اطلس > جریان ها > القاعده عراق

القاعده عراق

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۷/۲۲ تعداد بازدید: 647

پس از سقوط طالبان در سال 2001 و از بین رفتن پایگاه اصلی القاعده در افغانستان و در پی آن اشغال کشور عراق در سال 2003 از سوی آمریکا و آشفتگی حاصل از آن، زمینه ای مناسب برای حضور وابستگان به القاعده فراهم ساخت.



نویسنده: مصطفی کاشانیان ورتابی

پس از سقوط طالبان در سال 2001 و از بین رفتن پایگاه اصلی القاعده در افغانستان و در پی آن اشغال کشور عراق در سال 2003 از سوی آمریکا و آشفتگی حاصل از آن، زمینه ای مناسب برای حضور وابستگان به القاعده فراهم ساخت.

جدا از زمینه های مختلفی که در عراق وجود داشت، می توان گفت تشکیل القاعده ی عراق تا حد زیادی متاثر از شخصی اردنی الاصل به نام ابو مصعب زرقاوی بود.[1] زرقاوی با ترک تحصیل در  دوران دبیرستان  مدتی به دام اعتیاد به الکل و مشکلات اخلاقی افتاد به همین جهت در اوایل جوانی مدتی را در زندان گذراند. برخی معتقدند که راه یابی او به کمپهای فلسطینیان در اردن، باعث شد او با مبلغان سلفی که در آنجا فعالیت می کردند آشنا شده و تحت تاثیر آنها قرار گیرد.[2] اما برخی دیگر آشنایی با مبلغان سلفی در مساجدی که به آنها رفت و آمد می کرد را در پیدایش سلفی گری در او موثر می دانند. همین گرایشان باعث شد که در سال 1988 و در آخرین روزهای نبرد افغانها علیه شوروی سابق، به امید شرکت در جهاد به این کشور سفر کند.[3]

بیشترین تاثیر در سلفی شدن زرقاوی متعلق به شخصی است به نام ابو محمد مقدسی(نظریه پرداز و یکی از چهره های تاثیر گذار در سلفی جهادی ها) او با همکاری مقدسی گروه «بیعت الامام» را در اردن راه اندازی کرد[4] و در 1993 به اتهام اقدام برای بمبگذاری، دستگیر و به زندان افتاد. در این مدت با مقدسی هم بند بود. او در زندان به شدت فعالیت تبلیغی خود را افزایش داده و خیلی زود به چهره ای مطرح در میان جوانان تبدیل شد. سخنان او معمولا در قالب مقاله به بیرون از زندان منتقل و در میان جوانان منتشر می شد.[5]

در 1999 در پی عفو عمومی آزاد شده و به افغانستان رفت در آنجا با بن لادن ملاقات کرد[6] و با دریافت کمک از او کمپی برای خود در این کشور به راه انداخت،[7] زرقاوی در عضوگیری بسیار موفق بود به گونه ای که برخی شمار نفرات کمپ او را حدود 3000 نفر می دانند.[8]

پس از سقوط طالبان در سال 2001 زرقاوی مدتی در مناطق مرزی سوریه، لبنان و عراق مشغول فعالیت بود. در این مدت با گروهی موسوم به «انصار الاسلام» (متشکل از کردهای سلفی عراق) همکاری کرده و پس از چندی گروه «التوحید و الجهاد» را پایه گذاری کرد. [9] او در این گروه علاوه بر کردها میزبان جوانان افراطی عربی بود که به دنبال وقایع عراق، از دیگر کشورها به آنجا می آمدند.[10]

زرقاوی در عراق علاوه بر تلاش برای متحد ساختن گروه های پراکنده به کانونی برای جذب مبارزان خارجی بدل شده بود، مساله ای که او را کاندیدای شماره ی یک رهبری القاعده در عراق می ساخت.[11] از دیگر مواردی که او و گروهش را از دیگران متمایز می ساخت می توان به خشونت بی اندازه ی در قبال شهروندان شیعی عراق اشاره کرد.[12]

