برگزیده ها

مفاهیم

  • هجرت

    هجرت یکی از مفاهیم اساسی و پر کاربرد در بین گروه های تکفیری است. گروه های تکفیری پس از جاهلی خواندن جامعه و تکفیر آن، هجرت را یکی از راهکارهای مقابله با جاهلیت و فرار از جامعه کفار معرفی کرده اند و از آنجایی که مقوله هجرت در آموزه های دینی از جایگاه ویژه ای برخوردار است، گروه های تکفیری در پیشبرد اهدافشان از آن بهره برده اند.

  • مسجد ساختن بر روی قبور و نماز خواندن در کنار قبور

    یکی از اشکالات تکفیری ها این است که ساخت مسجد بر روی قبور جایز نیست. محمد بن عبدالوهاب در این باره می نویسد: لا يشرع بناء المساجد على القبور، ولا الصلاة عندها؛ ساختن مسجد بر روی قبور و ماز خواندن در کنار قبور مشروع نیست.

  • دعا در کنار قبور

    یکی از شبهات تکفیری ها این است که دعا و نماز در کنار قبور جایز نیست. از نگاه آنها در زیارت قبور تنها سلام دادن و طلب آمرزش نمودن از خداوند برای میت جایز است اما دعا کردن در کنار قبور جایز نیست.  

  • آل الشیخ

    آل الشیخ، به علمایی که از نسل محمد بن عبد الوهاب هستند اطلاق می‌شود. طبق معاهده محمد بن عبد الوهاب و سعود، آل الشیخ متولی امور مذهبی و آل سعود متولی امور سیاسی و حکومتی عربستان می باشد. به مرور زمان در سایه رابطه دو سویه آل سعود و آل شیخ، عربستان سعودی زیر نفوذ کامل این دو خانواده قرار گرفت.

  • اسلام در نظر فقهای فریقین

    اسلامفقهای شیعه و سنی، صرف اقرار به شهادتین را برای اسلام کافی دانسته اند و گفته اند به شرطی اقرار به شهاتین برای تحقق اسلام کافی است که شخص، منکر ضروری دین نباشد.

  • تقلید در دیدگاه سلفی‌های تکفیری

    تقلیدهمه مذاهب اربعه قائل به تقلید خاص از امام مذهب خود هستند و لذا احناف هیچ‌گاه از احمد حنبل و بقیه ائمه اربعه تقلید نمیکنند و نیز شوافع فقط از محمدبن ادریس شافعی تقلید می‌کنند و مجتهدین آنها تنها در مذهب امام خود اجتهاد می‌کنند. اما وهابیون و سلفی‌های تکفیری این اعتقاد را برنتافته‌اند و تقلید را انکار کرده و قائل به اجتهاد حتی در زمان فعلی شده اند. آنان با تعابیر تندی به تقلید اهل سنت از مذاهب اربعه اعتراض کرده‌اند و حتی آنرا شرک پنداشته‌ و قائل آنرا خارج از اسلام دانسته‌اند.

  • سلفیه جهادی

    جهادیون یا سلفی جهادی مجموعه یا افرادی که دارای تفکر جهاد مسلح بر علیه حکومتهای موجود در جهان اسلام وبر ضد دشمنان خارجی می باشند ودارای تفکر مشخصی که براساس مبادی حاکمیت و قواعد ولاء و براء و قواعد اساسی جهاد بنا شده است

  • انقطاع عمل بعد از موت

    مرگ در نگاه وهابیت به عنوان پایان عمل ذکر شده است. لذا درخواست هر گونه عمل، اعم از دعاکردن یا اجابت حوائج از میت منتفی دانسته شده، حتی اگر میت، برترین مخلوقات عالم، پیامبر اعظم (صلّی الله علیه و آله) باشد.

  • حیات برزخی

    اعتقاد به عالم برزخ یک اعتقاد مشترک میان همه مذاهب اسلامی حتی سلفی هاست. عالمی که میان این جهان و عالم آخرت به نام عالم برزخ قرار گرفته است که ارواح همه انسان ها پس از مرگ تا روز قيامت در آن قرار مي گيرند.

  • ظاهر گرایی از دیدگاه سلفیها

    ظاهر گرایی، متن گرایی افراطی است که با نادیده انگاشتن قرائن لازم در فهم نصوص، موجب به وجود آمدن تفسیرهایی تنگ نظرانه و غیر منطبق با سایر آموزه‌های دینی می شود.

