برگزیده ها

جریان ها

  • طالبان پاکستان

    جنبش طالبان پاکستان (تحریک طالبان پاکستان) یک سازمان فراگیر از گروه‌های شبه‌نظامی اسلام‌گرا است که در شمال‌غربی پاکستان، در مناطق قبیله‌ای فدرال در طول مرز افغانستان مستقر هستند.

  • گردان های عبدالله عزام

    گردان‌های عبدالله عَزّام سازمانی مسلح است که ادعای اسلام­گرایی با رویکرد تکفیری دارد. با انفجارهای روز 19 نوامبر 2013 برابر با 8 دی 1392 در برابر سفارت ایران در بیروت نام گردان­های عبدالله عزام برای رسانه ­های خبری پررنگ‌تر شد.

  • طالبان

    طالبان به معنای طلبه‌ها، نام گروهی از شبه نظامیان روحانی مخالف دولت افغانستان است که دارای عقاید دگم مذهبی و وابسته به مکاتب حنفی و وهابی در دین اسلام است.

  • سپاه صحابه(2)

    یکی از گروه های افراطی و مسلح وابسته به مدارس دیوبند در پاکستان سپاه صحابه است که توسط مولانا جهنگوی در سال 1404 قمری تاسیس شد.

  • جیش محمد

    جیش محمد (به اختصار JeM) گروهی اسلام‌گرا و شبه‌نظامی است که به دنبال جدا کردن کشمیر از هند از راه مبارزه مسلحانه است.

  • جنبش اسلامی ترکستان شرقی

    جنبش اسلامی ترکستان شرقی بخشی از سازمان آزادی‌بخش ترکستان شرقی است که 120 سال قبل برای کسب استقلال از دولت مرکزی تشکیل شده بود. این جنبش از ترک‌های اویغور جدایی‌طلب ایالت سین کیانگ چین می‌باشند. ایالت سین کیانگ منطقه مسلمان‌نشین در چین است.

  • انصار الشریعه یمن

    حزب انصارالشریعه یمن در واقع بازوی سیاسی و یا چهره دیگر القاعده در این کشور است که در راستای تحقق اهداف القاعده در این کشور گام برمی دارد.

  • سلفیت سنتی(وهابی) در یمن

    از دیرباز، سعودی­‌ها به یمن به عنوان کشور زیردست خود نگریسته­‌اند که نیروی کار آنها را فراهم آورده و مانند بحرین، تحت الحمایه آنان است. از این رو همواره نسبت به گسترش تفکر وهابی در یمن اهتمام داشته اند.

  • التوحید و الجهاد فی ارض الکنانه (توحید و جهاد در مصر)

    یکی از پیش­ قراولان گروه­های سلفی جهادی معاصر در کشور مصر، جنبش التوحید و الجهاد فی ارض الکنانه است که در این مکتوب با نام اختصاری جنبش توحید و جهاد معرفی می­گردد.

  • لواء التوحید

    لواء التوحیدگروه لواء التوحید هم زمان با ورود جیش الحر در سال 2012م و توسط شخصی به نام «عبدالقادر الصالح» و نظامی جدا شده از ارتش سوریه به نام «یوسف الجادر» معروف به ابو فرات شکل گرفت و نقش مهمی در سیطره بر معظم روستاهای حلب و مناطق مختلفی از شهر حلب داشت.

مقالات

  • بررسی و نقد دیدگاه وهابیان درباره تبرک با نگاهی به تفسیر آیه اذْهَبُواْ بِقَمِيصِي...

    تبرک به آثار انبیا و اولیای الهی اندیشه‌ای است که در امت‌های پیش از اسلام نیز وجود داشته و قرآن و سنت نبوی، و نیز سیره مسلمانان آن را تأیید می‌کند. از جمله آیاتی که به مشروعیت تبرک گواهی می‌دهد، آیه )اذْهَبُواْ بِقَمِيصِي هَذَا فَأَلْقُوهُ عَلَى وَجْهِ أَبِي يَأْتِ بَصِيرًا( است.

  • وحدت؛ یگانه راه مبارزه با افراط

    امروزه دنیای اسلام دورانی را می‌گذراند که در طول تاریخ کم‌نظیر است. بسیاری از کشورهای اسلامی با مقوله افراط درگیرند و در این مسیر هزینه‌های فراوانی متحمل شده‌اند. بررسی‌ها نشان می‌دهد ده‌ها جریان در کشورهای اسلامی وجود دارد. تمام جریان‌ها و گروه‌های اسلامی، ادّعای حق‌طلبی دارند و خود را حقّ مطلق فرض می‌کنند در نتیجۀ عملکرد این گروه‌ها قدرت جامعه اسلامی روز‌به‌روز رو به افول و کاستی است.