فعالیت های گسترده ی او در این مدت باعث شد در نهایت در سال 2004 به عنوان نماینده ی القاعده ی عراق اعلام موجودیت کرده و نام گروه خود را به «القاعده فی بلاد الرافدین» تغییر دهد.[13] اما نوع رفتار و جنایات او علیه شیعیان هم سران القاعده و هم بسیاری از متحدانش در عراق را از او آزرده کرده و باعث شد بعضا بیانیه هایی نیز در محکومیت برخی اعمال او صادر شود.[14] سران القاعده نیز طی نامه ای از او خواستند به جای تمرکز بر کشتار شیعیان، توجه خود را بر دشمنان غربی حاضر در عراق منعطف سازد.[15]

این گونه اعتراضات موقعیت زرقاوی و گروهش را متزلزل می ساخت، لذا در سال 2006 او تصمیم گرفت با ائتلاف با چند گروه دیگر، گروهی به نام «مجلس شورای مجاهدین» تاسیس کند. مساله ای که هم از فشارها بر این گروه می کاست هم جذب کمک را برای آنها آسانتر می ساخت. ضمن اینکه با ائتلاف با این گروه های عراقی، دیگر ماهیت غیر عراقی زرقاوی و نفراتش نمی توانست عاملی برای خرده گرفتن دیگران باشد.[16]

چند ماه بعد از این ائتلاف، زرقاوی در حمله ی آمریکایی ها به بعقوبه ی عراق کشته شد. هرچند زرقاوی رئیس این ائتلاف نبود اما ریاست القاعده تا زمان مرگش با او بود.[17] پس از او ابو حمزه مهاجر از سوی القاعده، جانشین او شد. اما خیلی زود این ائتلاف با اعلام تشکیل دولت اسلامی، شخصی به نام ابوعمر البغدادی را به عنوان رئیس آن معرفی کرد. ابو حمزه مهاجر نیز این تصمیم را پذیرفت اما در عین حال اعتراضات زیادی از سوی دیگر گروه های عراقی به این مساله شد.[18]

دولت اسلامی علیرغم مخالفتها  تا سال 2010 به کار خود ادامه داد. در این سال در حمله ی نیروهای عراقی به مقر این گروه، بسیاری از سران این جریان یا کشته و یا دستگیر شدند. ابوحمزه مهاجر و ابوعمر البغدادی نیز در میان کشته شدگان بودند. این اتفاق ضربه ی مهلکی به این جریان وارد ساخت، اما از سوی دیگر بستری مناسب برای شخصی به نام ابراهیم عواد ابراهیم علی البدری السامرایی مشهور به ابوبکر البغدادی مهیا کرد.[19]

ابوبکر بغدادی یک عراقی اهل سامراء بود که پیش از این در گروهی به نام «جیش اهل السنه و الجماعه» عضویت داشت. این گروه از وابستگان به القاعده و یکی از اعضای شورای مجاهدین بود که بعدها به دولت اسلامی تغییر عنوان داد.[20] او جانشین ابوعمر  شد و پس از کشته شدن بن لادن هرچند از ایمن الظواهری (جانشین بن لادن) حمایت کرد اما هرگز با او بیعت نکرد.[21] دولت اسلامی تا پیش از این، با وجود اختلافات، از حامیان القاعده بود اما با آمدن ابوبکر بغدادی در واقع آخرین قدم برای جدایی دولت اسلامی از القاعده برداشته شد.

در حقیقت، عامل اصلی جدایی رسمی این جریان از القاعده، وقایع سوریه بود. با شروع جنگ داخلی در سوریه، ابوبکر بغدادی، ابومحمد الجولانی را به آنجا فرستاد و حمایت ایمن الظواهری و برخی دول منطقه باعث رشد چشمگیر این گروه تحت عنوان جبهه النصره، در سوریه شد.[22] به دنبال این پیشرفت، ابوبکر بغدادی از جولانی خواست تا وابستگی خود به دولت اسلامی عراق را اعلام کند، اما او از این کار امتناع کرد. این مساله از یک سو باعث شد بغدادی شخصا با نیروهایش به سوریه رفته و با نیروهای جبهه النصره که رسما اعلام وابستگی به القاعده کرده بود، درگیر شود،[23] از سوی دیگر این اقدام به مقابله ی جدی الظواهری و بغدادی منجر شده و در نهایت در سال 2014 هم ابوبکر بغدادی و هم ایمن الظواهری در بیانیه هایی جداگانه، هر گونه وابستگی و ارتباط با یکدیگر را انکار کردند.[24] این مساله در حکم انحلال کامل القاعده ی عراق بود. هرچند ممکن است جریانات کوچکی در عراق خود را به القاعده منتسب بدانند، اما عملا با جدایی داعش از القاعده دیگر نمی توان نماینده ای برای القاعده در عراق، در نظر گرفت.

