برگزیده ها

اطلس (مفاهیم، جریان ها، شخصیت ها)

  • شيخ عبد الله بن محمد بن الصديق الغماري

    شیخ عبدالله الغماریسید ابوالفضل عبدالله محمد بن الصدیق الغماری سال 1328هـ برابر با 1910م در طنجه از شهرهای کشور مغرب متولد شد. او یکی از علمای و محدثین مغرب و كشورهای آفریقا است. مقدمات علوم شرعی و حفظ قرآن را در دوران کودکی و نوجوانی به پایان رساند. 

  • شيخ أسامه محمود الأزهري

    شیخ اسامه الازهریشیخ اسامه سید محمود الازهری سال 1396هـ برابر با 1976م در شهر اسکندریه متولد شد. وی در زمان گذراندن تحصیلات آکادمیک، مشغول تحصیل علوم شرعی بود و از علمای بزرگ مصر و شام و یمن و مغرب بهره‎مند شد. 

  • شیخ اکرم احمد برکات

    شیخ اکرم برکاتشیخ احمد برکات سال 1968م در لبنان متولد شد. ایشان مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشته فلسفه و علم کلام دریافت کرد و رساله دکتری خود را با عنوان "التكفير- ضوابط الإسلام وتطبيقات المسلمين" در دانشگاه اسلامی لبنان به اتمام رساند. 

  • شیخ محمد حسن هيتو شافعی

    شیخ محمد حسن هیتودکتر شیخ محمد حسن هیتو از عالمان شافعی مذهب است که سال 1362هـ  برابر با 1943م در سوریه متولد شده است. وی از عشیره(قبیله)عربی شیخانیه که میان کردها بوده است زندگی کرده است.

  • شیخ وهبي سليمان غاوجي حنفی

    شیخ وهابی غاوجیوهبي سليمان غاوجي الألباني الدمشقي الحنفي سال 1923م در شکودرا واقع در شمال البانیا متولد شدند[1]. وی یکی از عالمان و فقهای حنفی مذهب سوریه است.

  • شیخ محمد عوامه

    شیخ محمد عوامهشیخ محمد عوامه سال 1358هـ قـ برابر با 1940 م در حلب از شهرهای سوریه متولد شد. وی با گذراندن علوم دینی در سال 1382 هـ (1962م) به دانشگاه شرعی ملحق شد و تا سال 1400هـ (1980م) تدریس علوم دینی می کرد.

  • فواز محمد حسن قاضی اعدام های داعش

    ابوعلی شرعیفواز محمد حسن ملقب به ابوعلی شرعی، و مشهور به قاضی اعدام های داعش، از اهالی شهرستان کرامة در استان رقه بود. از کلاس نهم درس را رها کرد و برای کار به عربستان رفت.

  • اسامه بن‌ لادن

    اسامه بن لادن

    اسامه بن‌لادن نیز مانند اغلب چهره‌های بارز و تأثیرگذار جهان، زندگی پر فراز و نشیبی داشت. او از نخستین سال‌های جوانی، برخلاف سایر برادران و هم‌سالان خود و علی‌رغم بهره‌مندی از ثروتی بزرگ، زندگی سخت و زاهدانه‌ای را در مسیر اهداف بزرگ خویش انتخاب کرد. اما متأسفانه زحمات بن‌لادن، آنگونه که او انتظار داشت، به بار ننشست و برخلاف خواسته‌های او، اقداماتش نه‌تنها ضربه‌ای به قدرت ایالات متحده وارد نساخت، بلکه نفوذ مضاعف آمریکا و بیشتر شدن پایگاه‌های نظامی او در کشورهای اسلامی را در پی داشت.

  • ایمن الظواهری (تفکرات)

    ایمن الظواهریایمن الظواهری، دومین شخصیت برجسته سازمان القاعده، دست راست بن‌لادن و جانشین اوست که بسیاری از کارشناسان، تفکرات او را رادیکال‌تر از بن‌لادن ارزیابی کرده و او را مغز متفکر عملیات‌های القاعده دانسته‌اند.