  • خدا در نگاه وهابیت

    توحيد، اساسي‌ترين باور ديني و مذهبي مسلمانان بلكه ساير اديان الهي است ؛ زيرا توحيد، سرچشمة ديگر عقايد و اعمال ديني مي‌باشد. توحيد، مانند ريشة درختي است كه داراي شاخه و ميوه‌ است و انسان‌ها از آن بهره‌مند مي‌شوند. بديهي است با نقش مهم و حياتي توحيد ، به عنوان اساس و پاية دين ، اگر به صورت صحيح معرفي نشود، آثار منفي فراواني در ديگر عقايد ، اعمال و امور فردي و اجتماعي در پي خواهد داشت.

  • فضیلت زیارت قبور بزرگان دین، در فقه فریقین

    زیارت قبور بزرگان دین و فضیلت آن در فقه فریقین، از مسائلی است که برخی در صدد انکار آن هستند و این، از آن روست که پژوهش جدی و یکپارچه‌ای در این مورد صورت نگرفته است و جا دارد کاوش لازم در این باره انجام گیرد.

  • پاسـخ به شـبهات وهابیـان بر روایت مالک الدار در توســل به پیـامبر پس از وفـات

    روایت «مالک‏ الدار» از جمله روایاتی است که بر وقوع توسل به پیامبر در زمان خلیفه دوم و جواز این عمل نزد صحابه و تابعین دلالت دارد. از سوی دیگر وهابیان معتقدند توسل به پیامبر پس از وفات ایشان امری نامشروع و بدعت است. این عقیده آنان را به شبهه‏ افکنی در سند و متن این روایت واداشته است. نقل و نقد شبهات وهابیان دراین‏باره، موضوع پژوهش این مقاله است.

  • ریشه ‏های پدیده تکفیر در گذر تاریخ

    پدیده زشت تکفیر که با قوانین اسلامی کاملاً مخالف است، مگر در موارد مشخص که در عصر رسول‏ خدا به وسیله «اسامه بن زید» و «ولید بن عقبه» صورت گرفت و هر دو مورد نکوهش قرار گرفتند. پس از آن دو، خوارج به این پدیده دامن زدند.

  • سلفى‏ گرى دیرینه و نوین

    مقاله حاضر به تبیین معنای صحیح قرن و سلف پرداخته و در ضمن آن به برخی از شبهات ابن‏تیمیه و پیروان او پاسخ گفته است. مقصود از قرن در اصطلاح قرآن، جمعی از انسان‏ها هستند که  در شرائط خاصی از نظر دین یا فرهنگ و یا سیاست زندگی کرده و با هم قدر مشترکی دارند. براین اساس مقصود پیامبر اکرم از قرن در حدیث «خیرالقرون» نیز عصری است که اسلام در آن طلوع و گسترش یافت.

  • وهابیت، آیین تشبیه و تجسیم

    یکی از محورهای اختلاف میان فرقه ‏های اسلامی، مسأله صفات الهی است. از میان صفات الهی، صفات خبریه بیش از سایر صفات مورد بحث و اختلاف قرار گرفته است. پرسش اصلی معناشناسانه در حوزه صفات خبری این است که صفات ذات مانند: ید، رِجل  و وجه، و صفات خبری فعل، مانند: استواء، نزول و صعود که در کتاب و سنت آمده است، آیا بر معنای ظاهری خود حمل می‏شوند، یا باید آنها را تأویل برد؟

  • مشروعیت دعا نزد قبور اولیای الهی

    نوشتار حاضر به مسأله دعا نزد قبور پرداخته و مشروعیت آن را به کمک این ادله اثبات می­کند: 1. بیان احادیثی از پیامبر اکرم که در متون روایی معتبر اهل سنت نقل شده و مشروعیت دعا نزد قبور مسلمانان را به طور مطلق اثبات می‌کند، 2. بیان مواردی از سیره و دیدگاه سلف درباره دعا نزد قبر پیامبر اکرم، 3. معرفی مکان­هایی ویژه که برای عبادت مورد توجه قرار گرفته است.

  • پاسخ به شبهات وهابیان بر روایات عثمان‏ بن حنیف در خصوص توسل

    عثمان‏ بن‏ حنیف از جمله اصحاب پیامبر اکرم است که دو روایت با موضوع توسل را نقل نموده است.این دو روایت از جهت رجالی خالی از اشکال است. از جهت درایی و دلالی نیز بر جواز و وقوع سه نوع توسل دلالت می‏کند: توسل به دعای پیامبر اکرم در زمان حیات و پس از حیات حضرتش؛ توسل به ذات پیامبر اکرم در زمان حیات و پس از حیات آن حضرت و توسل به جاه و مقام پیامبر اکرم در زمان حیات و پس از حیات ایشان.

