بار سفر می بستند.[11]

رابعاً: حدیث «لا تشد الرحال...» مدعای وهابیان را اثبات نمی‌کند.

اگر مستثنی منه در این روایت، کلمه «مکان» باشد (یعنی سفر به هیچ مکانی غیر از این سه مسجد جایز نیست) این روایت در تضاد با آیات و روایات متعددی خواهد بود که به سفر برای عبرت گرفتن، علم آموزی، تجارت و ... ترغیب می‌کند، و اگر مستثنی منه، کلمه «مسجد» باشد، (یعنی سفر به هیچ مسجدی غیر از مساجد سه گانه جایز نیست) در این صورت، این حدیث حتی با فرض صحت سند، تنها از سفر به غیر از مساجد سه گانه نهی می‌کند، و هیچ ارتباطی به بحث زیارت قبور اویای الهی ندارد.

خامساً: دیدگاه وهابیان بر خلاف فتاوای علمای اسلامی است.

علمای بزرگ اهل سنت نیز تصریح کرده‌اند که  استدلال به حدیث «لا تشد الرحال...» در ممنوعیت سفر برای زیارت قبر پیامبر، غلط است، بلکه نظر علماء و محققان جواز سفر برای زیارت است.[12]

بسیاری از علمای اهل­سنت از مذاهب فقهی مختلف، سفر برای زیارت قبر پیغمبر اکرم را مطلوب دانسته و به آن ترغیب کرده اند و تمام چهار مذهب اهل سنت (حنفی، شافعی، مالکی، حنبلی) فتوا داده‌اند که زیارت پیغمبر اکرم (ص)، از بهترین مستحبات است.[13]چنانکه ماوردی می‌نویسد: «قافله‌داران  کاروان‌های حج باید بعد از اعمال حج و زیارت مکه، مسیر برگشت را به‌گونه‌ای انتخاب کنند که از مدینه عبور کنند و به زیارت قبر پیغمبر اکرم مشرف شوند، تا زائر خانه‌ خدا بین زیارت خانه‌ خدا و زیارت قبر پیغمبر اکرم(ص) جمع کند».[14]

سادساً: نظر وهابیان سر از تناقض در می آورد.

اصل زیارت قبور اولیای الهی و پیامبر مستحب است و اگر سفر برای این کار حرام باشد، مستلزم جمع بین متضادین است، بنابراین سفر برای زیارت، واجب، مستحب و یا مباح خواهد بود.

نتیجه ­گیری

با توجه به مفهوم آیات و تصریح روایات نبوی و گواهی سیره صحابه و مسلمانان روشن می شود که سفر برای زیارت قبور بزرگان دین و اولیای الهی مشروع است و به نظر علمای اسلامی زیارت قبر شریف نبوی از بهترین اعمال می‌باشد.

پی نوشتها:

[1] . بخاري، محمّد بن اسماعيل (م 256)، صحيح بخاري، ج2، ص60.

[2] . الاعراف/157.

[3] . برای اطلاع بیشتر ر.ک: سبکی، تقی الدین، شفاء السقام فی زیارة قبر خیر الانام.

[4] . ترمذي، محمد بن عيسى، سنن الترمذي، ج3، ص361.

[5] . دارقطنی، السنن، ج3، ص 333، باب المواقیت، ح2693؛ بیهقی، السنن الکبری، ج 5، ص403.

[6] . دارقطنی، السنن، ج3، ص333، باب المواقیت، ح2695.

[7] . سمهودی، وفاء الوفاء، ج4، ص 172.

[8] . ابن منظور، مختصر تاریخ دمشق، ج4، ص118.

[9] . الواقدی، فتوح الشام، ج1، ص235.

[10] . سبکی، شفاء السقام به نقل از مناسک امام ابوبکر ابی عاصم النبیل، ج1، ص 211.

[11] . براي اطلاع بیشتر ر.ک: سبکی، شفاء السقام.

[12] . عینی، محمود بن احمد، عمدة القاري شرح صحيح البخاري، باب فضل الصلاة فی مسجد مکه و مدینه، ج7، ص 254.

[13] . من افضل المندوبات. «فهي من أعظم القرب»: الجزيري، عبدالرحمن بن محمد عوض، الفقه على المذاهب الأربعة، ج1، ص638..

[14] . ماوردی، ابوالحسن، الاحکام السلطانیه، ص 173.

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

هجرت

مسجد ساختن بر روی قبور و نماز خواندن در کنار قبور

دعا در کنار قبور

آل الشیخ

اسلام در نظر فقهای فریقین

تقلید در دیدگاه سلفی‌های تکفیری

سلفیه جهادی

انقطاع عمل بعد از موت

حیات برزخی

ظاهر گرایی از دیدگاه سلفیها

اسلام در قرآن و روایات

تأویل از دیدگاه سلفیها

تشبه به کفار

گریه و عزاداری

دموکراسی

ولاء و براء

إرهاب

سفر برای زیارت قبور اولیای الهی

استغاثه به ارواح اولیای الهی

زیارت قبور برای زنان

دار الاسلام

دموکراسی

بنا بر قبور

تسمیه به «عبد» و «غلام»

سنت و بدعت

ترور (فتک و اغتیال)

آخر الزمان

سوگند به غیر خدا

نذر و ذبح برای غیر خدا

احتفال

امت

جماعت

معذوریت جاهل (عذر به جهل)

خروج بر حکام مسلمان (1)

دار الکفر و دار الحرب

دشمن نزدیک و دور

خروج بر حاکم مسلمان (2)

تکفیر مطلق و معین

حقیقت و مجاز

حکم بغیر ما انزل الله

تأویل در اصول

طلب شفاعت از اولیای خدا

مانعیت تأویل

سلطه غیبی (ولایت تکوینی)

موانع تکفیر

نواقض الاسلام (2)

مفهوم و مراحل شرک

مبانی جهادگرایی تکفیری در اهل سنت و نقد آن

تكفير در نگاه انديشمندان اسلامى

سلفیان و توحید

توحید و شرک

تعریف جهاد نزد علمای اسلام

دولت در اندیشه اسلامی معاصر

عقل از دیدگاه وهابیت

عملیات انتحاری دراسلام  

اسلام و ايمان

عدو قریب و بعید

توسل

تکفیر اهل قبله

نقد و بررسی دیدگاه سلفی جهاد درباره رومیه

پرچمهای سیاه گروه های تکفیری

تبرک

کفر در لغت و اصطلاح

استشهادی

معنای اسلام و ایمان

عدو قریب و بعید

دابق

جهاد در نظر شیعه و سنی

سماع موتی

استعانت از کفار در جهاد

عبادت از منظر سلفی ها

توحید و شرک از منظر سلفیان

سب صحابه

مفهوم شناسی جهاد از نگاه سلفیه

جاهلیت

نکایه، انهاک، ادارة التوحش

مبانی فکر سلفیه