  • ایمن الظواهری (زندگینامه)

    ایمن الظواهریایمن الظواهری، دومین شخصیت برجسته سازمان القاعده، دست راست بن‌لادن و جانشین اوست که بسیاری از کارشناسان، تفکرات او را رادیکال‌تر از بن‌لادن ارزیابی کرده و او را مغز متفکر عملیات‌های القاعده دانسته‌اند.

  • شیخ احمد محمود کریمه

    شیخ احمد کریمهشیخ احمد کریمه یکی از شیوخ و اساتید بازنشسته دانشگاه الازهر مصر است. وی درباره تحصیلات خود می گوید: در ابتدای دهه شصت قرن گذشته، تحصیلات خود را در الازهر شریف آغاز کردم و بعد از کسب رتبه استادی مدت چهار سال در دبیرستان های الازهر به عنوان معلم علوم دینی و عربی مشغول به کار شدم.

  • شيخ علوي امين الخليل

    شیخ علوی امینشیخ علوی امین یکی از استاد برجسته دانشگاه الازهر است. وی از اندیشمندان است که به شدت با اندیشه های افراطی و تکفیری مخالف است لذا درباره تخریب آثار اسلامی در مکه و مدینه می گوید: هیچ کس با هر مقامی نمی تواند اماکن موقوفه در مکه مکرمه و مدینه منوره را تخریب یا به آنها تعرض کند. 

  • شیخ ابوالمحاسن یوسف دجوی

    شیخ یوسف دجوییوسف بن احمد دجوی خطیب، مفسر، محدث و فقیه مالکی قرن سیزدهم و چهاردم سال 1287 هـ در دِجوَه، از روستاهای استان قَلیُوبیه مصر به دنیا آمد. وی در کودکی به علت آبله بینائی خود را از دست داد، با وجود این همان سنین حافظ قرآن شد. 

  • امام موسی صدر

    امام موسی صدرسید موسی صدر فرزند سید صدرالدین صدر معروف به امام موسی صدر سال 1307 هـ شـ در شهر قم متولد شد. ایشان پس از هجرت از ایران به لبنان، مجلس اعلای شیعیان لبنان و جنبش امل را تأسیس کرد و رهبری فکری و سیاسی شیعیان این کشور را عهده‌دار شد. 

  • ابوانس الشامی

    ابوانس شامیابوانس شامی که اصالتا اهل فلسطین است اما در منطقه سالمیه کویت متولد شده است. ابوانس بسیاری از عمر خود را در سفرهای متوالی به عربستان و شرکت در درس شیوخ علوم دینی در آن کشور گذرانید.

مقالات

  • عربستان و وهابیت در آفریقا

    منطقه شرق آفریقا از جمله مناطق مهم قاره آفریقاست که از دهه 1960 مورد توجه عربستان سعودی قرار گرفت و دولتمردان این کشور، در راستای تبلیغ آیین ضالّۀ وهابیت توجه خاصی به کشورهای اوگاندا، تانزانیا و کنیا مبذول داشتند.

  • پاکستان و «نبرد جهانی علیه تروریسم»

    به نظر می رسد کسانی که می خواهند تحلیل راهبردی عمیقی از پاکستان، افغانستان و... داشته باشند باید ISI یا ضد اطلاعات ارتش پاکستان را و نقش آن را در رویدادهای این منطقه بشناسند. برگردان این مقاله با عنوان «پاکستان و نبرد جهانی علیه تروریسم» ماهیت ISI و ارتباط آن را با سیا و مافیای موادمخدر در بستر بنیادگرایی جنگ سرد و پیدایش طالبان نشان می دهد.

  • التکفیر و الهجره

    التکفیر و الهجره، جماعت، پس از اینکه گروهی از مسلمانان تندرو در قاره شیخ محمد حسین ذهبی، وزیر سابق امور اوقاف و الازهر را در ژوئیه 1977 (1356ش) ربودند و به قتل رساندند، رسانه های گروهی مصر این گروه را جماعت التکفیر و الهجره نامیدند.