مفاهیم

  • هجرت

    هجرت یکی از مفاهیم اساسی و پر کاربرد در بین گروه های تکفیری است. گروه های تکفیری پس از جاهلی خواندن جامعه و تکفیر آن، هجرت را یکی از راهکارهای مقابله با جاهلیت و فرار از جامعه کفار معرفی کرده اند و از آنجایی که مقوله هجرت در آموزه های دینی از جایگاه ویژه ای برخوردار است، گروه های تکفیری در پیشبرد اهدافشان از آن بهره برده اند.

  • مسجد ساختن بر روی قبور و نماز خواندن در کنار قبور

    یکی از اشکالات تکفیری ها این است که ساخت مسجد بر روی قبور جایز نیست. محمد بن عبدالوهاب در این باره می نویسد: لا يشرع بناء المساجد على القبور، ولا الصلاة عندها؛ ساختن مسجد بر روی قبور و ماز خواندن در کنار قبور مشروع نیست.

  • دعا در کنار قبور

    یکی از شبهات تکفیری ها این است که دعا و نماز در کنار قبور جایز نیست. از نگاه آنها در زیارت قبور تنها سلام دادن و طلب آمرزش نمودن از خداوند برای میت جایز است اما دعا کردن در کنار قبور جایز نیست.  

  • آل الشیخ

    آل الشیخ، به علمایی که از نسل محمد بن عبد الوهاب هستند اطلاق می‌شود. طبق معاهده محمد بن عبد الوهاب و سعود، آل الشیخ متولی امور مذهبی و آل سعود متولی امور سیاسی و حکومتی عربستان می باشد. به مرور زمان در سایه رابطه دو سویه آل سعود و آل شیخ، عربستان سعودی زیر نفوذ کامل این دو خانواده قرار گرفت.

  • اسلام در نظر فقهای فریقین

    اسلامفقهای شیعه و سنی، صرف اقرار به شهادتین را برای اسلام کافی دانسته اند و گفته اند به شرطی اقرار به شهاتین برای تحقق اسلام کافی است که شخص، منکر ضروری دین نباشد.

  • تقلید در دیدگاه سلفی‌های تکفیری

    تقلیدهمه مذاهب اربعه قائل به تقلید خاص از امام مذهب خود هستند و لذا احناف هیچ‌گاه از احمد حنبل و بقیه ائمه اربعه تقلید نمیکنند و نیز شوافع فقط از محمدبن ادریس شافعی تقلید می‌کنند و مجتهدین آنها تنها در مذهب امام خود اجتهاد می‌کنند. اما وهابیون و سلفی‌های تکفیری این اعتقاد را برنتافته‌اند و تقلید را انکار کرده و قائل به اجتهاد حتی در زمان فعلی شده اند. آنان با تعابیر تندی به تقلید اهل سنت از مذاهب اربعه اعتراض کرده‌اند و حتی آنرا شرک پنداشته‌ و قائل آنرا خارج از اسلام دانسته‌اند.

  • سلفیه جهادی

    جهادیون یا سلفی جهادی مجموعه یا افرادی که دارای تفکر جهاد مسلح بر علیه حکومتهای موجود در جهان اسلام وبر ضد دشمنان خارجی می باشند ودارای تفکر مشخصی که براساس مبادی حاکمیت و قواعد ولاء و براء و قواعد اساسی جهاد بنا شده است

  • انقطاع عمل بعد از موت

    مرگ در نگاه وهابیت به عنوان پایان عمل ذکر شده است. لذا درخواست هر گونه عمل، اعم از دعاکردن یا اجابت حوائج از میت منتفی دانسته شده، حتی اگر میت، برترین مخلوقات عالم، پیامبر اعظم (صلّی الله علیه و آله) باشد.

  • حیات برزخی

    اعتقاد به عالم برزخ یک اعتقاد مشترک میان همه مذاهب اسلامی حتی سلفی هاست. عالمی که میان این جهان و عالم آخرت به نام عالم برزخ قرار گرفته است که ارواح همه انسان ها پس از مرگ تا روز قيامت در آن قرار مي گيرند.

  • ظاهر گرایی از دیدگاه سلفیها

    ظاهر گرایی، متن گرایی افراطی است که با نادیده انگاشتن قرائن لازم در فهم نصوص، موجب به وجود آمدن تفسیرهایی تنگ نظرانه و غیر منطبق با سایر آموزه‌های دینی می شود.

پرسش و پاسخ

  • آیا جشن گرفتن به مناسبت میلاد پیامبر(ص) بدعت است؟

    می­دانم که مولود­ي‌خانی برای پیامبر(صلّی الله علیه وسلّم) هرچند پس از سه قرن پدید آمد، ولی امری است که مورد تأیید کتاب و سنت است و فضایل بی­شماری دارد. علمای عاملی که دوستدار خدا و رسولش می­باشند، بدین موضوع پرداخته و به آن توصیه کرده­ اند.

