احتفال

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۷/۲۳ تعداد بازدید: 383

در ایام ولادت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم مسلمانان جهان به شکرانه مقدم پیامبر رحمت از دوازدهم تا هفدهم ربیع‌الاول را جشن می‌گیرند و آن را «هفته وحدت» می نامند.



در ایام ولادت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم مسلمانان جهان به شکرانه مقدم پیامبر رحمت از دوازدهم تا هفدهم ربیع‌الاول را جشن می‌گیرند و آن را «هفته وحدت» می نامند. این جشن‌ها در میان مسلمانان به‌عنوان یک سنت رحمانی برپا می‌شود بدین صورت که مردم گرد هم می¬آیند، آیات مربوط به مدح پیامبر را می‌خوانند، شاعران شعر می‌سرایند، محبان آن حضرت را اطعام می‌کنند، به فقرا صدقه می‌دهند و این‌گونه یاد و سیرة حضرت را زنده نگه می‌دارند.

 سلفیها با برگزاری این نوع جشن ها مخالفند و احتفال را مصداق بدعت می دانند  و حتی احتفال را مصداق تعظیم به پیامبر و نوعی عبادت ایشان می دانند که منجر به شرک می شود.

پاسخ:

هم ادعای بدعت و هم ادعای شرک بودن احتفال صحیح نیست. چرا که شرک بودن احتفال زمانی محقق می شود که در احتفال خضوع و تواضع با اعتقاد به ‌نوعی الوهیت و ربوبیت باشد؛ اما اگر به پیامبر اکرم (ص) به‌عنوان بندة برگزیده خدا و خاتم‌الانبیاء احترام شود،‌ این کار به هیچ وجه عبادت شمرده نمی‌شود

همچنین احتفال بدعت شمرده نمی شود چرا که یک عمل زمانی بدعت است که هیچ دلیل عام یا خاص از کتاب و سنت نداشته باشد. ابن حجر عسقلانی در تعریف بدعت می گوید: «والمراد بها (المحدثات) ما أحدث وليس له أصل في الشرع ويسمى في عرف الشرع بدعة وما كان له أصل يدل عليه الشرع فليس ببدعة»؛  منظور از چیزهایی که تازه به وجود آمده اند این است که چیزی تازه به وجود آمده است و اصلی در شرع بر آن نیامده است که در عرف شرع بدعت نامیده می شود و هر آنچه اصلی از شرع بر آن باشد، بدعت نیست.

 اما در مورد مولد النبی دلیل های عامی از قرآن وجود دارد:

ادله عام مشروعیت بزرگداشت مولد النبی از قرآن

اگر چه در قرآن و سنت، بزرگداشت موالید اولیاء به ‌عنوان یک مسالة جزئی و خاص مطرح نشده است؛ اما آیات و روایاتی وجود دارد که بزرگداشت پیامبر اکرم و اظهار محبت به ایشان را به‌صورت یک ضابطة کلی بیان نموده است، یکی از مصادیق این قاعدة کلی، برگزاری جشن در روز ولادت پربرکت ایشان است؛ بنابراین، برپایی جشن میلاد بدعت نخواهد بود؛ زیرا همان‌گونه که گذشت، بدعت زمانی محقق می شود که هیچ اصلی حتی کلی بر آن مسأله نباشد که در اینجا طبق آیا اصل کلی بر احتفال وجود دارد:

«قُلْ إِن كَانَ آبَاؤُكُمْ وَأَبْنَاؤُكُمْ وَإِخْوَانُكُمْ وَأَزْوَاجُكُمْ وَعَشِيرَتُكُمْ وَأَمْوَالٌ اقْتَرَفْتُمُوهَا وَتِجَارَةٌ تَخْشَوْنَ كَسَادَهَا وَمَسَاكِنُ تَرْضَوْنَهَا أَحَبَّ إِلَيْكُم مِّنَ اللَّـهِ وَرَسُولِهِ وَجِهَادٍ فِي سَبِيلِهِ فَتَرَبَّصُوا حَتَّى يَأْتِيَ اللَّـهُ بِأَمْرِهِ وَاللَّـهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفَاسِقِينَ؛  بگو اگر پدران و پسران و برادران و زنان و خاندان شما و اموالی که گرد آورده‌اید و تجارتی که از کسادش بیمناکید و سراهایی را که خوش می‌دارید، نزد شما از خدا و پیامبرش و جهاد درراه او دوست‌داشتنی‌تر است، پس منتظر باشید تا خدا فرمانش را به اجرا درآورد، و خداوند گروه فاسقان را راهنمایی نمیکند».

«أَلَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ * وَ وَضَعْنَا عَنكَ وِزْرَكَ * الَّذِي أَنقَضَ ظَهْرَكَ * وَرَفَعْنَا لَكَ ذِكْرَكَ» خداوند در این آیه می‌فرماید: «وَرَفَعْنَا لَكَ ذِكْرَكَ» یعنی (ای پیامبر!) تو کسی بودی که وجود تو و نامت شناخته نبود، ما نام و عظمت و شریعت تو را جهانی کردیم و تو را بلندآوازه ساختیم (و در نماز نام تو را آوردیم!).

از این‌که خداوند بلندآوازه کردن نام پیامبر را منتی بر ایشان دانسته است، معلوم می‌شود از نظر قرآن، کاری که موجب بلندآوازه شدن نام پیامبر شود، محبوب است و جشن میلاد حضرت از این امور است؛ زیرا در آن روز مسلمانان با انجام اعمال نیک و بیان فضایل آن بزرگوار، مکتب ایشان را به جهانیان معرفی می‌کنند.

آیه 157 اعراف که با «‌الذین یتبعون الرسول النبی الأمی...» شروع می شود و رسول گرامی ‌را با ده صفت معرفی می‌کند و آنگاه می‌فرماید: « فَالَّذِينَ آمَنُوا بِهِ وَ عَزَّرُوهُ وَ نَصَرُوهُ و اتبعوا نور الذی أنزل معه اولئک هم المفلحون».  در اینجا سه ویژگی برای مؤمنین بیان میکند که یکی از آنها  یاری کردن پیامبر با تکریم و تعظیم کردن ایشان است.  و بنا به عرف مسلمانان و حتی همه عقلای عالم، جشن گرفتن روز ولادت آن حضرت و زنده نگه‌داشتن یاد ایشان، نوعی تکریم است.

«‌قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ اللَّـهُمَّ رَبَّنَا أَنزِلْ عَلَيْنَا مَائِدَةً مِّنَ السَّمَاءِ تَكُونُ لَنَا عِيدًا لِّأَوَّلِنَا وَآخِرِنَا وَآيَةً مِّنكَ وَارْزُقْنَا وَأَنتَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ؛ عیسی گفت خدایا برای ما یک مائده آسمانی بفرست و ما را روزی بده، تا به احترام نزول این مائده آسمانی، این روز (برای مسیحیان) تا روز قیامت، عید باشد

خداوند در قرآن از زبان مؤمنین می‌فرماید: «لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّن رُّسُلِهِ؛ بین پیامبران الهی فرق نمی‌گذاریم» چگونه است .

در این آیه روز نزول یک مائده آسمانی برای سیر شدن شکم دوازده نفر از حواریون، به ‌قدری ارزش دارد که تا روز قیامت عید اعلام می‌شود. پس آیا میلاد پیغمبر اکرم که مایة رحمت برای جهانیان و نجات و هدایت آنان است، به اندازة سیر شدن چند نفر از یاران حضرت عیسی ارزش ندارد؟

همین ادله بوده که بزرگان اهل سنت نیز احتفال به مولد النبی را جایز دانسته اند:

احمد بن محمد قسطلانی(ت 923ه‍) می‌نویسد: «مسلمانان پیوسته در ماه میلاد پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم جشن می‌گیرند و اطعام می‌کنند، به قرائت اشعاری در تهنیت ولادت آن حضرت می‌پردازند و برکات آن حضرت در هر سال نمایان می‌شود. رحمت خدا بر کسانی باد که شب‌های ماه میلاد او را عید می‌گیرند! و دردی بر دردهای کسی که در قلب او مرض هست می‌افزایند»!

سیوطی نیز احتفال به مولد النبی را یکی از بدعت های حسنه می داند.

حسین بن محمد بن حسن، معروف به «دیار بکری» (ت 960) عالم دیگر اهل سنت می‌گوید: «مسلمانان پیوسته ماه میلاد پیغمبر را جشن می‌گیرند، اطعام می‌کنند، صدقه می‌دهند، اظهار سرور و شادمانی می‌کنند، در نیکی به فقرا اصرار می‌ورزند و به خواندن مولودی می‌پردازند و کرامات آن حضرت در هر زمانی نمایان می‌گردد».


منابع:

1.        قرآن کریم.

2.        فتح الباري شرح صحيح البخاري، ابن حجر عسقلانى، احمد، دار المعرفة، بيروت، 1379ق.

3.        مجموع فتاوى العلامة عبد العزيز بن باز رحمه الله، عبد العزيز بن عبد الله بن باز، تحقیق محمد بن سعد الشويعر، http://www.alifta.com

4.        تاريخ الخميس في أحوال أنفس النفيس، حسين بن محمد بن الحسن الدِّيار بَكْري، دار صادر، بيروت، بی تا.