  • اسلام در قرآن و روایات

    تکفیری ها بین اسلام و ایمان تفاوتی قایل نیستند و از طرفی عمل را رکن اسلام می دانند. از این رو کسانی که تنها اقرار زبانی به اسلام کنند و عملی به دنبال آن انجام ندهند در نزد گروه های تکفیری مسلمان نیستند. اما با توجه به آیات و روایات به دست می آید که بین اسلام و ایمان تفاوت است و عمل رکن اسلام نیست.

  • تأویل از دیدگاه سلفیها

    تأویل به معنای برگرداندن ظاهر لفظ از معنای حقیقی به معنایی دیگر که دلیلی بر آن وجود داشته باشد و در صورت دارد نبودن آن دلیل، همان معنی ظاهری مقدم بود. مانند استقرار خداوند در عرش که به معنی سیطره داشتن خداوند بر عرش معنی شود و آن به خاطر گرفتار نشدن به تشبیه و تجسیم، با استفاده از قرائن لغوی و عقلی است.

  • تشبه به کفار

    اصل نهی از تشبه به كفار مورد پذیرش مذاهب اسلامی است و کسی در این مساله تردید ندارد. به تحقیق حکمتهایی نیز در این امر مد نظر شارع بوده است. مانند اینکه موجب نشود عقائد فاسد کفار  به مسلمین سرایت نماید. ولی نهی وارد شده، مطلق نیست و ناظر به موارد خاصی است. با این حال این نهی مجوز حرمت نیست. با این حال سلفیان جهادی با مستمسک قرار دادن این نهی به حرمت بسیاری از رفتار مشابهت گونه مسلمین به کفار حکم کرده اند.

  • گریه و عزاداری

    یکی از اشکال هایی که سلفیها بر مسلمانان وارد می کنند، برگزاری مراسم عزاداری به خصوص برای امام حسین (علیه السلام) است. این اشکال توسط ابن تیمیه مطرح شده و مقلدان او این اندیشه را توریج می دهند که برگزاری مراسم عزاداری جایز نیست و بدعت است

  • دموکراسی

    سلفیان تکفیری، بدون آگاهی از مقصود گروههای مسلمان از دموکراسی، آن را نوعی بازگشت به جاهلیت و شرک در تشریع، پنداشته اند.

مقالات

  • چرخش خلافت داعشی؛ از خلافت حقیقی تا خلافت مجازی

    داعش از ابتدای شکل‌گیری و آغاز فعالیت مسلحانه خود در عراق و شام از رسانه‌های مختلف و فناوری‌های پیشرفته و نوین به‌ویژه اینترنت و شبکه‌های اجتماعی همچون: توئیتر، فیس‌بوک، یوتیوب، اینستاگرام، دیاسپورا، وب‌سایت‌های اینترنتی، و تالارهای گفتگو به‌عنوان ابزاری مهم در جهت جذب نیرو، نشر و تبلیغ آموزه‌های خود، انتقال پیام و تفرقه میان شیعه و سنی استفاده کرده است.

  • تكفير از دیدگاه مذهب شيعه

    از نظر شیعه مانند همة مذاهب اسلامی بر طبق قرآن کریم و احادیث پیامبر اسلام(ص) ملاک کفر نفی یکی از شهادتین و یا هردوی آن می باشد. لکن شیعه جهت تکفیر دیگران به دنبال بهانه نمی گردد و کشتن کسی را هم که واقعا کافر باشد جایز نمی داند.

  • مکتب تکفیر بر خلاف عقل، نص و صریح قرآن است

    در عصر و زمانه ای به سر می‌‌بریم که وهابیت متعصب و تندرو، همه مسلمین جهان، جز خود را تكفیر كرده و مشرك مى‏ شمارند، پدیده ای شوم که منبعث از جهل و بى خبرى و برداشت‌ هاى نادرست آموزه‌ های تکفیری از  مولفه ‌هایی همچون توحید، شرك، شفاعت و عبادت و... در امت اسلامی است که باعث خون ریزى‏ هاى فراوان شده است.