اهداف این جریان در مراحل مختلف از ابتدا تا انتها متغیر بوده و به چند مرحله تقسیم می شود:

مرحله ی اول که به پیدایش تا زمان مرگ زرقاوی اطلاق می شود به دو نبال سه هدف بوده اند که عبارتند از:

1.     اخراج نیروهای متجاوز خارجی از عراق.

2.     مقابله با سلطه ی شیعیان در عراق. [25]

3.     ایجاد بستری مناسب برای اجرای (نسخه ی افراطی آنها از) قانون شریعت. [26]

مرحله ی دوم که از مرگ زرقاوی تا سال 2011 ختم می شود. در این مرحله علاوه بر دنبال کردن اهداف قبل، تشکیل یک دولت اسلامی را نیز در دستورکار خود قرار دادند. دولتی که در مناطق تحت تصرف آنها (نسخه ی افراطی آنها از) قانون را به اجرا در آورد. [27]

مرحله ی سوم از 2011 آغاز و تا خلافت داعش ادامه دارد. در این مرحله ابوبکر بغدادی تمرکز خود را اولا بر مقابله ی جدی با دولت نوری مالکی قرار داد و در گام بعد به دنبال تشکیل دولتی شبیه دولت اسلامی عراق در سوریه بود که حاصل آن اعلام خلافت داعش شد. [28]

چهر های مطرح این جریان عبارتند از:

ابو مصعب زرقاوی: اصلی ترین چهره ای که هم در بعد نظامی و هم در بعد اعتقادی سرلوحه ی القاعده ی عراق بود، ابومصعب زرقاوی می باشد که در قسمت تاریخچه در مورد او مفصل توضیح داده شد.

ابوحمزه مهاجر: مشهور به ابو ایوب المصری، اهل مصر بود. او ابتدا جذب اخوان المسلمین شده و در سال 1982 به گروه «جهاد اسلامی مصر» به سرکردگی ایمن الظواهری پیوست. در 1999 به افغانستان رفته و در کمپهای القاعده در زمینه ی کار با مواد منفجره متخصص گشت.[29] در همانجا با زرقاوی آشنا شد.[30] پس از فروپاشی طالبان او نیز عراق را برای ادامه ی کار خود انتخاب کرد و پس از آن به عنوان فرمانده ی عملیاتی زرقاوی در جنوب عراق مشغول فعالیت شد.[31] همانگونه که ذکر شد پس از ابومصعب به رهبری القاعده در عراق رسید و در نهایت در سال 2010 به همراه ابوعمر البغدادی کشته شد. [32]

ابوعمر البغدادی:. او از سال 1985 جذب گروه های سلفی شده و در زمان صدام حسین نیز تحت تعقیب بود. پس از سقوط صدام به عنوان یکی از عوامل القاعده در عراق مشغول فعالیت شد و پس از مرگ زرقاوی شورای مجاهدین او را اولین امیر دولت اسلامی معرفی کرد.[33] اما بعد از چهار سال در سال 2010 کشته شد.

این گروه جنایات بسیاری را خصوصا علیه غیر نظامیان شیعه مرتکب شد که به برخی از آنها ذیلا اشاره می رود:

1.     28 آگوست 2003 انفجار در مجاورت حرم امیر المومین (ع) در نجف اشرف که به شهادت آیت الله محمد باقر حکیم و 84 تن دیگر منجر شد. [34]

2.     در نوامبر 2005 سه انفجار پی در پی در سه هتل در عمان پایتخت اردن به این گروه منتسب شد که نتیجه ی آن 57 کشته و بیش از 100 مجروح بود. [35]