  • اهل سنت واقعی از نگاه ابن عثیمین چه کسانی هستند؟

    ابن عثیمین از شخصیت های برجسته وهابی است. مراد وی از اهل سنت فقط وهابیت است، نه هیچ یک از مذاهب کلامی یا فقهی دیگر؛ بلکه از نظر او نه تنها حنفی ها و شافعی ها و مالکی ها و اشعری ها و ماتریدیه ها و صوفیه از اهل سنت نیستند، بلکه اهل بدعت نیز به شمار می روند.

  • آیا سند روایت مالک الدار در جواز توسل به رسول خدا صحیح است؟

    روایت مالک الدار از جمله روایاتی است که بر جواز توسل و طلب دعا از رسول خدا در زمان ممات دلالت می کند از این رو مخالفان در جهت تضعیف روایت برآمده اند، آنچه در ادامه می آید تصحیح سندی این روایت است.

  • آیا رسول خدا و اهل بیت برای عزیزان خود گریه و عزاداری می کردند؟

    نمونه های زیادی از سیره رسول خدا(ص) در زمینه سوگواری و عزاداری نقل شده است، از جمله: سوگواری بر حضرت حمزه و گریستن در شهادت جعفر بن ابی طالب، گریستن به هنگام درگذشت فرزندشان ابراهیم، اشک ریختن در درگذشت دخترشان، گریه به هنگام احتضار سعد بن عباده، گریه به هنگام زیارت قبر مادرشان آمنه.

  • حدود ایمان و کفر در عقیده اهل سنت و جماعت چیست؟ (بخش دوم)

    ایمان چیست؟ مرزهای آن کدام است؟ آیا ایمان مبتنی بر اقرار زبانی است؟ تصدیق قلبی است؟ آیا این عملِ مطابق دستورات شرع است که ایمان را می سازد و یا تنها معرفت درونی برای پیوستن به جرگه مؤمنان کفایت می کند؟ به راستی مرزهای ایمان کدام است و اهل سنت در این باره چه می گوید؟

  • حدود ایمان و کفر در عقیده اهل سنت و جماعت چیست؟ (بخش اول)

    آیا ارتکاب گناه ما را کافر می کند؟ اختلاف در پاسخ به این سوال، زمینه ای برای قضاوت ها و رفتارهای فردی و جمعی متفاوت در میان پیروان دین اسلام را فراهم آورده است. گروهی از پاسخ دهندگان به این پرسش، قضاوت در خصوص ایمان و کفر بندگان را –به رغم ارتکاب گناه- صرفا به قضاوت الهی محول کرده اند و گروهی دیگر، کفر مرتکبین گناه را مسلّم و قطعی دانسته و آنان را تکفیر کرده اند.

  • آیا سفر به مدینه منوره به قصد زیارت قبر رسول الله اشکال دارد؟

    برخی مدعیان علم، در مسائل مربوط به پیامبر(صلّی الله علیه و آله) فضا را مشوش و آشفته می­کنند؛ مثلا ادعا می‌کنند که سفر به مدینه منوره، با هدف زیارت پیامبر(صلّی الله علیه و آله وسلّم) شرک است و هر کس که با این نیت سفر کند، مشرک شمرده می­شود! خواهشمندیم حکم دین را در این باره بیان فرمایید.

  • مرز بين تروريسم و جهاد در اسلام چيست ؟

    مرز بين تروريسم و جهاد، مبتنى بر عدم مشروعيت تروريسم و مشروعيت جهاد از ديدگاه اسلام مى‏باشد. براى دستيابى به پاسخى صريح و شفاف، ابتدا لازم است به صورت جداگانه يك بحث مفهوم‏شناختى در مورد اين مفاهيم ارائه و جايگاه هر كدام را در متون و منابع اسلامى مورد بررسى قرار دهيم.

  • آیا سلفیان تکفیری شیعه را مسلمان می دانند؟

    تمامی جریان های سلفی که امروز به جریان های تکفیری مشهور هستند به این مطلب اذعان دارند که باید با مسلمانان مهربان بود و با کفار دشمنی کرد. اکنون این سوال به وجود می آید، اگر اینگونه است پس چرا این جریان های تکفیری به صورت گسترده حکم به کفر مسلمانان می دهند؟

  • مقصود از آیاتی که به صراحت شفاعت را نفی می کند، چیست؟

    اگر بخواهیم به نتیجه ای درست در مورد شفاعت از دیدگاه قرآن کریم برسیم، باید مجموع آیات مربوط به آن را بررسی کنیم. استناد به بعضی آیات و نادیده گرفتن برخی دیگر، منجر به فهم نادرست و برداشت غیرقابل اعتماد است.