اطلس > جریان ها > شبکه ی حقانی (1)

شبکه ی حقانی (1)

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۶/۲۸ تعداد بازدید: 431

نام این شبکه برگرفته از نام رهبر آن جلال الدین حقانی است. او قبلا عضو حزب اسلامی بود که توسط گلبدین حکمتیار اداره می شد. در اواخر ده ی 1970 حزب اسلامی به دو شاخه تقسیم شد. یک شاخه توسط حکمتیار و دیگری توسط یونس خالص هدایت می شد. حقانی به شاخه ی یونس خالص پیوست و به شخص مهمی در این جریان بدل گشت.



نویسنده: یونس خالص
با حمله ی شوروی به افغانستان، حقانی، وزیرستان شمالی را مقر فعالیت خود قرار داد و با پشتیبانی سیا و سرویس اطلاعاتی پاکستان، مشغول فعالیت علیه شوروی شد. او در دولت طالبان مدتی به عنوان وزیر دادگستری برگزیده شد. وی مقارن با حمله ی آمریکا به افغانستان در 2001 استاندار پکتیا بود که بعد از آن اداره ی وزیرستان شمالی را در اختیار گرفت.
این گروه مسئول حملات متعددی در افغانستان است از جمله ژانویه ی 2008 حمله به هتل سرنا در کابل، آوریل 2008 اقدام به ترور حامد کرزای، 2010 حمله ی انتحاری به ناتو در کابل، و...
پس از این اقدامات در سال 2012 آمریکا این گروه را در شمار گروه های تروریستی خارجی قرار داد. چند ماه بعد شورای امنیت سازمان ملل نیز این گروه را در لیست سیا سازمان ملل قرار داد.
اهداف
هدف اصلی این جریان عبارت است از: اخراج آمریکایی ها و متحدانشان به طور کامل از افغانستان و اطمینان از این که در کشور افغانستان قانون شریعت حکم فرماست
رهبری
جلال الدین حقانی که این شبکه را ایجاد کرده، رهبر بلامنازع این گروه بوده، اما در اثر کهولت سن و بیماری، فرزند او سراج الدین زعامت این گروه را بر عهده گرفته است. در سال 2009 آمریکا برای تحویل سراج الدین پنج میلیون جایزه گذاشت. خلیل الرحمن حقانی عموی سراج الدین هم یکی از افراد موثر در افزایش سرمایه و نیز هدایت عملیاتهای این گروه است. وی همچنین با لشکر الذیل[1] شاخه ی نظامی القاعده هم همکاری دارد. برهان الدین حقانی برادر دیگر سراج فرمانده ی عملیاتی این گروه است و همه ی این افراد در لیست تروریستهای آمریکا قرار دارند.
شمار نفرات و نیروهای این گروه
آماردقیقی از شمار نفرات این گروه در دست نیست، ولی تخمین زده می شود که بین 4000 تا 12000نیروی نظامی در اختیار داشته باشد، افراد این گروه ملیت های مختلفی دارند که شامل، افغانی، پاکستانی، ازبک، عرب، چچنی و ترکها می شود.
این شبکه از چهار گروه تشکیل شده است: کسانی که در زمان اشغال شوروی به این گروه ملحق شده اند ، کسانی که پس از حادثه ی 11 سمپتامبر از جنوب شرقی افغانستان به آنها پیوسته اند، قبایل از وزیرستان شمالی و خارجی هایی مثل عربها، ازبکها و چچنی ها.
این گروه مدارس و کمپهای آموزشی متعددی در وزیرستان شمالی دایر کرده است. که بیشتر اینها در داخل یا اطراف شهر میرانشاه مرکز وزیرستان شمالی است. در این کمپها نحوه ی کارکردن با اسلحه های سبک و سنگین، انجام عملیاتهای انتحاری، اخاذی و شگردهای آدمربایی به افراد آموزش داده می شود. این آموزشها تحت نظارت عبدالرئوف ذاکر برگزار می شود که مسئول عملیاتهای انتحاری خصوصا عملیاتهایی است که در استانهای کابل، تخار، کندز و بغلان انجام می شود.
منطقه ی عملیاتی
این گروه در دوطرف مرز افغانستان و پاکستان مشغول عملیات است. محل اولیه ی این گرو استانهای خوست، پکتیا و پکتیکا بود. اما پس از اینکه مقرهایی در کابل، وردک، غزنه، زابل، قندهار و کندز ایجاد کرد، این گروه عملیات خود را به مناطق دورتر هم گسرتش داد مناطقی مثل: بدخشان، فاریاب و کنار.
روابط