3.     30 ژانویه ی 2005 همزمان با برگزاری انتخابات قانون اساسی در عراق، این گروه حدود 100 حمله را علیه رای دهنگان طراحی کرد که بر اثر آن 44 نفر کشته و تعداد نامعلومی مجروح شدند. [36]

4.     28 فوریه همان سال انفجار کامیونی بمبگذاری شده در حله ی عراق 115 کشته و 130 زخمی به دنبال داشت. [37]

5.     در ماه جولای 2005 وابستگان به القاعده بیشت از 40 حمله ی انتحاری در شهرهای مختلف صورت دادند که 269تن را به کام مرگ فرستاد و 558 مجروح در پی داشت. [38]

6.     سال 2006 مصادف بود با انفجار حرمین امامین عسکریین در سامراء به دست عوامل این گروه. [39]

7.     5 ژانویه ی  2006دو حمله ی انتحاری در رمادی و کربلا در مجموع 140 کشته و ده ها مجروح بر جای گذاشت.[40]

8.     22 ژانویه ی 2007 شهر بغداد شاهد انفجارهای متعددی بود که در اثر آن صدها تن مجروح و 130 تن دیگر نیز کشته شدند. [41]

9.     17 مارس 2008 حمله ی انتحاری در میان زوار امام حسین (ع) در کربلا باعث کشته شدن42 تن و مجروح شدن 60 نفر شد. [42]

10.23 آوریل 2009 دو عامل انتحاری در بغداد و مقدادیه با منفجر کردن خود در میان مردم عادی 76 کشته و تعداد نامعلومی مجروح برجای گذاشتند. [43]

11.اول فوریه ی 2010 یک عامل انتحاری زن خود را در چادر محل استراحت زائران اربعین که مملو از زن و کودک بود منفجر می کند که در اثر آن 40 زن و کودک کشته و 60 تن دیگر مجروح شدند.[44]

12.5 می 2011 دولت اسلامی عراق به تلافی مرگ بن لادن حمله ای انتحاری در شهر حله صورت می دهد که حاصل آن 24 کشته و 72 زخمی بود. [45]

پس از این تاریخ به دلیل اینکه بغدادی رسما با الظواهری بیعت نکرد، عملا حملات صورت گرفته در شمار جنایات داعش به شمار می روند.

پی نوشت ها:

 

[1]. نام کامل او احمد فضیل نزال الخلایله است.

[2]. سایت تحقیقاتی jamestown، 16 دسامبر 2004، عنوان: ABU MUSAB AL-ZARQAWI: A BIOGRAPHICAL SKETCH، لینک: https://jamestown.org/program/abu-musa ... -a-biographical-sketch-2/

[3]. ابراهیم نژاد، محمد، معمار تکفیر و ترور ابو مصعب زرقاوی، ص 57-59، موسسه ی دارالاعلام لمدرسه اهل البیت، قم، 1396ش.

[4][4]. سایت خبری memri، به نقل از الحیات، 17 ژانویه ی 2005، عنوان: Al-Hayat Inquiry: The City of Al-Zarqaa in Jordan – Breeding Ground of Jordan's Salafi Jihad Movement، لینک: https://www.memri.org/reports/al-hayat ... ans-salafi-jihad-movement

[5] M. J. Kirdar، مقاله ی AL QAEDA IN IRAQ، ژوئن 2011، ص 3، قابل دسترس در لینک: https://csis-prod.s3.amazonaws.com/s3f ... irdar_AlQaedaIraq_Web.pdf

[6] سایت آتلانتیک، جولای 2006، عنوان: The Short, Violent Life of Abu Musab al-Zarqawi، لینک: https://www.theatlantic.com/magazine/a ... -musab-al-zarqawi/304983/

[7] M. J. Kirdar، مقاله ی AL QAEDA IN IRAQ، ژوئن 2011، ص 3، قابل دسترس در لینک: https://csis-prod.s3.amazonaws.com/s3f ... irdar_AlQaedaIraq_Web.pdf

[8]مقاله ی the searbh for alqaede: Ies leadership.ideology and futureاز انتشارات موسسه بروکنیکز، سال 2008، ص 89-90.

[9] همان.