  • نقش وهابیت در کنیا

    کشور عربستان سعودی از بدو استقلال کشور کنیا دارای نفوذ قابل ملاحظه ای در میان سازمان ها و موسسه های اسلامی کشور کنیا بوده است و می توان گفت بخشی از سازمان ها و موسسه های اسلامی این کشور به نوعی به عربستان وابسته می باشند.

  • کفر و تکفیر در قرآن کریم و سوء برداشت از آن

    با توجه به جنایت های فراوان که به بهانه تکفیر در دنیای اسلام پدیدار گشته، نوشته حاضر بر آن است تا پس از شناسایی کفر و حقیقت ماهوی آن، دایره تکفیر را به گونه ای کوچک نماید که در صورت بروز خطا در نسبت دادن کفر به دیگری، قائل به آن، خود مشمول کفر گردد.

  • نقش وهابیت در اوگاندا

    ورود وهابیت به این کشور، همانند کنیا و اوگاندا به دهه 1960 و چند سال پس از استقلال اوگاندا باز می گردد. در اواخر این دهه، تعدادی از مبلغان وهابی از کشورهای سودان و عربستان در قالب معلمان عربی وارد این کشور شده، در مناطق مسلمان نشین اقدام به تبلیغ اندیشه های وهابیت کردند.

  • کویت و وهابیت در آفریقا

    کشور کویت از اوایل دهه 1970 فعالیت های انسان دوستانه خود را در شرق آفریقا آغاز کرده است که این اقدامات بیشتر در بر گیرنده اهدای کمک های مالی به دولت و سازمان های اسلامی این کشورها، مشارکت در برگزاری مراسم و مناسبت های اسلامی، ساخت مدارس اسلامی، مساجد و... بوده است.

  • القاعده در اوگاندا

    اوگاندا از نظر اشاعه افکار سلفی گری و وهابیت، همواره از اهمیت کمتری در مقایسه با کنیا و تانزانیا برخوردار بوده است. آغاز فعالیت سازمان القاعده در این کشور به سال 1994 باز می گردد. که در ادامه مطالبی در مورد القاعده و کشور اوگاندا بیان خواهد شد.

  • نقش وهابیت در تانزانیا

    پیشینه ورود وهابیت به کشور تانزانیا به اواخر دهه 1960 باز می گردد. طی این سال ها برخی از مبلغان وهابی در زنگبار و دارالسلام به تبلیغ این فرقه ضالّه پرداختند.

  • المرابطون؛ نسل جدید القاعده مصر

    بسیاری از پژوهشگران حوزه گروه‌های سلفی جهادی، جماعت مرابطون را نسخه جدید القاعده مصر می‌دانند.اعلان فعالیت این گروه با انتشار کلیپی ویدئویی در 21 ژانویه 2015 صورت گرفت.

  • مفهوم دولت در گفتمان داعش؛ دولت سلفی داعش؛ تحقق ناکام یک نظریه آلترناتیو

    داعش را می­توان مهم­ترین گروه جهادی دانست که در تحقق­ بخشی به ایده ­آلیسم معلق مانده تشکیل دولت طبق نظریه خلافت در گفتمان سیاسی اهل سنت به صورت نسبی موفق ظاهر شده است. چنین رخدادی از منظر مطالعات دولت حایز ارزش تحلیلی معتنابهی است؛ چه آن­که بیانگر تحقق نسبی رویکردی کاملا آلترناتیو نسبت به تئوری دولت مدرن است.

  • مانیفست توحش در فقه داعش

     گروه داعش یا «دولت اسلامی» به عنوان گروهی منشعب از جریان «سلفی جهادی» در پیشبرد اهداف خود بر پایه های فکری و ایدئولوژیک استوار بوده است. بر این اساس از دو کتاب به عنوان مراجع راهبردی و فقهی این گروه یاد می شود.

  • وهابیت و تکفیر شیعه

    نسبت کفر دادن به شخص یا مسلمانی شرایط و ضوابط خاصی دارد و درست نیست که بخاطر اینکه اگر شخصی عقایدش با عقاید یک فرقه یا مذهب موافق نبود به وی نسبت کفر داده شود.