  • نقش داعش در شکل‌گیری معادلات جدید در خاورمیانه

    این نوشتار با بررسی چیستی، چرایی و چگونگی شکل‌گیری داعش « دولت اسلامی عراق و شام» به عنوان یک گروه بنیادگرای اسلامی، درصدد است تا به بررسی نقش داعش در شکل‌گیری معادلات جدید در خاورمیانه بپردازد.

  • واکاوی ریشه‌های پدیده بنیادگرایی در خاورمیانه؛ مطالعه موردی جهانی شدن

    این نوشتار تلاشی است در راستای پاسخ به این سؤال کلیدی که: «باتوجه به فرایند جهانی شدن، ریشه سیاسی پدیده تکفیر در عراق چیست؟ به عبارت دیگر جهانی شدن و اطلاعات و ارتباطات ناشی از آن، چه تأثیری بر ظهور این هویت تروریستی داشته است؟»

  • خشم به فرمان خرد، شرع و غریزه: تأملی در خشونت داعش از زاویه‌ای دیگر

    گروه روندهای فکری مرکز پژوهش‌های علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه، با دعوت از استادان مرتبط، قصد کرده تا سهم عقلانیت مدرن، آموزه‌های فقه سنتی و غریزه و تلاطمات روانی را در ارتکاب خشونت‌ وارسی نماید.

  • آسیب شناسی رشد جریان‌های تکفیری در خاورمیانه

    این نوشتار محور کار خویش را آسیب‌شناسی رشد جریان‌های تکفیری قرار داده است. از این رو پرسش بنیانی این است گسترش جریان‌های تکفیری چه تاثیر بازدارنده‌ای بر رشد اسلام‌گرایی در منطقه و جهان خواهد داشت؟ رشد جریان‌های تکفیری از دو بعد اساسی فرایند اسلام‌گرایی را با چالش مواجهه خواهد نمود، نخست قطبی سازی جوامع اسلامی بر اساس تقابل شیعه و سنی و دیگری کاهش مشروعیت و مقبولیت اسلام‌گرایی.

  • دو متن ماندگار: «هنر جنگ» و «درباره جنگ»

    گروه روندهای فکری مرکز مطالعات خاورمیانه، سه پروژه کاری دارد: مرور متن‌های ماندگار، جامعه‌شناسی خشونت در خاورمیانه و سنجش قوت و کاستی‌های اندیشه‌ورزی در ایران و خاورمیانه معاصر. از این میان، «مرور متن‌های ماندگار»، دارای ارجی ویژه است که طی آن مقالات، رساله‌ها و کتب بسیار مؤثر و دوران‌ساز را انتخاب و به بحث و نقد می‌گذاریم.

  • تأملی غیر غربی در افراطی گری و خشونت ورزی به نام دین

    گروه روندهای فکری با دعوت از این استاد بین المللی و صاحب نظر در تأملات شرقی و غیر غربی ، این پرسش را به بحث نهاده است که افراطی گری چیست و چرا خاورمیانه، سرزمینی حاصلخیز برای رشد افراط و خشونت شده است. آنچه در پی می خوانید روایتی از مباحث این نشست  در ۱۳ دی ماه ۱۳۹۳ در مرکز مطالعات خاورمیانه است.

  • خشونت تکفیری‌ها، توحشی چنگیزی در لباس اسلامی است

    عباس عدالت تحصیل‌کرده‌ی ریاضیات و کامپیوتر بوده اما چند سالی است در مورد خشونت در خاورمیانه تحقیق می‌کند. گفتنی است گزارشی از اين برنامه پیش از این در سايت های ديگر منتشر شده و اينك از سوی مركز مطالعات استراتژیک خاورميانه در شکلی دیگر منتشر مي شود.

     

  • درنگی در مبانی و آینده‌ خشونت به سبک رادیکالیسم تکفیری

     در سال ۲۰۱۱ و با وقوع ناآرامی‌های گسترده در کشورهای عربی خاورمیانه، بسیاری سخن از جهانی‌شدن دموکراسی و ختم اقتدارگرایی در جهان عرب می‌گفتند. اما فقط با گذشت چهار سال، اين انقلاب ناكام بدل به خیزش‌های خشونت‌بار شد و بسیاری از تأسیسات ساختاری و امید و امنیت پیشین، تار و مار گشت. با پیدایش و گسترش خشونت‌ها به نام دین و هویت مذهبی، این پرسش مطرح شد که براستی چرا این همه خشونت؟!