[10] M. J. Kirdar، مقاله ی AL QAEDA IN IRAQ، ژوئن 2011، ص 3، قابل دسترس در لینک: https://csis-prod.s3.amazonaws.com/s3f ... irdar_AlQaedaIraq_Web.pdf

[11] Ahmed S. Hashim، مقاله ی The Islamic State: From al-Qaeda Affiliate to Caliphate، بارگزاری شده در سایت سیاست خاورمیانه، لینک: http://www.mepc.org/islamic-state-al-qaeda-affiliate-caliphate

[12] Ahmed S. Hashim، مقاله ی The Islamic State: From al-Qaeda Affiliate to Caliphate، بارگزاری شده در سایت سیاست خاورمیانه، لینک: http://www.mepc.org/islamic-state-al-qaeda-affiliate-caliphate

[13] Brian Fishman، مقاله ی Syria Proving More Fertile Than Iraq to Al-Qa`ida’s Operations، 26 نوامبر 2013، از منشورات مرکز مبارزه با تروریسم(ctc)، لینک: https://ctc.usma.edu/posts/syria-provi ... q-to-al-qaidas-operations

[14] Najim aBed al-jaBouri و SterliNg jeNSeN، مقاله ی The Iraqi and AQI Roles in the Sunni Awakening، قابل دسترسی در لینک https://www.google.de/url?sa=t&rct ... pzysDWmT3rfBQ&cad=rja

[15] Emily Hunt، مقاله ی Zarqawi's 'Total War' on Iraqi Shiites Exposes a Divide among Sunni Jihadists، 15 نوامبر 2005، از منشورات موسسه ی واشنگتن، قابل دسترسی در لینک: http://www.washingtoninstitute.org/po ... ide-among-sunni-jihadists

[16] Felter, Joseph و Brian Fishman، کتاب al Qa`ida’s Road In and Out of Iraq ، ص 81، از منشورات مرکز مبارزه با تروریسم، سال 2007، قابل دسترس در لینک: https://ctc.usma.edu/wp-content/uploads/2011/12/Sinjar_2_FINAL.pdf

[17] نیویورک تایمز، 10 ژانویه ی 2006. عنوان: U.S Says Zarqawi survived briefly after airstrike، لینک: http://www.nytimes.com/2006/06/10/wor ... raq.html?pagewanted=print

[18] Ahmed S. Hashim، مقاله ی The Islamic State: From al-Qaeda Affiliate to Caliphate، بارگزاری شده در سایت سیاست خاورمیانه، لینک: http://www.mepc.org/islamic-state-al-qaeda-affiliate-caliphate

[19] همان.

[20] بی بی سی، 31 جولای 2014، عنوان: Abu Bakr al-Baghdadi: Islamic State's driving force، لینک: http://www.bbc.com/news/world-middle-east-28560449

 [21] سایت عربی، islamist-movements، 10 فوریه ی 2014، عنوان: أبو بكر البغداي "بن لادن" العراق، لینک: http://islamist-movements.com/2317

[22] نجات، سید علی، کالبد شکافی داعش، ص 52.

[23] ابراهیم نژاد، داعش، ص 40.

[24] نجات، سید علی، کالبد شکافی داعش، ص 54.

[25] نیویورک تایمز، 14 می 2004، عنوان: THE STRUGGLE FOR IRAQ: THE BEHEADER; C.I.A. Says Berg's Killer Was Very Probably Zarqawi، لینک: http://www.nytimes.com/2004/05/14/wor ... ery-probably-zarqawi.html

[26] Ahmed S. Hashim، مقاله ی The Islamic State: From al-Qaeda Affiliate to Caliphate، بارگزاری شده در سایت سیاست خاورمیانه، لینک: http://www.mepc.org/islamic-state-al-qaeda-affiliate-caliphate

[27] Jessica D. Lewis، مقاله ی Al-Qaeda in Iraq Resurgent، از منشورات موسسه ی مطالعه ی جنگ، 2013، قابل دسترسی در لینک: https://www.google.de/url?sa=t&rct ... ufMRLIrYMCttA&cad=rja

[28] مقاله ی The Islamic State، از منشورات دانشگاه استنفورد، آوریل 2017، لینک: http://web.stanford.edu/group/mapping ... nts/cgi-bin/groups/view/1