  • بدعت

    بدعت، در لغت به معنای چیزی است که نمونه پیشین نداشته باشد. در تعبیرات شرعی بدعت در مقابل سنت است. بنابه روایتی، سنّت اموری است که پیامبر صلّی اللّه علیه وآله وسلّم پایه گذاری کرد و بدعت به اموری گفته می شود که بعد از آن حضرت پدید آمد. این مقاله به توضیح بدعت پرداخته است.

  • توحید در مذاهب کلامی

    مسلمانان در بسیاری از موضوعات اعتقادی، فقهی و اخلاقی آرای مشترک دارند. برخی می کوشند موارد اختلافی را بزرگ نشان دهند و در نتیجه راه وحدت و همدلی را دشوار یا ناممکن تلقّی کنند.

پرسش و پاسخ

  • مذهب کلامی ماتریدیه چه دیدگاهی درباره توحید دارند ؟

    توحید از منظر ماتریدیمسأله توحید و مسائل مربوط به آن نزد ماتریدیه اهمّیت ویژه ای دارد. ابومنصور ماتریدی که آثار مهمی درباره تفسیر، کلام، اصول فقه و سایر علوم اسلامی از خود به یادگار گذاشته، کتاب مستقل و تا حدودی مفصل به نام التوحید نگاشته که پس از وی مورد توجّه شاگردان و پیروان مذهب ماتریدیه قرار گرفته است.

  • اشاعره چه دیدگاهی درباره توحید دارند؟

    توحید از منظر اشاعرهبر اساس آیه «اللّه خالق کلّ شی ء؛ (زمر (39)، 62) خدا آفریدگار هر چیزی است»، همه مسلمانان به توحید در خالقیت معتقدند؛ اما در فهم و اطلاق آیه اختلاف دارند. اشاعره به سبب حفظ توحید در خالقیت و نظام سبب و مسبب، علت و معلول را نفی کرده، اعتقاد دارند که افعال انسان، مستقیم فعل خداوند است.

  • دیدگاه مذهب کلامی معتزله درباره توحید چیست؟

    توحید از منظر معتزلهمعتزله در مباحث کلامی برای مسأله توحید اهتمام بسیاری قائلند. آنان، توحید را نخستین اصل از اصول پنجگانه قرار داده، و در تفسیر توحید، به بسط و تفصیل بیشتر در مورد توحید صفاتی پرداخته اند. 

  • نقدهای حسن بن علی السقاف بر افراط گری های وهابیت چیست؟

    نقد حسن سقاف بر وهابی ها سقاف به طعنه، وهابیان تکفیری را «متسلف (متظاهر به سلف)» می‌نامد تأکید وی بر رسمیت مذاهب هفتگانه حنفی، مالکی، شافعی، حنبلی، امامی، اباضی و زیدی و رد نگاه متصلب و متحجر وهابیان تکفیری است. 

  • رمضان البوطی چه دیدگاهی نسبت به وهابیت دارد؟

    نقد البوطی بر وهابیترمضان البوطی تعیین عنوانی به نام «مذهب سلفی، را بدعتی در دین (بدعه طارئة فی الدین) می‌داند که امت واحد و یک پارچه اسلامی را از هم جدا کرده است و شمول آن بسیار محدود می‌باشد و عده‌ای خاص به نام «سلفی‌ها» را در بر می‌گیرد که سلف صالح این امت و خلف ملتزم به راه و روش آن‌ها، آن را به رسمیت نمی‌شناسند. 

  • اشکالات مبانی فکری وهابیت از نظر حسن بن فرحان المالکی چیست؟

    دیدگاه حسن فرحان مالکی درباره وهابیتفرحان مالکی، از جریان وهابیت به عنوان «فتنه بزرگ» و «مصیبت گسترده» نام می‌برد برای معرفی حرکت متفرد و غیر اسلامی وهابیت، معتقد است که این جریان که خاستگاهش نجد عربستان می‌باشد، به همه فرقه‌های اسلامی ستم کرده است

  • محمد زاهد کوثری چه نقدهایی بر اندیشه وهابیت دارد؟

    نقدهای محمد زاهد کوثری  اندیشه وهابیت از بزرگان احناف آسیای صغیر و صاحب تألیفات و تعلیقات بسیاری است. او از مخالفان و منتقدان جدی ابن‌تیمیه و محمد ابن‌عبدالوهاب است به‌گونه‌ای که ابن‌تیمیه را بدتر از خوارج معرفی می‌کند. 

