اطلس > جریان ها > حرکت النهضه تونس

حرکت النهضه تونس

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۶/۲۹ تعداد بازدید: 382

حرکت اتجاه الاسلامی(النهضه) در سال 1969 میلادی توسط راشد الغنوشی در تونس تأسیس شد.

کلمات کليدي : حرکت اتجاه الاسلامی، النهضه، تونس، راشد الغنوشی، زین العابدین بن علی



نويسنده : پیام عبدالملکی

حرکت اتجاه الاسلامی(النهضه) در سال 1969 میلادی توسط راشد الغنوشی در تونس تأسیس شد. راشد الغنوشی در سال 1939 میلادی در جنوب شرقی تونس متولد شد. وی به دلیل مبارزات و فعالیت‌های سیاسی خود علیه حبیب بورقیبه و زین العابدین بن علی چندین بار دستگیر شد. الغنوشی تحصیلات خود را دانشگاه الزیتونه شروع کرد سپس برای ادامه تحصیل و اخذ مدرک فوق لیسانس فلسفه به قاهره و سوریه رفت و سپس در رشته فلسفه تربیتی در فرانسه ادامه تحصیل داد ولی به دلیل مشکلات مالی به تونس بازگشت و در مدرسه زیتونیه تونس مشغول به تدریس فلسفه شد. شخصیت راشد الغنوشی برخاسته از یک گرایش و جهت گیری مشخص نبود بلکه آمیخته ای از گرایشات مختلف بود. او از یک سو به اخوان المسلمین و به ویژه افکار سید قطب تمایل داشت و از سوی دیگر تحت تاثیر اندیشه های سلفی ناصر الدین البانی در سوریه بود. راشد الغنوشی در زمان اقامت خود در سوریه در جلسات درسی البانی حاضر می شد. همچنین او متأثر از کتاب های مالک نبی بود؛ چنان که در معرفی او می نویسد:«مالک نبی ایمان غزالی، گستردگی عقلی ابن خلدون و عزم حسن البناء را داشت».[1]

راشد الغنوشی به همراه عبدالفتاح مورو، صلاح‌الدین جورشی و حمیده النیفر، جمعیت پاسدار قرآن کریم را تأسیس کرد. در 6 ژوئن 1981 طی کنفرانس مطبوعاتی مهمترین مبانی آن تشریح گردید که برجسته ترین آن ها عبارت اند از:

-  رد اصول سکولاریسم؛

-  ارتباط و پیوند این جنبش با تمام مسلمانان جهان؛

-  به رسمیت نشناختن قومیت عربی؛

-  نگرشی به مسأله فلسطین به عنوان «ثمره ی انحراف تمدنی و فرهنگی» آزادی فلسطین تنها از طریق آزادی اعراب از بند استعمار و استثمار و ایجاد سازمان هایی خواهد بود که بیانگر منافع توده مردم باشند.

در فهرست فعالان این جنبش بیست و پنج نفر حضور داشتند که سه نفر از آنان زن بودند. این جنبش توسط یک دفتر اجرایی هدایت می شد که شامل پنج عضو بود: راشد الغنوشی(رئیس)، عبدالفتاح(مدیر کل)، حمادی الجبلی(مسؤول روابط سیاسی)، حبیب اللوز(مسؤول فراخوان های مردمی) و حبیب السویسی(مسؤول تبلیغات).

در 31 ژوئیه 1981 دولت تونس طی عملیاتی تمام رهبران و اعضای این جنبش را بازداشت و به مقامات قضایی تحویل دادند. پس از آزادی اعضای جنبش اسلامی از زندان، اختلاف میان جنبش به وجود آمد که موجب دو رهبری گردید: رهبری نسل اول به نمایندگی راشد الغنوشی، صلاح کرکر و هوادارانشان، و رهبری نسل دوم که حمادی الجبالی عهده دار آن بود. نسل اول خود را مشروع و ثمره ی تصمیمات کنگره سال 1981 می دانست و نسل دوم نیز معتقد بود مشروعیت گسترده ای کسب کرده و پایگاه مردمی وسیع این سازمان در سراسر کشور به علت فعالیت های این نسل بوده است.