[29] روزنامه ی تایمز، 15 ژوئن 2006، عنوان: US publish picture of new al Qaeda leader in Iraq، لینک: https://www.thetimes.co.uk/article/us- ... eader-in-iraq-dqwp9fcctsr

[30] سی ان ان، 15 ژوئن 2006، عنوان: New Terror Chief?; Hunting the Taliban; Cher-Ing Her Voice، لینک: http://edition.cnn.com/TRANSCRIPTS/0606/15/lt.03.html

[31] سایت خبری upi، 20 ژوئن 2006، عنوان: Confusion swirls over Zarqawi successor، لینک: http://www.upi.com/Confusion-swirls-o ... successor/79711150793889/

[32] فاکس نیوز، 19 آوریل 2010، عنوان: 2 Most Wanted Al Qaeda Leaders in Iraq Killed by U.S., Iraqi Forces، لینک: http://www.foxnews.com/world/2010/04/ ... -team-pm-maliki-says.html

[33] روزنامه ی الشرق الاوسط، 20 آوریل 2010، عنوان: Who was the Real Abu Omar al-Baghdadi، لینک: https://english.aawsat.com/theaawsat/n ... real-abu-omar-al-baghdadi

[34] روزنامه ی یواس ای تودی، 30 آگوست 2003، عنوان: 19 arrested in Najaf shrine blast، لینک: https://usatoday30.usatoday.com/news/w ... 3-08-29-iraq-mosque_x.htm

[35] همان، 10 نوامبر 2005، عنوان: 3 Hotels Bombed in Jordan; At Least 57 Die، لینک: http://www.nytimes.com/2005/11/10/wor ... rdan-at-least-57-die.html

[36] سایت وزارت امور خارجه ی آمریکا، 28، آوریل 2006، عنوان: Country Reports on Terrorism،لینک:  https://web.archive.org/web/2007031104 ... ct/rls/crt/2005/65275.htm

[37] روزنامه ی گاردین، 28 فوریه ی 2005، عنوان: 100 dead in Iraq bomb carnage ، لینک: https://www.theguardian.com/world/2005/feb/28/iraq.jamessturcke

[38] گاردین، 18 جولای 2005،عنوان: Three days of suicide bombs leave 150 dead.

https://www.theguardian.com/world/2005/jul/18/iraq.iraq

[39] نیویورک تایمز، 23 فوریه ی 2006، عنوان:  Blast at Shiite Shrine Sets Off Sectarian Fury in Iraq، لینک: http://www.nytimes.com/2006/02/23/wor ... ctarian-fury-in-iraq.html

[40] واشنگتن پست، 6 ژانویه ی 2006، عنوان: Insurgents Kill 140 as Iraq Clashes Escalate، لینک:

http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/ ... 1/05/AR2006010500351.html

[41] بی بی سی، 22 ژانویه ی 2007، عنوان: Scores killed in Iraq bloodshed، لینک: http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/6286459.stm

[42] بی بی سی، 17 مارس 2008، عنوان: Dozens killed near Iraqi shrine، لینک: http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/7301364.stm

[43] لس آنجلس تایمز، 24 آوریل 2003، عنوان: Suicide bombers kill 79 in Iraq attacks، لینک: http://articles.latimes.com/2009/apr/24/world/fg-iraq-bombings24

[44] روزنامه ی گاردین اول فوریه ی 2010، عنوان: Female suicide bomber kills dozens of Shia pilgrims in Iraq، لینک: https://www.theguardian.com/world/2010 ... -kills-shia-pilgrims-iraq

[45] روزنامه ی dawn، 9 می 2011، عنوان: Al Qaeda in Iraq claims Hilla attack, vows revenge، لینک: https://www.dawn.com/news/627307/al-qa ... hilla-attack-vows-revenge

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

ظهور و انحطاط انصار الشریعة در لیبی

شبکه حقانی (2)

طالبان پاکستان

گردان های عبدالله عزام

طالبان

سپاه صحابه(2)

جیش محمد

جنبش اسلامی ترکستان شرقی

انصار الشریعه یمن

سلفیت سنتی(وهابی) در یمن

التوحید و الجهاد فی ارض الکنانه (توحید و جهاد در مصر)