5.        المواهب اللدنيّة بالمنح المحمديّة، احمد بن محمّد القسطلاني، المكتبة التوفيقية، القاهرة، بی تا.

6.        مفردات ألفاظ القرآن‏، حسين بن محمد راغب اصفهانى، تحقیق صفوان عدنان‏داوودى، دار القلم- الدار الشامية، دمشق‏، چاپ اول، ‏1412ق‏.

7.        فتح المجید، عبدالرحمن بن حسن آل الشیخ، تحقیق محمد حامد الفقي، نشر السنة المحمدية، القاهرة، چاپ هفتم، 1377ق.

8.        الحاوی للفتاوی، ابوبکر السیوطی، دار الفكر للطباعة والنشر، بيروت، 1424 هـ ق.


پی نوشت ها

1.     . مجموع فتاوى العلامة عبد العزيز بن باز رحمه الله، عبد العزيز بن عبد الله بن باز، ج8، ص23.

2.     فتح المجید، عبدالرحمن بن حسن آل الشیخ، ص 154.

3.     رک: مقاله تعریف عبادت از دیدگاه سلفیه و نقدهای به آن.

4.     فتح الباري ، ابن حجر، ج13، ص253.

5.     . التوبه/ 24.

6.     . «پس کسانی که به او ایمان آوردند و او را [در برابر دشمنان] حمایت کردند و یاریش دادند و از نوری که بر او نازل شده پیروی کردند، فقط آنان رستگارانند»: الاعراف/157.

7.     . «التعزیز؛ النصره مع التعظیم؛ تعزير نصرت توأم با تعظيم است.»: راغب، مفردات القرآن، ج1، ص564.

8.     . المائده/ 114.

9.     . البقره/ 136.

10.. المواهب اللدنیة بالمنح المحمديه، قسطلانی، احمد بن محمد، ج 1، ص89-90.

11.الحاوی للفتاوی، ابوبکر السیوطی، ج1، ص222.

12.. تاریخ الخمیس، دیار بکری، ج 1، ص223.

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

هجرت

مسجد ساختن بر روی قبور و نماز خواندن در کنار قبور

دعا در کنار قبور

آل الشیخ

اسلام در نظر فقهای فریقین

تقلید در دیدگاه سلفی‌های تکفیری

سلفیه جهادی

انقطاع عمل بعد از موت

حیات برزخی

ظاهر گرایی از دیدگاه سلفیها

اسلام در قرآن و روایات

تأویل از دیدگاه سلفیها

تشبه به کفار

گریه و عزاداری

دموکراسی

ولاء و براء

إرهاب

سفر برای زیارت قبور اولیای الهی

استغاثه به ارواح اولیای الهی

زیارت قبور برای زنان

دار الاسلام

دموکراسی

بنا بر قبور

تسمیه به «عبد» و «غلام»

سنت و بدعت

ترور (فتک و اغتیال)

آخر الزمان

سوگند به غیر خدا

نذر و ذبح برای غیر خدا

احتفال

امت

جماعت

معذوریت جاهل (عذر به جهل)

خروج بر حکام مسلمان (1)

دار الکفر و دار الحرب

دشمن نزدیک و دور

خروج بر حاکم مسلمان (2)

تکفیر مطلق و معین

حقیقت و مجاز

حکم بغیر ما انزل الله

تأویل در اصول

طلب شفاعت از اولیای خدا

مانعیت تأویل

سلطه غیبی (ولایت تکوینی)

موانع تکفیر

نواقض الاسلام (2)

مفهوم و مراحل شرک

مبانی جهادگرایی تکفیری در اهل سنت و نقد آن

تكفير در نگاه انديشمندان اسلامى

سلفیان و توحید

توحید و شرک

تعریف جهاد نزد علمای اسلام

دولت در اندیشه اسلامی معاصر

عقل از دیدگاه وهابیت

عملیات انتحاری دراسلام  

اسلام و ايمان

عدو قریب و بعید

توسل

تکفیر اهل قبله

نقد و بررسی دیدگاه سلفی جهاد درباره رومیه

پرچمهای سیاه گروه های تکفیری

تبرک

کفر در لغت و اصطلاح

استشهادی

معنای اسلام و ایمان

عدو قریب و بعید

دابق

جهاد در نظر شیعه و سنی

سماع موتی

استعانت از کفار در جهاد

عبادت از منظر سلفی ها

توحید و شرک از منظر سلفیان

سب صحابه

مفهوم شناسی جهاد از نگاه سلفیه

جاهلیت

نکایه، انهاک، ادارة التوحش

مبانی فکر سلفیه