در پاییز 1987 مقامات قضایی تونس احکامی را در خصوص فعالان اسلام گرا صادر کردند. طبق این احکام هفت نفر به اعدام محکوم شدند و حکم پنج نفر از آنان که در انفجارهای یکی از هتل های شهر المستنیر در تابستان 1987 دست داشتند، به صورت غیابی بود. دادگاه همچنین راشد الغنوشی و فاضل البلدی را به حبس ابد با اعمال شاقه محکوم و چهارده نفر دیگر را تبرئه کرد.

با کودتای ژنرال زین العابدین بن علی در هفتم نوامبر 1987 و تغییرات در دولت جدید با پاکسازی طرفداران بو رقیبه، نظامیان جدید دست به اقدامات جدید زدند که از جمله آزادی زندانیان سیاسی بود. اکثریت قاطع این زندانیان سیاسی را اسلام گرایان تشکیل می دادند. آزادی راشد الغنوشی در می 1988 نیز تأثیری مثبت در سطح تونس داشت.[2] زین العابدین بن علی زمانی که رئیس سازمان امنیت و وزیر کشور بود در سرکوب حرکت اتجاه اسلامی به شدت نقش داشت. خشونت وی و ضدیت او با جریان های اسلامی و البته جریان های چپ مشخص بود. در ابتدای رسیدن بن علی به قدرت، ابتدا نرمش نشان داد زیرا نیاز به حمایت و پشتیبانی جناح های سیاسی داشت. در همین شرایط بن علی گفت: که ما اجازه نمی دهیم احزابی تحت عنوان اسلام یا با شعارهای اسلامی شکل بگیرد. راشد الغنوشی نیز اعلام کرد که حرکت الاتجاه اسلامی به «حزب النهضه» تغییر نام می دهد. امروز هم نام آن النهضه است.[3]

راشد الغنوشی به خاطر فعالیت‌های سیاسی خود علیه حبیب بورقیبه و زین العابدین بن علی چندین بار دستگیر شد و مدتی را در تبعید گذراند. راشد الغنوشی در این مدت به چند کشور هجرت کرد تا اینکه انگلیس آخرین اقامت گاه وی بود.

پس از شروع اعتراضات مردمی در تونس، الغنوشی رهبر حزب اسلام گرای النهضه تونس و از مخالفین سکولاریسم، پس از بیش از ۲۰ سال دوری به کشورش بازگشت. وی هدف خود را مشارکت در امر سیاسی تونس عنوان کرد.[4] پس از سرنگونی زین‌العابدین بن علی، دیکتاتور پیشین تونس، دولت انتقالی تونس به گروه النهضه اجازه تشکیل حزب را داد و این حزب به سرعت تبدیل به بزرگ‌ترین و سازمان‌یافته‌ترین حزب در تونس شد. حزب النهضه در انتخابات مجلس مؤسسان تونس که در ۲۴ اکتبر ۲۰۱۱ برگزار شد ادعا کرد که ۴۰ درصد از آرا را به دست آورده‌است.[5]

 

[1] - پراکندگی سلفی گری و وهابیت در جهان اسلام، مهدی فرمانیان، موسسه مطالعات بنیان دینی، قم 1393 ، ص 91

[2] - http://islamworld2020.persianblog.ir/post/140/

[3] - http://www.iiwfs.com/islam-world/islam-world-notes-and-papers/316

[4] - https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D ... A%D9%86%D9%88%D8%B4%DB%8C

[5] - https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D ... 8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3%29

منبع وهابیت پژوهی

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

ظهور و انحطاط انصار الشریعة در لیبی

شبکه حقانی (2)

طالبان پاکستان

گردان های عبدالله عزام

طالبان

سپاه صحابه(2)

جیش محمد

جنبش اسلامی ترکستان شرقی

انصار الشریعه یمن

سلفیت سنتی(وهابی) در یمن

التوحید و الجهاد فی ارض الکنانه (توحید و جهاد در مصر)