  • سلفی‌گری افراطی در قفقاز شمالی؛ با تاکید بر مولفه‌های تاریخی، فرهنگی و سیاسی

    این نوشتار با کاربست روش توصیفی ـ تحلیلی این پرسش را مورد تبیین و تحلیل قرار می‌دهد که «مولفه‌های تاریخی، فرهنگی و سیاسی برآمدن و گسترش سلفی‌گری در قفقاز شمالی چه مواردی هستند؟».

  • نئوتروریسم با تأکید بر تروریسم مذهبی

    امنیت یکی از مهمترین دغدغه‏ های روابط بین‏الملل در همه اعصار است. در هزاره جدید، تروریسم یکی از مهمترین چالش‏های بشر برای داشتن امنیت به شمار می‏رود. نئوتروریسم(تروریسم جدید) ضمن برخی تشابهات محدود با ادوار گذشته، امروز در قالب نوینی رخ‏نمایی می‏کند و مهمترین عنصر آن، مذهب و اعتقادات دینی به خصوص در کشورهای اسلامی است.

  • راهبردهای مدیریتی نبی اکرم(ص) در راستای تحکیم وحدت بین اقوام در صدر اسلام

    این مقاله‏، توصیف و تحلیلی با هدف زیر ذره ‏بین بردن مهم‏ترین تفکرات، نگرش‏ها، فعالیت‏ها و اقدامات نبی اکرم(ص) در مواجهه با اقوام است و ضمن بهره‏ گیری از سیره‏ ی ‏آن حضرت در صدر اسلام، سعی در ارائه الگویی به روز شده‏ از توجه به اقوام در مکتب مدیریتی و پیامبراکرم(ص) در عصر حاضر دارد.

  • زیارت از دیدگاه احادیث اهل سنت

    در این مقاله سعی شده با توضیح مفهوم واژه‏ی زیارت، با این امر مقدس اسلامی آشنایی حاصل شده و سپس با استفاده از احادیث معتبر و متون اصلی و اولیه، جایگاه زیارت در اسلام بیان گردد و ثابت شود که زیارت اماکن مقدسه و قبور ائمه و بزرگان دین، امری صحیح و به رسمیت شناخته شده در تاریخ اسلام است.

شخصیت ها

  • شیخ محمد حسین ذهبی مصری

    شیخ محمد حسین ذهبیدکتر محمدحسین ذهبی، از اساتید دانشگاه الازهر مصر، در سال 1333ق برابر با 1915م در شهر کفرالشیخ، متولد شد و 62 سال عمر کرد. او در روستای خود حفظ قرآن را شروع کرد و تحصیلات خود را در دسوق و معهدالاسکندریة الدینی و کلیة الشرعیة به انجام رسانید.

  • شيخ محمد مختار جمعه مصری

    شیخ مختار جمعهشيخ محمد مختار جمعه مبروک عضو هیئت علمی دانشگاه اسلامی و عربی بنین در قاهره است. او در دانشگاه الازهر، تحصیلاتش را کامل کرده است. شیخ مختار در سال 2013 به عنوان وزیر اوقاف مصر معین شد.

  • شیخ عبدالطیف دریان، مفتی لبنان

    شیخ عبدالطیف دریانشیخ عبدالطیف دریان، رئیس دادگاه های سنی شریعت عالی و مفتی اهل سنت لبنان است. او سال 1953مـ در بیروت متولد شد. او تحصیلات شرعی خود را در لبنان و در مدینه و الازهر مصر گذراند.

  • شیخ زهیر عثمان الجعید لبنانی

    شیخ زهیر عثمان الجعیدشیخ زهیر الجعید از علمای اهل سنت و رئیس مرکز «جبهة العمل المقاوم» در کشور لبنان است. شیخ الجعید بر وحدت امت اسلامی تاکید کرده و بر این باور است که بین شیعه و سنی و عرب و عجم فرقی نیست مگر به واسطه رعایت تقوا.

  • ابومحمد یوسف، فرید الباجی المالکی التونسی

    شیخ فرید الباجیابومحمد یوسف، فرید الباجی فرزند علی سال 1388هـ برابر با 1968مـ در تونس به دنیا آمد.[1] او از زمان کودکی در درس‎ علمای تونس در «الزیتونیه» شرکت می‎جست و بعد از گذراندن مقدمات در سال 1985مـ برای حفظ قرآن به پاکستان سفر کرد.