  • نقدهای سید احمد زینی دحلان بر اعتقادات وهابیت چیست؟

    نقدهای سید احمد زینی دحلان بر اعتقادات وهابیتزینی دحلان، جریان تکفیر را جریانی منحرف و توأم با بدعت می‌نامد و شخصیت رهبران آن را به چالش جدی می‌کشد و نقطه تمرکز فکری آن‌ها را در اتهام شرک و کفر به دیگران با روش علمی و با شواهد متنی و تاریخی و رویه مسلمانان نقد می‌کند.

  • نقد سلیمان بن عبدالوهابی بر اعتقادات برادرش محمد بن عبدالوهاب چه بوده است؟


    دیدگاه سلیمان بن عبدالوهاب درمورد برادرش محمد بن عبدالوهابسلیمان بن عبد الوهاب، از علمای حنبلی نجد و برادر بزرگ‌تر بنیان‌گذار سلفی‌گری تکفیری، از مخالفان جدی است که با نوشتن کتاب الصواعق الالهیة فی الرد علی الوهابیة، بی‌پرده به خطر این جریان تصریح و  با آزاد اندیشی، مبانی آن را با محک نقد علمی ارزیابی می‌کند 

  • دیدگاه علما و اندیشمندان اسلام درباره وهابیت و ابن تیمیه چیست؟

    وهابیتدرقرن دوازده هجری، روحانی حنبلی از منطقه «نجد» با رویکرد خاص به مقوله ایمان و به بهانه ایجاد خلوص در بین مسلمانان و دفاع از توحید، اغلب مسلمانان عصرخود را مشرک و کافر نامید و جهاد با آنان را واجب اعلام کرد.

  • یکی از شبهات وهابیت در خصوص احتفال را پاسخ دهید.

    جشن میلاد نبی اسلام وهابیت در رد استناد موافقین احتفال که به روایت من سن سنه حسنه در جواز و تایید احتفال استناد می کنند، می گویند: سنه حسنه مشروط به این است که اصلی در شرع داشته باشد که بتوان از آن اصل در تایید سنت حسنه بودن یک فعل استناد جست.

  • بررسی واژه رب در لغت و اصطلاح را بیان کنید؟

    معنای رببا توجه به معنای لغوی واژه رب، توحید در ربوبیت یعنی «اعتقاد به اینکه تنها خدای متعال است که می تواند استقلالا و بدون نیاز به هیچگونه اذن و اجازه ای، در تمام شؤون مخلوقات و کل جهان تصرف کرده، آنها را تدبیر و اداره کند 

  • برخی از نتايج و آثار توحيد در حاکميت چیست؟

    آثار توحید در حاکمیتیکی از آثار اعتقاد به توحید به حاکمیت خداوند این است که چون ربوبيت الهي پا به پاي خلقت، همه موجودات را در برگرفته است، پس هيچ کس و هيچ چيز به عنوان منشأ مستقل براي حاکميت يا مالکيت نمي تواند تلقي شود.

  • برخی از ادله انحصار توحید حاکمیت خدا را بیان کنید؟

    ادله حاکمیتبر مبناي تفکر توحيد ربوبي و جهان بيني الهي و آيات قرآن کريم ثابت می شود انحصار حاکميت ، مختص خداوند است و غير از ذات حق تعالي کسي ديگر حق فرمانروايي ندارد، جز با نصب خداوند. 

  • مفهوم حاکمیت در اسلام چیست؟

    حاکمیت خدامنبع و منشأ حاکميت بر اساس جهان بيني توحيدي، اراده تشريعي خداوند است. و خداوند بر امور مردم با اعمال ولايت دخل و تصرف مي نمايد. بر اين اساس، انسان ها بر يکديگر ولايت ندارند.