لواء التوحید

جنبش نورالدین زنکی

جنبش انصار الدین مالی

اخوان المسلمین اردن

عمليات درع الفرات

اخوان المسلمين يمن

جیش الحر السوری

حرکه احرار الشام الاسلامیه

المرابطون (مالی)

القاعده فی بلاد المغرب الاسلامی

انصار الشریعه تونس

جیش احرار الشام

جنبش حسم «حرکة سواعد مصر»

جماعت اسلامی اندونزی

الشباب المجاهدین

هیئه تحریر الشام

جماعة المسلمين في بلاد الشام

جیش محمد فی بلاد الشام

سرایا مروان حدید

جماعت انصار بیت المقدس

جنبش انصار الشریعه لیبی

کتیبه صقور العز

اجناد القوقاز

التکفیر و الهجره

جند الاقصی

حرکه الفجر الاسلامیه

حرکه شام الاسلام

جیش المهاجرین و الانصار                                          

الکتبیه الخضراء

احرار الشام

تحریر الشام

آل شیخ

القاعده عراق

دیوبندیه در پاکستان

تقابل دیوبندیه با جریان ها و مذاهب دیگر

اندیشه های طیف حیاتی جریان دیوبندیه

اندیشه های گرایش «مماتی» جریان دیوبندیه

امارت اسلامی قفقاز

دورنمائی از مکتب دیویند (2)

دورنمائی از مکتب دیویند (1)

جریان شناسی گروهک تروریستی انصارالاسلام

جريان نوسلفي‌ها

داعش 2017/دگرگونی ها و تاکتیک ها

گروهک تروریستی ـ تکفیری جندالله

آشنایی با گروهک تررویستی جندالشیطان

گروه تکفیری ریاض الصالحین

حدادیه

سازمان جماعة التبلیغ

النهضه تونس؛ از «حرکت» تا «حزب»

وهابیت تکفیری (دوران تاسیس و تثبیت)

قبیله انحراف

تحریک نفاذ شریعت محمدی

سلفیه درباری

جیش محمد

حرکت النهضه تونس

گرایش های فکری سلفیه در جهان امروز

شباب محمد (آکادمی ارتش)

گونه شناسی جریان های فکری و جنبش های اسلامگرا

احزاب سلفی در مصر

گروه طالبان

شبکه ی حقانی (1)

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار (دوره سوم)

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار (دوره دوم)

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار(دوره اول)

جريان نوسلفي‌ها در دوران معاصر (2)

اخوان المسلمین سوریه

القاعده در تانزانیا

القاعده در کنیا

جماعت تبلیغ

سلفی گری در شبه قاره هند

جریان شناسی جماعت التبلیغ و الدعوه

دیوبندیه، بریلویه و رابطه آنها با وهابیت

جریان های تکفیری عراق

حزب التحریر ازبکستان

سلفی گری در پاکستان

جريان های سلفی در تونس

جماعت اخوان المسلمین: ریشه ها و روندها

سازمان القاعده

ریشه‌های تفکر داعش (٤)

ریشه‌های تفکر داعش (٣)

ریشه‌های تفکر داعش (٢)

ریشه‌های تفکر داعش (١)

بوکوحرام

خلافت داعش، موافقان و مخالفان

لشکر طیبه

اخوان المسلمين و شيعه (بخش دوم)

اخوان المسلمين و شيعه (بخش اول)

گروههای تروریستی در آفریقا

حرکت المجاهدین

سیر شکل گیری جریان دیوبندیه در شبه قاره هند

گروههای تروریستی در آفریقا

حزب التحریر: آسیب ها وتحریف ها

آشنایی با داعش

سپاه صحابه

طالبان

لشگر جهنگوی

اخوان‌المسلمین امارات؛ پیوندی دیرهنگام

اخوان المسلمین عربستان؛ زندگی گیاهی

اخوان اصیل (حسن البناء)؛ جریانی در رؤیای اصلاح

اخوان المسلمین قطر؛ حرکتی خزنده

سروریه

حازمیه

اخوان در عربستان

البانیه

جریان جامیة یا عالمان درباری

حرکت جهیمان العتیبی

جریان اخوان‌التوحید

جریان های سلفیه