شبکه ی حقانی وابسته به قبیله ی زدران است و با سایر قبایل هم تعامل دارد. عمده فرماندهان این جریان در میران شاه مستقر هستند. گروه در اینجا شورای میرانشاه را جهت اتخاذ تصمیمهای مهم، بحث در باب استراتژی نظامی که به معنای یافتن راهی برای تامین اسلحه ومهمات و طرحریزی عملیات هاست، به راه انداخته است. مشاور این شوری خود جلال الدین حقانی می باشد. هرچند شوری توسط سراج الدین اداره می شود که با شورای کویته (که توسط ملاعمر رهبر سابق طالبان، القاعده و طالبان پاکستان اداره می شود) همکاری خوبی دارد.
اعضای دیگر شوری حاجی ابراهیم و حاجی خلیل از برادران جلال الدین حقانی هستند. این گروه در وزیرستان شمالی تقریبا یک دولت کوچک تشکیل داده ولی در سراسر پاکستان نیز همکارانی دارد که جهت تامیل مالی این شبکه اقدام به خرید و فروش ماشین و املاک می نمایند. همچنین با دو کارخانه همکاری دارد که مواد اولیه ی بمبهای این گروه را تامین می کند. راه اندازی یک بخش تبلیغی به نام منبع الجهاد نیز از فعالیتهای این گروه است که به طور منظم مجلات و ویدئوهایی را جهت ستودن فعالیتهای جهادی این گروه منتشر می کند. این مجلات به زبانهای عربی، پشتون و اردو ترجمه می شود.
شبکه ی حقانی با سایر گروه هایی که در ایده ی جهاد جهانی با آنها مشارکت دارند، مرتبط است جریان هایی از قبیل القاعده، جنبش اسلامی ازبکستان (IMU)، طالبان، تحریک طالبان و لشکر طیبه. از این میان ارتباط این گروه با طالبان بسیار عمیق تر از باقی جریانات است. رابطه ی جلال الدین حقانی با بن لادن به دهه ی 1980 برمی گردد زمانی که بن لادن در منطقه ی تحت حکومت شبکه ی حقانی، کمپی به راه انداخت. این شبکه در انتقال تجهیزات نظامی برای القاعده و طالبان در برابر نیروهای ناتو و ائتلاف، در استانهای جنوبی افغانستان نقش بسزایی داشت.
اطلاعات پاکستان، از زمان جنگ شوروی در افغانستان، با این شبکه همکاری داشته و کماکان به این همکاری ادامه می دهد. همکاری های این اداره با شبکه ی حقانی به صورت تسهیل تجارت قانونی برای این شبکه در پاکستان، سفر اعضای این گروه به کشورهای حاشیه ی خلیج فارس و اعطای کمکهای نقدی انجام می شود. به واسطه ی این کمکها حقانی حملات متعددی در افغانستان به راه انداخته است.
منابع مالی
این گروه از زمان پیدایش تا کنون هیچ مشکلی در زمینه تامین مالی نداشته است. در دهه ی 1980 هم از سیا و هم از اطلاعات پاکستان، کمک تسلیحاتی دریافت می کرد. پس از جنگ شوروی کماکان اطلاعات پاکستان ISI به حمایت از این گروه ادامه می دهد. گروههایی مثل القاعده و طالبان هم هماره به حمایت از این گروه پرداخته اند. بخش عمده ای از کمکهای این گروه از کشور عربستان دریافت می شود. حامیان خصوصی از کشورهای خلیج فارس نیز حامی این گروه هستند، که کمکهای مالی خود را از طریق بانکهای عربستان، به دست آنها می رسانند.
منابع دیگر مالی شامل: قاچاق، آدم ربایی، اخاذی، جمع آوری اسلحه مهمات از میادین جنگ و نیز جمع آوری کمکها از مساجد و مالیاتهایی که در مناطق تحت حکومت این شبکه اخذ می شود.
وضعیت موجود
باوجود اینکه آمریکا و سازمان ملل این گروه را در شمار گروه های تروریستی قرار داده است ولی برخورد جدی از سوی کشور پاکستان با این گروه صورت نگرفته است. سازمان ملل تمامی اعضای خود را ملزم ساخته کن اموال این شبکه را بلوکه کرده و از مسافرت اعضای آن و حمل تسلیحات برای آنها جلوگیری به عمل آورند. دولت پاکستان اعلام کرده است که قبلا این گروه را سرکوب کرده و نیازی به تلاش بیشتر نیست. این مطلب حاکی از آن است که هم دولت و هم اطلاعات پاکستان، کماکان این گروه را یک همکار با ارزش در زمینه ی افغانستان برای خود تلقی می کند.
ظاهرا تحریمها تاثیر چندانی بر فعالیتهای نظامی این گروه نداشته است. چرا که بیشتر منابع مالی آنها از طریق حواله یا نقل و انتقال توسط اشخاص، صورت می گیرد. با وجود شرکای ثابتی چون القاعده و طالبان، در منطقه گمان می رود که پس از عقب نشینی نیروهای آمریکایی، این شبکه نقش مهمی در جریانات افغانستان ایفاء کند. [2]
[1] Lashkar al-Zil

[2] MILITANT GROUPS IN SOUTH ASIA، ص 159 تا 167.


