اطلس > جریان ها > دیوبندیه در پاکستان

دیوبندیه در پاکستان

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۷/۱۸ تعداد بازدید: 648

با استقلال پاکستان از هند در سال 1947م مسلمانان از هند به پاکستان مهاجرت نمودند. اکثر مهاجران سنی مذهب و متعلق به مکتب دیوبندیه بودند. برخی از مدارس هم چون مدرسه «دارالعلم» درکلکته هند نیز به کورنگی پاکستان انتقال یافت.



نویسنده: ملا موسی میبدی

با استقلال پاکستان از هند در سال 1947م مسلمانان از هند به پاکستان مهاجرت نمودند. اکثر مهاجران سنی مذهب و متعلق به مکتب دیوبندیه بودند.[1] برخی از مدارس هم چون مدرسه «دارالعلم» درکلکته هند نیز به کورنگی پاکستان انتقال یافت.[2] د رسال 1977 میلادی ژنرال ضیاء الحقّ با کودتا علیه ذوالفقار علی بوتو به قدرت رسید[3] و پاکستان شاهد اوج روابط دولتش با عربستان سعودی در این دوره گردید. ضیاء الحقّ در دوره 10 ساله حکومت خود  27 بار از عربستان دیدن کرد و عربستان سعودی هم فعالیت های تبلیغی – مذهبی خود را در این دوره به بالاترین حدّ خود رساند[4] و مدارس علمیه و احزاب هوادار وهابیت نظیر مکتب دیوبندی را حمایت مالی ­کرد.[5]

ژنرال ضیاء الحقّ به تقلید از مدل عربستان سعودی در اسلامیزه کردن پاکستان همت گماشت[6] و زمینه تأسیس هزاران مدرسه مذهبی در کشورش را فراهم نمود. بطوریکه در سال 1971میلادی فقط 900 مدرسه علمیه در پاکستان وجود داشت، اما در پایان رژیم ضیاء الحق در سال 1988م، آمار غیر رسمی مدرسه ها بین هشت تا بیست و پنج هزار مدرسه متغیر بود و در این مدرسه ها بیش از نیم میلیون طلبه در حال تحصیل بودند که اکثر این مدارس از دیوبندیان بود.[7]

در حال حاضر حدود سی هزار مدرسه مذهبی در پاکستان به ثبت رسیده است که حدود دوازده هزار مدرسه گرایش های افراط گرایانه دارند. در دوره جهاد در افغانستان دروس جهادی و آموزش های نظامی و سلاح بخش وسیعی از دروس این مدارس را تشکیل می داد.[8] در سالهای اخیر، سیلی از پیکارجویان آسیای مرکزی برای تحصیل در شبکه عظیم مدارس دینی «دیوبندی» به پاکستان سرازیر شده­اند. حرکت اسلامی حزب التحریر و شورشیان چچنی بسیاری از افراد جوان خود را برای تحصیل به پاکستان فرستاده­اند و از سوی دیگر احزاب اسلامی پاکستان هم چنان به محصلان آسیای مرکزی در مدارس خود به عنوان شاهدی بر نفوذشان در منطقه مباهات می کنند. تربیت کنندگان دینی در مدارس و فرهنگ جهادی به محصلان شان القا می کنند که حتی بیش از میادین نبرد افغانستان در حال پرورش و تغذیه تندروان اسلامی متعهد برای نزاع آتی در آسیای مرکزی هستند.[9]

در آغاز دهه 1990م با شروع جنگ­های داخلی در افغانستان، از مدارس مذهبی به منظور آموزش و سازماندهی جنگجویان طالبان استفاده شد. جمعیت العلمای اسلام از احزاب دیوبندی مدارس مذهبی فراوانی در پاکستان دارد که ده ها هزار طلبه در آنها مشغول تحصیل اند. وجود این مدارس نقش اساسی در راه اندازی جنبش طالبان افغان در سال 1994م ایفا کرد. با وجود اینکه این مدارس فقط 20 درصد مدارس مذهبی پاکستان را شامل می شوند، به علّت حمایت های مالی بین المللی که شرایط تحصیل شبانه روزی و رایگان را فراهم ساخته، استقبال از این مدارس افزایش یافت.[10] طلاب مدارس پاکستانی تا سال 1999م حدود 30 درصد نیروهای انسانی طالبان را تشکیل می دادند[11] و به همین منظور طالبان از روابطشان با مدراس پاکستانی استفاده کرده و هزاران جوان و نوجوان را به ثبت نام و شرکت در جنگ ترغیب کرده اند بدین ترتیب واحدهای کاملی از نوجوانانی تشکیل شد که کارشان حمل و نقل قطعات توپخانه و مهمات و یا نگهبانی از تأسیسات و سرانجام جنگیدن بود.[12]

 

پی نوشت:

[1]. ماه پیشانیان، مهسا، مقدّمه ای بر الگوهای بی ثباتی و درگیری در پاکستان، کتاب آسیا 5 ویژه مسائل پاکستان، ص15.

[2]. پاکستان، ص27.

[3]. محمد سرافراز، حرکة طالبان من النشوء إلی السقوط، ص81.

[4]. محمّدی، علی، افراط گرایی در پاکستان علل و پیامدها، کتاب آسیا 5 ویژه مسائل پاکستان، ص200.

[5]. رشید احمد، کابوس طالبان، ص124.