لواء التوحید

جنبش نورالدین زنکی

جنبش انصار الدین مالی

اخوان المسلمین اردن

عمليات درع الفرات

اخوان المسلمين يمن

جیش الحر السوری

حرکه احرار الشام الاسلامیه

المرابطون (مالی)

القاعده فی بلاد المغرب الاسلامی

انصار الشریعه تونس

جیش احرار الشام

جنبش حسم «حرکة سواعد مصر»

جماعت اسلامی اندونزی

الشباب المجاهدین

هیئه تحریر الشام

جماعة المسلمين في بلاد الشام

جیش محمد فی بلاد الشام

سرایا مروان حدید

جماعت انصار بیت المقدس

جنبش انصار الشریعه لیبی

کتیبه صقور العز

اجناد القوقاز

التکفیر و الهجره

جند الاقصی

حرکه الفجر الاسلامیه

حرکه شام الاسلام

جیش المهاجرین و الانصار                                          

الکتبیه الخضراء

احرار الشام

تحریر الشام

آل شیخ

القاعده عراق

دیوبندیه در پاکستان

تقابل دیوبندیه با جریان ها و مذاهب دیگر

اندیشه های طیف حیاتی جریان دیوبندیه

اندیشه های گرایش «مماتی» جریان دیوبندیه

امارت اسلامی قفقاز

دورنمائی از مکتب دیویند (2)

دورنمائی از مکتب دیویند (1)

جریان شناسی گروهک تروریستی انصارالاسلام

جريان نوسلفي‌ها

داعش 2017/دگرگونی ها و تاکتیک ها

گروهک تروریستی ـ تکفیری جندالله

آشنایی با گروهک تررویستی جندالشیطان

گروه تکفیری ریاض الصالحین

حدادیه

سازمان جماعة التبلیغ

النهضه تونس؛ از «حرکت» تا «حزب»

وهابیت تکفیری (دوران تاسیس و تثبیت)

قبیله انحراف

تحریک نفاذ شریعت محمدی

سلفیه درباری

جیش محمد

حرکت النهضه تونس

گرایش های فکری سلفیه در جهان امروز

شباب محمد (آکادمی ارتش)

گونه شناسی جریان های فکری و جنبش های اسلامگرا

احزاب سلفی در مصر

گروه طالبان

شبکه ی حقانی (1)

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار (دوره سوم)

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار (دوره دوم)

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار(دوره اول)

جريان نوسلفي‌ها در دوران معاصر (2)

اخوان المسلمین سوریه

القاعده در تانزانیا

القاعده در کنیا

جماعت تبلیغ

سلفی گری در شبه قاره هند

جریان شناسی جماعت التبلیغ و الدعوه

دیوبندیه، بریلویه و رابطه آنها با وهابیت

جریان های تکفیری عراق

حزب التحریر ازبکستان

سلفی گری در پاکستان

جريان های سلفی در تونس

جماعت اخوان المسلمین: ریشه ها و روندها

سازمان القاعده

ریشه‌های تفکر داعش (٤)

ریشه‌های تفکر داعش (٣)

ریشه‌های تفکر داعش (٢)

ریشه‌های تفکر داعش (١)

بوکوحرام

خلافت داعش، موافقان و مخالفان

لشکر طیبه

اخوان المسلمين و شيعه (بخش دوم)

اخوان المسلمين و شيعه (بخش اول)

گروههای تروریستی در آفریقا

حرکت المجاهدین

سیر شکل گیری جریان دیوبندیه در شبه قاره هند

گروههای تروریستی در آفریقا

حزب التحریر: آسیب ها وتحریف ها

آشنایی با داعش

سپاه صحابه

طالبان

لشگر جهنگوی

اخوان‌المسلمین امارات؛ پیوندی دیرهنگام

اخوان المسلمین عربستان؛ زندگی گیاهی

اخوان اصیل (حسن البناء)؛ جریانی در رؤیای اصلاح

اخوان المسلمین قطر؛ حرکتی خزنده

سروریه

حازمیه

اخوان در عربستان

البانیه

جریان جامیة یا عالمان درباری

حرکت جهیمان العتیبی

جریان اخوان‌التوحید

جریان های سلفیه