دبیرخانه کنگره جهانی مقابله با جریان های افراطی و تکفیری
مطالعه بیشتر: شبکه حقانی (2)

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
مطالب دیگر در این بخش

ظهور و انحطاط انصار الشریعة در لیبی

شبکه حقانی (2)

طالبان پاکستان

گردان های عبدالله عزام

طالبان

سپاه صحابه(2)

جیش محمد

جنبش اسلامی ترکستان شرقی

انصار الشریعه یمن

سلفیت سنتی(وهابی) در یمن

التوحید و الجهاد فی ارض الکنانه (توحید و جهاد در مصر)

لواء التوحید

جنبش نورالدین زنکی

جنبش انصار الدین مالی

اخوان المسلمین اردن

عمليات درع الفرات

اخوان المسلمين يمن

جیش الحر السوری

حرکه احرار الشام الاسلامیه

المرابطون (مالی)

القاعده فی بلاد المغرب الاسلامی

انصار الشریعه تونس

جیش احرار الشام

جنبش حسم «حرکة سواعد مصر»

جماعت اسلامی اندونزی

الشباب المجاهدین

هیئه تحریر الشام

جماعة المسلمين في بلاد الشام

جیش محمد فی بلاد الشام

سرایا مروان حدید

جماعت انصار بیت المقدس

جنبش انصار الشریعه لیبی

کتیبه صقور العز

اجناد القوقاز

التکفیر و الهجره

جند الاقصی

حرکه الفجر الاسلامیه

حرکه شام الاسلام

جیش المهاجرین و الانصار                                          

الکتبیه الخضراء

احرار الشام

تحریر الشام

آل شیخ

القاعده عراق

دیوبندیه در پاکستان

تقابل دیوبندیه با جریان ها و مذاهب دیگر

اندیشه های طیف حیاتی جریان دیوبندیه

اندیشه های گرایش «مماتی» جریان دیوبندیه

امارت اسلامی قفقاز

دورنمائی از مکتب دیویند (2)

دورنمائی از مکتب دیویند (1)

جریان شناسی گروهک تروریستی انصارالاسلام

جريان نوسلفي‌ها

داعش 2017/دگرگونی ها و تاکتیک ها

گروهک تروریستی ـ تکفیری جندالله

آشنایی با گروهک تررویستی جندالشیطان

گروه تکفیری ریاض الصالحین

حدادیه

سازمان جماعة التبلیغ

النهضه تونس؛ از «حرکت» تا «حزب»

وهابیت تکفیری (دوران تاسیس و تثبیت)

قبیله انحراف

تحریک نفاذ شریعت محمدی

سلفیه درباری

جیش محمد

حرکت النهضه تونس

گرایش های فکری سلفیه در جهان امروز

شباب محمد (آکادمی ارتش)

گونه شناسی جریان های فکری و جنبش های اسلامگرا

احزاب سلفی در مصر

گروه طالبان

شبکه ی حقانی (1)

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار (دوره سوم)

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار (دوره دوم)

وهابیت و خاندان سعود، از ظهور تا اقتدار(دوره اول)

جريان نوسلفي‌ها در دوران معاصر (2)

اخوان المسلمین سوریه

القاعده در تانزانیا

القاعده در کنیا

جماعت تبلیغ

سلفی گری در شبه قاره هند

جریان شناسی جماعت التبلیغ و الدعوه

دیوبندیه، بریلویه و رابطه آنها با وهابیت

جریان های تکفیری عراق

حزب التحریر ازبکستان

سلفی گری در پاکستان

جريان های سلفی در تونس

جماعت اخوان المسلمین: ریشه ها و روندها

سازمان القاعده

ریشه‌های تفکر داعش (٤)

ریشه‌های تفکر داعش (٣)

ریشه‌های تفکر داعش (٢)

ریشه‌های تفکر داعش (١)

بوکوحرام

خلافت داعش، موافقان و مخالفان

لشکر طیبه

اخوان المسلمين و شيعه (بخش دوم)

اخوان المسلمين و شيعه (بخش اول)

گروههای تروریستی در آفریقا

حرکت المجاهدین

سیر شکل گیری جریان دیوبندیه در شبه قاره هند

گروههای تروریستی در آفریقا

حزب التحریر: آسیب ها وتحریف ها

آشنایی با داعش

سپاه صحابه

طالبان

لشگر جهنگوی

اخوان‌المسلمین امارات؛ پیوندی دیرهنگام

اخوان المسلمین عربستان؛ زندگی گیاهی

اخوان اصیل (حسن البناء)؛ جریانی در رؤیای اصلاح

اخوان المسلمین قطر؛ حرکتی خزنده

سروریه

حازمیه

اخوان در عربستان

البانیه

جریان جامیة یا عالمان درباری

حرکت جهیمان العتیبی

جریان اخوان‌التوحید

جریان های سلفیه