  • شیخ حسن عبدالطیف الشافعی المصری

    شیخ حسن شافعیحسن محمود عبداللطيف از علمای شافعی و از اعضای هیئت کبار علمای دانشگاه الازهر مصر است؛ او در سال 1930 متولد شد و قرآن را در سن کودکی حفظ کرد و برای تحصیلات دینی وارد دانشگاه الازهر شد.

  • شیخ عبدالکریم الخصاونه مفتی بزرگ اردن

    شیخ عبدالکریم الخصاونهشیخ عبدالکریم الخصاونه سال 1944مـ در اردن متولد شد و بعد از گذراندن مقدمات علوم دینی برای ادامه تحصیلات علوم شرعی به دانشگاه علوم شرعی دمشق سفر کرد و در سال 1973مـ فارغ التحصیل شد

  • شیخ جمیل صدقی الزهاوی

    جمیل صدقی زهاویجمیل صدقی الزهاوی شاعر و فیلسوف کردی و اهل کشور عراق است. وی سال 1279هـ برابر با 1863مـ در بغداد متولد شده است. تحصیل علم را از زمان کودکی نزد پدر خود محمد فیضی و سایر علماء آغاز کرد. 

  • شیخ حسنین محمد مخلوف المالکی المصری

    شیخ حسنین محمد مخلوفشیخ حسنین فرزند شیخ محمد حسنین مخلوف سال 1307هـ برابر با 1890م در باب الفتوح قاهره متولد شد. او همراه پدرش که مدیر بخش حفظ قرآن الازهر بود به دانشگاه الازهر می رفت و در سن ده سالگی حافظ قرآن شد.

  • شیخ عبدالغنی بن اسماعیل نابلسی

    شیخ عبدالغنی نابلسیشیخ عبدالغنی بن اسماعیل بن زین الدین نابلسی، فقیه و اصولی حنفی مذهب در سال 1050 هـ متولد شد. او تحصیلات دینی خود را از سنین کودکی در مسجد اموی شروع و در سن ده سالگی مقدمات علوم مرسوم در مدارس عملیه را شروع  کرد.

  • شیخ محمد بن علوی السقاف

    شیخ محمد سقافمحمد بن عبد الرحمن بن علوي بن عبد الله السقاف از مبلغین اسلامی اهل سنت است. شیخ محمد، سال 1392هـ برابر 1972م در حضرموت از استانهای یمن متولد شده است.

  • دكتر احمد راسم النفيس المصري

    دکتر احمد راسم النفیسدکتر احمد راسم نفیس سال 1952م در منصوره از شهرهای مصر، متولد شد. جد دکتر احمد، از علمای بزرگ دانشگاه الازهر مصر بود که فرهنگیان مصری در مسجدی که او نماز جماعت برپا می کرد، جمع شده و علوم دینی و ادبی را از جد او بهرمند می‎شدند.

  • شيخ عبد الله بن محمد بن الصديق الغماري

    شیخ عبدالله الغماریسید ابوالفضل عبدالله محمد بن الصدیق الغماری سال 1328هـ برابر با 1910م در طنجه از شهرهای کشور مغرب متولد شد. او یکی از علمای و محدثین مغرب و كشورهای آفریقا است. مقدمات علوم شرعی و حفظ قرآن را در دوران کودکی و نوجوانی به پایان رساند. 

  • شيخ أسامه محمود الأزهري

    شیخ اسامه الازهریشیخ اسامه سید محمود الازهری سال 1396هـ برابر با 1976م در شهر اسکندریه متولد شد. وی در زمان گذراندن تحصیلات آکادمیک، مشغول تحصیل علوم شرعی بود و از علمای بزرگ مصر و شام و یمن و مغرب بهره‎مند شد. 

  • شیخ اکرم احمد برکات

    شیخ اکرم برکاتشیخ احمد برکات سال 1968م در لبنان متولد شد. ایشان مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشته فلسفه و علم کلام دریافت کرد و رساله دکتری خود را با عنوان "التكفير- ضوابط الإسلام وتطبيقات المسلمين" در دانشگاه اسلامی لبنان به اتمام رساند. 

پرسش و پاسخ