[6]. دهقانیان، محمّد حسین، پاکستان و نبود یکپارچگی سرزمینی، کتاب آسیا 5 ویژه مسائل پاکستان، ص106-105.

[7][7]. رشید احمد، کابوس طالبان، ص123.

[8]. همان.

[9]. فلاح، رحمت الله، جریان های اسلامی در آسیای مرکزی، ص142.

[10]. جمالی، جواد، افراط گرایی در پاکستان (مبانی، عملکرد و چشم انداز)، ص90.

[11]. احمد رشید، اسلام نفت بازی بزرگ جدید، ص160.

[12]. همان، ص173.


برگرفته از کتابچه دیوبندیه اثر ملا موسی میبدی

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

ظهور و انحطاط انصار الشریعة در لیبی

شبکه حقانی (2)

طالبان پاکستان

گردان های عبدالله عزام

طالبان

سپاه صحابه(2)

جیش محمد

جنبش اسلامی ترکستان شرقی

انصار الشریعه یمن

سلفیت سنتی(وهابی) در یمن

التوحید و الجهاد فی ارض الکنانه (توحید و جهاد در مصر)

لواء التوحید

جنبش نورالدین زنکی

جنبش انصار الدین مالی

اخوان المسلمین اردن

عمليات درع الفرات

اخوان المسلمين يمن

جیش الحر السوری

حرکه احرار الشام الاسلامیه

المرابطون (مالی)

القاعده فی بلاد المغرب الاسلامی

انصار الشریعه تونس

جیش احرار الشام

جنبش حسم «حرکة سواعد مصر»

جماعت اسلامی اندونزی

الشباب المجاهدین

هیئه تحریر الشام

جماعة المسلمين في بلاد الشام

جیش محمد فی بلاد الشام

سرایا مروان حدید

جماعت انصار بیت المقدس

جنبش انصار الشریعه لیبی

کتیبه صقور العز

اجناد القوقاز

التکفیر و الهجره

جند الاقصی

حرکه الفجر الاسلامیه

حرکه شام الاسلام

جیش المهاجرین و الانصار                                          

الکتبیه الخضراء

احرار الشام

تحریر الشام

آل شیخ

القاعده عراق

دیوبندیه در پاکستان

تقابل دیوبندیه با جریان ها و مذاهب دیگر

اندیشه های طیف حیاتی جریان دیوبندیه

اندیشه های گرایش «مماتی» جریان دیوبندیه

امارت اسلامی قفقاز

دورنمائی از مکتب دیویند (2)

دورنمائی از مکتب دیویند (1)

جریان شناسی گروهک تروریستی انصارالاسلام

جريان نوسلفي‌ها

داعش 2017/دگرگونی ها و تاکتیک ها

گروهک تروریستی ـ تکفیری جندالله

آشنایی با گروهک تررویستی جندالشیطان

گروه تکفیری ریاض الصالحین

حدادیه

سازمان جماعة التبلیغ

النهضه تونس؛ از «حرکت» تا «حزب»

وهابیت تکفیری (دوران تاسیس و تثبیت)

قبیله انحراف

تحریک نفاذ شریعت محمدی

سلفیه درباری

جیش محمد

حرکت النهضه تونس

گرایش های فکری سلفیه در جهان امروز

شباب محمد (آکادمی ارتش)

گونه شناسی جریان های فکری و جنبش های اسلامگرا

احزاب سلفی در مصر

گروه طالبان

شبکه ی حقانی (1)

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار (دوره سوم)

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار (دوره دوم)

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار(دوره اول)

جريان نوسلفي‌ها در دوران معاصر (2)

اخوان المسلمین سوریه

القاعده در تانزانیا

القاعده در کنیا

جماعت تبلیغ

سلفی گری در شبه قاره هند

جریان شناسی جماعت التبلیغ و الدعوه

دیوبندیه، بریلویه و رابطه آنها با وهابیت

جریان های تکفیری عراق

حزب التحریر ازبکستان

سلفی گری در پاکستان

جريان های سلفی در تونس

جماعت اخوان المسلمین: ریشه ها و روندها

سازمان القاعده

ریشه‌های تفکر داعش (٤)

ریشه‌های تفکر داعش (٣)

ریشه‌های تفکر داعش (٢)

ریشه‌های تفکر داعش (١)

بوکوحرام

خلافت داعش، موافقان و مخالفان

لشکر طیبه

اخوان المسلمين و شيعه (بخش دوم)

اخوان المسلمين و شيعه (بخش اول)

گروههای تروریستی در آفریقا

حرکت المجاهدین

سیر شکل گیری جریان دیوبندیه در شبه قاره هند

گروههای تروریستی در آفریقا

حزب التحریر: آسیب ها وتحریف ها

آشنایی با داعش

سپاه صحابه

طالبان

لشگر جهنگوی

اخوان‌المسلمین امارات؛ پیوندی دیرهنگام

اخوان المسلمین عربستان؛ زندگی گیاهی

اخوان اصیل (حسن البناء)؛ جریانی در رؤیای اصلاح

اخوان المسلمین قطر؛ حرکتی خزنده

سروریه

حازمیه

اخوان در عربستان

البانیه

جریان جامیة یا عالمان درباری

حرکت جهیمان العتیبی

جریان اخوان‌التوحید

جریان های سلفیه